Thuỷ Long Kinh
水龍經 (地理正宗 卷八)
Tác giả: đề Quách Phác, tự Cảnh Thuần (郭璞景純, đời Tấn) · chú: Vân Tiều Tưởng Quốc Tông Thành (雲樵蔣國宗城, đời Thanh)
Bản gốc: Địa Lý Chính Tông, Văn Minh thư cục Thượng Hải 1926.
Thuỷ Long Kinh phần ba là đoạn cuối của kinh, cũng là bài cuối của sách Thuỷ Long Kinh trên Kho sách. Kinh đi tiếp các cục nước, nhưng lần này chú trọng chỗ đặt huyệt trong cục: cục bọc rộng lớn mà không khéo thì không bằng cục răng giao kẹp chặt mà có tình; cục bàn long thì lấy giữa vòng cuộn; cục kỳ cục (bàn cờ) thì điểm "tướng quân", dòng nước được các dòng khác hộ vệ; bốn nước triều về phải phòng tán loạn, nước tụ minh đường kỵ gió. Rồi kinh kết bằng ba quy tắc chung: nước đến nên quanh co, nước đi ưa hình chữ chi chữ huyền; nước chảy gấp dễ thịnh dễ bại, nước lặng thì phúc thọ dài lâu; thuỷ khẩu giao khoá đan kết thì thuận cũng tốt, trong cục có nước xuyên cắt, bắn như tên thì nghịch cũng không phúc. Bài gồm nguyên văn, bản dịch, lời chú của Vân Tiều và phần luận của Phong Thuỷ Liên Hoa.
Trả lời nhanh: Thuỷ Long Kinh phần ba dạy tìm huyệt trong cục nước. Cục bọc rộng lớn mà không khéo không bằng cục răng giao kẹp chặt có tình. Cục bàn long thì huyệt kết ở giữa vòng cuộn; "hồng thực thái hà" phải có khúc nhỏ bên trong mới làm huyệt. Cục bàn cờ, nước tản khắp thì điểm "tướng quân", dòng được các dòng khác hộ vệ. Bốn nước triều về là cục rất quý nhưng phải phòng tán loạn; nước tụ minh đường mà minh đường đón gió thì không thu được vượng khí. Cục "bài nha" là hai bên trước huyệt nước chầu hàng hàng; "sinh xà" là nước uốn sống động. Bốn phía nước không chảy đi, uốn quanh hộ vệ thì nguyên khí tụ. Quy tắc chung: nước đến nên quanh co, nước đi ưa chữ chi chữ huyền; nước gấp dễ thịnh dễ bại, nước lặng phúc thọ dài; thuỷ khẩu giao khoá đan kết thì thuận nghịch đều tốt, trong cục có nước xuyên cắt, bắn như tên thì thuận nghịch đều không phúc.
Thầy Vũ Giới giảng: "Thấy cục nước đẹp rồi vẫn chưa xong, còn phải biết huyệt nằm ở đâu trong cục. Cục lớn mà huyệt đặt sai chỗ thì cũng như nhà rộng mà ngủ ngoài hiên."
Cục bọc rộng mà không khéo, răng giao kẹp chặt mà có tình – 裹局闊大而不巧
Nguyên văn – 原文
裹局闊大而不巧,交牙緊夾而有情。盤龍局勢盤中取,虹食彩霞聚處尋。
Dịch: Cục bọc rộng lớn mà không khéo; răng giao kẹp chặt mà có tình. Cục bàn long thì lấy ở giữa vòng cuộn; cầu vồng ăn ráng màu thì tìm ở chỗ tụ.
Giảng: Lời chú câu đầu chỉ ghi: "皆以穴形言", đều nói theo hình huyệt. "Khoả cục" là nước bọc quanh một vùng rất rộng: nhìn bản đồ thì đẹp, nhưng khí tản ra cả vùng, không biết tụ ở đâu, nên "không khéo". "Giao nha khẩn giáp" là hai cánh nước hay hai cánh đất giao nhau như răng cài, kẹp sát chỗ huyệt; cục nhỏ mà chặt, khí bị giữ lại, nên "có tình". Câu này là lời răn cho người thích cục lớn: cục lớn chưa chắc tốt, cục nhỏ chặt mới kết.

Lời chú câu sau: "盤龍局,穴結中心;虹食彩霞,內有小曲,方可作穴,故云聚處尋". Cục bàn long thì huyệt kết ở chính giữa; cục "hồng thực thái hà" thì bên trong phải có một khúc nhỏ mới làm huyệt được, nên nói tìm ở chỗ tụ. Hai câu này cùng dạy một điều: trong cục lớn, phải tìm chỗ nhỏ nhất mà nước ôm chặt nhất, đó mới là huyệt. Bàn long là nước cuộn vòng như rồng khoanh; cầu vồng ăn ráng là vòng nước lớn như cầu vồng, có một khúc nhỏ uốn vào bên trong như ráng màu tụ lại.

Cái lọng, đuôi rủ, bàn cờ, tướng quân – 蓋傘水蓋 棋局將軍
Nguyên văn – 原文
蓋傘水蓋,眞面柄,垂尾紋局就中尋。枝森認其水勢,棋局須點將軍。雙龍戲感合陰陽,一水垂鈎裏取。
Dịch: Nước hình lọng che, lấy mặt thật và cán; cục đuôi rủ, cục vân đan thì tìm ở giữa. Nhánh rậm thì nhận thế nước; cục bàn cờ phải điểm tướng quân. Hai rồng giỡn cảm hợp âm dương; một dòng nước rủ như móc thì lấy ở trong.
Giảng: Hai câu đầu bản in chữ nhoè, người chép ghi lại theo nghĩa, cần đối chiếu thêm. Lời chú: nước như lọng che; lọng cong bốn phía thì là "thuỳ vĩ" (đuôi rủ); "văn cục" là nước ngang dọc đan nhau, bốn mặt cùng hình, thì huyệt kết ở chính giữa. Ý chung rõ ràng: những cục nước đối xứng bốn phía thì huyệt ở tâm.

Lời chú câu sau: "枝森之結,取水勢以作穴;棋局水形迹散布,將軍者,眾水所衛之一水也". Kết ở nhánh rậm thì lấy thế nước mà làm huyệt; cục bàn cờ là nước tản khắp như các ô bàn cờ, "tướng quân" là một dòng được các dòng khác hộ vệ. Đây là hình ảnh rất hợp với đồng bằng sông Cửu Long: kênh rạch chia ruộng thành ô như bàn cờ; giữa những ô ấy phải tìm dòng nào là "tướng", được các dòng khác chầu quanh, thì huyệt mới ở đó. "Song long hí cảm" lời chú: có tượng một mái một trống, nên nói hợp âm dương. "Nhất thuỷ thuỳ câu" là một dòng nước cong như lưỡi câu rủ, huyệt ở trong lòng móc.

Bốn nước triều về phòng tán loạn, tụ đường kỵ gió – 四水朝歸防散亂
Nguyên văn – 原文
四水朝歸,防散亂;聚堂旺局,忌乘風。
Dịch: Bốn nước triều về, phải phòng tán loạn; cục vượng nước tụ minh đường, kỵ đón gió.
Giảng: Lời chú: "四水朝歸局勢極貴,若然散亂,未為有結;眾水聚堂,堂若乘風,不能收其旺氣". Bốn nước triều về là cục thế cực quý; nhưng nếu tán loạn thì chưa phải có kết. Các dòng tụ về minh đường, nếu minh đường đón gió thì không thu được vượng khí. Hai câu này đặt hai điều kiện cho hai cục quý: bốn nước về phải gọn, không mỗi dòng một ngả; nước tụ trước nhà, trước mộ thì chỗ tụ ấy phải kín gió.

Câu "kỵ thừa phong" cũng là chỗ Thuỷ Long Kinh gặp Táng Thư: "khí thừa phong tắc tán, giới thuỷ tắc chỉ". Ở đồng bằng, Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh đã nói "có nước thì tám gió lặng"; Thuỷ Long Kinh nói thêm: có nước mà minh đường vẫn trống gió (ví dụ một mặt nước lớn trống trải, gió lùa thẳng vào) thì vẫn không thu được khí. Người xem phải xét cả nước lẫn gió.
Sa thuỷ quấn huyệt, hồi long cố tổ, bài nha, sinh xà – 沙水纏眞
Nguyên văn – 原文
沙水纏眞沙局,回龍顧祖巧形模。勢有排衙美局,生蛇朝聚多情。中軍垂乳有外抱,則財祿榮昌;日主聚堂得秀朝,則累科貴顯。
Dịch: Sa và nước quấn lấy huyệt thật là sa cục; hồi long cố tổ là hình mẫu khéo. Thế có cục đẹp "bài nha"; rắn sống chầu tụ nhiều tình. Trung quân rủ vú mà có ôm ngoài, thì tài lộc vinh xương; nhật chủ tụ đường được đẹp chầu, thì nhiều khoa hiển quý.
Giảng: Câu đầu bản in cũng có chữ nhoè. Lời chú: "此一節以結穴言沙水相關,謂兩沙護衛,前水拱抱,洞滿不漏". Tiết này nói kết huyệt theo quan hệ sa và nước: hai sa hộ vệ, nước trước vòng ôm, kín đầy không rò. "Hồi long cố tổ" là long vòng lại nhìn tổ, ở đồng bằng là dòng nước vòng lại chầu về chỗ nó xuất phát, như Bảo Chiếu Kinh nói "long hồi triều tổ huyền tự thuỷ".

"Bài nha" lời chú: "穴前兩旁之水,五五六六,齊齊拱護". Nước hai bên trước huyệt từng năm từng sáu, đều đặn chầu hộ, như quan lại xếp hàng ở nha môn. "Sinh xà" là nước uốn khúc sống động. "Trung quân" lời chú: là quan nắm quân; "thuỳ nhũ" là huyệt kết hình vú rủ. "Nhật chủ tụ đường" lời chú: ví hình huyệt tròn đầy như mặt trời. Hai câu cuối đặt điều kiện: huyệt đẹp còn phải có ôm ngoài, có đẹp chầu, thì tài lộc, khoa bảng mới đến.

Bốn phía không chảy đi, cong cung, lá sen – 四勢不流元氣聚
Nguyên văn – 原文
四勢不流,元氣聚;彎弓一抱,福天然。曲水逢巧而生秀,流帶局活則爲榮。荷葉局取緊小垂結,勢欲多枝。
Dịch: Bốn thế nước không chảy đi, nguyên khí tụ; một vòng ôm như cung cong, phúc tự nhiên. Nước cong gặp chỗ khéo thì sinh đẹp; cục dải nước sống động thì là vinh. Cục lá sen lấy chỗ nhỏ chặt rủ xuống mà kết, thế muốn nhiều nhánh.
Giảng: Lời chú: "不流,言水屈曲拱護,而氣蓄積也". "Không chảy" không phải nước đọng, mà là nước uốn quanh chầu hộ, khí được dồn chứa. Câu "khúc thuỷ phùng xảo" lời chú: nước cong mà không khéo thì không kết; "lưu đái cục" mà không sống thì không thành. Tức là cong chưa đủ, phải cong đúng chỗ; dải nước chưa đủ, phải sống, có dòng chảy.

"Hà diệp cục" (cục lá sen) lời chú: "左右重重包裹,水勢雖節,則氣路有叢,多枝則氣會聚矣". Hai bên trái phải bọc nhiều lớp; thế nước tuy từng đốt, đường khí thành chùm; nhiều nhánh thì khí hội tụ. Huyệt lấy ở chỗ nhỏ chặt, như cuống lá sen ở giữa, các gân lá toả ra xung quanh. Hình lá sen là hình ảnh rất gần với Phong Thuỷ Liên Hoa: các nhánh nước toả quanh một tâm, tâm là chỗ khí về.
Nước đến quanh co, đi hình chữ huyền; gấp và lặng – 大抵來宜屈曲
Nguyên văn – 原文
大抵來宜屈曲,去喜之玄。急流者易於興敗,凝靜者福壽綿長。
Dịch: Đại để nước đến nên quanh co, nước đi ưa hình chữ chi chữ huyền. Nước chảy gấp thì dễ thịnh dễ bại; nước lặng đọng thì phúc thọ dài lâu.
Giảng: Lời chú: "此結通章,以應篇前第三節意". Câu này kết toàn chương, ứng với ý tiết thứ ba đầu bài (bốn quy tắc gốc ở phần một). "Chi huyền" là uốn như chữ 之 và chữ 玄: nước đi mà vẫn uốn, không thẳng tuột ra. Nước đến quanh co thì khí đến từ từ, nước đi quanh co thì khí đi chậm, cục được giữ lâu. Đây cũng là chữ "triều nguyên" ở phần hai: quanh co mà đến, quanh co mà đi.

Câu sau lời chú: "此言流之緩急,以明發之久暫,亦水法中之一端". Đây nói chậm nhanh của dòng chảy để rõ phát lâu hay tạm, cũng là một mối trong thuỷ pháp. Bản in chép chữ thứ nhất vế sau là 疑 (nghi), đối với "cấp lưu" thì phải là 凝 (ngưng, lặng); bài này dịch theo 凝靜. Nước gấp thì khí đến mạnh, phát nhanh mà tàn nhanh; nước lặng thì khí đến từ tốn, phúc thọ bền.
Thuỷ khẩu giao khoá thì thuận cũng tốt, xuyên cắt bắn tên thì nghịch cũng hại – 水口交鎖織結
Nguyên văn – 原文
水口交鎖織結,雖順亦佳;局內穿割箭射,縱逆非福。此等水法,理致最微,不特知之者鮮,而講之者亦間耳。
Dịch: Thuỷ khẩu giao khoá đan kết, dù thuận cũng tốt; trong cục có nước xuyên cắt, bắn như tên, dù nghịch cũng không phải phúc. Những thuỷ pháp như vậy lý rất vi tế; không chỉ người biết ít, mà người giảng cũng hiếm.
Giảng: Lời chú: "交鎖織結,逆固佳,順亦佳;穿割箭射,順固非福,逆亦非福,護衛之不可不審也,有如此,順逆以穴言". Giao khoá đan kết thì nghịch đã tốt, thuận cũng tốt; xuyên cắt bắn tên thì thuận đã không phúc, nghịch cũng không phúc; chỗ hộ vệ không thể không xét kỹ là như vậy. "Thuận nghịch" là nói theo huyệt: nước chảy cùng chiều với long là thuận, ngược chiều chầu về là nghịch. Nhiều sách coi nghịch thuỷ là tốt, thuận thuỷ là xấu; Thuỷ Long Kinh nói: cái quyết định là thuỷ khẩu có khoá kín hay không, trong cục có nước đâm cắt hay không, chứ không phải chỉ thuận hay nghịch.

Câu cuối của lời chú là lời kết cả sách: "篇中說法義備理精,然非識者,不足與有言也". Phép nói trong bài nghĩa đủ lý tinh, nhưng không phải người hiểu thì không đáng cùng bàn. "Thuỷ khẩu giao toả" là chỗ nước ra khỏi cục có các gò, đảo, cánh đất cài nhau như then cửa khoá lại; trong Hám Long Kinh gọi là La tinh, Hoa biểu, Bắc thần. Đồng bằng sông Cửu Long có nhiều cù lao giữa sông làm thuỷ khẩu giao toả; còn kênh đào thẳng xuyên ngang qua ruộng, đường lớn đâm thẳng vào nhà là "xuyên cắt bắn tên".

| Câu gốc | Ý chính theo lời chú | Ứng dụng khi xem đất |
|---|---|---|
| 裹局闊大而不巧 | Cục bọc rộng mà khí tản | Không ham cục lớn |
| 交牙緊夾而有情 | Răng giao kẹp chặt, khí giữ lại | Tìm chỗ nước ôm chặt nhất |
| 盤龍局勢盤中取 | Huyệt kết ở giữa vòng cuộn | Cục đối xứng thì huyệt ở tâm |
| 棋局須點將軍 | Dòng được các dòng khác hộ vệ | Vùng kênh rạch ô bàn cờ tìm "dòng tướng" |
| 四水朝歸防散亂 | Bốn nước về phải gọn | Nước tụ minh đường phải kín gió |
| 排衙 · 生蛇 | Nước chầu hàng hàng; nước uốn sống động | Huyệt đẹp còn phải có ôm ngoài |
| 荷葉局 | Bọc nhiều lớp, nhiều nhánh khí hội tụ | Huyệt ở chỗ nhỏ chặt như cuống lá sen |
| 來宜屈曲 去喜之玄 | Quanh co mà đến, chữ huyền mà đi | Tránh nước đến thẳng, đi thẳng |
| 急流 · 凝靜 | Nước gấp phát nhanh tàn nhanh, nước lặng bền | Xét tốc độ dòng chảy |
| 水口交鎖 · 穿割箭射 | Thuỷ khẩu khoá kín thì thuận nghịch đều tốt | Nước đâm cắt trong cục thì đều hại |
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Đoạn cuối Thuỷ Long Kinh chuyển từ "cục nào tốt" sang "huyệt ở đâu trong cục", và kết bằng ba quy tắc mà người xem đồng bằng dùng mỗi ngày. Quy tắc thứ nhất: cục nhỏ chặt hơn cục lớn rộng; trong cục lớn phải tìm khúc nhỏ ôm chặt nhất. Quy tắc thứ hai: nước đến và đi đều phải quanh co, nước lặng bền hơn nước gấp. Quy tắc thứ ba: xét thuỷ khẩu có khoá kín không và trong cục có nước đâm cắt không, quan trọng hơn chuyện thuận thuỷ hay nghịch thuỷ. Trong Hình Pháp Liên Hoa, khi xem đất ven kênh rạch miền Tây, người xem đi tìm "dòng tướng" giữa bàn cờ kênh rạch như kinh dạy, rồi xét thuỷ khẩu của cục: có cù lao, gò đất, cánh đất cài nhau không; trong cục có con kênh thẳng hay con đường lớn đâm vào không. Hình "lá sen", các nhánh nước toả quanh một tâm, là hình Phong Thuỷ Liên Hoa rất quý, vì huyệt ở tâm nhận khí từ mọi nhánh. Phần nhanh chậm của phúc, ngoài tốc độ dòng nước, Phong Thuỷ Liên Hoa còn xét thời bằng vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục. Lý pháp như trên thì chia sẻ; như lời chú nói, thuỷ pháp "lý rất vi tế", nhận đúng tại thực địa là thủ pháp phải học trực tiếp.
Tóm lại – 總結: Thuỷ Long Kinh phần ba dạy tìm huyệt trong cục nước. Cục bọc rộng mà không khéo không bằng cục răng giao kẹp chặt có tình. Cục bàn long huyệt ở giữa vòng cuộn; cục cầu vồng phải có khúc nhỏ bên trong; cục đối xứng bốn mặt huyệt ở tâm; cục bàn cờ điểm "tướng quân". Bốn nước triều về phải gọn, nước tụ minh đường phải kín gió. Sa nước quấn huyệt, hồi long cố tổ, bài nha, sinh xà đều là cục đẹp, nhưng phải có ôm ngoài. Bốn phía nước uốn quanh không chảy đi thì nguyên khí tụ; cục lá sen huyệt ở chỗ nhỏ chặt. Nước đến quanh co, đi hình chữ huyền; nước gấp dễ thịnh dễ bại, nước lặng phúc thọ dài. Thuỷ khẩu giao khoá thì thuận nghịch đều tốt, nước xuyên cắt bắn tên thì thuận nghịch đều hại.
Hết sách Thuỷ Long Kinh. Xem Mục Lục sách.
Nguồn: Thuỷ Long Kinh (水龍經), đề Quách Phác soạn, Vân Tiều Tưởng Quốc Tông Thành chú, đoạn từ 裹局闊大而不巧 đến hết kinh, in trong Địa Lý Chính Tông (地理正宗) quyển tám, trang 256–258, Văn Minh thư cục Thượng Hải, 1926 (thuộc công cộng). Nguyên văn chép từ bản in. Các câu "蓋傘水蓋,眞面柄" và "沙水纏眞沙局" chữ in nhoè, chép theo nghĩa, chờ đối chiếu. Hiệu đính: 疑靜 đọc 凝靜 theo vế đối với 急流. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo phương thuỷ khẩu, phương nước đến và nước đi.
- Lập Cục Pháp: lập cục đồng bằng, xét thuỷ khẩu và huyệt trong cục, theo nguyên lý Liên Hoa.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ cục nước, đánh dấu "dòng tướng", thuỷ khẩu và các dòng đâm cắt.
Bài liên quan – 相關文章
- Thuỷ Long Kinh (2): các cục nước tốt
- Thuỷ Long Kinh (1): lấy nước làm long
- Thiên Nguyên Cửu Lược: Thuỷ Tinh chương
- Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh trung thiên (2): thành môn nhất quyết
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Biết cục nhỏ chặt hơn cục lớn rộng, biết thuỷ khẩu khoá kín quan trọng hơn thuận nghịch là phần Thư; đứng giữa bàn cờ kênh rạch mà tìm ra "dòng tướng", chỗ huyệt trong cục, thuỷ khẩu có khoá không là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Vì sao cục nước rộng lớn chưa chắc tốt? – 裹局闊大而不巧
Vì nước bọc một vùng quá rộng thì khí tản ra, không biết tụ ở đâu. Kinh nói cục răng giao kẹp chặt mới có tình; trong cục lớn phải tìm khúc nhỏ ôm chặt nhất làm huyệt.
"Kỳ cục tu điểm tướng quân" nghĩa là gì? – 棋局須點將軍
Cục bàn cờ là nước tản khắp như ô bàn cờ; "tướng quân" là một dòng được các dòng khác hộ vệ. Huyệt phải đặt theo dòng ấy.
Nước gấp và nước lặng khác nhau thế nào? – 急流與凝靜
Kinh nói nước chảy gấp thì dễ thịnh dễ bại, nước lặng thì phúc thọ dài lâu. Lời chú nói đây là lấy chậm nhanh của dòng để biết phát lâu hay tạm.
Thuận thuỷ có xấu không? – 雖順亦佳
Theo Thuỷ Long Kinh, thuỷ khẩu giao khoá đan kết thì thuận cũng tốt; trong cục có nước xuyên cắt, bắn như tên thì nghịch cũng không phúc. Thuỷ khẩu và sự hộ vệ quan trọng hơn thuận nghịch.
Cục lá sen là gì? – 荷葉局
Là cục nước hai bên bọc nhiều lớp, nhiều nhánh toả quanh một tâm như gân lá sen; khí hội tụ ở tâm, huyệt lấy ở chỗ nhỏ chặt như cuống lá.









