Thanh Nang Kinh · Thanh Nang Tự · Thanh Nang Áo Ngữ
青囊經 · 青囊序 · 青囊奧語 (地理正宗 卷五)
Tác giả: Thanh Nang Kinh tương truyền của Hoàng Thạch Công (黃石公) · Thanh Nang Tự: Tăng Văn Thiểm (曾文辿, đời Đường) · Thanh Nang Áo Ngữ: Dương Quân Tùng (楊筠松, đời Đường) · khảo chính: Tưởng Quốc (蔣國, hiệu Vân Am)
Bản gốc: Địa Lý Chính Tông, Văn Minh thư cục Thượng Hải 1926.
Thanh Nang Áo Ngữ phần một mở đầu thiên "lời sâu kín" (奧語) mà người đời truyền là của Dương Quân Tùng: bốn câu đặt sao Cự Môn, Phá Quân, Vũ Khúc, Tham Lang lên hai mươi bốn sơn, rồi phân trái dương phải âm, thư hùng giao hội trong huyền không, núi và nước cùng một lẽ, và câu kết nổi tiếng "biết phép này thì không cần tìm nạp giáp". Bài gồm nguyên văn chữ Hán, bản dịch từng câu, phần giảng và lời luận của Phong Thuỷ Liên Hoa.
Trả lời nhanh: Thanh Nang Áo Ngữ (1) là đoạn từ "Khôn Nhâm Ất, Cự Môn tòng đầu xuất" đến "tri thử pháp, bất tu tầm nạp giáp". Bốn câu đầu là khẩu quyết đặt chín sao lên hai mươi bốn sơn: Khôn Nhâm Ất là Cự Môn, Cấn Bính Tân là Phá Quân, Tốn Thìn Hợi là Vũ Khúc, Giáp Quý Thân là Tham Lang; các sách đời sau trong cùng bộ Địa Lý Chính Tông gọi đây là "huyền không đại ngũ hành quyết". Tiếp theo: bên trái là dương, tính từ Tý; bên phải là âm, tính từ Ngọ; dương và âm, thư và hùng phải giao hội mới thành, và chỗ giao hội ấy phải tìm trong quẻ huyền không. Núi và nước phải cùng xét một lẽ, vì hoạ phúc của hai bên liên quan với nhau. Hiểu huyền không thì mọi thứ nằm trong ngũ hành của nó, không cần đi tìm nạp giáp.
Thầy Vũ Giới giảng: "Áo Ngữ ngắn mà khó, vì Dương công chỉ đưa ra đầu mối rồi im lặng. Người học hay sa vào việc giải bốn câu Cự Môn, Phá Quân cho bằng được, mà quên mất câu 'sơn dữ thuỷ, tu yếu minh thử lý'. Khẩu quyết là chìa khoá, nhưng cửa vẫn là núi thật, nước thật."
Thanh Nang Áo Ngữ là sách gì? – 青囊奧語
Thanh Nang Áo Ngữ (青囊奧語) là thiên thứ ba trong quyển năm của Địa Lý Chính Tông, xếp sau Thanh Nang Kinh và Thanh Nang Tự. Tên sách nghĩa là "những lời sâu kín của túi xanh": "thanh nang" là túi vải xanh đựng sách quý, tương truyền Quách Phác được truyền "Thanh Nang cửu quyển"; "áo ngữ" là lời ẩn, lời chứa bí quyết. Sách được ghi là của Dương Quân Tùng (楊筠松), thầy địa lý cuối đời Đường. Tương truyền ông từng làm việc ở Linh Đài trong cung, gặp loạn Hoàng Sào thì đem sách địa lý trong cung ra, về vùng Cám Châu (Giang Tây) dạy học trò, chữa đất cho người nghèo nên được gọi là Dương Cứu Bần (楊救貧). Các chi tiết này là truyền thuyết của giới địa lý, sử chính không chép đủ.

Toàn thiên Áo Ngữ chỉ chừng sáu trăm chữ, viết theo lối ca quyết: câu ba chữ, câu bảy chữ xen nhau, dễ thuộc nhưng rất khó hiểu. Bộ sách này chia thiên Áo Ngữ làm hai bài. Bài một là phần khẩu quyết mở đầu, nói về chín sao trên hai mươi bốn sơn, âm dương, thư hùng và huyền không. Bài hai là phần "điên điên đảo", mười điều cốt yếu từ "đệ nhất nghĩa" đến "đệ thập chân", rồi bài ca hai mươi bốn sơn phân ngũ hành và phép tiến thoái của nước.
Chín sao trên hai mươi bốn sơn – 坤壬乙巨門從頭出
Nguyên văn – 原文
坤壬乙,巨門從頭出;艮丙辛,位位是破軍;巽辰亥,盡是武曲位;甲癸申,貪狼一路行。
Dịch: Khôn, Nhâm, Ất: Cự Môn từ đầu mà ra. Cấn, Bính, Tân: ngôi nào cũng là Phá Quân. Tốn, Thìn, Hợi: đều là ngôi Vũ Khúc. Giáp, Quý, Thân: Tham Lang một đường mà đi.
Giảng: Đây là bốn câu nổi tiếng nhất và cũng gây tranh cãi nhiều nhất của Áo Ngữ. Mỗi câu lấy ba sơn trong hai mươi bốn sơn, gán cho một sao trong chín sao Bắc Đẩu (Tham Lang, Cự Môn, Lộc Tồn, Văn Khúc, Liêm Trinh, Vũ Khúc, Phá Quân, Tả Phụ, Hữu Bật). Ba sơn trong mỗi nhóm không đứng cạnh nhau trên la kinh: Khôn ở Tây Nam, Nhâm ở Bắc, Ất ở Đông; nghĩa là sao không theo phương vị thông thường mà theo một phép tính khác. Chữ "tòng đầu xuất" (從頭出) có hai cách hiểu: Cự Môn là sao đứng đầu câu quyết, hoặc Cự Môn "ra từ đầu", tức từ quẻ gốc mà sinh.

Bản Tứ Khố chép "位位是破軍", "盡是武曲位"; bản thông hành chép "位位是破星", "儘是武曲位". Bài này theo bản Tứ Khố và bản Tưởng Đại Hồng: 破軍, 盡. Áo Ngữ chỉ nêu bốn sao, mười hai sơn; mười hai sơn còn lại không nói. Thiên Nguyên Cửu Lược (天元九略), cũng trong bộ Địa Lý Chính Tông, chương Phân Tinh, chép đủ cả tám nhóm: Khôn Nhâm Ất là Cự Môn, Cấn Bính Tân là Phá Quân, Thìn Tốn Hợi là Vũ Khúc, Giáp Quý Thân là Tham Lang, Dần Canh Đinh là Tả Phụ, Tý Mùi Mão là Lộc Tồn, Tuất Càn Tỵ là Văn Khúc, Ngọ Dậu Sửu là Hữu Bật. Tám nhóm, mỗi nhóm ba sơn, đủ hai mươi bốn; Liêm Trinh ở giữa, không giữ sơn nào.
Vì sao Khôn Nhâm Ất lại là Cự Môn? Các nhà chú giải đời sau giải nhiều cách: có người lấy nạp giáp (Khôn nạp Ất), có người lấy phép biến hào của quẻ, có người lấy tam hợp. Lời chú của Lãnh Khiêm (冷謙) ở chương Tinh Phù trong Quy Hậu Lục, cùng bộ, nói thẳng: câu "Khôn Nhâm Ất Cự Môn tòng đầu xuất" là "huyền không đại ngũ hành quyết" (玄空大五行訣), chín sao là thứ tự cha mẹ, con cái của các hào quẻ, "chẳng phải người đặt ra". Tưởng Đại Hồng (蔣大鴻), nhà chú giải Áo Ngữ nổi tiếng nhất đời Thanh, cũng chỉ nói đây là khẩu quyết phải truyền miệng. Bài này không giải mật quyết; chỉ ghi lại những gì sách trong bộ đã nói công khai.

Bên trái là dương, bên phải là âm – 左爲陽,右爲陰
Nguyên văn – 原文
左爲陽,子癸至亥壬;右爲陰,午丁至巳丙。
Dịch: Bên trái là dương: từ Tý, Quý cho đến Hợi, Nhâm. Bên phải là âm: từ Ngọ, Đinh cho đến Tỵ, Bính.
Giảng: Hai câu này nói chiều đi của âm dương trên vòng hai mươi bốn sơn. Dương khởi từ Tý ở chính Bắc, đi qua Quý, Sửu, Cấn… vòng hết một vòng rồi dừng ở Hợi, Nhâm; âm khởi từ Ngọ ở chính Nam, qua Đinh, Mùi, Khôn… vòng hết rồi dừng ở Tỵ, Bính. Một vòng tính từ Bắc, một vòng tính từ Nam, hai vòng gặp nhau: đó là gốc của câu "thư hùng giao hội" ngay sau. "Trái, phải" ở đây là trái phải khi người đứng ở huyệt quay mặt về hướng, như Thanh Nang Tự đã dặn "dương tòng tả biên đoàn đoàn chuyển, âm tòng hữu lộ chuyển tương thông".

Bản Tứ Khố chép khác hẳn: "左爲陽,子丑至戌亥;右爲陰,午巳至申未". Theo bản này thì dương khởi Tý đi thuận theo mười hai chi (Tý, Sửu… đến Tuất, Hợi), còn âm khởi Ngọ đi nghịch (Ngọ, Tỵ, Thìn… lùi về đến Thân, Mùi). Cách chép này cho thấy rõ ý "dương thuận, âm nghịch" mà nhiều nhà chú giải nhắc tới. Bài này giữ bản Tưởng Đại Hồng (子癸至亥壬, 午丁至巳丙) làm chính văn, ghi bản Tứ Khố làm dị bản để người đọc so sánh. Dù theo bản nào, ý chung vẫn là: cùng một vòng sơn, có hai dòng khí đi ngược chiều nhau.

Thư hùng giao hội trong huyền không – 雌與雄,交會合玄空
Nguyên văn – 原文
雌與雄,交會合玄空;雄與雌,玄空卦內推。
Dịch: Thư với hùng, giao hội hợp với huyền không. Hùng với thư, phải suy trong quẻ huyền không.
Giảng: "Thư hùng" (雌雄, con mái con trống) là cách nói hình ảnh của âm dương. Thanh Nang Tự mở đầu bằng câu "Dương công dưỡng lão khán thư hùng", và đến Áo Ngữ, chữ thư hùng được nhắc lại như chủ đề trung tâm. Câu đầu nói thư hùng phải gặp nhau, "giao hội", mới thành; câu sau đảo lại "hùng dữ thư" để nói chỗ gặp ấy không đoán bằng mắt thường mà phải tính trong quẻ. Bản Tứ Khố chép 元空 (kiêng huý chữ 玄 thời Khang Hy); bài này trả lại 玄空.

"Huyền không" (玄空) theo chữ là "cái huyền diệu và cái trống rỗng". Trong địa lý, các nhà theo Tưởng Đại Hồng hiểu huyền không là phép xét khí theo quẻ và theo thời vận, đối với phép "loan đầu" xét hình núi nước. Áo Ngữ đặt hai chữ ấy ngay sau chữ thư hùng: thư hùng là cái thấy được (núi là hùng, nước là thư; long là hùng, huyệt là thư; hướng và toạ), còn "hợp huyền không" là cái phải tính. Có hình mà không hợp khí thì thư hùng vẫn không giao; có khí mà không có hình thì không có chỗ để giao.

Núi với nước phải cùng một lẽ – 山與水,須要明此理
Nguyên văn – 原文
山與水,須要明此理;水與山,禍福盡相關。
Dịch: Núi với nước, cần phải hiểu rõ lẽ này. Nước với núi, hoạ phúc đều liên quan với nhau.
Giảng: Lối viết đảo "sơn dữ thuỷ", "thuỷ dữ sơn" là cách Áo Ngữ nhấn mạnh hai mặt của một việc, giống như "thư dữ hùng", "hùng dữ thư" ở trên. Núi và nước không phải hai phép riêng. Thanh Nang Tự nói "sơn quản sơn, thuỷ quản thuỷ", tức mỗi bên có phép xét riêng; nhưng Áo Ngữ dặn thêm: xét riêng mà không xét chung thì sai, vì hoạ phúc của núi và của nước dính vào nhau. Núi tốt mà nước hỏng, hay nước tốt mà núi hỏng, đều không thành cuộc.

Đứng trước một cuộc đất thật, câu này rất dễ thấy. Một dãy núi đẹp mà phía trước là dòng nước xiết bắn thẳng, thì cái đẹp của núi không dùng được. Một dòng sông uốn quanh đẹp mà sau lưng là đất trống, gió lùa, thì nước đẹp cũng không giữ được khí. Phép "sơn thuỷ tương quan" là lý do người xưa luôn nói "sơn thuỷ" thành một từ, và cũng là lý do chữ "phong thuỷ" gắn gió với nước: thứ quyết định là chỗ núi, nước, gió gặp nhau.
Hiểu huyền không thì không cần nạp giáp – 知此法,不須尋納甲
Nguyên văn – 原文
明玄空,只在五行中;知此法,不須尋納甲。
Dịch: Hiểu huyền không thì mọi lẽ chỉ ở trong ngũ hành. Biết được phép này thì không cần tìm nạp giáp.
Giảng: "Nạp giáp" (納甲) là phép đem mười thiên can gán vào tám quẻ: Càn nạp Giáp, Khôn nạp Ất, Cấn nạp Bính, Đoài nạp Đinh, Chấn nạp Canh, Tốn nạp Tân, Ly nạp Nhâm, Khảm nạp Quý. Thời Đường, Tống, nhiều phái địa lý dùng nạp giáp để định cát hung từng sơn. Câu kết của đoạn này là lời phê phán thẳng: người hiểu huyền không thì thấy mọi thứ đã nằm trong ngũ hành của huyền không, không cần vòng sang nạp giáp nữa.

Điều thú vị là chính những người giải bốn câu "Khôn Nhâm Ất…" theo nạp giáp lại đang làm điều mà Áo Ngữ bảo không cần. Vì vậy các nhà theo Tưởng Đại Hồng cho rằng "ngũ hành" ở câu "chỉ tại ngũ hành trung" không phải ngũ hành chính của can chi (Giáp Ất Mộc, Bính Đinh Hoả…), mà là ngũ hành của huyền không, tức "đại ngũ hành". Thanh Nang Tự ở bài trước cũng đã nói "tứ kim tứ mộc tịnh bát thuỷ", một hệ ngũ hành khác hẳn ngũ hành chính. Áo Ngữ đi thêm một bước: đã có đại ngũ hành thì bỏ nạp giáp.
| Câu gốc | Ý chính | Ứng dụng khi xem đất |
|---|---|---|
| 坤壬乙,巨門從頭出 | Chín sao đặt lên hai mươi bốn sơn | Ba sơn một sao, không theo phương thông thường |
| 艮丙辛,位位是破軍 | Cấn Bính Tân là Phá Quân | Đọc cùng chương Phân Tinh của Thiên Nguyên Cửu Lược |
| 左爲陽,右爲陰 | Dương khởi Tý, âm khởi Ngọ | Hai dòng khí đi ngược chiều trên một vòng sơn |
| 雌與雄,交會合玄空 | Thư hùng phải giao hội | Có hình mà không hợp khí thì không giao |
| 山與水,須要明此理 | Núi nước cùng một lẽ | Không xét núi mà bỏ nước, xét nước mà bỏ núi |
| 知此法,不須尋納甲 | Huyền không thay nạp giáp | Không lấy ngũ hành chính của can chi để định sơn |
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Phong Thuỷ Liên Hoa đọc Áo Ngữ theo thứ tự ngược với nhiều người: câu "sơn dữ thuỷ, tu yếu minh thử lý" trước, bốn câu Cự Môn, Phá Quân sau. Trong Hình Pháp Liên Hoa, thư hùng trước hết là chuyện thấy được: núi đến là hùng, nước đến là thư; chỗ hai bên gặp nhau, ôm nhau là chỗ có thể kết. Ở Việt Nam, những dòng sông chảy ra từ các khe núi Tây Bắc, Việt Bắc rồi uốn quanh chân đồi trước khi vào đồng bằng là hình ảnh rõ nhất của thư hùng giao hội. Sau khi đã thấy hình, mới dùng đến khẩu quyết để xét khí của từng sơn. Còn chữ "thời" trong huyền không thì vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục dùng để xét khí từng năm, từng mùa: cùng một sơn, cùng một sao, năm này vượng mà năm khác suy. Lý pháp như trên thì chia sẻ; còn khẩu quyết cửu tinh trên hai mươi bốn sơn dùng thế nào là phần phải học trực tiếp.

Tóm lại – 總結: Thanh Nang Áo Ngữ của Dương Quân Tùng mở đầu bằng bốn câu đặt chín sao lên hai mươi bốn sơn: Khôn Nhâm Ất là Cự Môn, Cấn Bính Tân là Phá Quân, Tốn Thìn Hợi là Vũ Khúc, Giáp Quý Thân là Tham Lang; các sách trong cùng bộ gọi đó là khẩu quyết huyền không đại ngũ hành. Bên trái là dương khởi từ Tý, bên phải là âm khởi từ Ngọ; thư hùng phải giao hội và phải tính trong quẻ huyền không. Núi với nước phải cùng xét một lẽ vì hoạ phúc dính nhau. Hiểu huyền không thì mọi lẽ đã ở trong ngũ hành của nó, không cần tìm nạp giáp.
Bài trước: Thanh Nang Tự (4) 青囊序 – tiến thần, thoái thần, công vị và thuỷ pháp.
Bài sau: Thanh Nang Áo Ngữ (2) 青囊奧語 – điên điên đảo, hai mươi bốn sơn có châu báu.
Nguồn: Thanh Nang Áo Ngữ (青囊奧語), tương truyền của Dương Quân Tùng, đoạn từ 坤壬乙巨門從頭出 đến 知此法不須尋納甲, trong Địa Lý Chính Tông (地理正宗) quyển năm, Văn Minh thư cục Thượng Hải, 1926 (thuộc công cộng). Nguyên văn đối chiếu với hai bản thông hành và Tứ Khố. Hiệu đính: 破星 (bản thông hành) đọc 破軍 theo bản Tứ Khố; 儘 viết 盡; 元空 (bản Tứ Khố, kiêng huý Khang Hy) trả lại 玄空; câu 左爲陽子癸至亥壬,右爲陰午丁至巳丙 theo bản Tưởng Đại Hồng, bản Tứ Khố chép 子丑至戌亥, 午巳至申未. Tám nhóm cửu tinh trên hai mươi bốn sơn dẫn theo chương Phân Tinh của Thiên Nguyên Cửu Lược; câu "huyền không đại ngũ hành quyết" dẫn theo lời chú Lãnh Khiêm ở chương Tinh Phù của Quy Hậu Lục, cùng trong bộ Địa Lý Chính Tông. Chuyện Dương Quân Tùng đem sách cung ra ngoài là truyền thuyết. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xem hai mươi bốn sơn và vị trí các nhóm ba sơn Khôn Nhâm Ất, Cấn Bính Tân, Tốn Thìn Hợi, Giáp Quý Thân.
- Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch, xét toạ hướng và khí theo nguyên lý Liên Hoa.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ núi, nước, lối đi quanh nhà để xét chỗ thư hùng giao hội.
Bài liên quan – 相關文章
- Thanh Nang Tự (4) 青囊序: tiến thần, thoái thần, công vị và thuỷ pháp
- Thanh Nang Tự (1) 青囊序: Dương công xem thư hùng, kim long động hay không
- Thanh Nang Tự (2) 青囊序: sơn quản sơn, thuỷ quản thuỷ
- Quy Hậu Lục: Chương Tinh Phù, chín sao và huyền không
- Thiên Nguyên Cửu Lược: Hình Cục chương
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Thuộc bốn câu Cự Môn, Phá Quân, Vũ Khúc, Tham Lang là phần Thư; đứng trên một cuộc đất mà chỉ ra núi nào là hùng, nước nào là thư, hai bên giao ở đâu, sơn nào đang được khí, là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Thanh Nang Áo Ngữ là gì, ai viết? – 青囊奧語
Là thiên ca quyết chừng sáu trăm chữ về địa lý, tương truyền của Dương Quân Tùng (楊筠松) cuối đời Đường, được chép trong quyển năm của Địa Lý Chính Tông, sau Thanh Nang Kinh và Thanh Nang Tự. "Áo ngữ" nghĩa là lời sâu kín.
"Khôn Nhâm Ất, Cự Môn tòng đầu xuất" nghĩa là gì? – 坤壬乙巨門從頭出
Là câu quyết đặt sao Cự Môn lên ba sơn Khôn, Nhâm, Ất. Cùng với ba câu sau (Cấn Bính Tân Phá Quân, Tốn Thìn Hợi Vũ Khúc, Giáp Quý Thân Tham Lang), đây là khẩu quyết mà các sách trong bộ Địa Lý Chính Tông gọi là huyền không đại ngũ hành.
Thư hùng trong Áo Ngữ là gì? – 雌雄
Thư hùng là âm dương nói theo hình ảnh con mái con trống: núi và nước, long và huyệt, toạ và hướng. Áo Ngữ dạy thư hùng phải giao hội, và chỗ giao hội phải tính trong quẻ huyền không.
Vì sao Áo Ngữ nói không cần tìm nạp giáp? – 不須尋納甲
Vì theo Áo Ngữ, hiểu huyền không thì mọi lẽ đã nằm trong ngũ hành của huyền không (đại ngũ hành), không cần dùng phép nạp giáp gán thiên can vào tám quẻ như nhiều phái thời ấy.
"Tả vi dương, hữu vi âm" có hai bản khác nhau thế nào? – 左爲陽右爲陰
Bản Tưởng Đại Hồng chép "子癸至亥壬", "午丁至巳丙": dương khởi Tý, âm khởi Ngọ, mỗi bên đi hết vòng hai mươi bốn sơn. Bản Tứ Khố chép "子丑至戌亥", "午巳至申未": dương đi thuận theo mười hai chi, âm đi nghịch. Ý chung là hai dòng khí đi ngược chiều trên cùng một vòng sơn.









