💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (36): Tứ tượng tinh vựng, mạch tượng và tức tượng

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (36): Tứ tượng tinh vựng, mạch tượng và tức tượng

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát
琢玉斧巒頭歌括 (廖氏四象星暈)
Tác giả: Từ Chi Mạc 徐之鏌 (tự Thí Khả 試可, người Chương Châu, Phúc Kiến, đời Minh) soạn · Trương Cửu Nghi 張九儀 (tên Phượng Tảo 鳳藻, người Nghiêm Lăng, Chiết Giang, đời Thanh) tăng thích · học trò Viên Sĩ Lân 袁士麟 tham đính
Bản gốc: Nghiêm Lăng Trương Cửu Nghi tăng thích Địa Lý Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 嚴陵張九儀增釋地理琢玉斧巒頭歌括, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng 小酉山房 khắc lại năm Đạo Quang thứ 8 (1828); lời tựa đề năm Khang Hy Tân Tỵ (1701).

Sau mười hai đảo trượng của Dương Quân Tùng, Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát chép phép thứ hai được coi là tinh nghĩa của việc cưỡi khí: Tứ tượng tinh vựng ca của Liêu thị (Liêu Kim Tinh). Bài này gồm lời ca bốn tượng mạch, tức, oa, đột, hai điều kỵ của long dương và long âm, và phép mở huyệt cho mạch tượng, tức tượng. Oa tượng, đột tượng để sang bài sau.

Trả lời nhanh: Lời ca: trong sao có thái cực rất huyền vi, từ đó sinh lưỡng nghi; âm dương phải phân mập gầy, long huyệt phải hợp nhau; trong nghi thêm bớt mới cắt, tới trước ắt phải sát vào; khi động thì chia bốn tượng: mạch, tức, oa, đột. Mạch là có sống, vựng sinh giữa; tức là thành hình lần nữa; oa là có hõm trên mặt bằng; đột là hiện hình bọt nổi. Long dương (gò núi) kỵ gặp tức, đột vì cứng lại thêm cứng; long âm (đất bằng) kỵ gặp mạch, oa vì mềm lại thêm mềm. Mạch tượng mở huyệt bằng cái, niêm, ỷ, tràng; tức tượng bằng trảm, tiệt, điếu, truỵ.

Lời ca tinh vựng – 四象星暈歌

Liêu thị “Tứ tượng tinh vựng ca” nói: trong sao có thái cực rất huyền vi, từ đó sinh lưỡng nghi. Âm dương phải phân mập gầy, long với huyệt phải hợp nhau. Trong nghi thêm bớt mới cắt, tới trước ắt phải sát vào (lời chua: hình thế vừa tới thì sát vào ngay, không câu trái phải; hơi lơi ra là thoát khí, không phát phúc). Khi động thì chia bốn tượng (lời chua: động thì chia, không động thì không chia), là hình mạch, tức, đột, oa.

Trang Tứ tượng tinh vựng ca
Trang sách chép lời ca tinh vựng của Liêu thị và lời chua đối chiếu tên âm dương của Liêu với Dương công. Trang gốc bản khắc năm 1828.

Bốn tượng mạch, tức, oa, đột – 脈息窟突

Bốn tượng tinh vựng
Bảng bốn tượng mạch, tức, oa, đột: hình, tên Liêu gọi, tên Dương công gọi, loại đất gặp; kèm hai điều kỵ của long dương và long âm. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.
  • Mạch là có sống, vựng sinh ở giữa (lời chua: Liêu gọi là thiếu âm hơi lõm, thật ra là cái Dương công gọi thiếu dương).
  • Tức là thành hình lần nữa (lời chua: Liêu gọi thiếu dương hơi nổi, thật ra là cái Dương công gọi thiếu âm).
  • Oa là có hõm trên mặt bằng (lời chua: Liêu gọi lão âm lõm rõ, thật ra là cái Dương công gọi lão dương).
  • Đột là hiện hình bọt nổi (lời chua: Liêu gọi lão dương nổi rõ, thật ra là cái Dương công gọi lão âm).

Lời ca tiếp: long dương gặp tức, đột thì kỵ (lời chua: long gò núi lại gặp tức đột là cứng lại thêm cứng); long âm gặp mạch, oa thì hung (lời chua: long bằng phẳng lại gặp mạch oa là mềm lại thêm mềm). Lời chua giải thêm: núi già gò cao là lão âm, tức đột; núi già mọc ra cành non là thiếu dương, tức mạch; ruộng đất bình dương là lão dương, tức oa; giữa đất bằng nổi gò đống là thiếu âm, tức tức.

Hồ dưới chân Thiên Bình Sơn, Tô Châu
Hồ nước dưới chân núi Thiên Bình, Tô Châu, mùa lá đỏ; ảnh 云在动. Sách nhắc mộ họ Phạm ở Thiên Bình Sơn làm ví dụ phép tiệt. Ảnh: 云在动, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Mạch tượng: cái, niêm, ỷ, tràng – 脈象開井

Lời ca: mạch tượng mở huyệt chia bốn kiểu, cái, niêm cùng ỷ, tràng; mạch chậm dùng cái, gấp dùng niêm, thẳng thì ỷ, ngang thì tràng.

Phép mở huyệt cho mạch tượng và tức tượng
Mạch tượng dùng cái, niêm, ỷ, tràng; tức tượng dùng trảm, tiệt, điếu, truỵ, theo lời chua trong sách. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.
  • Cái (che): mạch mềm chậm thì dùng phép cái, đặt từ trên đỉnh.
  • Niêm (dính): mạch cứng gấp thì dùng phép niêm, đặt ở chỗ mạch sắp hết mà chưa hết, nhưng không được thoát mạch.
  • Ỷ (tựa): thế thẳng cứng thì dùng phép ỷ, tựa trái tựa phải, không được đấu với sát.
  • Tràng (đâm): mạch chạy ngang qua thì dùng phép tràng; cứng thì đâm nửa, mềm hoà thì đâm trọn; long ngang phải dán vào sống.
Trang mạch tượng mở huyệt
Trang sách chép điều kỵ của long dương, long âm và bốn phép mở huyệt của mạch tượng. Trang gốc bản khắc năm 1828.

Tức tượng: trảm, tiệt, điếu, truỵ – 息象開井

Lời ca: tức tượng mở huyệt chia bốn loại, trảm, tiệt cùng điếu, truỵ; tức ngắn dùng trảm, dài thì tiệt, cao thì điếu, thấp thì truỵ.

  • Trảm (chém): hình tức ngắn thì chém ở chỗ sắp hết chưa hết; giống phép niêm, nhưng huyệt niêm hơi non, huyệt trảm thì đục vào chỗ già.
  • Tiệt (cắt): hình tức dài thì dùng phép tiệt; Huyền vũ thè lưỡi, huyệt tình ở gốc lưỡi. Sách dẫn hình chuông vàng ở Tây Kinh Ổ, Long Du, kéo dài sáu bảy tầm tên, thì cắt bỏ đoạn trước làm dư khí; mộ họ Phạm ở Thiên Bình Sơn cũng vậy.
  • Điếu (treo): hình tức cao, bốn bên chật hẹp thì đặt trên đỉnh như treo lên; đó là câu “cũng có huyệt ngẩng đầu ở đầu rồng”.
  • Truỵ (rơi): hình tức thấp, bốn bên bằng hoà thì đặt dưới chân như rơi xuống; đó là câu “một giọt sương rủ đầu ngọn cỏ”.
Giọt sương trên ngọn cỏ
Giọt sương sớm trên ngọn cỏ ở Dülmen, Đức; ảnh Dietmar Rabich. Minh hoạ câu “một giọt sương rủ đầu ngọn cỏ” cho phép truỵ. Ảnh: Dietmar Rabich, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
Trang tức tượng mở huyệt
Trang sách chép bốn phép mở huyệt của tức tượng: trảm, tiệt, điếu, truỵ. Trang gốc bản khắc năm 1828.
Sơn thuỷ của Ngô Lịch
Tranh sơn thuỷ của Ngô Lịch đời Thanh. Ảnh: Wu Li, Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Nguyên văn – 原文

廖氏四象星暈歌云:星中太極最元微,于焉生兩儀;陰陽須把肥瘦別,龍穴要相洽。儀中饒減始裁,先到必須挨(形勢一到,即緊緊挨去,不拘左右;若稍放鬆,便要脫氣,便不發福)。若是動時分四象(動則分,不動則不分),脈息突窟狀。脈是有脊暈中生(廖為少陰微陷,其實楊公所云少陽者是);息是再成形(廖為少陽微起,其實楊公所云少陰者是);窟是有窩在平面(廖為老陰顯陷,其實楊公所云老陽者是);突是泡形現(廖為老陽顯起,其實楊公所云老陰者是)。陽龍息突忌相逢(岡阜之龍再見息突,剛而又剛也,故忌);陰龍脈窟凶(平坦之龍再見脈窟,柔而又柔也,故忌。老山高岡為老陰,突是也;老山生出嫩枝柯為少陽,脈是也;平洋田地為老陽,窟是也;平陽中起墩阜為少陰,息是也)。

脈象開井分四樣,蓋粘并倚撞;脈緩用蓋急用粘,直倚橫撞尖(脈柔緩則用蓋法,從頂上扦之;脈剛急則用粘法,在脈將盡未盡處扦之,却不可脫脈;勢直硬則用倚法,倚左倚右,不可鬥煞;脈若橫過則用撞法,剛硬半撞,柔和全撞,橫龍須貼脊是也)。

息象開井分四類,斬截與吊墜;息短用斬長截當,高吊低墜藏(息形若短,則用斬法,在將盡未盡處斬之,有似乎粘,但粘穴稍嫩,而斬穴則老鑿也;息形若長,則用截法,元武吐舌,穴情在舌根,如龍游西京塢金鐘形,拖長六七箭,則截去前段為餘氣,若天平山范墳亦如此;息形若高,四畔逼窄,則扦其頂,若吊起然,所謂「亦有昂頭居龍首」是也;息形若低,四畔平和,則扦其足,若墜下然,所謂「露珠一滴垂草尾」是也)。

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa

Thầy Vũ Giới dặn người học: tên âm dương của Liêu và của Dương công ngược nhau, sách đã chua rõ, đừng vì tên mà rối. Cứ nhớ bằng hình: mạch là sống nhỏ, tức là gò nổi thêm lần nữa, oa là hõm, đột là bọt. Rồi nhớ một luật: đất cứng thì tìm chỗ mềm, đất mềm thì tìm chỗ cứng. Gò núi mà lại gặp gò nổi là cứng chồng cứng; đồng bằng mà lại gặp hõm là mềm chồng mềm. Phép mở huyệt chỉ là cách đặt sao cho trúng chỗ giao ấy.

Lam Anh phỏng sơn thuỷ Tống Nguyên
Tờ trong tập phỏng sơn thuỷ Tống Nguyên của Lam Anh đời Minh. Ảnh: Lan Ying, Wikimedia Commons, CC0.

Tóm lại

Tứ tượng tinh vựng ca của Liêu thị: trong sao có thái cực, sinh lưỡng nghi, động thì chia bốn tượng mạch, tức, oa, đột. Long dương kỵ tức đột, long âm kỵ mạch oa. Mạch tượng mở huyệt bằng cái, niêm, ỷ, tràng; tức tượng bằng trảm, tiệt, điếu, truỵ. Bài sau là oa tượng, đột tượng và phép gãy nước trong huyệt.

Bài sau: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (37): Tinh vựng, oa tượng, đột tượng và phép gãy nước.

Bài trước: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (35): Mười hai phép đảo trượng của Dương Quân Tùng.

Nguồn: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (琢玉斧巒頭歌括), Từ Chi Mạc soạn, Trương Cửu Nghi tăng thích, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng khắc năm 1828: Điểm huyệt ca, tứ tượng tinh vựng (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
  • Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Bốn tượng tinh vựng là gì? – 四象

Mạch (có sống), tức (thành hình lần nữa), oa (hõm trên mặt bằng), đột (bọt nổi).

Vì sao tên âm dương của Liêu và Dương công khác nhau? – 廖楊

Sách chua: mạch Liêu gọi thiếu âm, Dương công gọi thiếu dương; các tượng khác cũng ngược nhau như vậy.

Long dương, long âm kỵ gì? – 陽龍陰龍

Long gò núi kỵ gặp tức đột vì cứng chồng cứng; long đất bằng kỵ gặp mạch oa vì mềm chồng mềm.

Mạch tượng mở huyệt thế nào? – 蓋粘倚撞

Mạch chậm dùng cái, gấp dùng niêm, thẳng dùng ỷ, ngang dùng tràng.

Tức tượng mở huyệt thế nào? – 斬截吊墜

Tức ngắn dùng trảm, dài dùng tiệt, cao dùng điếu, thấp dùng truỵ.

Từ khoá: trác ngọc phủ · 琢玉斧 · tinh vựng · 星暈 · tứ tượng · 四象 · mạch tức oa đột · cái niêm ỷ tràng · trảm tiệt điếu truỵ · liêu kim tinh

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…