Thiên Ngọc Kinh
天玉經 (地理正宗 卷五)
Tác giả: đề Dương Quân Tùng (楊筠松, đời Đường) · truyền chú: theo dòng Tưởng Bình Giai (蔣平階, hiệu Đại Hồng)
Bản gốc: Địa Lý Chính Tông, Văn Minh thư cục Thượng Hải 1926.
Thiên Ngọc Kinh Ngoại biên (天玉經外編) là phần cuối của sách, đặt sau ba quyển nội truyện. Mở đầu bằng câu "Quái hiệu huyền không lý tối u" (卦號玄空理最幽), Ngoại biên xếp hai mươi bốn sơn vào bốn nhóm ngũ hành gọi là "tứ kinh": Kim, Thuỷ thuộc dương, Mộc, Hoả thuộc âm; rồi dạy năm điều của thuỷ pháp, bốn long chiết thuỷ và phân phòng con cháu, phép hợp sinh mệnh, lưu phá trường sinh, các vị hoàng tuyền và "cứu bần hoàng tuyền", Thìn Tuất thiên la địa võng, và năm hình nước kỵ ở thuỷ khẩu. Cuối phần có lời án của người biên Tứ Khố cho biết vì sao Ngoại biên trùng nhiều với nội truyện. Bài gồm nguyên văn chữ Hán, bản dịch, phần giảng và lời luận của Phong Thuỷ Liên Hoa. Đây là bài cuối của Thiên Ngọc Kinh trên Kho Sách Quý.
Trả lời nhanh: Thiên Ngọc Kinh Ngoại biên xếp hai mươi bốn sơn thành bốn nhóm "tứ kinh ngũ hành": Càn Bính Ất, Tý Dần Thìn thuộc Kim; Cấn Canh Đinh, Mão Tỵ Sửu thuộc Thuỷ; hai nhóm này là dương. Khôn Nhâm Tân, Ngọ Thân Tuất thuộc Mộc; Tốn Giáp Quý, Hợi Dậu Mùi thuộc Hoả; hai nhóm này là âm. Sơn dương đi với nước dương, sơn âm đi với nước âm. Năm điều của lời chú: chính thần lên núi, linh thần xuống nước; núi quản người, nước quản của; bốn long chia bốn phòng; sơn hướng nước ở trong quẻ thì ra quý; nước đi phải quay đầu. Nước gãy khúc lần thứ nhất ứng phòng trưởng, lần thứ hai phòng thứ, lần thứ ba phòng ba, lần thứ tư phòng tư. Nước chảy phá vị trường sinh (Tốn Tỵ, Càn Hợi, Khôn Thân, Cấn Dần) là lưu phá trường sinh; Canh Đinh kỵ Khôn, Ất Bính kỵ Tốn, Giáp Quý kỵ Cấn, Tân Nhâm kỵ Càn là hoàng tuyền, kỵ nước đi chứ không kỵ nước đến. Tân về Càn, Quý về Cấn, Ất về Tốn, Đinh về Khôn là cứu bần hoàng tuyền.
Thầy Vũ Giới giảng: "Hoàng tuyền là chữ người ta sợ nhất, nghe là tưởng suối vàng, tưởng chết chóc. Đọc kỹ Ngoại biên thì thấy kinh nói rõ: kỵ nước đi, không kỵ nước đến. Cùng một phương Khôn, nước chảy ra là hoạ, nước chảy vào là cứu bần. Không có phương nào tự nó xấu, chỉ có đặt sai chỗ."
Quái hiệu huyền không, bốn kinh và tứ kinh ngũ hành – 卦號玄空理最幽
Nguyên văn – 原文
卦號玄空理最幽,乾坤艮巽問蹤由;坎離震兌分天地,五行更在位中求。第一天寶經最妙,第二要看龍子經,第三一經名玄女,第四寶照經為名。乾丙乙與子寅辰,六位排來俱屬金;艮庚丁與卯巳丑,六位屬水由人數;以上數者盡屬陽,陽山陽水始相當。坤壬辛與午申戌,六位屬木無人識;巽甲癸與亥酉未,六位屬火君須記;以上數者盡為陰,陰山陰水正相應。此是陰陽天地卦,五行之內號四經;不破旺方財祿聚,流破生方損少丁;長生位上黃泉是,干化之年定見刑;此是九天真口訣,毋得輕傳薄行人。
Dịch: Quẻ gọi là huyền không, lý rất sâu kín; Càn Khôn Cấn Tốn hỏi dấu vết từ đâu. Khảm Ly Chấn Đoài chia trời đất, ngũ hành lại phải tìm trong vị. Thứ nhất Thiên Bảo Kinh là diệu nhất, thứ hai phải xem Long Tử Kinh, thứ ba một kinh tên Huyền Nữ, thứ tư lấy tên là Bảo Chiếu Kinh. Càn Bính Ất với Tý Dần Thìn, sáu vị xếp ra đều thuộc Kim. Cấn Canh Đinh với Mão Tỵ Sửu, sáu vị thuộc Thuỷ, do người đếm. Các vị kể trên đều thuộc dương, núi dương nước dương mới tương xứng. Khôn Nhâm Tân với Ngọ Thân Tuất, sáu vị thuộc Mộc, không ai biết. Tốn Giáp Quý với Hợi Dậu Mùi, sáu vị thuộc Hoả, ông nên nhớ. Các vị kể trên đều là âm, núi âm nước âm mới ứng nhau. Đây là quẻ âm dương trời đất, trong ngũ hành gọi là tứ kinh. Không phá phương vượng thì tiền lộc tụ, nước chảy phá phương sinh thì tổn người trẻ. Trên vị trường sinh là hoàng tuyền, năm can hoá ứng thì ắt thấy hình. Đây là khẩu quyết thật của chín tầng trời, chớ truyền nhẹ cho kẻ bạc hạnh.
Giảng: Ngoại biên mở bằng bốn câu tóm cả lý huyền không: bốn duy Càn Khôn Cấn Tốn và bốn chính Khảm Ly Chấn Đoài chia trời đất, còn ngũ hành phải tìm "trong vị", tức trong từng sơn, không theo phương. Rồi kinh kể bốn bộ kinh: Thiên Bảo Kinh, Long Tử Kinh, Huyền Nữ Kinh, Bảo Chiếu Kinh. Bảo Chiếu chính là Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh đã có trong bộ Địa Lý Chính Tông; ba bộ kia chỉ còn tên. Kinh xếp chúng làm "tứ kinh", bốn kinh, và gọi luôn bốn nhóm ngũ hành ngay sau đó là "tứ kinh", như bốn sợi dọc của tấm vải.

Bốn nhóm là phần quan trọng nhất của Ngoại biên. Mỗi nhóm sáu sơn, gồm ba sơn can hoặc quẻ và ba sơn chi: Kim là Càn Bính Ất, Tý Dần Thìn; Thuỷ là Cấn Canh Đinh, Mão Tỵ Sửu; Mộc là Khôn Nhâm Tân, Ngọ Thân Tuất; Hoả là Tốn Giáp Quý, Hợi Dậu Mùi. Kim và Thuỷ là dương, Mộc và Hoả là âm. Ngũ hành này không trùng với ngũ hành chính của hai mươi bốn sơn (Tý chính là Thuỷ, ở đây lại là Kim; Ngọ chính là Hoả, ở đây lại là Mộc). Đó là ngũ hành của quẻ, của "tứ kinh", dùng riêng cho thuỷ pháp của Thiên Ngọc Kinh. Người học đọc đến đây sẽ hiểu vì sao ở bài trước, lời chú gọi Hợi là "âm Hợi" và ví dụ dùng ngũ hành lạ.

"Dương sơn dương thuỷ thuỷ tương đương, âm sơn âm thuỷ chính tương ứng": núi thuộc nhóm dương thì nước cũng phải thuộc nhóm dương, núi âm thì nước âm. Rồi kinh nêu hai lời cảnh báo: "bất phá vượng phương tài lộc tụ, lưu phá sinh phương tổn thiếu đinh", không phá phương vượng thì của tụ, nước chảy phá phương sinh thì tổn người trẻ; "trường sinh vị thượng hoàng tuyền thị, can hoá chi niên định kiến hình", trên vị trường sinh là hoàng tuyền, đến năm can hoá thì ắt thấy hình thương. Hai điều này sẽ được giảng kỹ ở cuối bài.
Năm điều của thuỷ pháp theo lời chú – 正神上山零神下水
Ngay sau đoạn mở, bản Tứ Khố có một đoạn chú dài, chia làm năm điều, như một bản tóm tắt cách dùng. Đây là đoạn chữ nhỏ, không phải lời kinh, nhưng rất có ích cho người học.
Lời chú – 注文
正神上山,零神下水,一也。支神為正,干神為零;正神為龍,零神為水;山上龍神不下水,水底龍神不上山。……山管人丁,水管財祿,二也。四龍分四房,三也。……山向水皆在卦內主貴,出卦不出貴,四也。……水去要回頭,五也。
Dịch và giảng: Điều một: chính thần lên núi, linh thần xuống nước. Chi là chính thần, can là linh thần; chính thần là long, linh thần là nước; long thần trên núi không xuống nước, long thần dưới nước không lên núi. Lời chú thêm: "零山作零向發財祿而抱養,零山作正向當進舍而奸生", sơn linh làm hướng linh thì phát tài lộc mà phải nuôi con nuôi; sơn linh làm hướng chính thì có người ở rể và sinh việc gian. Lại nói "雖然支在水尤貴,兩相生相生家富貴,相剋絕人丁", chi ở nước lại càng quý, hai bên tương sinh thì nhà phú quý, tương khắc thì tuyệt nhân đinh.

Điều hai: núi quản người, nước quản của. Điều ba: bốn long chia bốn phòng; lời chú lấy ví dụ: Tý Dần Thìn không ở núi thì phòng trưởng không có núi, Càn Bính Ất không ở nước thì phòng trưởng không có nước. Sơn, hướng, đường nước phải theo thứ tự một hai ba bốn: Tý long một ở núi, Ngọ long hai ở hướng thì có thể đi nước long hai, thuận nên cát; nếu long ba ở núi mà đi nước long hai thì gọi là nghịch, tai hoạ đến ngay. Lời chú nói thêm về sơn khắc hướng: hướng khắc sơn là nghịch, có phát cũng không vượng người; sơn khắc hướng là thuận, chủ đại phú quý, trăm con nghìn cháu; "lấy đại ngũ hành luận sơn, không luận hướng".
Điều bốn: sơn, hướng, nước đều ở trong quẻ thì chủ quý, ra khỏi quẻ thì không ra quý. Lời chú chia ba quẻ: "寅甲卯乙辰巽巳丙為東卦,申庚酉辛戌乾亥壬為西卦,午丁未坤子癸丑艮為南北一卦". Dần Giáp Mão Ất Thìn Tốn Tỵ Bính là quẻ Đông; Thân Canh Dậu Tân Tuất Càn Hợi Nhâm là quẻ Tây; Ngọ Đinh Mùi Khôn Tý Quý Sửu Cấn là một quẻ Nam Bắc. Đây là "tam ban quái" mà ba quyển nội truyện nhắc đi nhắc lại, đến Ngoại biên mới được chép rõ. Điều năm: nước đi phải quay đầu. Trong bốn long phải thấy nước của long một thì ra quý, không có nước long một thì giàu mà không quý; như nước ra ở Ất Bính, gãy khúc ba bốn lần rồi lại về Ất thì người của lâu dài; hoặc hướng có nước đến cũng gọi là quay đầu.
Một long ở vị Kim, bốn long vào Hoả, chính thần linh thần – 一龍金位家富貴
Nguyên văn – 原文
一龍金位家富貴,百子千孫位;二龍行來到本鄉,外保置田莊;三龍行從本位去,金玉家無數;四龍行位到火中,富貴出三公。正神山上水交值,百子千孫出;零神前來水上交,富貴出官僚;零神正神相交著,兒孫遭跌薄;正神百步始成龍,水短便遭凶;零神不問長和短,凶吉不同斷。
Dịch: Long một ở vị Kim thì nhà phú quý, vị của trăm con nghìn cháu. Long hai đi đến quê mình, ra ngoài mua ruộng lập trang. Long ba đi từ vị mình, vàng ngọc trong nhà không đếm xuể. Long bốn đi vị đến trong Hoả, phú quý ra bậc tam công. Chính thần ở trên núi gặp nước giao, ra trăm con nghìn cháu. Linh thần từ trước đến giao trên nước, phú quý ra quan liêu. Linh thần chính thần giao lẫn nhau, con cháu sa sút mỏng manh. Chính thần trăm bước mới thành long, nước ngắn thì gặp hung. Linh thần không hỏi dài hay ngắn, cát hung đoán không giống nhau.
Giảng: Bốn câu đầu ứng với bốn nhóm tứ kinh: long một là Kim, long hai là Mộc, long ba là Thuỷ, long bốn là Hoả. Lời chú cho ví dụ từng câu: sơn Thìn hướng Càn, cho nước ra ở Càn, hoặc sơn Càn hướng Ất, cho nước ra ở Ất, đều là Kim gặp Kim, chủ giàu mà quý. Sơn Khôn hướng Nhâm, cho nước ra ở Nhâm, là Mộc gặp Mộc. Sơn Cấn hướng Đinh, cho nước ra ở Đinh, hướng Canh cho nước ra ở Canh, là Thuỷ gặp Thuỷ. Sơn Dậu hướng Giáp, cho nước ra ở Giáp, là Hoả gặp Hoả. Nguyên tắc chung: sơn, hướng và nước cùng một nhóm tứ kinh.

Phần sau nói về chính thần và linh thần: chính thần ở núi, linh thần ở nước, mỗi bên đúng chỗ thì phát; hai bên giao lẫn thì con cháu sa sút. Lời chú: "此言正神宜在山,零神宜在水,而歸重正神百步一句,欲人認龍要真,不可草草". Đây nói chính thần nên ở núi, linh thần nên ở nước, mà nhấn nặng vào câu "chính thần trăm bước mới thành long", muốn người ta nhận long cho thật, không được qua loa. Kinh còn trách thầy đời: thấy chỗ nhập thủ thì cho là long thật, lấy quá long làm chủ, mà bỏ mất chân long; "thác nhận ngộ sát nhân", nhận sai là giết người.
Câu "ngũ hành nhược thuỷ khắc hướng thượng, bách tử thiên tôn vượng" được lời chú giảng: sơn khắc hướng thì ra trăm con nghìn cháu, như sơn Tý hướng Ngọ, Tý thuộc Kim, Ngọ thuộc Mộc, Kim khắc Mộc. Lại như sơn Tỵ hướng Hợi, Tỵ thuộc Thuỷ, Hợi thuộc Hoả, Thuỷ khắc Hoả. "Có thể thấy sơn khắc hướng là cát". Đây là ngũ hành tứ kinh dùng cho phép sơn hướng, khác với cách nhiều người quen nghĩ hướng phải sinh sơn.
Bốn long phân phòng, hợp sinh mệnh, công vị – 子寅辰與乾丙乙長子真端的
Nguyên văn – 原文
子寅辰與乾丙乙,長子真端的;午申戌與坤壬辛,次男此位真;卯巳丑與艮庚丁,三男從此分;酉亥未與巽甲癸,四男當其位。第一摺水長房折,乾丙更要乙;第二折水二男情,坤辛壬同行;第三折水三男位,艮庚丁吉利;第四折水四男宮,巽甲癸相逢;若無四男還歸長,仔細分明講。
Dịch: Tý Dần Thìn với Càn Bính Ất, thật đúng là của con trưởng. Ngọ Thân Tuất với Khôn Nhâm Tân, vị này đúng là của con thứ. Mão Tỵ Sửu với Cấn Canh Đinh, con thứ ba từ đây chia. Dậu Hợi Mùi với Tốn Giáp Quý, con thứ tư đứng vị ấy. Nước gãy khúc lần thứ nhất là phòng trưởng gãy, Càn Bính lại cần Ất. Lần thứ hai là tình của con thứ, Khôn Tân Nhâm cùng đi. Lần thứ ba là vị con thứ ba, Cấn Canh Đinh thì cát lợi. Lần thứ tư là cung con thứ tư, gặp Tốn Giáp Quý. Nếu không có con thứ tư thì quay về con trưởng, phải giảng cho rõ ràng tỉ mỉ.
Giảng: Đây là phép phân phòng theo tứ kinh: nhóm Kim ứng con trưởng, nhóm Mộc ứng con thứ, nhóm Thuỷ ứng con thứ ba, nhóm Hoả ứng con thứ tư. Nước gãy khúc lần lượt qua từng nhóm thì từng phòng lần lượt được phúc. Kinh kể tiếp các trường hợp lộn thứ tự: long hai đi trước, long một lên sau thì "nội phản gia bão dưỡng", trong nhà phải nuôi con nuôi; long ba đi trước, long một lên sau thì "nhập xá kiêm bão dưỡng", có người ở rể và con nuôi; bốn long đi không rõ thì "phụ tử tuyệt nhân đinh". Lời chú: "凡二十四字父母、子孫、兄弟、孫息要尊卑順序;下關先行,插上關,則為尊卑不順,五行內反,主子孫過房抱養". Hai mươi bốn chữ, cha mẹ, con cháu, anh em, cháu chắt phải theo thứ tự trên dưới; cửa dưới đi trước, chen lên cửa trên thì trên dưới không thuận, ngũ hành phản trong, chủ con cháu phải làm con nuôi nhà khác.

Bài trước đã thấy người chú băn khoăn: nội truyện nói nước phải đi ngược bốn ba hai một, Ngoại biên lại nói lần thứ nhất ứng phòng trưởng, lần thứ tư ứng phòng tư. Thật ra hai cách nói có thể là hai mặt: nội truyện nói về hướng đi của nước (từ ngọn về gốc), Ngoại biên nói về thứ tự gãy khúc ứng với từng phòng. Lời án ở cuối Ngoại biên sẽ nói lại chỗ này.
Kinh còn dạy hợp sinh mệnh: "金木水火各一宮,生命亦不同;查得四行合生命,自然發福盛". Kim Mộc Thuỷ Hoả mỗi thứ một cung, mệnh sinh của người cũng khác nhau; xét bốn hành hợp với mệnh sinh thì tự nhiên phát phúc thịnh. Lời chú cho ví dụ: sơn Cấn hướng Bính, nước ra Đinh hoặc Canh, là Kim sinh Thuỷ, người mệnh Kim, Thuỷ phú quý. Rồi phần công vị: "震宮長男邀福應,兌宮少位吉凶知;中宮離坎從天定". Cung Chấn ứng con trưởng, cung Đoài ứng con út, Ly Khảm ở giữa ứng con giữa. Lời chú nói đây là cách nói thường của phái hình gia; nếu theo cha mẹ, anh em, con cháu mà xếp thì không giống như vậy.
Kim Hoả tương hình, lưu phá trường sinh, hoàng tuyền và cứu bần – 庚丁坤上是黃泉
Nguyên văn – 原文
金到火宮人死絕,火入金宮定損妻。子寅辰並乾丙乙,切忌巽水出;午申戌與坤辛壬,乾水破長生;卯巳丑及艮庚丁,坤水要留停;酉亥未兼巽甲癸,艮水下宜去。庚丁坤上是黃泉,乙丙須防巽水先;甲癸向中憂見艮,辛壬水路怕當乾。辛入乾宮百萬莊,癸歸艮位發文章;乙向巽流清富貴,丁坤終是萬斯箱。
Dịch: Kim đến cung Hoả thì người chết tuyệt, Hoả vào cung Kim ắt tổn vợ. Tý Dần Thìn cùng Càn Bính Ất, rất kỵ nước ra ở Tốn. Ngọ Thân Tuất với Khôn Tân Nhâm, nước ra ở Càn là phá trường sinh. Mão Tỵ Sửu và Cấn Canh Đinh, nước ở Khôn phải giữ lại. Dậu Hợi Mùi kèm Tốn Giáp Quý, nước ở Cấn không nên đi xuống. Canh Đinh trên Khôn là hoàng tuyền, Ất Bính phải phòng nước Tốn đi trước; hướng Giáp Quý lo thấy Cấn, đường nước Tân Nhâm sợ gặp Càn. Tân vào cung Càn thì trăm vạn ruộng trang, Quý về vị Cấn thì phát văn chương; hướng Ất nước chảy về Tốn thì phú quý trong sạch, Đinh với Khôn rốt cuộc là vạn hòm lúa.
Giảng: Câu đầu là lời rất nặng: nhóm Kim gặp cung Hoả, nhóm Hoả gặp cung Kim, là Kim Hoả tương hình, chủ hình thương, ly tán. Nhưng lời chú dặn ngay: "雖然如此,又有移宮順龍之法,不可拘執". Tuy vậy, còn có phép dời cung thuận long, không được câu nệ. Lời chú dẫn: sơn Hợi hướng Bính, nước chảy về Tốn Giáp; sơn Dậu hướng Ất, nước chảy về Tốn Giáp, đời đời ra tam công. Như vậy cùng một cặp Kim Hoả, có trường hợp là hoạ, có trường hợp lại đại cát, tuỳ nước đi đúng hay sai.

Phần lưu phá trường sinh được lời chú giải rõ: nhóm Kim trường sinh ở Tỵ, Tốn Tỵ cùng cung, nước chảy ra Tốn là phá trường sinh, nước đến từ Tốn thì cát. Nhóm Mộc trường sinh ở Hợi, Càn Hợi cùng cung. Nhóm Thuỷ trường sinh ở Thân, Khôn Thân cùng cung. Nhóm Hoả trường sinh ở Dần, Cấn Dần cùng cung. Nguyên tắc: vị trường sinh thì nước đến là phúc, nước đi là hoạ.
Hoàng tuyền là phần nổi tiếng nhất. Lời chú dẫn Thanh Nang Kinh của Trương Tông Đạo: "自庚至丁皆忌坤,自乙至丙皆忌巽,自癸至甲皆忌艮,自辛至壬皆忌乾". Từ Canh đến Đinh đều kỵ Khôn, từ Ất đến Bính đều kỵ Tốn, từ Quý đến Giáp đều kỵ Cấn, từ Tân đến Nhâm đều kỵ Càn. Phép ấy dùng cho lập hướng, mở cửa, gãy nước, cho nước ra, đường nước đi, không gì không kỵ; phạm thì gần là sáu năm, mười hai năm, xa là trong hai mươi bốn năm thấy ứng. Câu then chốt: "忌去不忌來", kỵ nước đi, không kỵ nước đến.

Rồi lời chú nói: "來宜生旺,去宜病死;陽干立向,水口絕胎流去,主富貴,此真催官水". Nước đến nên từ sinh vượng, nước đi nên về bệnh tử; can dương lập hướng mà thuỷ khẩu ở vị Tuyệt, Thai cho nước chảy đi thì chủ phú quý, đây mới thật là nước thúc quan. Bốn câu cuối là "cứu bần hoàng tuyền": Tân vào Càn, Quý về Cấn, Ất về Tốn, Đinh về Khôn. Lời chú: "此名救貧黃泉,皆主向上論,來水吉,去水凶". Đây gọi là cứu bần hoàng tuyền, đều luận trên hướng: nước đến thì cát, nước đi thì hung. Cùng một cặp Canh Đinh với Khôn: nước đi về Khôn là hoàng tuyền sát; nước Khôn đến hướng Đinh là cứu bần. Lời chú còn dẫn Tân An phủ chí về một ngôi mộ sơn Nhâm hướng Bính, mở cửa Giáp, mà để nước núi Tử Dương chảy về Tốn Tỵ, phạm "xạ phá sinh phương", đến năm Ất Canh hoá Kim thì tổn trẻ nhỏ; đúng câu "can hoá chi niên định kiến hình" ở đầu bài.
Thìn Tuất thiên la địa võng, năm hình nước kỵ, lời án Tứ Khố – 辰山戌向戌山辰
Nguyên văn – 原文
更有一神難為說,時師會不得;辰山戌向戌山辰,驚動世間人。金遇戌為鐵,火向未申絕;木辰枝葉枯,水上丑寅滅;五行逢衰為關,又忌五般水形:金圓、木直、水曲、火斜、土橫方。水城出口處犯前項關煞,主少亡。
Dịch: Còn có một thần khó nói, thầy đời không hiểu được: sơn Thìn hướng Tuất, sơn Tuất hướng Thìn, làm kinh động người đời. Kim gặp Tuất thành sắt, Hoả hướng Mùi Thân thì tuyệt, Mộc ở Thìn thì cành lá khô, Thuỷ lên Sửu Dần thì diệt. Ngũ hành gặp suy là cửa ải; lại kỵ năm hình nước: Kim tròn, Mộc thẳng, Thuỷ cong, Hoả xiên, Thổ ngang vuông. Chỗ thuỷ thành ra cửa mà phạm các quan sát kể trên thì chủ chết trẻ.
Giảng: Lời chú: "此俱以相剋言,另是一格。辰為天羅,戌為地網,最稱不吉,舉二神而其他可知矣". Đây đều nói theo tương khắc, là một cách riêng. Thìn là thiên la (lưới trời), Tuất là địa võng (lưới đất), được xem là không cát nhất; nêu hai thần này thì các thần khác cũng biết được. Ở đoạn này bản Tứ Khố có hai chỗ khuyết chữ (〈闕〉), trong câu "Dần quy Giáp thuỷ, Ất quy Tốn, trường lưu vi …" và "Tốn Bính chính vi …", nên bài không dịch hai câu ấy, chỉ dịch câu cuối "Mão sơn Tân hướng thuỷ vi Càn, phú quý xuất quan viên", sơn Mão hướng Tân, nước về Càn thì phú quý ra quan.

"Năm hình nước" là phần hình pháp hiếm hoi trong Thiên Ngọc Kinh, vốn là sách lý khí. Kim tròn, Mộc thẳng, Thuỷ cong, Hoả xiên, Thổ ngang vuông; ở chỗ thuỷ khẩu, nếu hình nước ra lại rơi vào vị suy của hành mình, như Kim gặp Tuất, Hoả gặp Mùi Thân, Mộc gặp Thìn, Thuỷ gặp Sửu Dần, thì là "quan sát", chủ chết trẻ. Nói cách khác, lý khí và hình thế ở thuỷ khẩu phải xét cùng nhau: một dòng nước ra thẳng như mũi tên, đúng vào vị suy, là hai cái xấu chồng lên nhau.

Cuối cùng là lời án của người biên Tứ Khố: "此經名天玉,觀經中所言多與內傳相重,則其經必內傳而非外傳也。因于重者刪之,而次第其文,自成一書". Kinh này tên Thiên Ngọc, xem lời trong kinh phần nhiều trùng với nội truyện, thì kinh này hẳn là nội truyện chứ không phải ngoại truyện; vì vậy bỏ những chỗ trùng, xếp lại thứ tự lời, tự thành một sách. Lại nói về chỗ thuận nghịch: "竊意折水順行為是,而前說亦竝仍其文,以俟知者". Riêng ý tôi cho rằng nước gãy khúc đi thuận là đúng, nhưng lời trước cũng giữ nguyên văn, để đợi người biết. Đây là thái độ rất đáng quý của người biên sách: không tự sửa kinh, ghi rõ chỗ mình nghi, để người sau xét.

Hết sách Thiên Ngọc Kinh. Xem Mục Lục sách.
| Câu gốc | Ý chính | Ứng dụng khi xem đất |
|---|---|---|
| 乾丙乙與子寅辰 | Tứ kinh: Kim (Càn Bính Ất, Tý Dần Thìn), Thuỷ (Cấn Canh Đinh, Mão Tỵ Sửu) là dương | Núi dương đi với nước dương |
| 坤壬辛與午申戌 | Mộc (Khôn Nhâm Tân, Ngọ Thân Tuất), Hoả (Tốn Giáp Quý, Hợi Dậu Mùi) là âm | Núi âm đi với nước âm |
| 正神上山零神下水 | Chi là chính thần ở núi, can là linh thần ở nước | Đặt đúng chỗ thì phát, giao lẫn thì sa sút |
| 山管人丁水管財 | Núi quản người, nước quản của | Muốn đông con cháu xét núi, muốn của xét nước |
| 第一摺水長房折 | Bốn lần gãy khúc ứng bốn phòng: trưởng, thứ, ba, tư | Xem khúc nào bị phá để biết phòng nào chịu |
| 乾水破長生 | Nước ra ở vị trường sinh là lưu phá trường sinh | Vị trường sinh: nước đến là phúc, nước đi là hoạ |
| 庚丁坤上是黃泉 | Canh Đinh kỵ Khôn, Ất Bính kỵ Tốn, Giáp Quý kỵ Cấn, Tân Nhâm kỵ Càn; kỵ đi không kỵ đến | Cửa ngõ, đường nước, cống thoát không đặt ra phương hoàng tuyền |
| 辛入乾宮百萬莊 | Cứu bần hoàng tuyền: nước đến từ Càn, Cấn, Tốn, Khôn thì cát | Cùng một phương, nước đến khác nước đi |
| 辰山戌向戌山辰 | Thìn thiên la, Tuất địa võng; ngũ hành gặp suy là quan | Thuỷ khẩu vừa đúng vị suy vừa hình xấu là quan sát |
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Ngoại biên là phần mà người học dễ đem dùng nhất, vì có bảng, có ví dụ, có phương kỵ rõ ràng; cũng chính vì thế mà dễ dùng sai nhất. Bài học lớn nhất của Ngoại biên là câu "kỵ nước đi, không kỵ nước đến". Ở nhiều nơi, người ta nghe "hoàng tuyền" là sợ, đến mức bỏ cả một phương, đóng cả một cửa, mà không biết kinh chỉ kỵ nước chảy ra ở phương ấy; nước chảy vào lại là "cứu bần". Đây là điều Thầy Vũ Giới hay nói: không có môn nào sai, chỉ đặt sai chỗ; không có phương nào tự nó xấu, chỉ có khí đi sai đường. Trong Hình Pháp Liên Hoa, người xem bao giờ cũng phân biệt nước đến và nước đi trước khi luận phương, rồi xem hình nước ở thuỷ khẩu, rồi mới xét lý khí; đúng như Ngoại biên đặt "năm hình nước" ngay cạnh "ngũ hành gặp suy". Phép phân phòng theo bốn lần gãy khúc cũng là thủ pháp rất thiết thực khi một gia đình hỏi vì sao phòng này phát mà phòng kia không. Còn khi nào nước của một phòng đến lượt phát, Phong Thuỷ Liên Hoa xét bằng vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục. Lý pháp như trên thì chia sẻ được; phép dời cung thuận long, cách xử lý một thuỷ khẩu phạm hoàng tuyền, cách đổi một dòng nước đi thành nước đến, là thủ pháp phải học trực tiếp.
Tóm lại – 總結: Thiên Ngọc Kinh Ngoại biên dạy: hai mươi bốn sơn chia bốn nhóm tứ kinh, Kim và Thuỷ là dương, Mộc và Hoả là âm; núi dương đi với nước dương, núi âm đi với nước âm. Năm điều: chính thần ở núi, linh thần ở nước; núi quản người, nước quản của; bốn long chia bốn phòng; trong quẻ thì ra quý; nước đi phải quay đầu. Sơn khắc hướng theo ngũ hành tứ kinh là cát. Bốn lần nước gãy khúc ứng bốn phòng; thứ tự lộn thì phải nuôi con nuôi. Vị trường sinh thì nước đến là phúc, nước đi là lưu phá trường sinh. Hoàng tuyền kỵ nước đi, không kỵ nước đến; nước đến từ Càn, Cấn, Tốn, Khôn là cứu bần hoàng tuyền. Thìn là thiên la, Tuất là địa võng; thuỷ khẩu gặp vị suy và hình nước xấu là quan sát. Người biên Tứ Khố giữ nguyên các chỗ nghi để đợi người sau xét.
Bài trước: Thiên Ngọc Kinh hạ quyển (3) – Tý Ngọ Mão Dậu bốn long cương, linh thần chính thần, bốn long chiết thuỷ.
Nguồn: Thiên Ngọc Kinh (天玉經), phần Ngoại biên (外編), đủ từ 卦號玄空理最幽 đến lời án cuối, trong Địa Lý Chính Tông (地理正宗) quyển năm, Văn Minh thư cục Thượng Hải, 1926 (thuộc công cộng). Nguyên văn theo bản Tứ Khố (天玉經 外編), kèm lời chú và lời án; đoạn lời chú năm điều trích lược. Bản Tứ Khố khuyết hai chỗ (〈闕〉) trong đoạn 寅歸甲水乙歸巽 và 巽丙正為, không dịch. Chữ Tứ Khố viết khác: 㸔 (看), 隂 (陰), 黄 (黃), 㢲 (巽), 摺/折, 夘 (卯), 竝 (並). Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xem bốn nhóm tứ kinh, bốn vị trường sinh Tốn Tỵ, Càn Hợi, Khôn Thân, Cấn Dần và các phương hoàng tuyền.
- Lập Cục Pháp: lập cục theo long, hướng, nước; phân biệt nước đến và nước đi ở các phương hoàng tuyền theo nguyên lý Liên Hoa.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ cửa ngõ, đường nước, cống thoát quanh nhà hay mộ để kiểm lưu phá trường sinh và hoàng tuyền.
Bài liên quan – 相關文章
- Thiên Ngọc Kinh hạ quyển (3): Tý Ngọ Mão Dậu, bốn long chiết thuỷ
- Thiên Ngọc Kinh hạ quyển (2): Khảm Ly thuỷ hoả, Bắc Đẩu đả kiếp
- Thiên Ngọc Kinh thượng quyển (1): Giang Đông nhất quái
- Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh thượng thiên (1)
- Thanh Nang Áo Ngữ (1): Khôn Nhâm Ất Cự Môn
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Thuộc bốn nhóm tứ kinh, nhớ các phương hoàng tuyền và cứu bần là phần Thư; đứng ở thuỷ khẩu mà biết nước đang đi hay đang đến, hình nước thuộc hành gì, phòng nào đang chịu ứng, là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Tứ kinh ngũ hành trong Thiên Ngọc Kinh là gì? – 四經五行
Ngoại biên chia hai mươi bốn sơn thành bốn nhóm: Càn Bính Ất, Tý Dần Thìn thuộc Kim; Cấn Canh Đinh, Mão Tỵ Sửu thuộc Thuỷ (hai nhóm dương); Khôn Nhâm Tân, Ngọ Thân Tuất thuộc Mộc; Tốn Giáp Quý, Hợi Dậu Mùi thuộc Hoả (hai nhóm âm). Đây là ngũ hành riêng của thuỷ pháp, không phải ngũ hành chính của các sơn.
Hoàng tuyền theo Thiên Ngọc Kinh nằm ở đâu? – 黃泉
Canh Đinh kỵ Khôn, Ất Bính kỵ Tốn, Giáp Quý kỵ Cấn, Tân Nhâm kỵ Càn. Lời chú nói rõ: kỵ nước đi, không kỵ nước đến; phạm thì ứng trong sáu, mười hai hoặc hai mươi bốn năm.
Cứu bần hoàng tuyền là gì? – 救貧黃泉
Là bốn câu "Tân nhập Càn cung bách vạn trang, Quý quy Cấn vị phát văn chương, Ất hướng Tốn lưu thanh phú quý, Đinh Khôn chung thị vạn tư sương". Luận trên hướng: nước từ các phương Càn, Cấn, Tốn, Khôn đến thì cát, nước đi về đó thì hung.
Lưu phá trường sinh là gì? – 流破長生
Mỗi nhóm tứ kinh có một vị trường sinh: Kim ở Tỵ (Tốn), Mộc ở Hợi (Càn), Thuỷ ở Thân (Khôn), Hoả ở Dần (Cấn). Nước chảy ra ở vị ấy là lưu phá trường sinh, tổn người trẻ; nước đến từ vị ấy thì cát.
Vì sao Ngoại biên trùng nhiều với nội truyện? – 外編
Lời án của người biên Tứ Khố cho rằng kinh này thực ra là nội truyện chứ không phải ngoại truyện; vì vậy đã bỏ những chỗ trùng, xếp lại thành một phần riêng, và giữ nguyên các chỗ mâu thuẫn để người sau xét.









