💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Táng Thư nội thiên (4): phép xem chi lũng, năm thứ núi không táng được

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Táng Thư nội thiên (4): phép xem chi lũng, năm thứ núi không táng được

Táng Thư
葬書 · 內篇 外篇 雜篇 (一卷)
Tác giả: đề Quách Phác (郭璞, đời Đông Tấn) · san định: Ngô Trừng (吳澄, đời Nguyên) · chú: Lưu Tắc Chương (劉則章)
Bản gốc: Tứ Khố Toàn Thư, Tử bộ, Thuật số loại (tướng trạch tướng mộ).

Bài thứ tư của bộ Táng Thư (葬書) trên Kho sách vugioi.com giảng đoạn cuối và dài nhất của nội thiên, ba trăm lẻ tám chữ. Đoạn này làm ba việc. Thứ nhất, dạy phép xem long đất bằng (chi) và long núi cao (lũng): chi quý ở bằng phẳng, khí "ẩn ẩn long long"; lũng thế hiểm mà vẫn có, phải táng ở chỗ hội. Thứ hai, nêu bốn việc của người táng là "thừa, thẩm, trạch, tị" và câu nổi tiếng "quân tử đoạt thần công, cải thiên mệnh". Thứ ba, kể năm thứ núi không táng được (đồng, đoạn, thạch, quá, độc) rồi tả dáng núi thượng địa bằng một chuỗi hình ảnh đẹp: như sóng nước, như ngựa phi, như bễ thổi, như đồ chứa, như rồng cuộn, như loan bay. Bài gồm nguyên văn theo bản Tứ Khố, dịch từng câu, ý chính lời chú của Lưu Tắc Chương và phần giảng của Phong Thuỷ Liên Hoa.

Trả lời nhanh: Đoạn bốn nội thiên Táng Thư dạy: đất bằng quý ở chỗ có nhánh đất (chi); nhánh khởi thì khí theo mà bắt đầu, nhánh dứt thì khí theo mà tụ; nhìn chi phải nhìn chỗ "ẩn ẩn long long", lúc như chìm lúc như nổi. Núi cao thế hiểm mà vẫn có huyệt, phải táng ở chỗ khí hội. Người táng phải nương chỗ khí đến, xét chỗ hư hỏng, chọn chỗ phụ trợ, tránh chỗ có hại. Năm thứ núi không táng được: núi trọc (đồng sơn), núi bị đứt (đoạn sơn), núi đá (thạch sơn), núi lướt qua (quá sơn), núi đứng một mình (độc sơn). Núi thượng địa thì như sóng nước, như ngựa phi, đến như chạy, dừng như nằm yên, núi chầu nước tụ, long hổ ôm vệ; thiếu một trong mười phần thì là bậc kế.

Thầy Vũ Giới giảng: "Biết chỗ nào không nên táng còn quan trọng hơn biết chỗ nào nên táng. Năm thứ núi trong Táng Thư là năm điều người làm nghề phải thuộc lòng trước khi nói đến huyệt tốt."

Đất bằng quý ở chỗ có chi – 地貴平夷土貴有支

Nguyên văn – 原文

地貴平夷,土貴有支。支之所起,氣隨而始;支之所終,氣隨以鍾。

Dịch: Đất quý ở bằng phẳng, đất quý ở có nhánh. Nhánh khởi ở đâu thì khí theo đó mà bắt đầu; nhánh dứt ở đâu thì khí theo đó mà tụ lại.

Giảng: Lời chú giải: long chi quý ở chỗ bằng phẳng, rộng rãi, đó là chính thể của chi; mà trong đất lại có vân của chi, thoai thoải êm mềm, không gấp không khô, thì trong ngoài ứng nhau. Nhưng lời chú cảnh báo một trường hợp khó: có thứ đất mang thân của chi mà lại có tính của lũng, thẳng như ném giáo, gấp như dây căng, gọi là "đảo hoả ngạnh mộc" (lửa đổ, cây cứng), tức trong dương có âm. Gặp loại này phải tránh sát, không thể theo phép chi thông thường mà cắm huyệt, nếu không thì hung. Lời chú kết: đây là chỗ khó nhận nhất của long chi.

Cánh đồng lúa bằng phẳng, người làm ruộng, núi đá xa phía sau
Đồng lúa vùng Ninh Bình: long chi quý ở chỗ bằng phẳng rộng rãi, mạch đất chỉ hơi gồ lên giữa ruộng. Ảnh: Dinkum, Wikimedia Commons, CC0.

Hai câu "chi chi sở khởi, khí tuỳ nhi thuỷ; chi chi sở chung, khí tuỳ dĩ chung" là phiên bản đất bằng của "nguyên kỳ khởi, thừa kỳ chỉ" ở bài trước. Lời chú: truy chỗ đầu thì khí thế theo đó mà đi, nương chỗ dừng thì khí mạch theo đó mà tụ; xem thế, xét mạch thì biết được chỗ khí kết. Chữ "chung" (鍾) vừa là tụ lại, vừa là cái chuông; khí dồn về chỗ cuối nhánh như tiếng ngân dồn về lòng chuông.

Ẩn ẩn long long – 隱隱隆隆微妙玄通

Nguyên văn – 原文

觀支之法,隱隱隆隆,微妙玄通,吉在其中。經曰:地有吉氣,土隨而起;支有止氣,水隨而比。勢順形動,回復始終,法葬其中,永吉無凶。

Dịch: Phép xem chi: ẩn ẩn long long, vi diệu huyền thông, cái tốt ở trong đó. Kinh nói: đất có khí tốt thì đất theo đó mà nổi lên; chi có khí dừng thì nước theo đó mà kề bên. Thế thuận hình động, vòng lại từ đầu đến cuối, theo phép táng vào giữa, thì tốt mãi không hung.

Giảng: Lời chú giảng bốn chữ "ẩn ẩn long long": ẩn ẩn là cái không ở trong cái có, long long là cái có ở trong cái không. Thân thể của nó như váng sữa trong chén, như con nhạn trong mây, như sợi chỉ trong tro, như dấu rắn trong cỏ; sinh khí đi trong đó vi diệu, ẩn phục, khó thấy, nhưng cái tốt thì không gì hơn. Đây là những ví dụ mà các sách đời sau chép lại mãi khi bàn về long đồng bằng.

Thung lũng thấp có trâu gặm cỏ, hai bên núi đá vôi
Thung lũng ở Ninh Bình: đất bằng "ẩn ẩn long long", cái có nằm trong cái không, phải nhìn kỹ mới thấy mạch. Ảnh: Teddy Dundj, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Lời chú giảng câu kinh "địa hữu cát khí, thổ tuỳ nhi khởi" rất cụ thể: ở đất bằng, sống đất hơi lộ ra; tròn thì như bọt nước, như sao, như hạt châu; vuông thì như cái hòm, như cái ấn; dài thì như thước ngọc, như roi lau; cong thì như cái kỷ, như dải đai; vuông tròn lớn nhỏ không đều thì như rùa, cá, ếch, sò. Đều là khí tốt của đất trào lên nên đất cũng theo đó mà nổi. Đến chỗ dừng thì như ổ gà, như ốc xoáy, tức hình dừng mạch hết, một dòng nước giao qua. Lời chú nói một câu mà người làm nghề ở đồng bằng phải nhớ: "cao hơn nước một tấc là có thể gọi là núi, thấp hơn đất một tấc là có thể gọi là nước". Đó là cái lý "chi hữu chỉ khí, thuỷ tuỳ nhi tỷ": khí dừng của chi và nước kề nhau làm thể làm dụng cho nhau.

Sơ đồ phép xem long đất bằng ẩn ẩn long long: sống đất hơi nổi như bọt nước, như ấn, như thước, như đai – Táng Thư nội thiên (4)
Sơ đồ 1: Ở đất bằng, khí tốt trào lên thì đất cũng nổi lên thành những hình tròn, vuông, dài, cong; chỗ dừng như ổ gà, ốc xoáy, có nước kề bên. Vẽ lại theo Táng Thư – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Núi thế hiểm mà vẫn có, táng ở chỗ hội – 山者勢險而有也法葬其所會

Nguyên văn – 原文

山者,勢險而有也,法葬其所會。

Dịch: Núi thì thế hiểm mà vẫn có (huyệt), theo phép táng ở chỗ khí hội.

Giảng: "Sơn" ở đây là lũng, long núi cao. Lời chú: thế tuy hiểm dốc, nhưng trong đó vẫn có huyệt không hiểm, chỉ cần tìm chỗ dừng tụ dung hội mà táng thì tốt. Đất lũng cao thế đến lớn, thế rơi mạnh, thế kết cũng gấp. Lời chú lại cảnh báo trường hợp ngược với "đảo hoả ngạnh mộc" ở trên: có thứ lấy lũng làm thân mà mang tính của chi, núi lớn bay múa rủ xuống, đến đất bằng thì đổi thành thân chi, gọi là "hạ sơn thuỷ", tức trong âm có dương. Người không biết thường táng sát chân núi, lấy dải đất bằng kéo ra phía trước làm chiếu đệm, mà không biết thế chưa dừng, hai bên nước giới còn theo mạch mà đi, phẳng phẳng ẩn phục đến tận giữa minh đường mạch mới hết.

Vách đá dựng đứng ở Hoa Sơn, có đình nhỏ trên mỏm núi
Hoa Sơn (Thiểm Tây): thế núi hiểm dốc, nhưng trong hiểm vẫn có chỗ dừng tụ dung hoà, đó là chỗ tìm huyệt. Ảnh: May Wung, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Lời chú dẫn sách Thiên Bảo Kinh: "phàm nhận tình mạch, xem chỗ nước dứt; nước còn đi thì mạch chưa nghỉ; lúc nghỉ ắt có minh đường nhỏ; khí dừng nước giao mới là huyệt; phía sau cần có khí kim để nương, phía trước cần có nước hợp để thoát". Đây là câu định huyệt rất quý vì nó cho người học một dấu hiệu nhìn được: mạch dừng ở chỗ nước hai bên giao lại, không phải ở chỗ chân núi. Phép đất bằng và phép núi cao vì vậy không được lẫn: chi mang tính lũng thì phải xử như lũng, lũng mang tính chi thì phải xử như chi.

Thừa, thẩm, trạch, tị – 乘其所來審其所廢擇其所相避其所害

Nguyên văn – 原文

乘其所來,審其所廢,擇其所相,避其所害。是以君子奪神功,改天命。禍福不旋日。經曰:葬山之法,若呼吸中。言應速也。

Dịch: Nương chỗ khí đến, xét chỗ hư hỏng, chọn chỗ phụ trợ, tránh chỗ có hại. Vì vậy người quân tử đoạt được công của thần, đổi được mệnh trời. Hoạ phúc không quá một ngày. Kinh nói: phép táng núi như trong một hơi thở. Ý nói ứng nghiệm nhanh.

Giảng: Bốn chữ thừa, thẩm, trạch, tị là bốn việc của người táng. Thừa kỳ sở lai: lời chú nói sinh khí từ đâu đến, nhân chỗ đến mà biết chỗ dừng, để người táng nương vào không sai một phân một tấc; mạch không rời quan tài, quan tài không rời mạch. Thẩm kỳ sở phế: chỗ long nhập thủ bị hư hỏng thì thật giả khó phân, nên phải xét kỹ. Lời chú kể đủ các kiểu hư hỏng mà người Việt nhìn cũng quen: trâu bò giẫm đạp, trên vỡ dưới lở, năm tháng lâu dài; hoặc bị khai khẩn trồng trọt, hoặc người trước cắm sai bên cạnh, tường vườn bệ lễ che lấp; hoặc từng làm nền nhà, cao bị hạ, thấp bị lấp; hoặc nhà nông lấy đất đào xới. Nhưng chỉ cần long thật cục chính, nước sạch sa sáng, lấy bốn phía trước sau trái phải làm chứng, lòng và mắt cùng đo, thì vẫn tìm được.

Khe rãnh xói mòn sâu trên cao nguyên đất vàng
Khe xói trên cao nguyên Hoàng Thổ: đất bị nước cắt vụn, khí theo đó mà tán, nên người táng phải xét kỹ chỗ khí đến và chỗ nên tránh. Ảnh: ff5722 @ Mapillary.com, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Trạch kỳ sở tương: chọn những cái phụ trợ cho mình, như hai vai ngầm hai bên huyệt, cao thấp để phân âm dương; ba phân ba hợp, dốc gấp hay bằng thoải để phân thuận nghịch; các sa nhỏ như cánh ve (thiền dực), các nước nhỏ như râu tôm (hà tu) để định giới hạn chỗ đặt huyệt. Tị kỳ sở hại: tránh tử khí để lấy sinh khí. Lời chú nói khí trong huyệt có hình (刑) có đức (德), cắt đúng phép thì là sinh khí, sai phép thì là tử khí. Lời chú nêu nhiều cặp đối: mạch một bên dày một bên mỏng thì mỏng là sống, dày là chết; hai mạch một dài một ngắn thì ngắn là sống; một to một nhỏ thì nhỏ là sống; non sáng tròn đầy mà động là sống, già khô sưng phù vỡ vụn thẳng cứng là chết. Sa thuỷ quay lưng, bay xiên, đâm thẳng đều là hình sát, phải tránh.

Câu "quân tử đoạt thần công, cải thiên mệnh" là câu bị hiểu sai nhiều nhất của Táng Thư. Lời chú nói rõ: bốn việc thừa, thẩm, trạch, tị đều nhờ cái khéo của con mắt và cái đủ của công sức, tránh chỗ thiếu lấy chỗ đủ, đắp cao bồi thấp, diệu dụng ở trí, gặp loại mà suy rộng, thông âm dương thì công ngang tạo hoá. Lời chú dẫn Trần Hy Di: "thánh nhân nắm then chốt, giữ kín diệu dụng, vận ở lòng mình, làm ra ở đời, thì mệnh trời có thể dời, công thần có thể đoạt; đạo không tự đi, ở nơi con người". Nghĩa là "đổi mệnh" không phải phép thuật, mà là việc người có trí, có công, có đức làm đúng theo lẽ trời đất. Câu "hoạ phúc không quá một ngày" và câu kinh "như trong một hơi thở" nói ứng nghiệm nhanh như bóng theo hình; lời chú nhắc rằng cốt yếu là phân biệt âm dương trước, cắt xén phóng tống đúng phép, sai một ngón tay thì như cách muôn núi.

Sơ đồ bốn việc của người táng: thừa, thẩm, trạch, tị – Táng Thư nội thiên (4)
Sơ đồ 2: Nương chỗ sinh khí đến, xét chỗ long nhập thủ bị hư hỏng, chọn những cái phụ trợ hai bên huyệt, tránh tử khí và hình sát; nhờ đó người quân tử đoạt thần công, đổi thiên mệnh. Vẽ lại theo Táng Thư – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Năm thứ núi không táng được – 山之不可葬者五

Nguyên văn – 原文

山之不可葬者五:氣以生和,而童山不可葬也;氣因形來,而斷山不可葬也;氣因土行,而石山不可葬也;氣以勢止,而過山不可葬也;氣以龍會,而獨山不可葬也。經曰:童、斷、石、過、獨,生新凶,而消已福。

Dịch: Núi không táng được có năm: khí lấy sinh hoà làm gốc, nên núi trọc không táng được; khí theo hình mà đến, nên núi bị đứt không táng được; khí theo đất mà đi, nên núi đá không táng được; khí theo thế mà dừng, nên núi lướt qua không táng được; khí lấy long hội lại, nên núi đứng một mình không táng được. Kinh nói: trọc, đứt, đá, lướt qua, một mình, sinh ra hung mới mà làm tiêu phúc đã có.

Giảng: Mỗi thứ núi đi kèm một lý do bắt đầu bằng chữ "khí", cho thấy năm điều cấm không phải là điều kiêng tuỳ tiện mà suy ra từ bản chất của khí. Đồng sơn (童山, núi trọc): lời chú nói màu đất sáng nhuận, cỏ cây tươi tốt là đất đẹp; núi trọc thô cứng, mạch đất khô cằn, không có khí sinh phát xung hoà. Nhưng lời chú cũng dặn: có thứ núi đá vân ấm nhuận, sáng như vỏ trứng, cỏ cây không bám rễ được, tự nhiên không mọc, mà đào giếng lại được đất ngũ sắc, thì không thể vì trọc mà bỏ.

Dãy núi trọc trơ đá và đất, không một bóng cây, bên hồ nước
Núi trọc ở miền tây Mông Cổ: đồng sơn, núi trơ không cỏ cây, khí không sinh, là thứ núi đầu tiên trong năm thứ không táng được. Ảnh: GanKo, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Đoạn sơn (斷山, núi bị đứt): đất là thể của khí, có đất thì có khí; núi bị đục đứt thì sinh khí cách tuyệt không nối được. Lời chú dẫn Thanh Hoa Bí Tuỷ: "một hơi không đến thì thân là vỏ". Nhưng lời chú phân biệt: núi tự nhiên "điệt đoạn" (rơi xuống rồi nối lại, như cổ ong lưng hạc) thì khác hẳn núi bị người đào cắt. Thạch sơn (石山, núi đá): lời chú nói đất lũng cao chỗ nào chẳng có đá, "sơn thế nguyên cốt", xương chính là đá, long đá đi thì có gì không được; chỉ là chỗ kết huyệt không nên có đá. Đá đáng kiêng là đá cháy đen, thô ráp, khô mà bở, cuốc không vào, lửa bay khói đen; còn đá giòn non, vân ấm nhuận, màu tươi thì không xấu. Lại có huyệt lạ ẩn trong đá, bốn bề toàn đá mà giữa có đất, lấy hết đất mới vừa quan tài; cũng chọn được.

Quá sơn (過山, núi lướt qua): lời chú nói long ngang cuồn cuộn chạy đi, níu không ở lại, hai bên chỉ hơi rủ xuống như mái chèo; thế chưa dừng, hình chưa ở, nên không táng được. Nhưng long ngang rơi giọt, long chính kết lưng chừng, và phép "trảm quan" lập huyệt thì khác. Độc sơn (獨山, núi một mình): long chi đi thì anh em cùng đủ, đực cái cùng ra, đến chỗ dừng thì thành quách khép kín, núi chúng tụ về mới thành huyệt tốt; núi đơn long lẻ trơ trọi vô tình nên không táng được. Nhưng lời chú lại dặn: có thứ long chi không sinh tay chân, một khởi một phục, đi kiểu kim thuỷ ra đến đồng bằng, hai bên mượn núi ngoài đưa tiễn, đến chỗ dừng thì đực cái giao nhau, sông lớn chầu về, núi xa mờ mờ như khói; cũng không thể vì trơ trọi mà bỏ, vì "được nước là trên, tàng gió là kế".

Dãy núi đá vôi Ninh Bình nhìn từ trên cao, núi nối núi chạy xa
Núi đá Ninh Bình nhìn từ trên cao: quá sơn là long cứ cuồn cuộn chạy đi, thế chưa dừng thì khí chưa tụ. Ảnh: ElonggnolE, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Lời chú kết năm điều: những núi ấy không có chỗ nương, chỉ đủ làm mục xương nát quan tài, chủ suy bại, người trẻ chết sớm, bệnh lao, lâu thì tuyệt. Câu kinh "sinh tân hung nhi tiêu dĩ phúc" nói hai mặt: không những không thêm phúc, còn làm mất phúc đã có. Người đọc nên để ý: mỗi điều cấm lời chú đều kèm một ngoại lệ. Đây là cách đọc rất tỉnh của sách cổ, không biến điều cấm thành giáo điều.

Sơ đồ năm thứ núi không táng được: núi trọc, núi bị đứt, núi đá, núi lướt qua, núi một mình – Táng Thư nội thiên (4)
Sơ đồ 3: Mỗi thứ núi trái với một tính chất của khí: sinh hoà, theo hình, theo đất, theo thế dừng, theo long hội; táng vào sinh hung mới, làm tiêu phúc cũ. Vẽ lại theo Táng Thư – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Núi thượng địa – 上地之山

Nguyên văn – 原文

上地之山,若伏若連,其原自天。若水之波,若馬之馳。其來若奔,其止若尸。若懷萬寶而燕息,若具萬饍而潔齋。若橐之鼓,若器之貯。若龍若鸞,或騰或盤。禽伏獸蹲,若萬乘之尊也。

Dịch: Núi của thượng địa, như nằm phục như liền nối, nguồn của nó như từ trời. Như sóng của nước, như ngựa đang phi. Đến thì như chạy, dừng thì như xác nằm yên. Như ôm vạn của báu mà nghỉ yên, như bày đủ vạn món ăn mà trai giới sạch sẽ. Như bễ đang thổi, như đồ đang chứa. Như rồng như loan, hoặc bay lên hoặc cuộn lại. Như chim nằm thú ngồi, như bậc vạn cỗ xe tôn quý.

Giảng: Đây là đoạn văn đẹp nhất nội thiên. Lời chú giảng từng hình ảnh. "Nhược phục nhược liên, kỳ nguyên tự thiên": đại đốn tiểu phục, ngó đứt tơ liền, gọi là thoát tá (long lột xác); đất lớn long đi trăm nghìn dặm, nhìn xa như từ trời mà đến. "Như sóng của nước": long ẩn phục giữa đồng bằng, nhìn mênh mông không bờ, lớp lớp bậc bậc như mặt sông gợn sóng nhỏ khi gió nhẹ. "Như ngựa phi": khi khởi như ngựa tung vó, sắp dừng như ngựa về chuồng. "Đến như chạy": nhanh như sứ giả báo tin thắng trận. "Dừng như thi": nằm yên không động, không còn ý đi nữa.

"Như ôm vạn của báu mà nghỉ yên": núi chúng chầu vái, vạn dòng nước tụ về, như quý nhân nghỉ ngơi an nhàn. "Như bày vạn món mà trai giới": minh đường rộng rãi, ao hồ vây quanh, trước sau trái phải tầm mắt không trống. "Như bễ thổi": thác (橐) là túi không đáy, như cái bễ của thợ rèn, vừa bóp là khí đầy, ý nói nạp khí đầy đủ. "Như đồ chứa": như cái bình đựng vật, đầy mà không tràn, ý nói khí dừng tụ. "Như rồng như loan": dáng uốn lượn bay múa sống động, không có hình vỡ vụn chết cứng. "Chim nằm thú ngồi": thế đến như hổ ra rừng sâu, từ khuất mà dần hiện, dáng ngồi hùng tráng; thế dừng như nhạn đậu bãi cát, từ cao mà dần thấp, tình ý cúi phục hiền hoà.

Tranh sơn thuỷ của Tiêu Vân Tùng, núi chầu nước tụ quanh nhà nhỏ
Tranh cổ: Tiêu Vân Tùng (cuối Minh đầu Thanh), tập tranh sơn thuỷ bốn mùa: núi chúng chầu về, nước tụ trước nhà, như ôm vạn của báu mà nghỉ yên. Phạm vi công cộng, Wikimedia Commons.

Trời sáng, núi chầu, long hổ ôm, năm hại không gần – 天光發新朝海拱辰

Nguyên văn – 原文

天光發新,朝海拱辰。龍虎抱衛,主客相迎。四勢朝明,五害不親。十一不具,是謂其次。

Dịch: Ánh trời toả mới, như sông về biển, như sao chầu Bắc Cực. Long hổ ôm vệ, chủ khách đón nhau. Bốn thế chầu sáng, năm hại không gần. Thiếu một trong mười, ấy gọi là bậc kế.

Giảng: "Thiên quang phát tân": lời chú nói tầm mắt thoáng đãng, khí tượng tươi sáng, tinh thần thư thái, cả một vùng tinh thần đều thu về trong huyệt; nhưng lẽ này vi diệu, phải mắt thấy đạo còn, lòng lĩnh ý hội, không phải chữ nghĩa truyền được. "Triều hải củng thần": như vạn dòng về biển, như các sao chầu Bắc Cực, như cành lá che hoa, như hành lang đỡ nhà chính, không phải có ai sai khiến, mà là một khí cảm gọi nhau. Lời chú dẫn Kinh Dịch: "nước chảy về chỗ ẩm, lửa tìm chỗ khô, mây theo rồng, gió theo hổ".

"Long hổ bão vệ, chủ khách tương nghênh": phàm chỗ long thật rơi xuống, trái vòng phải ôm, trước chầu sau đỡ, thành hình cục; chưa có huyệt tốt mà không có án tốt; nếu long hổ ôm vệ mà chủ khách không đáp nhau thì là hoa giả. "Tứ thế triều minh, ngũ hại bất thân": bốn thế là long, hổ, chủ, khách, quý ở chỗ chầu vái, ngay ngắn không nghiêng lệch, sáng sạch không mờ đục; năm hại là năm thứ núi trọc, đứt, đá, lướt qua, một mình ở trên. "Thập nhất bất cụ, thị vị kỳ thứ": lời chú nói câu này riêng cho thượng địa, mười phần thiếu một thì là bậc kế; nhưng không được câu nệ, câu nệ thì đời không có đất toàn vẹn.

Câu gốcÝ chínhỨng dụng
地貴平夷土貴有支Đất bằng quý ở có nhánh, khí theo nhánhĐồng bằng nhìn dải đất cao làm long
隱隱隆隆微妙玄通Khí chi lúc ẩn lúc nổiCao hơn nước một tấc là núi
山者勢險而有也Núi hiểm vẫn có huyệt ở chỗ hộiMạch dừng chỗ nước giao, không phải chân núi
乘審擇避Bốn việc của người tángNương mạch, xét hư hỏng, chọn phụ trợ, tránh hại
奪神功改天命Trí và công của người hợp lẽ trờiKhông phải phép thuật
童斷石過獨Năm thứ núi không tángMỗi điều cấm đều có ngoại lệ, phải xét tận nơi
上地之山…十一不具Dáng thượng địa và bậc kếKhông câu nệ đất toàn vẹn

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Đoạn bốn khép lại nội thiên bằng một bức tranh đủ cả: phép xem chi, phép xem lũng, bốn việc của người táng, năm điều cấm và dáng thượng địa. Phong Thuỷ Liên Hoa đọc đoạn này theo nguyên lý "hình là gốc, lý khí là dụng", và rút ra ba điều cho người học hôm nay. Một, ở đồng bằng phải tập nhìn "ẩn ẩn long long": một dải đất cao hơn ruộng vài tấc, một giồng cát, một gò nhỏ giữa đồng là long; câu "cao hơn nước một tấc là núi" là chìa khoá cho cả vùng châu thổ Việt Nam. Hai, năm điều cấm là bộ lọc đầu tiên trước khi bàn đến huyệt, nhưng lời chú cổ luôn kèm ngoại lệ, nên không được đọc như giáo điều; nhìn núi trọc phải xem có đất ngũ sắc hay không, nhìn núi đứt phải phân biệt tự nhiên điệt đoạn với người đào cắt. Ba, câu "đoạt thần công, cải thiên mệnh" phải hiểu theo lời Trần Hy Di: đạo ở nơi con người, là trí, công và đức của người làm đúng theo lẽ trời đất; Phong Thuỷ Liên Hoa không hứa "đổi mệnh" bằng mộ phần. Về thời vận, một thượng địa phát nhanh hay chậm phải xét bằng vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục. Các phép âm dương nhường mượn, thôn thổ phù trầm, phân sống chết của mạch là thủ pháp, phải học trực tiếp; bài viết chỉ dừng ở nguyên lý.

Tóm lại – 總結: Đoạn bốn nội thiên Táng Thư dạy rằng đất bằng quý ở có nhánh, nhánh khởi thì khí bắt đầu, nhánh dứt thì khí tụ, phải nhìn chỗ ẩn ẩn long long; núi cao thế hiểm vẫn có huyệt ở chỗ khí hội; người táng phải nương chỗ đến, xét chỗ hỏng, chọn chỗ phụ, tránh chỗ hại, thì trí người hợp với công trời; năm thứ núi trọc, đứt, đá, lướt qua, một mình không táng được; thượng địa thì long như sóng như ngựa, dừng như nằm yên, núi chầu nước tụ, long hổ ôm, chủ khách đón, năm hại không gần.

Bài sau: Ngoại thiên (1) – Chọn chỗ đặc biệt, chi táng kỳ điên, lũng táng kỳ lộc 支葬其巓壠葬其麓 (sắp đăng).

Nguồn: Táng Thư (葬書), nội thiên, đoạn thứ tư (theo mục lục bản Ngô Trừng, đoạn này bốn tiết, ba trăm lẻ tám chữ), bản chép trong Tứ Khố Toàn Thư (thuộc công cộng). Bản Tứ Khố viết 萬善 ở câu "nhược cụ vạn … nhi khiết trai"; bản thông hành viết 萬饍 (vạn món ăn), bài theo bản thông hành vì đối với "vạn bảo" và hợp lời chú "trân soạn tất trần". Bản Tứ Khố viết 齊, đọc là 齋 (trai giới); 槖 đọc 橐. Lời chú của Lưu Tắc Chương được tóm ý, không dịch nguyên văn; các sách Phiến Ngọc Tuỷ, Thiên Bảo Kinh, Thanh Hoa Bí Tuỷ là lời chú dẫn. Bài trước: Nội thiên (3): Nguyên kỳ khởi, thừa kỳ chỉ. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Thuộc năm thứ núi không táng là phần Thư; đứng trước một quả đồi mà biết nó trọc thật hay chỉ không mọc cây, đứt thật hay chỉ điệt đoạn, là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Năm thứ núi không táng được trong Táng Thư là gì? – 五不葬

Là đồng sơn (núi trọc), đoạn sơn (núi bị đứt), thạch sơn (núi đá), quá sơn (núi lướt qua, thế chưa dừng) và độc sơn (núi đứng một mình). Mỗi thứ đều trái với một tính chất của khí: sinh hoà, theo hình, theo đất, theo thế dừng, theo long hội.

"Ẩn ẩn long long" là gì? – 隱隱隆隆

Là dáng của long đất bằng: lúc như chìm, lúc như nổi, như váng sữa trong chén, như dấu rắn trong cỏ. Lời chú nói cao hơn nước một tấc là có thể gọi là núi.

"Đoạt thần công, cải thiên mệnh" có phải là phép đổi số mệnh? – 奪神功改天命

Không. Lời chú giảng đó là trí và công của người làm đúng lẽ âm dương, dẫn Trần Hy Di: đạo không tự đi, ở nơi con người. Phong Thuỷ Liên Hoa không hứa đổi mệnh bằng mộ phần.

Núi đá có táng được không? – 石山可葬否

Long đá đi thì không sao, chỉ chỗ kết huyệt không nên có đá cháy, đá thô, đá khô bở. Đá non, vân ấm, màu tươi thì không xấu; có huyệt ẩn giữa đá mà trong có đất cũng chọn được.

"Thập nhất bất cụ" nghĩa là gì? – 十一不具

Là trong mười điều kiện của thượng địa thiếu một thì xếp bậc kế. Lời chú dặn không được câu nệ, vì câu nệ thì đời không có đất toàn vẹn.

Từ khoá: táng thư · ngũ bất táng · đồng sơn · đoạn sơn · thạch sơn · quá sơn · độc sơn · ẩn ẩn long long · đoạt thần công cải thiên mệnh · thượng địa

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…