💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh thượng thiên (4) 貪狼原是發來遲: Tham Lang phát chậm, chủ khách Đông Tây

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh thượng thiên (4) 貪狼原是發來遲: Tham Lang phát chậm, chủ khách Đông Tây

Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh
都天寶照經 · 上篇 中篇 下篇 (地理正宗 卷五)
Tác giả: đề Dương Ích, tự Quân Tùng (楊益筠松, đời Đường) · bổ truyện: Tưởng Bình Giai, hiệu Đại Hồng (杜陵蔣平階大鴻) · kèm lời chú họ Khương (姜氏) · khảo chính: Tưởng Quốc (蔣國, hiệu Vân Am)
Bản gốc: Địa Lý Chính Tông, Văn Minh thư cục Thượng Hải 1926.

Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh thượng thiên phần bốn là hai khổ cuối của thượng thiên. Khổ thứ nhất giải một điều nghe như trái lẽ: Tham Lang là sao đứng đầu, vì sao kinh lại nói "Tham Lang phát chậm"? Khổ thứ hai nói lập nhà an mộ phải hợp long, không cần nhắm vào ngọn núi đẹp trước mặt, rồi kết bằng câu "chủ nhân hữu lễ khách tôn trọng, khách tại Tây hề chủ tại Đông", mà lời truyện gọi là đại chỉ của cả thiên. Sau đó là lời chú dài của họ Khương tổng kết thượng thiên: câu "thiên hạ quân châu tổng trú không" là con mắt của toàn sách, và thượng thiên chia làm ba chương. Bài gồm nguyên văn, bản dịch, ý chính lời truyện, lời chú họ Khương và phần luận của Phong Thuỷ Liên Hoa.

Trả lời nhanh: "Tham Lang phát chậm" không phải vì Tham Lang yếu. Lời truyện giải: Tham Lang thống lĩnh các quẻ, được khí trước và sức đi xa; câu này nói về mạch kiêm thu ở nhân nguyên và địa nguyên, không đúng chính quẻ, nhờ quẻ khác hàm chứa nên sức không chuyên, vì thế chậm, khoảng hai kỷ (hai mươi bốn năm) mới sinh quý tử, nhưng bền lâu. Câu "lập trạch an phần yếu hợp long, bất tu nghĩ đối hảo kỳ phong" dạy: ở đồng bằng không lấy núi đẹp trước mặt làm án, vì núi ấy không cùng cốt nhục với cuộc đất; chỉ xét đường cục ngay chỗ huyệt, thu khí năm cát, thế gọi là hợp long. "Chủ khách" là âm dương đối đãi, núi nước giao nhau, có chủ thì có khách, hai mà một khí liền nhau.

Thầy Vũ Giới giảng: "Người ta thích chọn hướng nhìn ra ngọn núi đẹp. Ở đồng bằng, ngọn núi xa ấy chẳng phải người nhà. Người nhà của huyệt là nước quanh huyệt. Hợp với nước mình thì hợp long; ngắm núi người ta thì chỉ được cái đẹp."

Tham Lang vốn là phát chậm – 貪狼原是發來遲

Nguyên văn – 原文

貪狼原是發來遲,坐向穴中人未知;立宅安墳過兩紀,方生貴子好男兒。

Dịch: Tham Lang vốn là phát đến chậm, người ở trong huyệt, trong toạ hướng chưa biết. Lập nhà an mộ qua hai kỷ, mới sinh quý tử, con trai giỏi.

Giảng: Lời truyện đặt ngay câu hỏi: "貪狼諸卦之統領,得氣先而施力遠,何云發遲". Tham Lang là thống lĩnh các quẻ, được khí trước, sức ra xa, sao lại nói phát chậm? Rồi tự đáp: "此言人地兩元,兼收之脈,不當正卦,傍他涵蓄,故力不專,是以遲也". Câu này nói về mạch kiêm thu của nhân nguyên và địa nguyên: không đúng chính quẻ, dựa vào quẻ khác mà hàm chứa, nên sức không chuyên, vì vậy chậm. Nối với bài trước: địa nguyên "chỉ lấy một mạch Tham Lang hộ chính long", nhân nguyên "lại lấy Tham Lang thành năm cát"; chính cái Tham Lang mượn vào ấy là cái phát chậm.

Mái ngói làng cổ Tây Đệ (An Huy) nhìn từ trên cao
Làng cổ Tây Đệ (An Huy) dựng dần qua nhiều đời: cái phát của Tham Lang mượn vào chậm mà bền, đi từ đời này sang đời khác. Ảnh: Anna Frodesiak, Wikimedia Commons, phạm vi công cộng.

"Lưỡng kỷ" (兩紀): một kỷ là mười hai năm, hai kỷ là hai mươi bốn năm. Lời truyện dặn đây là lời nói ước chừng, không phải con số đếm. "Sinh quý tử" là thấy rõ sinh dục người hiền tài để làm thịnh nghiệp nhà, ngầm có ý lâu bền; không như cung khác một quẻ gặp thời, thúc quan phát tạm. Cuối cùng lời truyện chặn lối hiểu cứng: "不失應之遲速,是不一端,烏可執此為典要也". Ứng nghiệm nhanh chậm không phải một mối, sao có thể giữ câu này làm khuôn phép cố định. Tức là đừng thấy Tham Lang thì nói chậm, phải xem Tham Lang ấy là chính hay là mượn.

Sơ đồ so sánh Tham Lang chính quẻ với Tham Lang mượn của địa nguyên và nhân nguyên – Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh
Tham Lang chính quẻ thì sức chuyên; Tham Lang mượn ở địa nguyên, nhân nguyên thì dựa quẻ khác hàm chứa nên phát chậm mà bền. Nhanh chậm không một mối. Vẽ lại theo Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh – Phong Thuỷ Liên Hoa

Ý "phát chậm mà bền" này người làm đất xưa coi trọng hơn "phát nhanh mà tắt". Ở bài trước, lời truyện đã nói nhân nguyên không kiêm Tham Lang thì "e phát chậm mà tắt nhanh"; kiêm Tham Lang thì "trước vinh sau hiển". Hai câu không mâu thuẫn: Tham Lang mượn vào làm cho đất chậm phát một chút nhưng giữ được gốc khi quẻ khí qua lượt. Chọn đất cho con cháu nhiều đời thì người xưa chịu chậm để được bền.

Lập nhà an mộ phải hợp long, không cần đối núi đẹp – 立宅安墳要合龍

Nguyên văn – 原文

立宅安墳要合龍,不須擬對好奇峯;主人有禮客尊重,客在西兮主在東。

Dịch: Lập nhà an mộ phải hợp long, không cần nhắm đối ngọn núi lạ đẹp. Chủ nhân có lễ thì khách tôn trọng, khách ở phía Tây thì chủ ở phía Đông.

Giảng: Lời truyện so hai cách: "山龍貴結,必對尊星而後出脈,或回龍顧祖,或枝幹相朝,先有主峯,乃始結穴,故必以朝山為重". Long trong núi quý ở chỗ kết, ắt đối với sao tôn rồi mới ra mạch, hoặc hồi long cố tổ, hoặc cành thân chầu nhau; có núi chủ trước rồi mới kết huyệt, nên phải coi trọng núi chầu. Nhưng coi trọng núi chầu thật ra không phải vì núi chầu, mà chính là coi trọng sang hèn của mạch ra từ thân mình. Ở núi, núi chầu với long là một nhà, nên đối nhau là tự nhiên.

Núi Võ Đang (Hồ Bắc) giữa mây, các đỉnh chầu về một chủ phong
Núi Võ Đang (Hồ Bắc): ở núi, núi chầu với long là một nhà nên đối nhau là tự nhiên; coi trọng núi chầu thật ra là coi trọng mạch ra từ thân mình. Ảnh: Wikimedia Commons, phạm vi công cộng.

Đồng bằng thì khác: "平洋既無來落,但以水城論結穴,水自水,山自山,雖有奇峯,並非一家骨肉,向之無益". Đồng bằng đã không có long đến long rơi, chỉ lấy thành nước mà luận kết huyệt; nước là nước, núi là núi, dù có núi đẹp lạ cũng không phải cốt nhục một nhà, hướng về nó vô ích. Vì vậy chỉ cần "從立穴處消詳堂局,收五吉之氣,謂之合龍,而不以朝山為正案也". Từ chỗ lập huyệt mà xét kỹ minh đường, cục nước, thu khí năm cát, gọi là hợp long, chứ không lấy núi chầu làm án chính. Chữ "hợp long" ở đồng bằng vì vậy là hợp với nước của huyệt, không phải hợp với một dãy núi.

Tranh cổ Thẩm Chu: sông nước rộng, thuyền buồm, bờ cây thấp
Tranh Thẩm Chu (沈周, đời Minh), "Sơn thuỷ có thuyền buồm", Bảo tàng Metropolitan (phạm vi công cộng): ở đồng bằng, hợp long là hợp với nước của huyệt, không phải hợp với một dãy núi.

Chủ khách Đông Tây là âm dương đối đãi – 主人有禮客尊重

Hai câu cuối lời truyện gọi là đại chỉ của cả thiên: "末二句乃一篇之大旨,精微玄渺之談". Chữ "chủ khách" không chỉ là lấy long làm chủ, hướng làm khách. Lời truyện: "主客猶云夫婦,實指陰陽之對待,山水之交媾,一剛一柔,一牝一牡,玄竅相通,皆在於此". Chủ khách cũng như nói vợ chồng, thật ra chỉ âm dương đối đãi, núi nước giao hợp, một cứng một mềm, một mái một trống, huyền khiếu thông nhau, đều ở đây. Có chủ này thì có khách này, có khách này thì có chủ này; chủ khách tuy gọi là hai vật mà thật là một khí liền nhau, như bóng theo hình, như hang đáp tiếng.

Long Hổ Sơn (Giang Tây), dòng sông uốn trước vách núi đá
Long Hổ Sơn (Giang Tây): núi là chủ, nước đối là khách; chủ khách tuy gọi là hai mà thật là một khí liền nhau, như bóng theo hình. Ảnh: Trần Quân (陈昀), Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.5.

Lời truyện dặn thêm: không phải có chủ rồi mới đi tìm khách quý để đối, mà khách vốn đã đi cùng chủ. "Tây" và "Đông" chỉ là nêu một phương làm ví dụ; tám quẻ bốn góc đều như vậy, tức là "âm dương điên đảo điên". Và lời truyện tổng kết thượng thiên: "自天下軍州至此,統論平洋龍法,其中卦位干支秘訣,總不出此二語,故於結尾發之,以包舉通篇之義". Từ câu "thiên hạ quân châu" đến đây là bàn chung phép long đồng bằng; trong đó các bí quyết quẻ vị can chi đều không ra ngoài hai câu này, nên đặt ở cuối để bao trọn ý cả thiên. Ở bài trước, lời truyện cũng đã báo trước: kinh nêu lẫn các tên gọi, "đến câu chủ khách Đông Tây mới lộ manh mối".

Sơ đồ chủ khách Đông Tây: huyệt là chủ, nước sa đối là khách, một khí liền nhau – Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh
Chủ khách như vợ chồng: một cứng một mềm, huyền khiếu thông nhau; khách vốn đi cùng chủ, Đông Tây chỉ là ví dụ. Vẽ lại theo Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh – Phong Thuỷ Liên Hoa

Lời chú họ Khương: con mắt của toàn sách – 姜氏曰

Sau lời truyện, bản in chép lời chú họ Khương tổng kết thượng thiên. Họ Khương viết: "寶照發明平洋龍格,開章直喝天下軍州總住空,何須撐著後頭龍,大聲疾呼,朗吟高唱,此為楊公撰著此書,通篇眼目". Bảo Chiếu làm sáng cách long đồng bằng, mở chương quát thẳng "thiên hạ quân châu tổng trú không, hà tu xanh trước hậu đầu long", kêu to, ngâm lớn; đó là con mắt của cả sách Dương công viết, chỗ nêu cương lĩnh, không được đọc lướt. Họ Khương giải vì sao người đời mờ mịt về long đồng bằng: vì đem long núi trộn vào, không phân biện được, chạm đâu cũng lạc. Phép đồng bằng đã lạc thì cách thật của long núi cũng sai; mất một, hại luôn cái thứ hai.

Sông Mê Kông đoạn Kampong Cham nhìn từ trên cao, dòng chia nhánh giữa đồng bằng
Sông Mê Kông đoạn Kampong Cham (Campuchia) giữa đồng bằng: đem phép long núi trộn vào long đồng bằng thì chạm đâu cũng lạc. Ảnh: BrianChap, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Họ Khương nói tiếp: Dương công khổ tâm quát hai câu ấy để đánh thức giấc mộng nghìn năm, cho người biết nhà mồ đồng bằng không luận mạch đến sau lưng: "凡坐空之處,反有真龍;坐實之處,反無真龍,與山龍之胎息孕育,截然相反". Phàm chỗ ngồi trống lại có chân long, chỗ ngồi đặc lại không có chân long, ngược hẳn với thai tức dựng dục của long núi. Người học phải phá cho thông một cửa ải này, không để những chữ bác hoán, qua hiệp, cao thấp khởi phục, vết ngựa tơ nhện, rắn cỏ dây tro chiếm trong ngực; chỉ ở chỗ âm dương giao hội lớn mà ngộ ra chân cơ, rồi tám quẻ chín sao can chi phương vị lần lượt vào hàng. Long đồng bằng không sót thì long núi cũng không sót. Nếu không hiểu nghĩa này mà chỉ dây dưa theo mạch long phía sau, thì có trao cho chỗ sâu của tám quẻ chín sao cũng không dùng vào đâu được, "núi cao đồng bằng đều về cõi ma".

Cột đá sa thạch núi Thiên Tử, Trương Gia Giới
Cột đá núi Thiên Tử (Trương Gia Giới): chỉ dây dưa theo mạch long phía sau mà không hiểu nghĩa trú không thì "núi cao đồng bằng đều về cõi ma". Ảnh: ICOLEF / visualtravelguide.com, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Cuối cùng họ Khương chia thượng thiên làm ba chương: "此篇前十二句為一章,言深山枝龍之穴;中三十四句為一章,言幹龍脫殺出洋之穴;此二章皆屬山龍;後四十六句分七節為一章,言平洋水龍之穴". Mười hai câu đầu là một chương, nói huyệt chi long trong núi sâu; ba mươi tư câu giữa là một chương, nói huyệt cán long thoát sát ra đồng; hai chương này thuộc long núi. Bốn mươi sáu câu sau chia bảy tiết làm một chương, nói huyệt thuỷ long đồng bằng. Bốn bài thượng thiên trên vugioi.com đi đúng theo ba chương ấy: bài một là hai chương long núi, bài hai đến bài bốn là chương long đồng bằng.

Sơ đồ ba chương thượng thiên Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh và bốn bài trên vugioi.com
Thượng thiên ba chương: long núi, cán long ra đồng, huyệt thuỷ long đồng bằng (46 câu 7 tiết); con mắt của toàn sách là câu thiên hạ quân châu tổng trú không. Vẽ lại theo Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh – Phong Thuỷ Liên Hoa
Một con kênh ở Vĩnh Thạnh, nhà ven kênh giữa đồng bằng
Kênh ở Vĩnh Thạnh: long đồng bằng lấy nước làm mạch; bốn bài thượng thiên đi trọn từ long núi xuống huyệt thuỷ long đồng bằng. Ảnh: Bùi Thụy Đào Nguyên, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.
Câu gốcÝ chính theo lời truyện, lời chúỨng dụng khi xem đất
貪狼原是發來遲Tham Lang mượn vào ở nhân nguyên, địa nguyên, sức không chuyên nên chậmXem Tham Lang là chính quẻ hay là kiêm thu
過兩紀Khoảng hai mươi bốn năm, lời ước chừngĐất chậm phát mà bền, không lấy làm khuôn cứng
不須擬對好奇峯Núi đẹp ở đồng bằng không phải cốt nhục một nhàKhông chọn hướng chỉ vì nhìn ra núi đẹp
立宅安墳要合龍Xét minh đường, cục nước chỗ huyệt, thu năm cátHợp long là hợp với nước của chính huyệt
客在西兮主在東Chủ khách là âm dương đối đãi, núi nước giaoCó chủ thì có khách, một khí liền nhau
姜氏: 通篇眼目Đồng bằng ngồi trống có chân long, ngồi đặc không cóKhông đem phép long núi vào đồng bằng

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Hai khổ cuối thượng thiên rất gần với người làm nhà, đặt mộ ngày nay. Câu "bất tu nghĩ đối hảo kỳ phong" là lời can thẳng thói quen chọn hướng để nhìn ra núi đẹp, hồ đẹp, toà nhà đẹp phía xa. Theo lời truyện, ở đồng bằng những thứ ấy "không phải cốt nhục một nhà"; cái quyết định là cục nước ngay quanh huyệt, minh đường ngay trước mặt. Trong Hình Pháp Liên Hoa, khi xem nhà phố, nhà vườn ở đồng bằng, người xem đọc đường nước, đường đi, chỗ thấp tụ nước quanh khu đất trước, rồi mới định hướng thu khí; cảnh xa chỉ là phụ. Câu "Tham Lang phát chậm" dạy cách nói chuyện thời gian với gia chủ: đất tốt không phải lúc nào cũng phát ngay, có đất phải qua một hai kỷ mới thấy, và lời truyện dặn không được lấy con số ấy làm khuôn. Chuyện nhanh chậm, Phong Thuỷ Liên Hoa xét thêm bằng vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, xem khí của từng vận rơi vào cung nào của cuộc đất. Còn "chủ khách Đông Tây", "một khí liền nhau như bóng theo hình", là nền của mọi phép lý khí: không có hướng nào tốt một mình, chỉ có toạ và hướng, núi và nước hợp nhau hay không. Lý pháp như trên thì chia sẻ; đọc một cục nước cụ thể để biết chủ khách đã giao hay chưa là phần thủ pháp phải học trực tiếp.

Tóm lại – 總結: Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh thượng thiên phần bốn khép thượng thiên. Tham Lang phát chậm là nói Tham Lang kiêm thu ở nhân nguyên, địa nguyên, sức không chuyên; khoảng hai kỷ mới sinh quý tử nhưng bền, và nhanh chậm không lấy làm khuôn cứng. Lập nhà an mộ ở đồng bằng phải hợp long, tức hợp với cục nước chỗ huyệt, thu khí năm cát; không cần hướng về núi đẹp vì núi ấy không cùng cốt nhục. Chủ khách là âm dương đối đãi, núi nước giao nhau, có chủ thì có khách, một khí liền nhau; hai câu này bao trọn ý cả thiên. Lời chú họ Khương gọi "thiên hạ quân châu tổng trú không" là con mắt của toàn sách và chia thượng thiên làm ba chương: hai chương long núi, một chương long đồng bằng.

Bài trước: Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh thượng thiên (3) – Tam nguyên long: thiên nguyên, địa nguyên, nhân nguyên.

Bài sau: Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh trung thiên (1) – Tý Ngọ Mão Dậu tứ sơn long, toạ chính huyệt 子午卯酉四山龍.

Nguồn: Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh (都天寶照經), thượng thiên, đoạn từ 貪狼原是發來遲 đến 客在西兮主在東 và lời chú họ Khương (hết thượng thiên), trong Địa Lý Chính Tông (地理正宗) quyển năm, trang 188–189 bản in Văn Minh thư cục Thượng Hải, 1926 (thuộc công cộng). Nguyên văn chép từ bản in. Lời chú họ Khương có một chữ mờ ở câu "更不齊[?]剝換過峽", đọc theo văn mạch là "không để chữ bác hoán, qua hiệp… chiếm trong ngực". Lời truyện của Tưởng Đại Hồng và lời chú họ Khương trích dẫn và tóm ý, không dịch trọn. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng và phương nước quanh huyệt.
  • Lập Cục Pháp: lập cục theo toạ hướng và cục nước, xét chủ khách hợp nhau theo nguyên lý Liên Hoa.
  • Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ minh đường, đường nước quanh nhà, quanh mộ để xét "hợp long" ở đồng bằng.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Biết đồng bằng không lấy núi xa làm án, biết Tham Lang chính và Tham Lang mượn là phần Thư; đứng ở chỗ huyệt mà đọc cục nước, biết chủ khách đã giao chưa, đất phát nhanh hay chậm là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Vì sao kinh nói "Tham Lang phát chậm"? – 貪狼原是發來遲

Theo lời truyện của Tưởng Đại Hồng, đây là Tham Lang kiêm thu ở nhân nguyên và địa nguyên, không đúng chính quẻ, nhờ quẻ khác hàm chứa nên sức không chuyên, vì vậy chậm nhưng bền.

"Quá lưỡng kỷ" là bao lâu? – 過兩紀

Một kỷ là mười hai năm, hai kỷ là khoảng hai mươi bốn năm. Lời truyện dặn đây là lời ước chừng, nhanh chậm còn nhiều mối, không lấy làm khuôn cố định.

Vì sao ở đồng bằng không cần hướng về núi đẹp? – 不須擬對好奇峯

Vì đồng bằng không có long đến long rơi, chỉ luận kết huyệt theo thành nước. Núi đẹp ở xa không phải cốt nhục một nhà với cuộc đất, hướng về nó vô ích; chỉ xét minh đường, cục nước chỗ huyệt.

"Chủ khách Đông Tây" nghĩa là gì? – 客在西兮主在東

Lời truyện giải chủ khách như vợ chồng, chỉ âm dương đối đãi, núi nước giao nhau. Có chủ thì có khách, hai mà một khí; Đông Tây chỉ nêu một phương làm ví dụ, tám quẻ đều như vậy.

Lời chú họ Khương chia thượng thiên thế nào? – 姜氏分章

Mười hai câu đầu nói huyệt chi long trong núi sâu, ba mươi tư câu giữa nói cán long thoát sát ra đồng, bốn mươi sáu câu sau chia bảy tiết nói huyệt thuỷ long đồng bằng.

Từ khoá: đô thiên bảo chiếu kinh · 都天寶照經 · tham lang phát chậm · hợp long · chủ khách đông tây · trú không · tưởng đại hồng · địa lý chính tông

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…