Thiên Ngọc Kinh
天玉經 · 內傳 上中下 (地理正宗 卷五)
Tác giả: đề Dương Quân Tùng (楊筠松, đời Đường) · truyền chú: theo dòng Tưởng Bình Giai (蔣平階, hiệu Đại Hồng, cuối Minh đầu Thanh) · khảo chính: Tưởng Quốc (蔣國, hiệu Vân Am)
Bản gốc: Địa Lý Chính Tông, Văn Minh thư cục Thượng Hải 1926.
Thiên Ngọc Kinh (天玉經) là bộ kinh lý khí đứng ngay sau Thanh Nang Kinh trong quyển năm của Địa Lý Chính Tông. Kinh viết bằng những câu ca bảy chữ xen năm chữ, vần nhịp như bài hát, nhưng ý nghĩa cực kỳ kín đáo, đến mức sách Tứ Khố đời Thanh phải nhận rằng người làm nghề "ít ai thông được". Bài này giảng đoạn mở đầu của nội truyện thượng quyển, từ câu "Giang Đông nhất quái tòng lai cát" đến câu "bí mật tại huyền không": ba quái Giang Đông, Giang Tây, Nam Bắc, hai mươi bốn long chia ba quái, phụ mẫu âm dương, tiền hậu tương kiêm và lẽ huyền không. Bài gồm nguyên văn chữ Hán, bản dịch từng đoạn và phần giảng của Phong Thuỷ Liên Hoa.
Trả lời nhanh: Đoạn đầu Thiên Ngọc Kinh nói hai mươi bốn sơn trên la kinh chia làm ba quái: Giang Đông, Giang Tây và Nam Bắc, mỗi quái tám thần. Theo dòng Tưởng Đại Hồng, ba quái là thiên nguyên, nhân nguyên, địa nguyên long, mỗi nguyên tám sơn; theo lời đề yếu Tứ Khố, Giang Đông là thiên quái, Giang Tây là địa quái, Nam Bắc là phụ mẫu quái. Dù theo cách nào, kinh cũng dạy cùng một lẽ: sơn và thuỷ phải cùng một quái, long và hướng phải "phụ mẫu" một nhà, không được xuất quái, và mọi biến hoá âm dương thư hùng đều nằm trong chữ "huyền không".
Thầy Vũ Giới giảng: "Hình là gốc, lý khí là dụng." Thiên Ngọc Kinh nói ba quái, hai mươi bốn long, nhưng câu then chốt lại là "sơn dữ thuỷ tương đối": núi với nước phải đối nhau. Chưa thấy núi nước thật thì chưa nên bàn quái.
Thiên Ngọc Kinh là sách gì? – 天玉經是何書
Bản cũ đề tên Dương Quân Tùng (楊筠松) đời Đường, người được tôn là tổ phái Hình Thế Giang Tây, hiệu Cứu Bần tiên sinh. Lời đề yếu trong Tứ Khố Toàn Thư cho biết các thư mục đời Tống như Thông Chí của Trịnh Tiều, Thư Lục Giải Đề của Trần Chấn Tôn đều không ghi tên Thiên Ngọc Kinh; tương truyền thầy trò họ Dương giữ kín, đến đời Tống mới có Ngô Kiến Thành gặp chân nhân được trao kinh, con là Ngô Cảnh Loan làm sáng nghĩa. Vì vậy Tứ Khố cho rằng sách xuất hiện từ đời Tống, việc có đúng của Dương Quân Tùng hay không thì "khó mà nói", nhưng lời lẽ có nghĩa lý nên người bàn lý khí đến nay vẫn tôn làm gốc.

Kinh gồm nội truyện ba quyển thượng, trung, hạ, và phần ngoại biên. Trong Địa Lý Chính Tông, Thiên Ngọc Kinh nằm cùng quyển năm với Thanh Nang Kinh, Thanh Nang Tự, Thanh Nang Áo Ngữ và Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh; năm sách này được gọi chung là các kinh của phái huyền không đại quái. Phần chú Đô Thiên Bảo Chiếu trong cùng bộ còn nói thẳng rằng Dương công "đã ẩn ý chỉ của mình trong các thiên Giang Đông nhất quái của Thiên Ngọc Kinh", nghĩa là đoạn ta đọc hôm nay chính là cửa ngõ của cả hệ thống.
Giang Đông, Giang Tây, Nam Bắc: ba quái – 江東一卦從來吉
Nguyên văn – 原文
江東一卦從來吉,八神四個一;江西一卦排龍位,八神四個二;南北八神共一卦,端的應無差。
Dịch: Một quái Giang Đông xưa nay vẫn tốt, tám thần có bốn cái "một"; một quái Giang Tây xếp vào ngôi long, tám thần có bốn cái "hai"; tám thần Nam Bắc cùng một quái, thật là ứng nghiệm không sai.
Giảng: "Giang Đông", "Giang Tây", "Nam Bắc" ở đây không phải là địa danh hai bờ sông Trường Giang, mà là tên ẩn của ba nhóm phương vị trên la kinh. Mỗi nhóm có "tám thần", tức tám sơn. Ba nhóm cộng lại là hai mươi bốn sơn, đúng bằng số sơn của vòng địa bàn. Chữ "bốn cái một", "bốn cái hai" là chỗ khó nhất: người đời sau cãi nhau mấy trăm năm chưa dứt về việc "một", "hai" là số gì.

Bản Tứ Khố chép kèm lời chú cũ cho rằng Giang Đông gồm các sơn từ Dần đến Bính, thu ba sao cát là Tham, Cự, Vũ; Giang Tây gồm Thân, Canh, Dậu, Tân, Tuất, Càn, Hợi, Nhâm; Nam Bắc gồm Ngọ, Đinh, Mùi, Khôn ở phương Nam và Tý, Quý, Sửu, Cấn ở phương Bắc. Dòng Tưởng Đại Hồng thì không chia theo phương mà chia theo "nguyên": mỗi cung bát quái có ba sơn, sơn giữa là thiên nguyên, sơn bên thuận là nhân nguyên, sơn bên nghịch là địa nguyên; gom tám cung lại thì được ba nhóm tám sơn. Hai cách hiểu khác nhau về chi tiết nhưng giống nhau ở chỗ: hai mươi bốn sơn không rời rạc mà quy về ba "nhà".
Hai mươi bốn long quản ba quái – 二十四龍管三卦
Nguyên văn – 原文
二十四龍管三卦,莫與時師話;忽然知得便通仙,代代鼓駢闐。
Dịch: Hai mươi bốn long do ba quái quản, chớ đem nói với thầy thời nay; bỗng nhiên biết được thì thông như tiên, đời đời trống chiêng rộn rã.
Giảng: Câu này gói lại đoạn trên: hai mươi bốn long (tức hai mươi bốn sơn mà mạch núi có thể đi vào) đều nằm trong ba quái. Chữ "chớ nói với thầy thời nay" cho thấy tác giả biết rằng cách chia này khác hẳn lối học phổ thông đương thời, vốn chia hai mươi bốn sơn theo tam hợp, theo song sơn ngũ hành. "Đời đời trống chiêng rộn rã" (代代鼓駢闐) là hình ảnh nhà có người đỗ đạt, làm quan, trống rước kéo dài qua nhiều đời.

Lời chú cũ trong bản Tứ Khố nói gọn: hai mươi bốn long không ra ngoài "ba châm, hai phụ mẫu"; Khảm, Ly, Chấn, Đoài là bốn chính, Càn, Khôn, Cấn, Tốn là bốn duy. Với người học Liên Hoa, điều cần giữ là tinh thần chứ không phải con số: một mạch long đi vào đầu huyệt chỉ thuộc một nhà, và mọi tính toán về sau phải xoay quanh nhà ấy.


Thiên quái, địa quái: núi với nước đối nhau – 天卦江東掌上尋
Nguyên văn – 原文
天卦江東掌上尋,知了值千金;地畫八卦誰能會,山與水相對。
Dịch: Thiên quái Giang Đông tìm trên lòng bàn tay, biết được thì đáng nghìn vàng; địa hoạ bát quái ai hiểu nổi, chính là núi với nước đối nhau.
Giảng: Hai câu đi thành cặp: "thiên quái" là quái của trời, "địa hoạ" là nét vẽ của đất. Thiên quái "tìm trên bàn tay" vì người xưa bấm quái trên các đốt ngón tay, nghĩa là có thể tính được. Còn địa hoạ bát quái thì không tính trên tay mà phải nhìn bằng mắt: "núi với nước đối nhau". Đây là câu quan trọng nhất của cả đoạn. Bát quái của đất không phải là tám chữ trên la bàn mà là chỗ núi đứng, chỗ nước chảy; quái trên tay chỉ đúng khi khớp với quái trên đất.

Lời đề yếu Tứ Khố tóm thuyết của Phan Tư Củ và Hứa Thanh Kỳ: Giang Đông là thiên quái, lấy bốn can dương Giáp, Bính, Canh, Nhâm xoay trái khởi trường sinh, số dương lẻ nên gọi "tám thần bốn một"; Giang Tây là địa quái, lấy bốn can âm Ất, Đinh, Tân, Quý xoay phải, số âm chẵn nên gọi "tám thần bốn hai". Dù chấp nhận thuyết nào, người đọc vẫn thấy rõ một điều: thiên quái thuộc dương, động, dùng cho thuỷ; địa quái thuộc âm, tĩnh, dùng cho sơn. Núi và nước, sơn và thuỷ, là hai mặt của một quái.
Phụ mẫu âm dương, tiền hậu tương kiêm – 父母陰陽仔細尋
Nguyên văn – 原文
父母陰陽仔細尋,前後相兼定;前後相兼兩路看,分定兩邊安。
Dịch: Phụ mẫu, âm dương phải tìm cho kỹ, lấy trước sau kiêm nhau mà định; trước sau kiêm nhau thì xem hai đường, chia định rồi hai bên đều yên.
Giảng: "Phụ mẫu" là quái gốc, quái mẹ, từ đó sinh ra các sơn con. Mỗi sơn đều có một sơn đứng trước và một sơn đứng sau trên vòng la kinh; khi long hay hướng nằm sát ranh giới hai sơn thì gọi là "kiêm". Kinh dạy phải xét cả hai đường: kiêm về phía trước thì khí thuộc nhà nào, kiêm về phía sau thì khí thuộc nhà nào. Chỉ khi chia rõ hai bên, biết mình đang đứng trong nhà nào, thì "hai bên đều yên".

Lời chú cũ giải "trước kiêm sau" là đông quái, tức thiên quái; "sau kiêm trước" là tây quái, tức địa quái, và nói rằng một bên liên quan đến hướng, một bên liên quan đến long. Trong thực hành, đây là lý do người làm phong thuỷ cẩn thận đến từng độ khi phân kim: lệch một chút sang sơn bên cạnh có khi là sang hẳn một nhà khác, khí khác hẳn.


Không ra khỏi quái, long ra quái thì không quý – 卦內八卦不出位
Nguyên văn – 原文
卦內八卦不出位,代代人尊貴;向水流歸一路行,到處有聲名。龍行出卦無官貴,不用勞心力;只把天醫福德裝,未解見榮光。
Dịch: Tám quái trong quái không ra khỏi ngôi, đời đời người tôn quý; hướng và nước chảy về một đường, đi đâu cũng có tiếng tăm. Long đi ra ngoài quái thì không có quan quý, khỏi phải nhọc lòng; chỉ đem Thiên Y, Phúc Đức ra mà xếp, chưa thể thấy vinh hiển.
Giảng: Đây là nguyên tắc "không xuất quái": long, hướng và thuỷ phải cùng ở trong một nhà. Khi hướng và đường nước chảy về "một đường", tức cùng một quái, thì khí thuần, nhà có danh tiếng. Ngược lại, long đi lệch ra quái khác thì khí tạp, dù thầy có tính toán khéo đến đâu cũng khó cứu.

Câu cuối là lời phê phán thẳng thắn: thầy tục chỉ biết lấy phép "tiểu du niên" xoay quái, tìm Tham Lang làm Sinh Khí, Cự Môn làm Thiên Y, Vũ Khúc làm Phúc Đức, rồi gán vào sơn hướng là xong. Thiên Ngọc Kinh nói làm như thế "chưa thể thấy vinh hiển", vì bỏ mất cái gốc là long và thuỷ có cùng quái hay không. Nói cách khác, đem bát trạch du niên áp lên âm phần mà không xét long thuỷ là đặt ngọn trước gốc.
Đảo bài phụ mẫu: sơn hướng cùng dòng nước – 倒排父母蔭龍位
Nguyên văn – 原文
倒排父母蔭龍位,山向同流水;十二陰陽一路排,總是卦中來。
Dịch: Xếp ngược phụ mẫu để che chở ngôi long, sơn và hướng cùng với dòng nước; mười hai âm dương xếp một đường, tất cả đều từ trong quái mà ra.
Giảng: "Đảo bài" là xếp ngược: không tính từ long ra hướng mà từ hướng và thuỷ quay ngược về long, xem có cùng một phụ mẫu hay không. Nếu nước triều về hướng rồi lưu về đúng quái của long thì gọi là "đảo bài phụ mẫu ấm long vị", tức là nước che chở cho long. "Mười hai âm dương" là hai mươi bốn sơn chia làm mười hai dương, mười hai âm; xếp theo một đường thuận hay nghịch, rốt cuộc vẫn không ra ngoài quái.

Lời chú cũ dẫn Ngô công: thiên quái theo dương mà xoay, địa quái theo âm mà chuyển; mười hai vị dương thuận suy ngũ hành, mười hai vị âm nghịch bài cửu tinh, cát hung đều không ra ngoài hai quái trời đất. Chỗ này chính là mầm của phép "thuận nghịch" mà Thanh Nang Tự, Đô Thiên Bảo Chiếu sẽ bàn kỹ hơn.
Quan thiên quan địa, bí mật tại huyền không – 關天關地定雌雄
Nguyên văn – 原文
關天關地定雌雄,富貴此中逢;翻天倒地對不同,秘密在玄空。
Dịch: Khoá trời khoá đất mà định thư hùng, giàu sang gặp ở trong đó; lật trời đảo đất, đối nhau không giống nhau, bí mật nằm ở huyền không.
Giảng: "Quan thiên quan địa" là hai cửa trời đất, cũng là hai cục âm dương: dương theo bên trái xoay thuận là hùng, âm theo bên phải xoay nghịch là thư. Định được thư hùng thì "giàu sang gặp ở trong đó". "Lật trời đảo đất" là đem địa quái đảo lên thiên quái, theo dòng nước thuận nghịch mà khởi cửu tinh; vì đảo như vậy nên hai bên đối nhau mà không giống nhau. Tất cả gom vào hai chữ "huyền không" (玄空): huyền là sâu kín, không là trống rỗng, chỉ cái khí vô hình vận hành trong không gian giữa núi và nước.

Từ câu này mà về sau có tên "huyền không đại quái", "huyền không phi tinh", "huyền không ngũ hành". Lời chú cũ còn cảnh báo: người đời lấy "huyền không tiểu ngũ hành" (như câu "Bính Đinh Ất Dậu thuộc Hoả") đem gán lên hướng để luận thuỷ sinh tử là hiểu sai; phép ấy vốn để "bộ thuỷ, lượng sơn", tức đo nước, lường núi, chứ không phải để chia hướng một cách máy móc.


| Câu gốc | Ý chính | Ứng dụng |
|---|---|---|
| 江東一卦從來吉 | Hai mươi bốn sơn chia ba nhà, mỗi nhà tám thần | Xác định long thuộc nhà nào trước khi tính |
| 二十四龍管三卦 | Long nào cũng nằm trong một quái | Không tính rời rạc từng sơn |
| 山與水相對 | Bát quái của đất là núi và nước | Xem núi nước thật trước, la kinh sau |
| 前後相兼定 | Ranh giới sơn phải xét cả hai bên | Phân kim cẩn thận, tránh lệch nhà |
| 卦內八卦不出位 | Long, hướng, thuỷ cùng một quái | Tránh xuất quái, khí tạp |
| 倒排父母蔭龍位 | Từ thuỷ hướng quay về long | Nước phải che chở cho long |
| 秘密在玄空 | Thư hùng thuận nghịch, khí vô hình | Không gán ngũ hành máy móc |
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Đoạn mở đầu Thiên Ngọc Kinh thường được đem ra làm bằng chứng cho đủ loại phép quái số, mỗi phái giải "bốn cái một, bốn cái hai" một kiểu. Phong Thuỷ Liên Hoa đọc đoạn này từ câu "núi với nước đối nhau": bát quái thật nằm trên đất, quái trên tay chỉ là cách ghi lại. Vì vậy Hình Pháp Liên Hoa luôn đi theo thứ tự: tìm long, xem mạch vào đầu huyệt, nhìn nước đến và nước đi, rồi mới đặt la kinh để xem long, hướng, thuỷ có cùng một nhà hay không. Phép "không xuất quái" được hiểu là khí thuần, tức hình thế và phương vị phải thống nhất, chứ không phải chọn hướng cho đẹp số. Về thời vận, khí thuận nghịch, thư hùng còn phải xét theo năm tháng bằng vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, chứ không chỉ đếm quái trên bàn tay.

Tóm lại – 總結: Đoạn đầu Thiên Ngọc Kinh dạy ba điều: hai mươi bốn sơn quy về ba quái; long, hướng, thuỷ phải cùng quái, không được xuất quái; và mọi biến hoá thư hùng, thuận nghịch đều nằm trong huyền không. Nhưng chìa khoá vẫn là câu "núi với nước đối nhau": quái không rời hình.
Bài sau: Thượng quyển (2) – Tam dương thuỷ hướng, lục kiến lục long 三陽水向.
Nguồn: Thiên Ngọc Kinh (天玉經), nội truyện thượng quyển, trong Địa Lý Chính Tông (地理正宗) quyển năm, Văn Minh thư cục Thượng Hải, 1926 (thuộc công cộng). Nguyên văn theo bản thông dụng của dòng Tưởng Đại Hồng, đối chiếu với bản Tứ Khố; bản Tứ Khố chép khác vài chữ: 江東一勢 (một thế) thay 江東一卦, 江西二並 thay 江西一卦, 識得 thay 知得, 龍行出身 thay 龍行出卦, 三陽水口 thay 三陽水向. Lời đề yếu và lời chú cũ dẫn trong bài lấy từ bản Tứ Khố. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xem hai mươi bốn sơn và ba nguyên thiên, nhân, địa.
- Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: định tâm, phân kim, kiểm tra hướng có kiêm sang sơn khác không.
Bài liên quan – 相關文章
- Thanh Nang Kinh 青囊經 thượng quyển Hoá Thuỷ: Hà Đồ, Lạc Thư, âm dương là gốc
- Hám Long Kinh 撼龍經: đề yếu Tứ Khố và tổng luận tầm long
- Chương Hoá Khí 化氣章: trời đất người cùng một nguyên khí
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Thuộc ba quái, hai mươi bốn sơn là phần Thư; đứng trên đất mà thấy núi với nước đối nhau ra sao, long có xuất quái hay không, là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Thiên Ngọc Kinh là gì? – 天玉經是何書
Thiên Ngọc Kinh là kinh lý khí đề tên Dương Quân Tùng đời Đường, gồm nội truyện ba quyển và ngoại biên, viết bằng câu ca vần. Theo Tứ Khố, sách xuất hiện từ đời Tống. Trong Địa Lý Chính Tông, kinh nằm ở quyển năm cùng Thanh Nang Kinh và Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh.
"Giang Đông nhất quái" nghĩa là gì? – 江東一卦
Là tên ẩn của một trong ba nhóm tám sơn trên la kinh, không phải địa danh. Có thuyết cho Giang Đông là thiên quái (bốn can dương), có thuyết theo Tưởng Đại Hồng chia ba quái thành thiên nguyên, nhân nguyên, địa nguyên long.
"Nhị thập tứ long quản tam quái" là gì? – 二十四龍管三卦
Là câu nói hai mươi bốn sơn trên la kinh đều thuộc về ba quái, mỗi quái tám sơn. Long nào cũng có nhà của nó, và phép tính phải dựa trên nhà ấy.
Xuất quái là gì? – 出卦
Là khi long, hướng hoặc thuỷ lệch sang một quái khác, làm khí không thuần. Thiên Ngọc Kinh nói "long hành xuất quái vô quan quý": long ra khỏi quái thì không có quan quý.
Huyền không trong Thiên Ngọc Kinh là gì? – 玄空
Là lẽ thư hùng, thuận nghịch của khí vô hình giữa núi và nước, gói trong câu "phiên thiên đảo địa đối bất đồng, bí mật tại huyền không". Từ đây mà có các tên huyền không đại quái, huyền không phi tinh về sau.









