Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh
都天寶照經 · 上篇 中篇 下篇 (地理正宗 卷五)
Tác giả: đề Dương Ích, tự Quân Tùng (楊益筠松, đời Đường) · bổ truyện: Tưởng Bình Giai, hiệu Đại Hồng (杜陵蔣平階大鴻) · kèm lời chú họ Khương (姜氏) · khảo chính: Tưởng Quốc (蔣國, hiệu Vân Am)
Bản gốc: Địa Lý Chính Tông, Văn Minh thư cục Thượng Hải 1926.
Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh trung thiên phần hai là hai khổ mà lời truyện của Tưởng Đại Hồng gọi là chỗ Dương công "bỗng nhiên tiết lộ" và "phơi gan bày mật". Khổ thứ nhất nói "bát quái chỉ hữu nhất quái thông": tám quẻ chỉ có một quẻ thông, biết dùng một quẻ ấy thì chín sao lưu chuyển, biết các quẻ khác rơi vào cung nào. Khổ thứ hai nói "ngũ tinh nhất quyết phi chân thuật, thành môn nhất quyết tối vi lương": quyết năm sao không phải thuật thật, quyết thành môn mới là hay nhất. Bài gồm nguyên văn, bản dịch, ý chính lời truyện, lời chú họ Khương về "câu sống, câu chết", và phần luận của Phong Thuỷ Liên Hoa.
Trả lời nhanh: "Bát quái chỉ hữu nhất quái thông" nghĩa là trong tám quẻ chỉ có một quẻ dùng được ở mỗi thời, lời truyện gọi là "quẻ chính vận của thiên tâm". Biết dùng một quẻ ấy thì từ đó lưu chuyển chín sao, biết Càn Khôn Cấn Tốn, Ất Tân Đinh Quý, Giáp Canh Nhâm Bính rơi vào cung nào, lành dữ rõ như lòng bàn tay. Thầy tục không có quyết, khởi Thiên Cương từ bốn mộ để phóng thuỷ xuất sát, không hợp lẽ tám quẻ; thu được núi mới xuất được sát. "Thành môn nhất quyết" là chỗ cốt của năm sao: biết thành môn thì năm sao mới có dụng; thành môn và mạch ra của long là một nhà cốt nhục, biết cái này thì xem được cái kia. Lời chú họ Khương: can chi trong kinh đều là "câu sống", không phải "câu chết", không được cố chấp phương vị.
Thầy Vũ Giới giảng: "Cả bộ Thanh Nang, Thiên Ngọc, Bảo Chiếu, người xưa giấu kỹ, đến đây mới hé hai chữ: một quẻ, và thành môn. Một quẻ là thời, thành môn là chỗ. Biết thời mà không biết chỗ thì không có cửa vào; biết chỗ mà không biết thời thì cửa mở sai lúc."
Thiên cơ diệu quyết, tám quẻ chỉ một quẻ thông – 天機妙訣本不同
Nguyên văn – 原文
天機妙訣本不同,八卦止有一卦通;乾坤艮巽龍何位,乙辛丁癸落何宮;甲庚壬丙來何地,星辰流轉要相逢。莫把天罡稱妙訣,錯將八卦作先宗;乾坤艮巽出官貴,乙辛丁癸田庄位;甲庚壬丙最爲榮,下後兒孫出神童;未審何山消此水,合得天心造化工。
Dịch: Diệu quyết thiên cơ vốn khác thường, tám quẻ chỉ có một quẻ thông. Long Càn Khôn Cấn Tốn ở vị nào, Ất Tân Đinh Quý rơi vào cung nào, Giáp Canh Nhâm Bính đến từ đất nào, sao trời lưu chuyển phải gặp nhau. Chớ đem Thiên Cương gọi là diệu quyết, lầm lấy tám quẻ làm tông trước. Càn Khôn Cấn Tốn ra quan quý, Ất Tân Đinh Quý là vị ruộng vườn, Giáp Canh Nhâm Bính vinh hiển nhất, táng xong con cháu ra thần đồng. Chưa xét núi nào tiêu được nước này, thì sao hợp được công tạo hoá của thiên tâm.
Giảng: Lời truyện mở đầu: kinh trước đó nói đến quyết và dấu thật không dưới mấy nghìn lời, đều nửa ngậm nửa nhả, đến đây bỗng tiết lộ. "蓋陰陽大卦,不過八卦之理,而篇中乃云八卦不是真妙訣者,正為不得真傳,不明用卦之法故也". Đại quái âm dương chẳng qua là lẽ tám quẻ; vậy mà trong thiên lại nói "tám quẻ không phải diệu quyết thật", chính vì không được chân truyền, không rõ phép dùng quẻ. Không rõ phép dùng quẻ là vì nói tám quẻ chung chung, không biết trong tám quẻ chỉ có một quẻ dùng được.

Lời truyện nói tiếp: "大五行秘訣,不過能用此一卦,即從此一卦流轉九星,便知乾坤艮巽諸卦,落在何宮,二十四干支,落在何宮,而或凶或吉,指掌瞭然矣". Bí quyết đại ngũ hành chẳng qua là dùng được một quẻ này; từ một quẻ này lưu chuyển chín sao, liền biết các quẻ Càn Khôn Cấn Tốn rơi vào cung nào, hai mươi bốn can chi rơi vào cung nào, lành hay dữ rõ như chỉ bàn tay. Ba câu hỏi "long hà vị", "lạc hà cung", "lai hà địa" trong kinh vì vậy không phải là câu để trả lời bằng bảng tra cố định, mà là câu hỏi phải đặt lại mỗi khi quẻ dùng thay đổi.

Chớ lấy Thiên Cương làm diệu quyết, thu núi mới xuất được sát – 莫把天罡稱妙訣
Về câu "mạc bả Thiên Cương xưng diệu quyết", lời truyện giải: thầy tục không được quyết này, đặt bừa ngũ hành, có người khởi Thiên Cương từ bốn mộ (Thìn Tuất Sửu Mùi) để làm phép phóng thuỷ xuất sát; như vậy sao hợp được lẽ tám quẻ. "夫收得山來,乃出得殺去". Thu được núi về thì mới xuất được sát đi. Không biết dụng của một quẻ thì núi không có chỗ mà thu; một quẻ không thu được thì các quẻ can chi khác lấy đâu mà lưu chuyển chín sao, cầu thuần bỏ tạp mà tiêu thuỷ xuất sát.

Lời truyện chỉ thẳng vào thói quen của người làm nghề: "今人但知二十四山,處處可出貴官,處處可旺田莊,處處可出神童,而不知二十四位水路交驗,果下何卦,收何山,乃消得此水,出得殺去". Người nay chỉ biết hai mươi bốn sơn, chỗ nào cũng ra quan quý được, chỗ nào cũng vượng ruộng vườn được, chỗ nào cũng ra thần đồng được, mà không biết đường nước hai mươi bốn vị giao nghiệm, rốt cuộc hạ quẻ nào, thu núi nào, mới tiêu được nước này, xuất được sát đi. Đã không thu núi xuất sát được, thì bàn tám quẻ, luận can chi đều là nói càn. Câu kinh "Càn Khôn Cấn Tốn ra quan quý, Ất Tân Đinh Quý vị ruộng vườn, Giáp Canh Nhâm Bính vinh nhất" vì vậy chỉ đúng khi đã có câu cuối: "vị thẩm hà sơn tiêu thử thuỷ".

Thiên tâm là thiên vận, một quẻ là quẻ chính vận – 合得天心造化工
Lời truyện giải chữ cuối khổ: "天心即天運,非善人合天之家,不能遇也,大五行所謂一卦,即指天心正運之一卦也". Thiên tâm tức là thiên vận, không phải nhà người lành hợp với trời thì không gặp được. Cái gọi là "một quẻ" của đại ngũ hành chính là chỉ một quẻ chính vận của thiên tâm. Trong thiên lộ ra hai chữ này, huyền diệu bên trong khó gọi tên. Dương công tuy chỉ ra đầu mối thiên tâm một quẻ, nhưng quyết hạ quẻ khởi sao thì rốt cuộc chưa từng nói rõ; thiên cơ bí mật phải chờ khẩu truyền, không dám viết vào sách.

Như vậy "một quẻ thông" không phải một quẻ cố định cho mọi đất, mà là quẻ đương vận của thời đó. Ý này nối thẳng với Thanh Nang Tự và Thiên Ngọc Kinh: Thanh Nang nói "tiên thiên la kinh thập nhị chi, hậu thiên tái dụng can dữ duy", Thiên Ngọc nói "phân khước Đông Tây lưỡng cá quái"; ở Bảo Chiếu thì nói gọn lại thành "bát quái chỉ hữu nhất quái thông". Khí trời theo vận mà đổi, quẻ dùng cũng theo vận mà đổi.

Lời chú họ Khương: câu sống, không phải câu chết – 經文皆屬活句
Sau lời truyện, họ Khương chú thêm một đoạn ngắn mà rất cần: "篇中八卦干支,縱橫錯舉,原非實義,細翫此節,何位何宮何地等句,即知經文皆屬活句,非死句也". Tám quẻ can chi trong thiên nêu ngang dọc lẫn lộn, vốn không phải nghĩa thật; ngẫm kỹ tiết này, các câu "vị nào, cung nào, đất nào" thì biết văn kinh đều là câu sống, không phải câu chết. Họ Khương nói thầy mình (Tưởng Đại Hồng) trong lời chú thiên trước đã răn kỹ người học không được cố chấp phương vị, ý là ở chỗ này. Phàm đọc Thanh Nang, Thiên Ngọc của Dương công, phải biết ý này.

Quyết năm sao không phải thuật thật, quyết thành môn hay nhất – 城門一訣最爲良
Nguyên văn – 原文
五星一訣非眞術,城門一訣最爲良;識得五星城門訣,立宅安墳定吉昌。堪笑庸愚多業此,妄將卦例定陰陽;不向龍身觀出脈,反將沙水斷災祥。筠松寶照眞秘訣,父子雖親不肯說;若人得遇是前緣,天下橫行陸地仙。
Dịch: Một quyết năm sao không phải là thuật thật, một quyết thành môn là hay nhất. Biết được quyết năm sao và thành môn, lập nhà an mộ ắt cát xương. Đáng cười kẻ tầm thường ngu dốt nhiều người làm nghề này, bừa đem lệ quẻ định âm dương; không nhìn mạch ra ở thân long, lại đem sa thuỷ đoán tai lành. Chân bí quyết Bảo Chiếu của Quân Tùng, cha con tuy thân cũng không chịu nói; nếu người gặp được là duyên trước, đi ngang thiên hạ là tiên trên đất.
Giảng: Lời truyện: "前章既言一卦下穴,收山出殺之義,此章又直指城門一訣,楊公此論,真可謂披肝露膽矣". Chương trước đã nói nghĩa một quẻ hạ huyệt, thu núi xuất sát; chương này lại chỉ thẳng quyết thành môn; lời Dương công thật có thể gọi là phơi gan bày mật. "蓋五星之用,其要訣俱在城門,識得城門,而後五星有用". Dụng của năm sao, yếu quyết đều ở thành môn; biết thành môn rồi năm sao mới có dụng; ở đó làm nhà, làm mộ không chỗ nào không hưng thịnh.

Chữ "phi chân thuật" ở câu đầu không phải là bỏ năm sao, mà là năm sao một mình không thành thuật; phải có thành môn thì năm sao mới đứng được. "Thành môn" (城門) là cửa của thành nước, chỗ khí trong cục thông ra ngoài và từ ngoài vào, như cửa thành nơi quân châu. Lời truyện nói: "城門一訣,與龍身出脈,正是一家骨肉,精神貫通,能識城門,乃能觀出脈,能觀出脈,便能識城門". Quyết thành môn với mạch ra ở thân long chính là cốt nhục một nhà, tinh thần thông suốt; biết thành môn mới xem được mạch ra, xem được mạch ra liền biết thành môn. Vì thế kinh cười người đời không biết bí mật này, bừa bàn lệ quẻ, đem sa thuỷ mà nói loạn tai lành.

Câu "phụ tử tuy thân bất khẳng thuyết" lời truyện giải: từ đây trở xuống đều là lời Dương công "châm tinh, khoét tuỷ", được điều này là tiên trên đất; cha con không truyền, cũng là điều răn cấm của thầy truyền như vậy, sao dám trái. Đây là lời cẩn trọng nhất trong sách, và cũng là lý do người học sau phải đọc lời truyện với con mắt "câu sống" như họ Khương dặn.

| Câu gốc | Ý chính theo lời truyện, lời chú | Ứng dụng khi xem đất |
|---|---|---|
| 八卦止有一卦通 | Mỗi thời chỉ một quẻ dùng được, là quẻ chính vận của thiên tâm | Từ quẻ ấy lưu chuyển chín sao, xét các cung |
| 莫把天罡稱妙訣 | Khởi Thiên Cương từ bốn mộ để phóng thuỷ là sai | Thu được núi mới xuất được sát |
| 未審何山消此水 | Phải biết hạ quẻ nào, thu núi nào mới tiêu được nước | Không có chỗ nào tự nhiên ra quan, ra thần đồng |
| 合得天心造化工 | Thiên tâm là thiên vận | Quẻ dùng đổi theo vận |
| 姜氏: 皆屬活句 | Can chi trong kinh là câu sống, không cố chấp phương vị | Không tra bảng theo chữ |
| 城門一訣最爲良 | Yếu quyết năm sao ở thành môn | Tìm cửa khí của cục nước trước khi bàn sao |
| 不向龍身觀出脈 | Thành môn và mạch ra là một nhà | Không đoán tai lành chỉ bằng sa thuỷ rời rạc |
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Hai khổ này đặt ra hai chữ then chốt cho toàn bộ dòng Thanh Nang, Thiên Ngọc, Bảo Chiếu: "một quẻ" và "thành môn". Lời truyện nói rõ một quẻ là quẻ chính vận của thiên tâm, tức là thời; thành môn là cửa khí của cục nước, tức là chỗ. Trong Hình Pháp Liên Hoa, hai chữ này đi đôi với nhau: người xem trước hết tìm thành môn của cục đất, chỗ nước vào, chỗ nước ra, chỗ khí thông với bên ngoài; nhìn mạch ra của long cùng lúc, vì lời truyện nói thành môn và mạch ra là "cốt nhục một nhà". Có chỗ rồi mới xét thời: quẻ nào đang đương vận để biết cửa ấy mở có đúng lúc hay không. Phần thời, Phong Thuỷ Liên Hoa xét bằng vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, xem khí từng vận, từng năm, từng mùa đi qua cung nào. Lời chê "chỗ nào cũng ra quan, chỗ nào cũng vượng ruộng vườn" là lời đáng nhớ cho người làm nghề hôm nay: không có hướng nào tự nó tốt cho mọi nhà, mọi lúc. Còn lời chú họ Khương "câu sống, không phải câu chết" là chìa khoá để đọc đúng mọi can chi trong kinh. Lý pháp như trên thì chia sẻ; cách nhận thành môn của một cục đất cụ thể và cách hạ quẻ khởi sao là phần thủ pháp, như chính lời truyện nói, "phải chờ khẩu truyền", học trực tiếp.
Tóm lại – 總結: Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh trung thiên phần hai tiết lộ hai chữ. "Bát quái chỉ hữu nhất quái thông": trong tám quẻ mỗi thời chỉ một quẻ dùng được, là quẻ chính vận của thiên tâm; từ quẻ ấy lưu chuyển chín sao mà biết các quẻ, các can chi rơi vào cung nào. Thầy tục khởi Thiên Cương từ bốn mộ là sai; thu được núi mới xuất được sát; không có chỗ nào tự nhiên ra quan quý. Lời chú họ Khương: can chi trong kinh là câu sống, không cố chấp phương vị. "Thành môn nhất quyết tối vi lương": yếu quyết năm sao ở thành môn; thành môn và mạch ra của long là một nhà, biết cái này thì xem được cái kia. Đây là chân bí quyết mà cha con cũng không truyền.
Bài trước: Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh trung thiên (1) – Tý Ngọ Mão Dậu tứ sơn long, toạ chính huyệt.
Bài sau: Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh trung thiên (3) – Âm dương phối hợp, sơn tình thuỷ ý 都天大卦.
Nguồn: Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh (都天寶照經), trung thiên, đoạn từ 天機妙訣本不同 đến 天下橫行陸地仙, trong Địa Lý Chính Tông (地理正宗) quyển năm, trang 193–194 bản in Văn Minh thư cục Thượng Hải, 1926 (thuộc công cộng). Nguyên văn chép từ bản in. Đầu lời truyện khổ 天機妙訣 có một chữ mờ ("[?]訣實踪"), và chữ 駁 trong "求純粹駁" hơi mờ; đọc theo văn mạch (cầu thuần bỏ tạp). Câu kinh in "篤松寶照", theo tên tác giả đọc là 筠松. Lời truyện của Tưởng Đại Hồng và lời chú họ Khương trích dẫn và tóm ý, không dịch trọn. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo phương nước vào, nước ra để tìm thành môn.
- Lập Cục Pháp: lập cục theo quẻ đương vận và cửa khí của cục nước, theo nguyên lý Liên Hoa.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ thành nước, chỗ nước vào ra quanh khu đất để đánh dấu thành môn.
Bài liên quan – 相關文章
- Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh trung thiên (1): Tý Ngọ Mão Dậu tứ sơn long
- Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh thượng thiên (3): tam nguyên long
- Thiên Ngọc Kinh trung quyển (1): khởi bát cung, ai tinh
- Thanh Nang Tự (4): tiến thần, thoái thần và thuỷ khẩu
- Thiên Ngọc Kinh thượng quyển (1): Giang Đông nhất quái
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Biết "một quẻ" là quẻ đương vận, biết thành môn là cửa khí là phần Thư; đứng ở khu đất mà nhận đâu là thành môn, cửa ấy mở vào vận nào, thu núi nào để tiêu nước nào là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
"Bát quái chỉ hữu nhất quái thông" nghĩa là gì? – 八卦止有一卦通
Theo lời truyện của Tưởng Đại Hồng, trong tám quẻ mỗi thời chỉ có một quẻ dùng được, là quẻ chính vận của thiên tâm. Từ quẻ ấy lưu chuyển chín sao thì biết các quẻ, các can chi rơi vào cung nào, lành dữ ra sao.
"Thiên tâm" trong kinh là gì? – 天心
Lời truyện giải thiên tâm tức là thiên vận. Quẻ dùng đổi theo vận, không phải nhà người lành hợp với trời thì không gặp.
Vì sao kinh chê phép Thiên Cương? – 莫把天罡稱妙訣
Vì thầy tục khởi Thiên Cương từ bốn mộ để phóng thuỷ xuất sát mà không biết dụng của một quẻ. Lời truyện nói thu được núi mới xuất được sát; không thu được núi thì bàn quẻ, bàn can chi đều là nói càn.
Thành môn là gì? – 城門
Là cửa của thành nước, chỗ khí trong cục thông với bên ngoài. Lời truyện nói yếu quyết năm sao đều ở thành môn, và thành môn với mạch ra của long là cốt nhục một nhà.
"Câu sống, câu chết" trong lời chú họ Khương là gì? – 活句死句
Là cách đọc kinh: các câu "vị nào, cung nào, đất nào" và can chi kinh nêu là câu sống, đổi theo quẻ dùng; không được đọc như câu chết, cố chấp phương vị cố định.









