Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh
都天寶照經 · 上篇 中篇 下篇 (地理正宗 卷五)
Tác giả: đề Dương Ích, tự Quân Tùng (楊益筠松, đời Đường) · bổ truyện: Tưởng Bình Giai, hiệu Đại Hồng (杜陵蔣平階大鴻) · kèm lời chú họ Khương (姜氏) · khảo chính: Tưởng Quốc (蔣國, hiệu Vân Am)
Bản gốc: Địa Lý Chính Tông, Văn Minh thư cục Thượng Hải 1926.
Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh (都天寶照經) là sách cuối cùng của quyển năm bộ Địa Lý Chính Tông, đứng sau Thanh Nang Kinh và Thiên Ngọc Kinh. Sách gồm ba thiên thượng, trung, hạ, viết bằng câu ca bảy chữ xen năm chữ, tương truyền là "chưởng quyết" mà Dương Quân Tùng trao cho học trò là Hoàng cư sĩ Diệu Ứng. Bài này giảng đoạn mở đầu thượng thiên: hoạ phúc dựa vào long huyệt, long trong núi chưa ra khỏi núi, và cán long lớn "kỵ kiếp" chạy ra đồng bằng, gặp nước lớn mới dừng. Bài gồm nguyên văn chữ Hán, bản dịch từng đoạn, ý chính lời truyện của Tưởng Đại Hồng và lời chú họ Khương, cùng phần giảng của Phong Thuỷ Liên Hoa.
Trả lời nhanh: Đoạn đầu Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh phân hai loại huyệt. Loại thứ nhất là chi long non trong núi, "long tại sơn trung bất xuất sơn": cục hẹp, nếu sa uốn, tinh ngay, thu được dương thần thì táng xong phát nhanh, cha phát con nối. Loại thứ hai là cán long lớn "hảo long kỵ kiếp xuất bình dương": rời tổ tông trăm mười dặm, bác hoán nhiều lần, chạy ra đồng bằng, gặp khe lớn sông lớn mới dừng, thuỷ khẩu có đá loạn, có La tinh trấn cửa, đầu huyệt là một tinh Hoả, Thổ hoặc Kim, đất bằng mà phải có đá nổi như gai. Loại này phát chậm nhưng lâu dài, nhà nào cũng giàu sang.
Thầy Vũ Giới giảng: "Hình là gốc, lý khí là dụng." Bảo Chiếu Kinh nổi tiếng về quái lý, nhưng mở đầu lại toàn là hình thế: long trong núi, long ra đồng, nước giao, đá nổi. Thấy được long đi đâu, dừng đâu rồi mới đến lượt la kinh.
Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh là sách gì? – 都天寶照經是何書
Tên sách có hai phần: "đô thiên" (都天) nghĩa là khắp cả bầu trời, chỉ đại quái bao trùm mọi phương; "bảo chiếu" (寶照) là tấm gương quý soi rõ. Bản trong Địa Lý Chính Tông đề Dương Ích, tự Quân Tùng, đời Đường làm tác giả, Tưởng Bình Giai (Tưởng Đại Hồng) đời Minh Thanh viết lời "bổ truyện", và kèm lời chú của một người họ Khương. Lời truyện ở đầu đoạn thứ tư thượng thiên nói rõ: sách này là "chưởng quyết" Dương công trao cho Hoàng cư sĩ Diệu Ứng, mỗi chữ đều là huyết mạch nhưng cũng đều là câu đố.

Ba thiên có thứ tự rõ: thượng thiên đi từ long trong núi ra long đồng bằng rồi vào phép tam nguyên long; trung thiên nói "thiên hạ quân châu tổng trú không", phép thành môn và lẽ âm dương đại quái; hạ thiên liệt kê các thế nước tốt xấu, cửu tinh thuỷ pháp và phép xét long theo tiết. Lời truyện của Tưởng Đại Hồng ở cuối thượng thiên tóm lại rằng hai thiên trên "kể lần lượt ý chính và biến của sơn long, bình dương, có gốc có ngọn".
Truyền gia diệu ứng: hoạ phúc nhờ long huyệt – 傳家妙應不多言
Nguyên văn – 原文
傳家妙應不多言。實實作家傳。人生禍福由天定。賢達能安命。貧賤安墳富貴興。全憑龍穴眞。
Dịch: Truyền cho nhà Diệu Ứng, lời không nhiều, thật thật làm của gia truyền. Hoạ phúc đời người do trời định, người hiền đạt biết yên phận. Nghèo hèn mà an được mộ thì giàu sang hưng khởi, hoàn toàn nhờ long huyệt chân thật.
Giảng: Câu mở đầu vừa là lời đề tặng vừa là lời dặn: đây là của gia truyền, nói ít mà thật. Câu thứ hai đặt phong thuỷ vào đúng chỗ: hoạ phúc trước hết do trời định, người hiền biết an mệnh, không vì đất mà sinh lòng tham. Câu thứ ba mới nói đến chỗ mạnh của địa lý: người nghèo hèn mà an táng đúng chỗ thì có thể hưng khởi, nhưng điều kiện là "long huyệt chân thật". Không có long thật, huyệt thật thì mọi phép quái lý về sau đều không có chỗ đặt.

Đọc kỹ thì thấy thứ tự trong ba câu là thiên mệnh, nhân đức, rồi mới đến địa lý. Đây cũng là thứ tự Phong Thuỷ Liên Hoa vẫn dạy: phong thuỷ là giúp người thuận theo trời đất, không phải công cụ để cưỡng cầu.
Long trong núi chưa ra khỏi núi – 龍在山中不出山
Nguyên văn – 原文
龍在山中不出山。掛在大山間。若是沙曲星辰正。收得陽神定。斷然一葬便興隆。父發子傳榮。
Dịch: Long ở trong núi, chưa ra khỏi núi, treo giữa vùng núi lớn. Nếu sa uốn khúc, tinh thần ngay ngắn, thu được dương thần cho định, thì chắc chắn táng xong liền hưng thịnh, cha phát rồi con nối vinh hiển.
Giảng: Lời truyện của Tưởng Đại Hồng nói gọn: đoạn này chuyên bàn huyệt do cán khí của long già trong núi sâu sinh ra chi non mà kết. Loại huyệt này "treo" giữa núi lớn, không có đồng bằng rộng phía trước, nên điều kiện để thành là sa hai bên phải uốn ôm, tinh phong của long phải ngay ngắn, và trước huyệt phải "thu được dương thần", tức có chỗ sáng, chỗ nước tụ để khí dừng lại. Đủ ba điều ấy thì phát rất nhanh, "táng một lần liền hưng".

Lời truyện ở đoạn sau còn so sánh: huyệt chi non trong núi "long còn non mà cục hẹp", nên dễ phát; huyệt cán long ra đồng bằng "long già mà cục rộng", nên phát chậm mà lâu. Lời chú họ Khương cũng nói: chương trước bàn huyệt mới rơi xuống từ hang núi, chương sau bàn huyệt kết ở chỗ tận cùng ra đồng bằng; phép sơn long tuy không hết ở đây, nhưng đại lược đã đủ.


Hảo long kỵ kiếp ra đồng bằng – 好龍騎劫出平洋
Nguyên văn – 原文
好龍騎劫出平洋。百十里來長。離祖離宗星辰出。此是眞龍骨。前途節節出兒孫。文武脈中分。直見大溪方住手。諸山皆不走。個個回頭向穴前。城郭要周完。
Dịch: Long tốt vượt qua kiếp mà ra đồng bằng, chạy dài trăm mười dặm. Rời tổ rời tông mà tinh thần vẫn nổi ra, đó là xương của long thật. Đường phía trước từng tiết sinh ra con cháu, mạch văn mạch võ chia ở trong. Phải thấy khe lớn mới dừng tay; các núi đều không chạy đi, ngọn nào cũng quay đầu về trước huyệt; thành quách phải khép kín đủ vòng.
Giảng: Lời truyện gọi loại này là "thoát kiếp long", cũng gọi "xuất dương long": cán long lớn sau nhiều lần bác hoán, thoát bỏ phần thô, chạy ra đồng bằng mà kết huyệt ở chỗ tận. Dấu hiệu của long thật là "rời tổ rời tông mà tinh thần vẫn nổi": đi xa đến đâu vẫn còn những đỉnh nhỏ nổi lên thành tiết. "Phải thấy khe lớn mới dừng" vì long đi thì nước đi theo, long dừng thì nước cũng dừng; chỗ cán long tận cùng tự nhiên có hai nước giao vòng.

Lời truyện còn giải câu "thành quách phải khép kín": thành quách ở đây phần nhiều thấy trên thân long chứ không nhất thiết thấy ở huyệt. Mấy tiết trước, núi các bên vây theo long mà đi như nghi trượng; đến gần lúc kết huyệt, long đổi thế càng nhanh, nhiều khi chỉ còn một mình, "như đại tướng một ngựa một đao xông lên, tướng nhỏ theo không kịp". Vì vậy mới có thuyết "không cần sa" ở đoạn sau.
Thuỷ khẩu đá loạn, long thoát kiếp – 水口亂石堆水中
Nguyên văn – 原文
水口亂石堆水中。此地出豪雄。若得遠來龍脫劫。發福無休歇。穴見陽神三潛洞。此地出官僚。不問三男并五子。富貴房房起。
Dịch: Thuỷ khẩu có đá loạn chất giữa dòng, đất ấy sinh hào kiệt. Nếu được long từ xa đến mà thoát kiếp, phát phúc không ngừng. Huyệt thấy dương thần ba lớp ẩn sâu, đất ấy sinh quan lại. Không kể ba trai hay năm trai, nhà nào cũng giàu sang.
Giảng: Thuỷ khẩu là chỗ nước ra khỏi cục. Có đá loạn chất giữa dòng là nước bị giữ lại, không chảy thẳng, khí vì thế không tán. Câu "long từ xa đến mà thoát kiếp" nhấn lại ý đoạn trước: long càng đi xa, càng bác hoán nhiều thì càng sạch, phúc càng dài. "Dương thần" ở đây theo cách hiểu thông thường là phần sáng, phần động trước huyệt, tức nước và minh đường; thấy được nhiều lớp thì quý. Câu cuối "nhà nào cũng giàu sang" nói đến sức rộng của cán long: khác với chi non chỉ một phòng phát, cán long lớn che cả các phòng.

Lời truyện nhấn mạnh rằng núi cao vốn không quá trọng nước, riêng loại long huyệt này phải lấy nước làm chứng, vì "núi cứng nước mềm, nước theo núi mà đi, núi không theo nước mà dừng". Chỗ long dừng thì nước tự nhiên giao vòng, nhìn nước là biết long đã tận hay chưa.
Đại thuỷ đại hà, La tinh trấn cửa – 水口羅星鎭住門
Nguyên văn – 原文
津湖溪澗同此看。衣祿榮華斷。大水大河齊到處。千里來龍住。水口羅星鎭住門。似大將屯軍。落頭定有一星形。非火土卽金。
Dịch: Bến, hồ, khe, suối cũng xem như vậy, đoán được cơm áo vinh hoa. Chỗ nước lớn sông lớn cùng đổ đến, long nghìn dặm dừng lại. Thuỷ khẩu có La tinh trấn giữ cửa, như đại tướng đóng quân. Đầu huyệt rơi xuống tất có một hình tinh, không phải Hoả, Thổ thì là Kim.
Giảng: Phép xem không đổi theo cỡ nước: bến đò, hồ, khe, suối đều xét cùng một lẽ, chỉ khác là nước nhỏ thì phúc nhỏ, nước lớn thì phúc lớn. "Nước lớn sông lớn cùng đến" là dấu long nghìn dặm dừng. "La tinh" là gò, đảo nổi giữa thuỷ khẩu; lời truyện giải La tinh và các núi trấn là "ngoại hộ, hãn môn", vòng giữ bên ngoài, như đại tướng đóng quân chặn cửa. Câu cuối nói hình của đỉnh kết huyệt: long gần tổ quanh co đi xuống thường kết Thuỷ, Mộc; còn cán long ra đồng bằng nhảy vọt mà nổi thì thường thành Hoả, Thổ, Kim. Lời truyện nói thêm "tuy không thể câu nệ hết, nhưng đại thể là như vậy".

Trong thực tế, những gò đá hay đảo nhỏ nằm ngay chỗ hai sông hợp lại, chỗ sông ra cửa biển, chính là hình La tinh mà kinh nói. Nhiều thành thị lớn xưa được dựng ở phía trong những cửa nước như vậy.


Mạch chính rơi xuống đất bằng, đá dày như gai – 正脈落平三五里
Nguyên văn – 原文
正脈落平三五里。見水方能止。二水相交不用沙。要石如麻。更看峽石高山鎭。密密來包裹。此是軍州大地形。細說與君聽。
Dịch: Mạch chính rơi xuống đất bằng ba năm dặm, thấy nước mới dừng được. Hai nước giao nhau thì không cần sa, mà cần đá dày như gai. Lại xem đá ở chỗ eo và núi cao trấn giữ, dày đặc mà bọc lấy. Đây là hình đất lớn của quân châu, nói kỹ cho anh nghe.
Giảng: Đây là đoạn khó nhất, và lời truyện giảng rất kỹ. "Không cần sa" vì chỗ cán long tận cùng, hai nước đã giao nhau thay cho hai cánh tay; nhưng "không cần sa" không có nghĩa là long đứng trơ trọi: ngoại hộ vẫn kèm theo, ẩn hiện mà theo nhau, nên mới nói "dày đặc mà bọc lấy". "Cần đá dày như gai" là chỗ then chốt: cán long bác hoán mấy chục tiết, vượt nước, xuyên ruộng, qua eo, nếu không phải long xương đá thì lấy gì thấy được thể của long thật?

Lời truyện cảnh báo một lỗi rất thường gặp: thấy gò đất nổi giữa đồng cách núi vài dặm liền nhận là long đến, gọi là đất lớn. Gò ấy có khi do người đắp, có khi do trời tạo, nhưng nếu không có mạch thật nối liền, không thấy xương đá nổi lên, thì đều không gọi là long huyệt. "Có mạch đá mới là long thật, có huyệt đá mới là huyệt thật." Đất của "quân châu" ở đây là đất dựng châu, quận, tức cục rất lớn, không phải mộ phần một nhà.


| Câu gốc | Ý chính | Ứng dụng |
|---|---|---|
| 全憑龍穴眞 | Hoạ phúc dựa trên long huyệt thật | Tìm long thật trước, quái lý sau |
| 龍在山中不出山 | Chi non trong núi, cục hẹp | Cần sa uốn, tinh ngay, thu dương thần; phát nhanh |
| 好龍騎劫出平洋 | Cán long thoát kiếp ra đồng bằng | Xét tiết tinh thần trên đường long đi |
| 直見大溪方住手 | Long dừng nơi nước lớn | Nhìn nước giao để biết long tận |
| 水口羅星鎭住門 | Thuỷ khẩu có La tinh, hãn môn | Khí không tán, cục lớn |
| 非火土卽金 | Đầu huyệt cán long thường là Hoả, Thổ, Kim | Nhận hình tinh ở chỗ kết |
| 要石如麻 | Long đồng bằng phải có xương đá | Không nhận gò đất không mạch làm long |
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Người học thường mở Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh để tìm phép tam nguyên long, thành môn, đại quái, và đọc lướt đoạn đầu như lời rào đón. Phong Thuỷ Liên Hoa đọc ngược lại: đoạn đầu chính là nền của cả sách. Dương công chia rõ huyệt chi non trong núi và huyệt cán long ra đồng bằng, mỗi loại có cục, có tốc độ phát, có dấu hiệu nhận riêng; sau đó mới dạy đặt la kinh ở chỗ quá hiệp. Hình Pháp Liên Hoa giữ đúng thứ tự ấy: xem long đi, xem tiết tinh thần, xem nước giao, xem thuỷ khẩu có giữ hay không, xem có xương đá hay chỉ là gò đất. Người Việt sống nhiều ở đồng bằng châu thổ, nên lời cảnh báo "không có xương đá thì không phải long" càng đáng nhớ: ở đồng bằng, long thường thấy qua thế nước và những dải đất cao liền mạch, phải xét thật kỹ mới định. Về thời vận, khí phát nhanh hay chậm còn phải xét theo năm tháng bằng vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục.

Tóm lại – 總結: Đoạn mở đầu Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh dạy rằng hoạ phúc dựa vào long huyệt thật; long trong núi kết huyệt chi non, cục hẹp phát nhanh; cán long thoát kiếp ra đồng bằng kết huyệt nơi nước lớn giao nhau, thuỷ khẩu có La tinh, đầu huyệt là Hoả, Thổ, Kim, và phải có đá dày như gai. Long già cục rộng thì phát chậm mà lâu.
Bài sau: Thượng thiên (2) – Thiên hạ quân châu tổng trú không 天下軍州總住空.
Nguồn: Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh (都天寶照經), thượng thiên, trong Địa Lý Chính Tông (地理正宗) quyển năm, trang 183–184 bản in Văn Minh thư cục Thượng Hải, 1926 (thuộc công cộng). Nguyên văn theo bản in; câu 穴見陽神三潛洞 có một chữ mờ, tạm đọc là 潛 (ẩn sâu), chờ đối chiếu thêm. Lời truyện của Tưởng Đại Hồng và lời chú họ Khương trong bài được tóm ý, không dịch nguyên văn. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo hướng long, hướng thuỷ khẩu.
- Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ thế nước, thuỷ khẩu quanh khu đất để xét cục.
Bài liên quan – 相關文章
- Thiên Ngọc Kinh 天玉經 thượng quyển (1): Giang Đông nhất quái, hai mươi bốn long quản ba quái
- Thanh Nang Kinh 青囊經 thượng quyển Hoá Thuỷ: Hà Đồ, Lạc Thư, âm dương là gốc
- Hám Long Kinh: Tham Lang, bác hoán, thoái tá và La tinh
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Biết long trong núi khác long ra đồng là phần Thư; đứng ngoài thực địa mà nhận ra tiết tinh thần, thuỷ khẩu, xương đá, là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh là gì? – 都天寶照經是何書
Là kinh địa lý ba thiên đề tên Dương Quân Tùng đời Đường, tương truyền là chưởng quyết trao cho Hoàng Diệu Ứng, có lời bổ truyện của Tưởng Đại Hồng. Trong Địa Lý Chính Tông, sách nằm cuối quyển năm, sau Thanh Nang Kinh và Thiên Ngọc Kinh.
"Hảo long kỵ kiếp xuất bình dương" nghĩa là gì? – 好龍騎劫出平洋
Là cán long lớn sau nhiều lần bác hoán, thoát kiếp, chạy ra đồng bằng trăm mười dặm, đến chỗ nước lớn giao nhau mới kết huyệt. Lời truyện gọi là thoát kiếp long hay xuất dương long.
Huyệt trong núi và huyệt đồng bằng khác nhau thế nào? – 山中與平洋
Huyệt chi non trong núi có cục hẹp, long còn non, thường phát nhanh. Huyệt cán long ra đồng bằng có cục rộng, long già, phát chậm nhưng lâu dài và rộng khắp các phòng.
La tinh ở thuỷ khẩu là gì? – 水口羅星
Là gò, đảo hay khối đá nổi giữa chỗ nước ra khỏi cục. La tinh giữ nước lại như đại tướng đóng quân chặn cửa, làm khí trong cục không tán.
Vì sao kinh nói "yếu thạch như ma"? – 要石如麻
Vì long đồng bằng khó thấy, chỉ có xương đá nổi lên mới chứng tỏ có mạch thật. Gò đất không có mạch nối, không có đá thì không nhận là long huyệt.









