Lục Bộ: Cương Lũng · Dương Đột · Địa Long · Thuỷ Thần thiên · Nhập Thức Ca · Yết Yếu Ca
六部 · 入式歌 · 步龍 (地理正宗 卷十)
Tập hợp, tiểu tự và Yết Yếu Ca: Vân Tiều Tưởng Quốc Tông Thành (雲樵蔣國宗城, đời Thanh) · Nhập Thức Ca: tác giả in mờ trong bản in
Bản gốc: Địa Lý Chính Tông, Văn Minh thư cục Thượng Hải 1926.
Nhập Thức Ca (入式歌) là bài ca năm chương ở quyển mười bộ Địa Lý Chính Tông: Bộ Long, Quái Huyệt, Tiêu Sa, Tiêu Thuỷ, Minh Đường. Tưởng Quốc chú ở cuối: năm chương lấy Bộ Long làm chủ; các chương sau chỉ là bàn định sau khi đã được chân long đến đầu. Bài này giảng trọn chương Bộ Long (步龍, bước theo long): xem núi chỉ lấy long làm gốc; tìm chân long theo mạch phía sau huyệt; chủ tinh gần thì lực lớn; sáu cặp phân biệt sinh tử, cường nhược, thuận nghịch, tiến thoái; năm cách long nhập thủ (trực, hoành, hồi, phi, tiềm); và bốn cách lạc (sơ lạc, trung lạc, mạt lạc, phân lạc). Lời ca viết theo thể từ, câu dài xen câu ngắn, dễ thuộc.
Trả lời nhanh: Xem núi chỉ lấy long làm gốc, cát hung mới có chuẩn; người đời bàn huyệt không bàn long thì ngồi giữa mênh mông. Chân long tất có cách; nếu sau huyệt thấy chân long thì theo mạch mà tìm, chỉ theo mạch nhận lai đầu, chớ tìm ở hai bên. Long kết huyệt thì gần chủ tinh; trong ba bốn đốt mà thành sao thì sức giàu không nhẹ, đốt xa thì lực nhỏ. Thân long phân sinh tử, cường nhược, thuận nghịch, tiến thoái: sinh là cao thấp nhiều đốt, tử là không khởi phục; cường là thế chạy hùng, nhược là gầy trơ đá; thuận là mở chân bước tới, nghịch là quay về sau; tiến là thân long đốt đốt cao lên, thoái là dần dần tiêu mỏng. Chân long nhập thủ có năm cách: trực long đâm lưng mà đến, hoành long từ bên rơi xuống, hồi long cuộn mình quay đầu nhìn tổ, phi long kết tụ trên cao ngẩng đầu, tiềm long rơi xuống đất bằng mạch ra du dương. Lạc có bốn: sơ lạc gần tổ, cục phải trọn; trung lạc nhánh thừa làm thành quách; mạt lạc là đại tận long, khí thế hùng nhất; phân lạc theo mạch bên đi xa.
Thầy Vũ Giới giảng: "Nhập Thức Ca có năm chương, nhưng Tưởng Quốc nói rõ: chỉ một chương Bộ Long là chủ, bốn chương kia là chuyện sau khi đã có long. Ai học sa học thuỷ mà bỏ long là học ngược."
Xem núi lấy long làm gốc – 觀山祇把龍爲本
Nguyên văn – 原文
觀山祇把龍爲本。吉凶方有準。世人論穴不論龍。正坐渺茫中。大抵眞龍必有格。穴後好尋索。若從穴後見眞龍。應以谷中尋穴。後星峯如不出。脈上好尋覓。祇從脈上認來頭。莫向兩旁求。兩旁見格縱好看。終非是吉斷。
Dịch: Xem núi chỉ lấy long làm gốc, cát hung mới có chuẩn. Người đời bàn huyệt mà không bàn long, chính là ngồi giữa chốn mênh mông. Đại để chân long tất có cách, sau huyệt dễ tìm kiếm. Nếu từ sau huyệt thấy được chân long, thì nên trong thung tìm huyệt. Ngọn sao phía sau nếu không hiện ra, thì trên mạch dễ tìm. Chỉ từ trên mạch mà nhận lai đầu, chớ hướng hai bên mà cầu. Hai bên thấy có cách dù đẹp mắt, rốt cuộc không phải là đoán cát.
Giảng: Hai câu đầu là luận đề của cả bài ca và cả bộ Lục Bộ: cát hung của đất chỉ có chuẩn khi lấy long làm gốc. Người bàn huyệt mà không bàn long như ngồi giữa sương mù, không có chỗ dựa. Rồi bài ca chỉ phương pháp: chân long tất có "cách", tức có hình sao, có nhịp bác hoán, và cách ấy thường hiện ở phía sau huyệt. Từ huyệt nhìn ngược về sau mà thấy được chân long, thì yên tâm tìm huyệt trong thung trước mặt.

Nếu ngọn sao phía sau không nổi rõ, thì dò theo mạch. Và lời dặn quan trọng: "chỉ theo mạch nhận lai đầu, chớ hướng hai bên mà cầu". Hai bên huyệt có thể có những ngọn núi rất đẹp, có cách, nhưng nếu chúng không nằm trên mạch đến thì đó không phải căn cứ để đoán cát. Đây là cùng tư tưởng với câu "sa như gả con gái, sang hèn theo chồng" của Sơn Long Ngữ Loại: sa hai bên đẹp đến đâu cũng phụ thuộc vào long.
Chiếu tinh, chủ tinh và số đốt – 照星 主星 節數
Nguyên văn – 原文
有時穴從見星峯。原不出本龍。名曰照星一般取。事業皆堪許。更有兩山映結成。亦可當其名。眞龍自是有眞穴。此說爲定訣。若是由家結穴龍。定近主星峯。三四節內星峯成。富力實非輕。節數遠時力量小。再起主方好。主星大小合龍格。造化便可測。
Dịch: Có khi từ huyệt nhìn thấy ngọn sao, vốn không phải từ bản long ra, gọi là chiếu tinh, cũng lấy như nhau, sự nghiệp đều có thể hứa. Lại có hai núi soi nhau mà kết thành, cũng có thể đáng tên ấy. Chân long tự có chân huyệt, lời này là quyết định. Nếu là long tự nhà kết huyệt, tất gần chủ tinh phong. Trong ba bốn đốt mà ngọn sao thành, sức giàu thật không nhẹ. Số đốt xa thì lực lượng nhỏ, nổi lại chủ tinh mới tốt. Chủ tinh lớn nhỏ hợp cách long, thì tạo hoá có thể lường được.
Giảng: Đoạn này mở một ngoại lệ có giới hạn. Có khi ngọn sao đẹp mà từ huyệt nhìn thấy không thuộc bản long, chỉ là "chiếu tinh" (照星), ngọn núi soi vào. Bài ca nói chiếu tinh cũng dùng được, sự nghiệp vẫn có thể hứa. Có khi hai núi soi nhau mà kết thành huyệt, cũng gọi là chiếu. Nhưng ngay sau đó là câu "định quyết": chân long tự có chân huyệt. Chiếu tinh chỉ là phần thêm, không thay được long.

"Long tự nhà kết huyệt" (由家結穴龍) là long kết huyệt bằng chính khí của nó, và huyệt kiểu này tất gần chủ tinh. Bài ca cho một thước đo cụ thể: từ chủ tinh đến huyệt chỉ ba bốn đốt (ba bốn lần khởi phục) thì sức phát giàu không nhẹ; nếu đốt xa thì lực nhỏ dần, phải có một ngọn chủ tinh nổi lại gần huyệt mới tốt. Đây là cách đếm đốt mà người đi núi dùng: đứng ở huyệt, đếm ngược số lần mạch nổi chìm đến ngọn chủ. Chủ tinh to nhỏ phải xứng với cách long: long lớn chủ tinh lớn, long nhỏ chủ tinh vừa; xứng nhau thì "tạo hoá có thể lường".
Sáu cặp phân biệt thân long – 生死強弱 順逆進退
Nguyên văn – 原文
更有入格看龍身。生死強弱分。順逆進退要推詳。著眼莫慌忙。生是低昂多節目。死是無起伏。強是奔走勢。爲雄弱是瘦崚嶒。順是開脚向前步。逆是往後去。進是龍身節節高。退是漸消條。
Dịch: Lại có nhập cách xem thân long, phân sinh tử, cường nhược; thuận nghịch, tiến thoái phải suy xét kỹ, để mắt đừng vội vàng. Sinh là thấp cao nhiều đốt mục; tử là không có khởi phục. Cường là thế chạy làm hùng; nhược là gầy trơ đá chót vót. Thuận là mở chân bước về trước; nghịch là đi về phía sau. Tiến là thân long đốt đốt cao lên; thoái là dần dần tiêu mỏng.
Giảng: Đây là bộ tám chữ để đánh giá một dải long, chia bốn cặp. Sinh và tử: long sinh thì thấp cao xen nhau, nhiều đốt (như đốt tre), tức khởi phục đủ nhịp như Tinh Nghĩa Thiên gọi là "tam âm tam dương"; long tử thì phẳng lì không khởi phục. Cường và nhược: long cường có thế chạy hùng mạnh; long nhược thì gầy gò, trơ đá, chót vót mà không có thịt.

Thuận và nghịch: long thuận thì chân núi (nhiêu trạo) mở về phía trước, như người bước tới; long nghịch thì chân quay về sau, như người đi lùi. Tiến và thoái: long tiến thì càng về phía huyệt càng có đốt cao lên, khí càng dồn; long thoái thì càng đi càng thấp dần, mỏng dần, khí cạn. Bài ca dặn "để mắt đừng vội vàng": tám chữ này phải xét trên cả đoạn dài, không nhìn một khúc mà kết luận.
Năm cách long nhập thủ – 入首五格
Nguyên văn – 原文
眞龍入首來結穴。計合有五格。直龍原是撞背來。中去貴徘徊。橫龍原是從側落。逆轉須磅礴。回龍原是曲翻身。顧祖要逶迤。飛龍原是結上聚。昂首眞奇異。潛龍原是落平陽。出脈自悠揚。
Dịch: Chân long nhập thủ đến kết huyệt, tính hợp có năm cách. Trực long vốn là đâm lưng mà đến, đi vào giữa quý ở chỗ bồi hồi. Hoành long vốn là từ bên cạnh rơi xuống, quay ngược phải bàng bạc. Hồi long vốn là uốn mình lật lại, nhìn tổ phải quanh co. Phi long vốn là kết tụ ở trên, ngẩng đầu thật kỳ lạ. Tiềm long vốn là rơi xuống đất bằng, ra mạch tự du dương.
Giảng: Năm cách nhập thủ là phần nổi tiếng nhất của chương Bộ Long, được nhiều sách sau chép lại. Trực long (直龍): long đi thẳng vào huyệt, "đâm lưng mà đến", mạch thẳng từ sau lưng huyệt. Điều quý là "bồi hồi", mạch đến gần huyệt phải chậm lại, uốn nhẹ, không lao thẳng; lao thẳng thì khí xung. Hoành long (橫龍): long chạy ngang, huyệt kết bên hông long. Điều kiện là "nghịch chuyển phải bàng bạc", tức chỗ quay ngang phải có thế lớn, đầy đặn, và phía sau huyệt cần có núi đỡ (quỷ, nhạc).

Hồi long (回龍): long uốn mình quay ngược lại, huyệt nhìn về tổ sơn, gọi là "hồi long cố tổ". Điều kiện là "quanh co", vòng quay phải mềm mại, không gãy gập. Phi long (飛龍): long kết ở trên cao, huyệt ngẩng đầu, chính là huyệt "cao tụ" của Sơn Long Ngữ Loại; bài ca gọi là "thật kỳ lạ". Tiềm long (潛龍): long rơi xuống đất bằng, mạch ra du dương, tức huyệt "đê tàng", loại long mà các thiên Dương Đột, Địa Long đã giảng kỹ.

Năm cách này đối chiếu được với ba cách nhập thủ (trực, trắc, chuyển) và ba tầng huyệt (cao tụ, thuỳ đầu, đê tàng) trong Sơn Long Ngữ Loại: trực long là trực nhập; hoành long là trắc nhập; hồi long là chuyển nhập; phi long và tiềm long thêm vào hai đầu cao và thấp. Nhập Thức Ca gộp cả chiều hướng và độ cao vào một bảng năm cách.
Bốn cách lạc: sơ, trung, mạt, phân – 初落 中落 末落 分落
Nguyên văn – 原文
行龍遠近與分結。於中辨優劣。初落由來近祖山。局勢必須完。中落餘枝作城郭。吉氣於此躍。末落名爲大盡龍。氣勢最豪雄。分落龍從旁脈去。貫串遠可取。識此高低可評。龍得在眼中。
(小注)貫串有氣相通也。
Dịch: Hành long xa gần và phân kết, trong đó phân hơn kém. Sơ lạc vốn gần tổ sơn, cục thế tất phải trọn vẹn. Trung lạc thì cành thừa làm thành quách, khí cát nhảy ở chỗ này. Mạt lạc gọi là đại tận long, khí thế hào hùng nhất. Phân lạc thì long theo mạch bên mà đi, xâu suốt xa cũng có thể lấy. Biết được điều này thì cao thấp có thể bình, long nằm trong mắt. (Chú nhỏ:) Xâu suốt là có khí thông nhau.
Giảng: "Lạc" (落) là chỗ long rơi xuống kết huyệt. Một dải long dài có thể kết ở nhiều chỗ, và bài ca phân bốn loại. Sơ lạc: kết ngay gần tổ sơn, khi long vừa ra. Khí còn mạnh, còn thô, nên điều kiện là cục thế phải trọn vẹn, đủ long hổ, đủ án, mới giữ được. Trung lạc: kết ở giữa đường, các nhánh thừa của long phía trước và phía sau làm thành quách bao quanh; bài ca nói khí cát "nhảy" ở đây, tức trung lạc rất hay phát.

Mạt lạc: kết ở cuối cùng, nơi long đi hết, gọi là "đại tận long". Toàn bộ khí của dải long dồn về đây, nên "khí thế hào hùng nhất"; đây chính là đại tận mà Sơn Long Ngữ Loại nói huyệt dựng dục có thể kết. Phân lạc: long chia nhánh, huyệt kết ở nhánh bên, nhưng nếu nhánh ấy "xâu suốt" (貫串), tức khí vẫn thông với long chính, thì dù xa cũng lấy được. Chú nhỏ giải: xâu suốt là có khí thông nhau. Hai câu cuối: biết được bốn cách lạc thì bình được cao thấp, cả dải long nằm trong mắt.


Tóm tắt các đoạn trong bài – 本篇提要
| Nguyên văn | Nội dung chính | Dùng khi xem đất |
|---|---|---|
| 觀山祇把龍爲本 | Cát hung chỉ có chuẩn khi lấy long làm gốc | Nhận lai đầu theo mạch, không theo hai bên |
| 照星 兩山映結 | Chiếu tinh dùng được nhưng không thay long | Chân long tự có chân huyệt |
| 三四節內星峯成 | Chủ tinh trong ba bốn đốt thì lực lớn | Đếm số đốt từ chủ tinh đến huyệt |
| 生死強弱 順逆進退 | Tám chữ đánh giá thân long | Xét cả đoạn dài, đừng vội |
| 直 橫 回 飛 潛 | Năm cách long nhập thủ | Trực cần bồi hồi, hoành cần bàng bạc, hồi cần quanh co |
| 初落 中落 末落 分落 | Bốn chỗ long rơi xuống kết | Sơ lạc cục phải trọn, mạt lạc khí hùng nhất |
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Chương Bộ Long được Phong Thuỷ Liên Hoa dùng làm "phiếu khảo sát long" cho học trò khi đi thực địa. Mỗi dải long được ghi lại theo đúng thứ tự của bài ca: tổ sơn ở đâu; chủ tinh cách huyệt mấy đốt; tám chữ sinh tử, cường nhược, thuận nghịch, tiến thoái; nhập thủ thuộc cách nào trong năm cách; và lạc thuộc sơ, trung, mạt hay phân. Có đủ phiếu ấy, việc bàn sa thuỷ phía sau mới có chỗ dựa. Đây cũng là lý do Thầy Vũ Giới luôn nói: đừng mở la kinh trước khi đi hết long.
Với dương trạch, năm cách nhập thủ chuyển thành cách đường lớn dẫn khí vào khu nhà: đường đâm thẳng vào nhà là trực long, cần có sân, cổng làm chỗ "bồi hồi"; đường chạy ngang trước mặt là hoành long, cần khối nhà phía sau đỡ vững; đường vòng quanh rồi mới vào là hồi long, thường rất tốt. Phần thời vận, Phong Thuỷ Liên Hoa phối thêm vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục để biết năm nào khí trời ứng vào hướng long nhập thủ. Lý pháp này được chia sẻ trong bộ sách; phần thủ pháp như đếm đốt, nhận chủ tinh, phân năm cách nhập thủ trên thực địa phải học trực tiếp cùng thầy.
Tóm lại – 總結: Xem núi lấy long làm gốc; bàn huyệt không bàn long là ngồi giữa mênh mông. Theo mạch sau huyệt nhận lai đầu, chớ tìm ở hai bên. Chiếu tinh dùng được, nhưng chân long tự có chân huyệt. Long kết huyệt gần chủ tinh; ba bốn đốt thì lực lớn, đốt xa thì lực nhỏ. Thân long xét sinh tử, cường nhược, thuận nghịch, tiến thoái. Năm cách nhập thủ: trực long đâm lưng cần bồi hồi, hoành long từ bên cần bàng bạc, hồi long quay nhìn tổ cần quanh co, phi long kết trên cao, tiềm long rơi đất bằng. Bốn cách lạc: sơ lạc gần tổ cục phải trọn, trung lạc nhánh thừa làm thành quách, mạt lạc đại tận khí hùng nhất, phân lạc mạch bên xâu suốt.
Bài trước: Thuỷ Thần thiên – đất bằng lấy nước làm mạch, làm toạ, làm hộ.
Bài sau: Nhập Thức Ca – Quái Huyệt, xảo huyệt và khôi chuyết huyệt 怪穴.
Nguồn: Nhập Thức Ca (入式歌), chương Bộ Long (步龍), trong Lục Bộ, in ở Địa Lý Chính Tông (地理正宗) quyển mười, trang 265, Văn Minh thư cục Thượng Hải, 1926 (thuộc công cộng). Tên tác giả Nhập Thức Ca in nhỏ và mờ trong bản in, không đọc chắc được nên không ghi. Câu "應以谷中尋穴" và "強是奔走勢。爲雄弱是瘦崚嶒" giữ nguyên cách ngắt của bản in, giảng theo văn mạch (cường là thế chạy hùng; nhược là gầy trơ đá). Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo hướng long nhập thủ và hướng huyệt.
- Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch theo cách nhập thủ và vận khí Liên Hoa.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ dải long, chủ tinh, các đốt khởi phục và chỗ lạc để xếp loại.
Bài liên quan – 相關文章
- Lục Bộ 六部: Cương Lũng thiên
- Sơn Long Ngữ Loại 山龍語類: cao tụ, thuỳ đầu, đê tàng, hướng thủ
- Sơn Long Ngữ Loại 山龍語類: Thái Tổ, Thiếu Tổ, Phụ Mẫu sơn
- Tinh Nghĩa Thiên 精義篇: tam âm tam dương
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Đếm đốt, nhận chủ tinh, phân năm cách nhập thủ là việc của đôi chân trên núi; bài ca chỉ là bản đồ. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Nhập Thức Ca gồm những chương nào? – 入式歌五章
Năm chương: Bộ Long, Quái Huyệt, Tiêu Sa, Tiêu Thuỷ, Minh Đường. Tưởng Quốc chú: lấy Bộ Long làm chủ, bốn chương sau đều là bàn định sau khi đã được chân long đến đầu.
Năm cách long nhập thủ là gì? – 入首五格
Trực long (đi thẳng đâm lưng vào huyệt), hoành long (chạy ngang, huyệt kết bên hông), hồi long (uốn mình quay nhìn tổ), phi long (kết trên cao, ngẩng đầu), tiềm long (rơi xuống đất bằng, mạch ra du dương).
Tám chữ đánh giá thân long là gì? – 生死強弱順逆進退
Sinh (cao thấp nhiều đốt) và tử (không khởi phục); cường (thế chạy hùng) và nhược (gầy trơ đá); thuận (chân mở về trước) và nghịch (chân quay về sau); tiến (đốt đốt cao lên) và thoái (dần tiêu mỏng).
Sơ lạc, trung lạc, mạt lạc khác nhau thế nào? – 初落 中落 末落
Sơ lạc kết gần tổ sơn, khí còn mạnh nên cục phải trọn vẹn; trung lạc kết giữa đường, nhánh thừa làm thành quách, rất hay phát; mạt lạc kết ở chỗ long tận, khí thế hào hùng nhất. Phân lạc kết ở nhánh bên, lấy được nếu khí còn xâu suốt.
Chiếu tinh có dùng được không? – 照星
Dùng được. Bài ca nói ngọn sao không thuộc bản long mà soi vào huyệt gọi là chiếu tinh, sự nghiệp vẫn có thể hứa; nhưng chân long tự có chân huyệt, chiếu tinh không thay được long.









