💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Lục Bộ – Địa Long thiên (2) 地龍篇: long và sông lớn, tám sát của nước

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Lục Bộ – Địa Long thiên (2) 地龍篇: long và sông lớn, tám sát của nước

Lục Bộ: Cương Lũng · Dương Đột · Địa Long · Thuỷ Thần thiên · Nhập Thức Ca · Yết Yếu Ca
六部 · 地龍篇 (地理正宗 卷九)
Tập hợp, tiểu tự và Yết Yếu Ca: Vân Tiều Tưởng Quốc Tông Thành (雲樵蔣國宗城, đời Thanh) · bốn thiên và Nhập Thức Ca: tác giả theo bản in
Bản gốc: Địa Lý Chính Tông, Văn Minh thư cục Thượng Hải 1926.

Địa Long thiên (地龍篇), nửa sau. Nửa đầu dạy dò mạch và điểm huyệt ở đất bằng; nửa sau chuyển sang quan hệ giữa long và nước: long chạy thẳng về sông lớn thì vùng trước có đại địa; khí đến dừng ở giới nhỏ thì huyệt cũng nhỏ; "long qua nghìn sông, không qua một minh đường"; long lớn nghịch với sông lớn, long nhỏ thuận với sông nhỏ. Rồi đến phần nổi tiếng nhất: tám sát của nước (水有八殺): xuyên, cát, tiễn, xạ, tà, ngưỡng, xung, đãng, cùng bài thơ hoá giải "huyệt cao không luận nước bắn" và bài thơ kết "theo nước tìm long mạch". Tưởng Quốc chú: cả thiên nói về long ẩn nhất khi mạch núi ra đồng.

Trả lời nhanh: Long mạch chạy thẳng về sông lớn thì quận phía trước có đại địa; khí đất đến dừng ở giới nhỏ thì huyệt bản thân nhận cũng nhỏ. Giới nhỏ không ngăn được mạch mà mạch tự dừng; sông lớn vốn là giới mạch mà mạch tự qua. Xưa nói long qua nghìn sông, không qua một minh đường; chưa thấy nước mà dừng là mạch tự dừng, thấy nước mà dừng là mạch đã đi. Long là chủ, nước là dụng. Cán long lớn thì sông lớn nước lớn nghịch nhau, cán long nhỏ thì sông nhỏ nước nhỏ thuận theo; long nhỏ nước lớn là dụng, long lớn nước nhỏ là hại. Tàng phong là thứ, đắc thuỷ là trên. Nước có tám sát: xuyên như tên xuyên thân, cát là cắt vỡ khí, tiễn là nước đến đi thẳng như tên, xạ là bắn từ bên, tà là nước xiên ngược đi, ngưỡng là huyệt thấp nhỏ mà nước cao lớn, xung là nước xông thẳng khó thu, đãng là nước lớn lay huyệt. Nhưng huyệt cao không luận nước bắn, mạch lớn không ngại cắt; chân long dừng ở đâu thì nước phản cũng hoá cát; nước không có phương vị, quanh co là trước hết.

Thầy Vũ Giới giảng: "Tám sát của nước là thứ ai học phong thuỷ cũng thuộc. Nhưng câu cứu người là câu sau: huyệt cao không sợ nước bắn, chân long thì nước phản cũng hoá tốt. Học sát mà không học hoá thì chỉ biết doạ người."

Long và sông lớn, giới nhỏ – 龍脈直朝於大江

Nguyên văn – 原文

龍脈直朝於大江。則前郡之有大地。地氣來止於小界。則本身之受穴亦小。所止者小界。所過者大江。小界者界不能止脈。而脈能止。大江者水本界脈。而脈自過。古云。龍過千江。不過一堂。未見水而止。則脈自止。若見水而止。則脈去矣。大抵龍爲主。水爲用。

Dịch: Long mạch chạy thẳng chầu về sông lớn, thì quận phía trước có đại địa. Khí đất đến dừng ở giới nhỏ, thì huyệt bản thân nhận cũng nhỏ. Chỗ dừng là giới nhỏ, chỗ qua là sông lớn. Giới nhỏ là giới không ngăn được mạch, mà mạch tự dừng được; sông lớn là nước vốn làm giới cho mạch, mà mạch tự qua. Xưa nói: long qua nghìn sông, không qua một minh đường. Chưa thấy nước mà dừng là mạch tự dừng; nếu thấy nước mới dừng thì mạch đã đi rồi. Đại để long là chủ, nước là dụng.

Giảng: Đoạn này lật ngược một hiểu lầm phổ biến: "gặp nước thì long dừng". Sách nói sông lớn vốn là giới ngăn mạch, nhưng long lớn vẫn "tự qua": mạch đi ngầm dưới đáy sông, như băng hồng ở nửa đầu thiên. Ngược lại, một giới nhỏ (con mương, rãnh nước) không đủ sức ngăn mạch, nhưng mạch lại tự dừng ở đó, vì khí của nó đến đó là hết. Vậy cái quyết định long dừng hay đi không phải là nước, mà là sức của long.

Ảnh vệ tinh châu thổ sông Lena
Châu thổ sông Lena nhìn từ vệ tinh: sông lớn chia vô số giới nhỏ; long mạch ở đồng bằng chạy giữa những giới ấy và hướng về sông lớn. Ảnh: Landsat (NASA), Wikimedia Commons, công cộng.

Câu "long qua nghìn sông, không qua một minh đường" là câu then chốt. Long có thể vượt bao nhiêu dòng sông, nhưng hễ gặp một minh đường thật (chỗ tụ khí trước huyệt) thì dừng. Minh đường không phải là nước, mà là chỗ khí tụ được bao bọc. Hai câu tiếp tinh tế hơn: nếu mạch dừng trước khi thấy nước, đó là mạch tự dừng, chỗ ấy có huyệt; nếu phải gặp nước mới dừng, nghĩa là mạch chưa muốn dừng mà bị chặn, thì thật ra mạch đã đi qua rồi. Kết luận: long là chủ, nước là dụng.

Long lớn nghịch sông lớn, long nhỏ thuận sông nhỏ – 大幹龍 小幹龍

Nguyên văn – 原文

又云。大幹龍。大江大水相逆。小幹龍。小江小水相從。龍小水大者爲用。龍大水小者爲害。古云。藏風次之。得水爲上。水多吉氣。

Dịch: Lại nói: cán long lớn thì sông lớn nước lớn nghịch nhau; cán long nhỏ thì sông nhỏ nước nhỏ thuận theo. Long nhỏ nước lớn là dụng, long lớn nước nhỏ là hại. Xưa nói: tàng phong là thứ, đắc thuỷ là trên. Nước nhiều khí cát.

Giảng: Một long lớn thường đi ngược chiều với sông lớn: sông chảy một hướng, long kéo về hướng kia, hai lực gặp nhau mới tụ được khí lớn. Một long nhỏ thì đi xuôi theo sông nhỏ, khí vừa phải, kết vừa phải. Câu sau nghe lạ: "long nhỏ nước lớn là dụng, long lớn nước nhỏ là hại". Lý do: long nhỏ gặp nước lớn thì được nước lớn làm minh đường, tụ khí rộng; long lớn mà nước nhỏ thì khí lớn không có chỗ tụ, nước nhỏ không giữ được, khí tràn đi.

Sơ đồ long lớn đi ngược sông lớn và long nhỏ đi xuôi sông nhỏ – Lục Bộ, Địa Long thiên
Long lớn thường đi ngược chiều sông lớn, hai lực gặp nhau mới tụ khí lớn; long nhỏ đi xuôi theo sông nhỏ. Long nhỏ gặp nước lớn là dụng, long lớn mà nước nhỏ là hại. Vẽ lại theo Lục Bộ (Địa Lý Chính Tông) – Phong Thuỷ Liên Hoa

Câu "tàng phong thứ chi, đắc thuỷ vi thượng" là câu kinh điển của Táng Thư (Quách Phác): "phong thuỷ chi pháp, đắc thuỷ vi thượng, tàng phong thứ chi". Ở đồng bằng câu này càng đúng: gió không phải là vấn đề lớn (nửa đầu thiên đã nói "không lo gió lọt"), còn nước là điều kiện sống còn. "Nước nhiều khí cát": nhưng ngay sau đó sách nói nước cũng có tám sát, tức nhiều nước không có nghĩa là tốt nếu nước ấy có sát.

Toàn cảnh sông Hậu ở Châu Đốc
Sông Hậu ở Châu Đốc: sông lớn mênh mông, long nhỏ gặp nước lớn thì được nước làm minh đường; long lớn phải đi ngược sông lớn mới tụ được khí. Ảnh: Vyacheslav Argenberg, Wikimedia Commons, CC BY 4.0.

Tám sát của nước – 水有八殺

Nguyên văn – 原文

又有八殺。穿割箭射。斜仰衝蕩。穿者如箭之穿身。割者不問前後左右。割破其氣。箭者水神來去。其直如箭。射者或左或右。箭射之狀。斜者穴境之水。斜反而去。仰者穴低小而水高大。衝者水直衝而穴難收。蕩者水神大而蕩穴。此入者水之害也。

Dịch: Lại có tám sát: xuyên, cát, tiễn, xạ, tà, ngưỡng, xung, đãng. Xuyên là như mũi tên xuyên thân. Cát là không kể trước sau trái phải, cắt vỡ khí. Tiễn là thần nước đến đi thẳng như mũi tên. Xạ là hoặc bên trái hoặc bên phải, dạng tên bắn. Tà là nước ở cõi huyệt xiên ngược mà đi. Ngưỡng là huyệt thấp nhỏ mà nước cao lớn. Xung là nước xông thẳng vào mà huyệt khó thu. Đãng là thần nước lớn mà lay động huyệt. Tám điều này là cái hại của nước.

Giảng: Tám sát chia thành bốn cặp dễ nhớ. Cặp thứ nhất về đường đi qua huyệt: xuyên (穿) là nước chảy xuyên ngang qua thân long, như tên xuyên thân, cắt đứt mạch; cát (割) là nước cắt vào bất kỳ phía nào làm vỡ khí, như nước xoáy lở bờ. Cặp thứ hai về đường thẳng: tiễn (箭) là dòng nước đến hay đi thẳng tắp như mũi tên; xạ (射) là dòng nước thẳng bắn vào từ bên trái hay bên phải.

Sơ đồ tám sát của nước: xuyên, cát, tiễn, xạ, tà, ngưỡng, xung, đãng – Lục Bộ, Địa Long thiên
Tám cái hại của nước với huyệt chia bốn cặp: xuyên và cát về đường đi qua, tiễn và xạ về đường thẳng, tà và ngưỡng về hướng và tỷ lệ, xung và đãng về sức nước. Vẽ lại theo Lục Bộ (Địa Lý Chính Tông) – Phong Thuỷ Liên Hoa

Cặp thứ ba về hướng và tỷ lệ: tà (斜) là nước trong cõi huyệt xiên chéo quay lưng mà đi, không ôm; ngưỡng (仰) là huyệt thấp nhỏ mà mặt nước cao lớn, như người phải ngửa mặt nhìn nước, nước sẽ đè huyệt. Cặp thứ tư về sức nước: xung (衝) là nước xông thẳng vào, huyệt không thu nổi; đãng (蕩) là nước quá lớn, mênh mông lay động, khí huyệt bị lắc tan. Với người sống ở đồng bằng sông nước, tám sát này là hiện thực hằng ngày: kênh đào thẳng tắp (tiễn), ngã ba sông đâm vào nhà (xung, xạ), bờ lở (cát), nước lũ dâng (ngưỡng, đãng).

Bờ sông bị sạt lở
Bờ sông sạt lở: đúng hình "cát", nước cắt vào làm vỡ khí; ở đồng bằng sông nước, tám sát của nước là chuyện thấy hằng ngày. Ảnh: Gordon Hatton, Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0.

Hoá giải tám sát và bài thơ theo nước tìm long – 穴高不論射水

Nguyên văn – 原文

又云。穴高不論射水。闊豈爲箭。脈大何難割戶。緊任斜牽。屈曲無穿意。仰蕩穴登天。眞龍相住處。反吉任君扦。水無方與位。屈曲是爲先。

詩曰。傍水尋龍脈。依沙向界親。若知圓活處。點穴自然眞。水惡終須避。勸君裏面扦。不能藏避處。寬葬莫挪前。

(註)此篇以山脈出洋。而龍之最隱者言也。

Dịch: Lại nói: huyệt cao thì không luận nước bắn; nước rộng thì sao là tiễn; mạch lớn thì ngại gì cắt cửa; chặt chẽ thì mặc cho nước xiên kéo; quanh co thì không có ý xuyên; ngưỡng đãng thì huyệt lên trời. Chỗ chân long dừng ở, nước phản cũng hoá cát, mặc anh cắm huyệt. Nước không có phương với vị, quanh co là trước hết. Thơ rằng: Theo nước tìm long mạch, nương sa hướng giới gần. Nếu biết chỗ tròn hoạt, điểm huyệt tự nhiên chân. Nước dữ rốt phải tránh, khuyên anh cắm vào trong. Chỗ không thể tránh né, táng rộng chớ dời lên. (Chú:) Thiên này nói về mạch núi ra đồng, là long ẩn nhất.

Giảng: Ngay sau tám sát là tám câu hoá giải, gần như tương ứng từng sát. Huyệt cao thì nước bắn (xạ) không tới. Nước rộng thì không thể là mũi tên (tiễn), vì tiễn là dòng hẹp thẳng. Mạch lớn thì không sợ nước cắt (cát). Cục chặt chẽ thì nước xiên (tà) cũng không làm gì được. Nước quanh co thì không có ý xuyên (xuyên). Ngưỡng và đãng thì huyệt phải "lên trời", tức đặt cao lên. Bản in có hai chữ khó: "割戶" có lẽ là chữ in sai, theo văn mạch vẫn là "cắt"; và "反吉任君遷" đọc là 扦 (cắm huyệt) như các chỗ khác.

Tranh Hạ Khuê vẽ thuyền trong mưa bão
"Thuyền buồm trong mưa bão" của Hạ Khuê (夏珪, Nam Tống), Bảo tàng Mỹ thuật Boston, công cộng: nước dữ dồn dập, cây ven bờ nghiêng ngả; người xưa vẽ nước dữ đúng như sách nói phải tránh.

Câu quan trọng nhất là "chỗ chân long dừng ở, nước phản cũng hoá cát". Đây là nguyên tắc "long là chủ, nước là dụng" ở đầu bài được áp dụng đến tận cùng: nếu long thật, thì những gì thường gọi là sát của nước cũng thành dụng. Và câu "nước không có phương với vị, quanh co là trước hết": ở phần hình thế, người xưa không xét nước theo phương vị la kinh trước, mà xét nước có quanh co không. Nước quanh co là sống, thẳng là chết, như thiên Thuỷ Thần sẽ nói "thẳng thì chết, cong thì sống".

Nhà ven sông ở miền Tây
Nhà ven sông miền Tây: nhà sát mép nước dễ gặp xung, xạ; hoá giải là lùi vào trong, nền cao lên, đừng tiến ra phía nước. Ảnh: McKay Savage, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Bài thơ kết tóm cả thiên trong tám câu. Hai câu đầu là phương pháp: theo nước tìm long, nương theo sa và giới. Hai câu sau là mục tiêu: tìm được chỗ "tròn hoạt", tức chỗ khí tụ mà nửa đầu thiên đã định nghĩa, thì huyệt tự đúng. Bốn câu cuối là xử lý nước dữ: tránh được thì tránh, cắm huyệt lùi vào trong; không tránh được thì "táng rộng chớ dời lên", tức làm huyệt rộng ra và đừng tiến về phía nước. Tưởng Quốc chú lại: thiên này nói về long ẩn nhất.

Sơ đồ hoá giải tám sát của nước: cắm huyệt lùi vào trong, táng rộng chớ dời lên phía nước – Lục Bộ, Địa Long thiên
Nước dữ thì tránh, cắm huyệt lùi vào trong; không tránh được thì làm huyệt rộng ra, đừng tiến về phía nước. Huyệt cao không ngại xạ, nước rộng không là tiễn, mạch lớn không sợ cát. Vẽ lại theo Lục Bộ (Địa Lý Chính Tông) – Phong Thuỷ Liên Hoa
Ruộng ngập nước ở làng Humbarli
Ruộng ngập nước mênh mông: hình "đãng" và "ngưỡng", nước lớn lay động và cao hơn nền; huyệt phải đặt cao lên mới thoát. Ảnh: वर्षा देशपांडे, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Tóm tắt các đoạn trong bài – 本篇提要

Nguyên vănNội dung chínhDùng khi xem đất
龍脈直朝於大江Long về sông lớn có đại địa; dừng ở giới nhỏ thì huyệt nhỏĐánh giá tầm vóc theo nước mà long hướng về
龍過千江 不過一堂Long dừng ở minh đường, không phải ở nướcTìm chỗ mạch tự dừng trước khi gặp nước
大幹龍逆 小幹龍從Long lớn nghịch sông lớn, long nhỏ thuận sông nhỏLong nhỏ nước lớn là dụng, long lớn nước nhỏ là hại
穿割箭射 斜仰衝蕩Tám sát của nướcKiểm kênh thẳng, ngã ba đâm, bờ lở, nước cao
穴高不論射水 …Tám cách hoá giảiNâng huyệt, chọn chỗ nước rộng, cục chặt
眞龍相住處 反吉Long thật thì nước phản cũng hoá cátXét long trước, xét nước sau
傍水尋龍脈 …Thơ kết: theo nước tìm long, tránh nước dữKhông tránh được thì táng rộng, chớ dời lên

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Tám sát của nước là phần Phong Thuỷ Liên Hoa dùng nhiều nhất trong dương trạch đô thị, vì đường phố chính là "nước" của thành phố. Một con đường thẳng đâm vào nhà là xung hoặc xạ; một đường cao tốc chạy ngang sát nhà là cát; một nhà nằm thấp dưới chân cầu vượt là ngưỡng; một nhà mặt tiền đại lộ quá lớn mà nhà nhỏ là đãng. Nhưng Thầy Vũ Giới luôn dạy kèm phần hoá giải của Địa Long thiên: nâng nền (huyệt cao), làm sân trước rộng (nước rộng thì không là tiễn), xây tường rào cong (quanh co không có ý xuyên), lùi nhà vào trong (cắm vào trong). Và nguyên tắc gốc: nếu bản thân khu đất tốt, nền vững, thì sát bên ngoài được hoá nhiều phần.

Câu "long nhỏ nước lớn là dụng, long lớn nước nhỏ là hại" cũng giúp chọn đất: nhà nhỏ gần sông lớn, công viên lớn thì được dụng; khu đất lớn mà trước mặt chỉ có con hẻm nhỏ thì khí không tụ. Phần thời vận, Phong Thuỷ Liên Hoa phối thêm vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục để biết năm nào khí trời ứng vào phương có sát mà cẩn thận. Lý pháp này được chia sẻ trong bộ sách; phần thủ pháp như hoá giải từng loại sát, định độ nâng nền, lùi huyệt phải học trực tiếp cùng thầy.

Tóm lại – 總結: Long chạy về sông lớn thì có đại địa, dừng ở giới nhỏ thì huyệt nhỏ. Sông lớn không ngăn được long lớn, giới nhỏ không ngăn mà mạch tự dừng; long qua nghìn sông, không qua một minh đường. Long là chủ, nước là dụng. Long lớn nghịch sông lớn, long nhỏ thuận sông nhỏ; long nhỏ nước lớn là dụng, long lớn nước nhỏ là hại. Đắc thuỷ là trên, tàng phong là thứ. Nước có tám sát: xuyên, cát, tiễn, xạ, tà, ngưỡng, xung, đãng. Hoá giải: huyệt cao không sợ bắn, nước rộng không là tên, mạch lớn không sợ cắt, cục chặt mặc nước xiên, quanh co không có ý xuyên, ngưỡng đãng thì nâng huyệt. Chân long dừng thì nước phản cũng hoá cát; nước quanh co là trước hết. Nước dữ thì lùi vào trong, không tránh được thì táng rộng, chớ dời lên.

Bài trước: Địa Long thiên (1) – mạch đất bằng, ruộng cao ruộng thấp, băng hồng.

Bài sau: Thuỷ Thần thiên – đất bằng lấy nước làm mạch, làm toạ, làm hộ 水神篇.

Nguồn: Địa Long thiên (地龍篇), nửa sau, từ câu 龍脈直朝於大江 đến hết thiên, cùng lời chú của Vân Tiều Tưởng Quốc, trong Lục Bộ, in ở Địa Lý Chính Tông (地理正宗) quyển chín, trang 263, Văn Minh thư cục Thượng Hải, 1926 (thuộc công cộng). Hiệu đính: bản in ghi "此入者水之害也", theo văn mạch là "tám điều" (八者); chữ in 遷 đọc là 扦 (cắm huyệt); "割戶" giữ nguyên bản in, giảng theo nghĩa cắt. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo hướng dòng nước, đường phố đâm vào khu đất.
  • Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch, xét tám sát của nước theo nguyên lý Liên Hoa.
  • Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ dòng nước, đường phố quanh nhà để nhận sát và đặt vật hoá giải.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Biết tám sát thì dễ, biết sát nào hoá được, hoá bằng cách nào mới là nghề. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Tám sát của nước là gì? – 水有八殺

Là xuyên (nước xuyên thân long), cát (cắt vỡ khí), tiễn (đến đi thẳng như tên), xạ (bắn từ bên), tà (xiên ngược đi), ngưỡng (huyệt thấp nước cao), xung (xông thẳng vào) và đãng (nước lớn lay huyệt).

Có hoá giải được sát của nước không? – 八殺化解

Có. Địa Long thiên nói: huyệt cao không luận nước bắn, nước rộng không là tên, mạch lớn không sợ cắt, cục chặt mặc nước xiên, nước quanh co không có ý xuyên, ngưỡng đãng thì nâng huyệt; chân long dừng ở thì nước phản cũng hoá cát.

"Long qua nghìn sông, không qua một minh đường" nghĩa là gì? – 龍過千江 不過一堂

Long lớn có thể đi ngầm qua nhiều dòng sông, nhưng gặp một minh đường thật, chỗ khí tụ được bao bọc trước huyệt, thì dừng. Cái làm long dừng là minh đường, không phải nước.

Vì sao "long nhỏ nước lớn là dụng, long lớn nước nhỏ là hại"? – 龍小水大

Long nhỏ gặp nước lớn thì được nước lớn làm minh đường rộng, khí tụ đủ; long lớn mà nước nhỏ thì khí lớn không có chỗ tụ, tràn đi mất.

"Đắc thuỷ vi thượng, tàng phong thứ chi" áp dụng ra sao ở đồng bằng? – 得水爲上

Ở đồng bằng gió ít xoáy nên không phải vấn đề lớn, còn nước là điều kiện sống còn: không có nước thì không thành huyệt. Nhưng nước phải quanh co, không có sát.

Từ khoá: lục bộ · địa long thiên · 地龍篇 · tám sát của nước · 水有八殺 · xuyên cát tiễn xạ · long lớn sông lớn · địa lý chính tông

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…