Đặt bàn thờ Thổ Địa đúng không chỉ là đặt sát đất, mà phải đạt thế "Thông Thiên Thấu Địa": phía dưới tiếp địa, phía trên thông thiên. Nhiều người nghĩ bàn thờ Thổ Địa chỉ để nhận địa khí từ nền nhà, nhưng theo Thầy Vũ Giới, bản chất của nó là "tiếp địa để thu thiên".
"Khi âm – dương giao hợp, khí mới kết sinh cơ, trấn cục mới thực sự vững."
— Thầy Vũ Giới
Đây là một khẩu quyết ngắn nhưng chứa cả một cách nhìn về bàn thờ. Trong một ngôi nhà, địa khí thấp nhất là mặt nền, thiên khí cao nhất là trần nhà. Một bàn thờ Thổ Địa "sống" là bàn thờ nối được hai đầu ấy: chân tiếp đất, đầu thông lên trần. Thiếu một đầu, khí không giao, bàn thờ chỉ còn là một chỗ đặt tượng.
Trong thực tế, lỗi hay gặp nhất không phải ở chân bàn thờ mà ở phía trên. Nhà phố chật, gia chủ thường dồn các ban thờ vào một góc: bàn thờ Phật hay gia tiên treo trên cao, bàn thờ Thổ Địa đặt ngay bên dưới cho "gọn một chỗ". Nhìn qua thì trang nghiêm, đủ cả trên dưới. Nhưng xét theo khẩu quyết Thông Thiên Thấu Địa, bàn thờ Thổ Địa lúc ấy đã bị chặn đầu, không còn đường thông thiên.
Một lỗi khác Thầy từng chỉ ra khi xem ảnh một bàn thờ gửi đến: "Bàn thờ này là sai hoàn toàn về vận khí của Thổ Địa." Lỗi ở đây nằm ở tầng khí và ở cách bố trí hai tượng thờ. Bài viết này của Phong Thuỷ Liên Hoa tổng hợp hai bài giảng ấy thành một hướng dẫn: hiểu khẩu quyết Thông Thiên Thấu Địa, xác định đúng tầng khí của Thổ Địa, hiểu vì sao thờ hai tượng theo lý Nhị Khôn Thổ, rồi gom lại thành các bước đặt bàn thờ cụ thể. Bài dừng ở lý pháp; việc xem vị trí cho từng nhà vẫn cần đến tận nơi.
Khẩu quyết "Thông Thiên Thấu Địa" áp vào bàn thờ Thổ Địa
Thông thiên thấu địa là khẩu quyết Thầy dùng cho nhiều đối tượng: ngôi nhà có nóc và nền, con người có đỉnh đầu và gan bàn chân, và bàn thờ Thổ Địa. Nghĩa chung là: phía trên thông với trời, phía dưới tiếp với đất. Thầy giảng: "Bàn thờ Thổ Địa muốn vượng, phải đạt được thế Thông Thiên Thấu Địa – nghĩa là phía trên thông thiên, phía dưới tiếp địa."
Vì sao một bàn thờ thờ thần đất lại cần thông lên trời? Vì theo nguyên lý âm dương, không có khí nào tự sinh khi đứng một mình. Địa khí là âm, thiên khí là dương. Âm dương phải gặp nhau thì mới sinh. Đó cũng là tinh thần của "phu thê chính phối" trong Liên Hoa: nóc với nền, mạch với thuỷ, mệnh chủ với mệnh trạch, cặp nào đúng bộ thì mới giao hợp, mới sinh khí. Bàn thờ Thổ Địa chỉ ôm đất mà bị chặn trời thì như một nửa không có nửa kia.
"Tiếp địa để thu thiên"
Cụm từ này đảo lại cách hiểu thông thường. Người ta hay nghĩ bàn thờ Thổ Địa đặt dưới đất là để "nhận" khí đất. Thầy nói ngược lại: tiếp địa là cái nền, là cái chân, còn mục đích là thu được thiên khí xuống giao với địa khí. Chân có vững thì mới đỡ được cái thu từ trên xuống. Hai việc ấy đi cùng nhau, không tách rời.
Phía trên bàn thờ Thổ Địa: đừng để bị chặn đường thông thiên
Lời dặn cụ thể nhất của Thầy là: "Phía trên bàn thờ Thổ Địa cần tiếp cận trần nhà, không nên đặt ngay bên dưới bàn thờ Phật hay các bàn thờ khác."
Khi một bàn thờ khác nằm ngay trên đầu, bàn thờ Thổ Địa bị chụp kín. Đường từ bàn thờ lên trần bị một khối khác chiếm chỗ, mà khối ấy lại là một ban thờ có tầng khí, công năng riêng. Kết quả là hai tầng khí chồng lên nhau, bàn thờ phía dưới không thông thiên được.
Thầy giảng tiếp: "Khi bàn thờ bên trên được dịch chuyển ra khỏi vị trí phía trên Thổ Địa, lúc đó bàn thờ mới thật sự thông thiên và tạo tiền đề để tiếp địa khí. Khi đó địa khí mới được hút mạnh, bàn thờ mới thật sự linh ứng và vượng khí." Chú ý thứ tự: thông thiên trước, tạo tiền đề cho tiếp địa. Phía trên mở ra thì phía dưới mới hút được. Giống như cái ống hút: bịt đầu trên thì đầu dưới không kéo được gì.
Những thứ thường chặn phía trên bàn thờ
- Bàn thờ Phật, bàn thờ gia tiên treo ngay bên trên.
- Kệ để đồ, tủ treo tường, hộp điện, máy lạnh đặt trên đầu bàn thờ.
- Gầm cầu thang, mặt dưới bậc thang chạy ngang phía trên.
- Trần giả hạ thấp tạo thành hộc kín sát nóc bàn thờ.
Không phải trường hợp nào cũng nặng như nhau. Nhưng nguyên tắc chung là giữ cho khoảng phía trên bàn thờ thoáng lên tới trần, không có vật nằm chắn ngang ngay trên đầu.
Tầng khí của Thổ Địa: thượng – trung – hạ và mốc 10–15 cm
Bài giảng thứ hai mở rộng sang cách chia tầng khí. Thầy Vũ Giới viết: "Thượng trung hạ về 3 tầng khí khai sinh vạn vật. Cũng như tam giới chia ba. Cũng như lục đạo chia ba. Cũng như tam đan chia ba của con người."
Mọi thứ khai sinh đều có ba tầng: trên, giữa, dưới. Thổ Địa thuộc tầng dưới cùng, nơi khí sát đất. Thầy nói rất cụ thể:
"Thổ Địa là khí cách đất 15 cm. Vừa bằng hay trên mắt cá chân người lớn một chút, 10–15 cm."
— Thầy Vũ Giới
Đây là tầng khí, không phải con số để đo chính xác từng li. Ý của Thầy là: khí của Thổ Địa nằm sát đất, chừng ngang mắt cá chân. Bàn thờ Thổ Địa đặt sát nền là để ở đúng tầng ấy. Thầy còn nhắc một mốc khác: bình nguyên phân sơn thuỷ là khoảng 10 cm, cho thấy chỉ một chênh lệch nhỏ sát mặt đất đã đủ phân biệt hai loại khí.
Thầy cũng nói rõ thái độ khi giảng điều này: "Khí là đạo vĩnh hằng của thiên địa, không theo ý thích của bạn hay của tôi." Nghĩa là không thể vì tiện mà tự định tầng khí cho bàn thờ. Giới hạn trên cùng là không cao quá rốn, như đã phân tích trong bài về chiều cao bàn thờ Thổ Địa; còn tầng đúng nhất của Thổ Địa là sát đất.
Vì sao thờ hai tượng: lý Nhị Khôn Thổ
Một câu hỏi mà nhiều gia chủ thắc mắc: trong thờ cúng thường kiêng số chẵn, vậy tại sao bàn thờ Thổ Địa xưa nay lại thờ hai tượng? Thầy giải đáp: "Trong thờ cúng cấm kỵ số chẵn. Nhưng số 2 của địa khí thổ lại được. Vì đó là Nhị Khôn Thổ."
Theo Hà Đồ, số 2 ứng với Khôn, với Thổ, với đất. Hai tượng thờ dưới đất không phải là "chẵn" theo nghĩa kiêng kỵ thông thường, mà chính là biểu hiện của Khôn Thổ. Số 2 ở đây đúng với tính chất của khí đang được thờ.
Ba điều kiện của Nhị Khôn
Tuy vậy, Thầy nhấn mạnh hai tượng phải thành một khối, không phải hai cái riêng rẽ:
- Đồng sàn: hai tượng đặt trên cùng một mặt bàn thờ, cùng một tầng.
- Không tách khẩu: không chia bàn thờ thành hai khoang, hai bát hương tách biệt cho từng tượng.
- Không hai cửa: khám thờ chỉ có một cửa chung, không làm hai cửa riêng cho hai tượng.
Khi hai tượng tách sàn, tách khẩu, tách cửa, chúng không còn là Nhị Khôn Thổ mà thành hai đơn vị riêng, khí bị chia đôi. Chân lý này, theo Thầy, "đến từ nguyên lý gốc vận khí Hà Đồ giải mã", chứ không phải quy ước tuỳ ý.
Thầy cũng thêm một câu cho thấy tinh thần học thuật của bài giảng: "Tôi nói về chân lý. Không dám công kích ai." Mục đích là chỉ ra cái đúng về vận khí, không phải phê phán người đã bố trí bàn thờ.
Cách đặt bàn thờ Thổ Địa thông thiên thấu địa: các bước thực hành
Tổng hợp từ hai bài giảng, gia chủ có thể đặt hoặc rà soát bàn thờ theo trình tự sau:
| Bước | Việc cần làm | Nguyên lý |
|---|---|---|
| 1. Chọn vị | Vị trí vững, có tường tựa phía sau, không nằm giữa lối đi | Hình trước, khí sau |
| 2. Tiếp địa | Đặt sát nền, ở tầng khí ngang mắt cá chân; tối đa không quá rốn | Thổ Địa là khí sát đất |
| 3. Thông thiên | Phía trên thoáng tới trần, không có bàn thờ khác hay kệ tủ chắn ngay trên | Âm dương giao mới sinh cơ |
| 4. Nhị Khôn | Hai tượng đồng sàn, một khám, một cửa, không tách khẩu | Số 2 là Khôn Thổ theo Hà Đồ |
| 5. Giữ gìn | Giữ sạch, khô, trang nghiêm; không để đồ sinh hoạt lấn vào | Giữ cho khí không bị tạp |
Nếu bàn thờ đang nằm ngay dưới bàn thờ Phật hay gia tiên, không nhất thiết phải dời bàn thờ Thổ Địa; có khi chỉ cần dịch ban thờ phía trên sang bên, đúng như lời Thầy: dịch chuyển bàn thờ bên trên ra khỏi vị trí phía trên Thổ Địa. Việc dời ban thờ nên làm chu đáo, chọn ngày thích hợp.
Ba hiểu sai thường gặp khi đặt bàn thờ Thổ Địa
- "Cứ sát đất là đủ": tiếp địa mới là một nửa. Bàn thờ sát đất mà bị chụp kín phía trên thì vẫn không thông thiên, khí không giao.
- "Gom các ban thờ một chỗ cho trang nghiêm": gom theo chiều dọc, ban này chồng lên ban kia, là làm chồng tầng khí. Nếu muốn gần nhau, nên đặt cạnh nhau theo chiều ngang, mỗi ban giữ đường thông riêng.
- "Hai tượng thì làm hai khoang cho cân": tách khoang, tách bát hương, tách cửa là phá thế Nhị Khôn. Hai tượng phải là một khối trên một sàn.
Cả ba hiểu sai đều xuất phát từ việc nhìn bàn thờ như một món đồ nội thất cần sắp xếp cho gọn mắt, thay vì nhìn nó như một điểm vận khí trong cục nhà. Khi đổi cách nhìn, gia chủ sẽ tự thấy chỗ cần chỉnh mà không cần đến vật phẩm gì thêm.
Tóm lại, bàn thờ Thổ Địa đúng là bàn thờ vừa có chân vừa có đầu: chân tiếp đất ở tầng khí sát nền, đầu thông lên trần không bị chặn, hai tượng hợp thành một khối Nhị Khôn. Đại đạo chí giản, chỉ vậy thôi, nhưng sai một chỗ là khí không giao.
— Vũ Giới —
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- Vẽ mặt bằng 2D–3D – xem vị trí bàn thờ Thổ Địa trong nhà và các ban thờ, kệ tủ phía trên.
- Trạch Cát – chọn ngày – chọn ngày phù hợp khi cần dời hoặc lập lại bàn thờ.
- Thước Lỗ Ban – chọn kích thước bàn thờ, khám thờ theo cung tốt của thước 38,8 cm.
Bài liên quan
- Vì sao bàn thờ Thổ Địa không được cao quá rốn
- Lập bàn thờ Thổ Địa theo phong thuỷ
- Cân bằng âm dương trong nhà ở theo Liên Hoa
- Bàn thờ Thổ Địa Tài rất quan trọng
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới
Các khẩu quyết như Thông Thiên Thấu Địa, Nhị Khôn Thổ đều bắt nguồn từ vận khí Hà Đồ. Muốn hiểu tận gốc và tự áp dụng cho từng ngôi nhà, người học nên đi từ nguyên lý gốc và Hình Pháp.
Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp
Thông Thiên Thấu Địa là gì?
Là thế phía trên thông với trời (trần nhà), phía dưới tiếp với đất (nền nhà). Âm dương giao nhau thì khí mới kết sinh cơ.
Có được đặt bàn thờ Thổ Địa dưới bàn thờ Phật không?
Không nên. Bàn thờ phía trên chặn đường thông thiên của Thổ Địa. Nên dịch ban thờ phía trên ra khỏi vị trí ngay trên đầu bàn thờ Thổ Địa.
Tầng khí của Thổ Địa cao bao nhiêu?
Theo Thầy Vũ Giới, khí Thổ Địa cách đất khoảng 10–15 cm, ngang hoặc trên mắt cá chân người lớn một chút.
Vì sao bàn thờ Thổ Địa thờ hai tượng dù kiêng số chẵn?
Vì số 2 là Nhị Khôn Thổ theo Hà Đồ, đúng tính chất địa khí. Hai tượng phải đồng sàn, không tách khẩu, không hai cửa.
Phía trên bàn thờ có máy lạnh, kệ tủ thì sao?
Nên dời các vật chắn ngay phía trên để giữ đường thông lên trần. Nếu không dời được, nên nhờ người có chuyên môn xem tận nơi.
Mã bài FBVG-078 · Bài viết phát triển từ bài giảng của Thầy Vũ Giới đăng trên trang Facebook Phong Thủy Sư Vũ Giới.
