Phòng khách theo phong thủy: vị trí, hình dạng và đường khí vào nhà

Bố trí phòng khách theo phong thuỷ bắt đầu từ việc hiểu phòng khách là nơi khí từ cửa chính đi vào, dừng lại, tụ lại rồi mới phân đi các phòng khác. Trước khi bàn đặt sofa hay kệ ti vi ở đâu, cần xét phòng khách nằm đâu, hình dạng ra sao, ánh sáng thế nào và đường khí từ cửa vào có bị xuyên thẳng hay không.

"Không có Hình thì Khí không tụ. Không có Cục tốt thì hướng tốt cũng chẳng để làm gì."

Câu của Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa) áp đúng vào phòng khách: nhiều gia chủ chọn hướng nhà rất kỹ nhưng để phòng khách thành một hành lang dài, khí vào cửa trước rồi chạy thẳng ra cửa sau. Bài này bàn về phần "hình" của phòng khách: vị trí, hình dạng, ánh sáng và đường khí, những yếu tố quyết định trước cả việc kê đồ đạc.

Phòng khách có vai trò gì trong ngôi nhà theo phong thuỷ?

Phòng khách là nơi tiếp nhận khí từ cửa chính, giữ khí lại và phân phối cho toàn bộ ngôi nhà; có thể hình dung đây là khoảng "minh đường" bên trong của nhà ở. Phòng khách tốt thì khí vào nhà có chỗ dừng, chỗ tụ; phòng khách xấu thì khí vào rồi tản hoặc thoát ngay.

Thầy Vũ Giới phân định rõ thuật ngữ: ở trong nhà không gọi là "loan đầu", mà gọi là "hình nội cục". Phòng khách là một phần quan trọng của hình nội cục, cùng với phòng ngủ, bếp, phòng thờ, hành lang, cầu thang. Trong khoá Hình Pháp, Thầy liệt phòng khách vào phần "bố trí từng phòng ốc theo phong thuỷ hình pháp".

Theo luật âm dương mà Thầy Vũ Giới giảng, mỗi bộ phải có động có tĩnh. Trong ngôi nhà:

• Phòng khách là khu động: người ra vào, tiếp khách, sinh hoạt chung; cần sáng, thoáng.
• Phòng ngủ là khu tĩnh: nghỉ ngơi, phục hồi; cần kín, dịu.
• Bộ động – tĩnh này phải phân rõ: phòng khách lẫn vào phòng ngủ, hoặc phòng ngủ mở thẳng ra phòng khách ồn ào, là phá bộ.

Phòng khách nên đặt ở vị trí nào?

Phòng khách nên đặt ngay sau cửa chính, ở tầng trệt (với nhà phố, nhà vườn) hoặc gần cửa vào (với căn hộ), là không gian đầu tiên khí gặp khi vào nhà. Đặt phòng khách sâu bên trong, phải đi qua bếp hay hành lang dài mới tới, là đảo ngược thứ tự khí.

Một số tiêu chí vị trí:

Tiêu chí	Nên	Nên tránh
So với cửa chính	Liền ngay sau cửa, có khoảng đệm nhỏ	Cách cửa bởi bếp, kho, hành lang dài
So với cửa sau	Cửa sau lệch trục, có vật chắn	Cửa chính và cửa sau thẳng một hàng
So với cầu thang	Cầu thang nằm bên hông, quay lưng hoặc ngang	Bậc thang đổ thẳng ra cửa chính
So với nhà vệ sinh	Nhà vệ sinh ở khu riêng, cửa không mở vào phòng khách	Cửa nhà vệ sinh mở thẳng vào phòng khách
So với bếp	Bếp ở phía sau, tách bằng vách hoặc khoảng chuyển	Bếp nấu đặt ngay cạnh cửa chính

Lỗi "cửa chính thẳng cửa sau" là lỗi xuyên đường điển hình trong nhà ống. Khí vào cửa trước, không gặp gì cản, chạy thẳng ra cửa sau; phòng khách chỉ còn là lối đi. Cách xử lý ưu tiên là dịch cửa sau lệch trục, hoặc đặt một vách, kệ, bình phong giữa nhà để khí chuyển hướng và dừng lại.

Hình dạng phòng khách thế nào là tốt?

Phòng khách tốt có hình dạng vuông hoặc chữ nhật cân đối, đủ bốn góc, trần không quá thấp, không bị dầm lớn chạy ngang giữa phòng. Hình dạng ổn định giúp khí tụ đều, người ngồi trong phòng thấy vững.

• Thiếu góc: phòng bị khuyết một góc do cầu thang, hộp kỹ thuật lấn vào; nên dùng tủ, kệ để "vuông hoá" lại.
• Góc nhọn: phòng hình tam giác, vát xéo theo lô đất; góc nhọn là chỗ khí không vào được, dễ thành chỗ chết.
• Quá dài và hẹp: phòng khách nhà ống dài như hành lang; nên chia thành hai khu (tiếp khách và sinh hoạt) bằng vật dụng.
• Dầm lớn giữa phòng: dầm ngang chia đôi trần, nhất là ngay trên chỗ ngồi chính; nên làm trần giả hoặc bố trí ghế lệch khỏi dầm.
• Trần quá thấp: tạo cảm giác đè; trần quá cao mà phòng nhỏ lại khiến khí tản. Tỷ lệ cần cân với diện tích.

Thầy Vũ Giới đưa cột, dầm, đà, móng, tường, mái vào nội dung "hình pháp hoá kết cấu nhà", vì mỗi bộ phận kết cấu đều mang một tác động lên khí. Phòng khách là nơi nhiều người ngồi lâu nhất ban ngày, nên lỗi kết cấu ở đây ảnh hưởng đến cả nhà.

Ánh sáng và thông gió phòng khách nên ra sao?

Phòng khách nên là phòng sáng nhất trong nhà vào ban ngày, có ánh sáng tự nhiên vào từ mặt tiền hoặc giếng trời, và có thông gió nhẹ nhưng không có gió lùa thẳng từ cửa trước ra cửa sau. Phòng khách tối, bí là dấu hiệu khí dương không đủ cho khu động của nhà.

1. Ánh sáng tự nhiên: ưu tiên cửa sổ mặt tiền, ô thoáng cao, giếng trời gần phòng khách.
2. Tránh nắng gắt trực tiếp: nhà hướng tây nên có lam, rèm, cây xanh để làm dịu nắng chiều.
3. Đèn buổi tối: ánh sáng ấm, đủ sáng ở khu ngồi; tránh đèn chói rọi thẳng xuống đầu người ngồi.
4. Thông gió: có đường gió đối lưu nhưng lệch, đi vòng, không thẳng một mạch.
5. Giếng trời: với nhà phố, giếng trời là nơi "thông thiên" của nhà; nên đặt ở giữa hoặc gần phòng khách, có che mưa hợp lý.

Nguyên tắc "thông thiên thấu địa" mà Thầy Vũ Giới giảng cho cả ngôi nhà cũng thể hiện rõ ở phòng khách nhà phố: phía trên có giếng trời, ô thoáng để thông với trời; phía dưới nền vững, không trũng thấp hơn mặt đường.

Phòng khách nhà phố có xe máy, ô tô thì xử lý thế nào?

Phòng khách nhà phố dùng chung với chỗ để xe là tình huống rất phổ biến ở đô thị Việt Nam; cách xử lý là phân tách khu để xe và khu ngồi, để khí không bị khu xe chiếm toàn bộ. Không cần coi đây là lỗi nặng, nhưng cần bố trí có chủ ý.

• Để xe sát cửa, khu ngồi lùi vào trong: có kệ thấp, vách thoáng hoặc thay đổi cao độ sàn để phân vùng.
• Không để xe chắn lối đi chính: đường từ cửa vào khu ngồi phải thông, không phải lách qua xe.
• Giữ sạch, thoáng mùi: mùi xăng dầu là uế khí; cần thông gió tốt ở khu để xe.
• Nhà có gara riêng: cửa từ gara vào nhà không nên mở thẳng vào chỗ ngồi chính của phòng khách.

Phòng khách căn hộ liền bếp có ổn không?

Phòng khách liền bếp theo kiểu không gian mở trong căn hộ có thể chấp nhận được, nếu bếp nấu không nhìn thẳng ra cửa chính và có sự phân vùng rõ giữa khu nấu, khu ăn và khu ngồi. Điều cần tránh là bếp trở thành thứ đầu tiên đập vào mắt khi mở cửa.

Một số cách phân vùng thường dùng: đảo bếp hoặc quầy làm ranh giới; bàn ăn đặt giữa bếp và sofa làm vùng chuyển; thảm và đèn khác nhau cho từng khu. Căn hộ có cửa chính nhìn thẳng ra ban công thì nên có tủ, kệ hoặc vách lửng gần cửa để khí dừng lại trước khi đi tiếp.

Những sai lầm thường gặp khi bố trí phần hình của phòng khách

Sai lầm thường gặp nhất là coi phòng khách chỉ là chuyện kê nội thất đẹp, bỏ qua phần hình: vị trí, kết cấu, đường khí. Dưới đây là các tình huống thường gặp khi gia chủ tự thiết kế hoặc sửa nhà.

1. Bỏ khoảng đệm ở cửa: mở cửa ra là thấy ngay toàn bộ nhà, khí không có chỗ dừng.
2. Mở rộng phòng khách bằng cách phá hết tường: nhà ống thành một khối thông suốt từ trước ra sau, xuyên đường nặng hơn.
3. Đặt cầu thang ngay giữa nhà để "đẹp": cầu thang trở thành trục chia cắt và cuốn khí.
4. Dùng kính toàn bộ mặt tiền: sáng nhưng nóng, lộ, khí không giữ được, nhất là nhà hướng tây.
5. Kê sofa quay lưng ra cửa chính: người ngồi không có điểm tựa, luôn bất an vì sau lưng có người ra vào.
6. Chất quá nhiều đồ: phòng khách thành kho, khí bí, không còn chỗ trống cho khí tụ.

Phần lớn các lỗi này sửa được bằng hình: thêm vách, dời cửa, đổi chiều kê, làm trần giả. Vật phẩm, nếu cần, chỉ là bước sau cùng.

Khoảng đệm ở cửa chính quan trọng thế nào?

Khoảng đệm là phần không gian nhỏ ngay sau cửa chính, nơi người vào nhà dừng lại cởi giày, cất đồ, trước khi bước vào khu ngồi. Về khí, đây là chỗ dòng khí từ ngoài vào giảm tốc, đổi hướng nhẹ rồi mới tràn vào phòng khách. Nhà phố có thể làm khoảng đệm bằng tủ giày cao ngang ngực, vách lam gỗ thoáng hoặc thay đổi vật liệu sàn; căn hộ có thể dùng kệ trang trí hoặc vách lửng. Khoảng đệm không cần lớn, nhưng nên có. Với nhà đã xây xong, đây thường là hạng mục dễ thêm vào nhất mà hiệu quả về khí lại rõ ràng.

Giới hạn của bài viết: đây là nguyên tắc hình nội cục chung. Mỗi ngôi nhà có tâm, có hướng, có vận khí riêng; việc xếp chính xác khu ngồi, vị trí bàn thờ Thần Tài Thổ Địa hay các vật phẩm cần xem mặt bằng cụ thể. Nhà đang có thế sát bên ngoài thì nên khảo sát tại chỗ trước khi sửa phòng khách.

Tóm lại: phòng khách là cửa ngõ khí của cả nhà. Vị trí đúng, hình dạng vuông, ánh sáng đủ, khí vào có chỗ dừng thì nhà mới tụ. Hiểu vậy là đủ!

— Vũ Giới —

Biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

Bài liên quan

• Minh đường trong phong thuỷ Hình Pháp
• Cân bằng âm dương trong nhà ở theo Phong Thuỷ Liên Hoa
• Phong thuỷ nhà phố: nền, mặt tiền và cách giữ khí tĩnh
• Bố trí phòng ngủ phong thuỷ: nhất vị nhì hướng

Câu hỏi thường gặp

Cửa chính thẳng cửa sau thì sửa thế nào?

Ưu tiên dịch một trong hai cửa lệch trục. Nếu không sửa được, đặt vách, kệ hoặc bình phong ở giữa để khí phải chuyển hướng, dừng lại trong phòng khách trước khi đi tiếp.

Phòng khách có cầu thang ở giữa có sao không?

Cầu thang giữa phòng khách làm khí bị cuốn lên tầng trên và chia cắt khu ngồi. Nên để bậc thang không đổ thẳng ra cửa chính, và bố trí khu ngồi sang một bên, có điểm tựa là tường đặc.

Phòng khách nhỏ có nên dùng nhiều gương để rộng hơn?

Có thể dùng gương ở mức vừa phải, nhưng không đặt gương đối diện thẳng cửa chính và không phủ gương nhiều mặt tường. Gương nhiều làm khí phản xạ loạn, khó tụ.

Nền phòng khách thấp hơn mặt đường thì làm gì?

Theo Thầy Vũ Giới, nền nhà thấp hơn mặt đường là thế dương lấn âm, phá cục. Nên tính nâng nền khi sửa nhà; nếu chưa làm được thì cần người có chuyên môn xem phương án bổ cứu.