Bố trí nội thất nhà phố phong thủy cho gia đình ba thế hệ

Nhà phố ở Việt Nam rất hay là nơi sống chung của ba thế hệ: ông bà, bố mẹ và con cháu. Trên một mảnh đất hẹp và sâu, ngôi nhà phải cùng lúc đáp ứng nhu cầu của người cao tuổi cần yên tĩnh, đi lại an toàn; vợ chồng trẻ cần riêng tư và chỗ làm việc; trẻ nhỏ cần chỗ học, chỗ chơi trong tầm mắt người lớn. Bố trí nội thất không khéo, cả nhà sẽ "va" nhau mỗi ngày: ông bà leo cầu thang mệt, tiếng ồn tầng dưới lên tận phòng ngủ, bàn thờ đặt chỗ ai cũng đi qua.

Bài bố trí nội thất nhà phố theo phong thủy đã đi qua nguyên tắc chung theo từng tầng. Bài này nhắm vào một đối tượng cụ thể: nhà phố có ba thế hệ cùng ở. Chúng ta sẽ đi từ việc phân tầng theo người, đến từng không gian chung, các chi tiết an toàn cho người già và những lỗi thường gặp.

Theo học thuật Liên Hoa của Thầy Vũ Giới, Hình Pháp là gốc: bố cục nhà, đường đi của khí, ánh sáng và lối đi quyết định sự an hoà của các thành viên. Với gia đình nhiều thế hệ, Hình Pháp còn có nghĩa là tổ chức không gian sao cho mỗi người có "chỗ của mình", đồng thời vẫn có nơi để cả nhà gặp nhau.

Phân tầng theo thế hệ: ai ở tầng nào

Nhà phố thường có từ ba đến năm tầng. Việc đầu tiên khi bố trí nội thất là quyết định ai ở tầng nào, vì mọi thứ khác đều phụ thuộc vào đó.

Ông bà: ưu tiên tầng thấp

Người cao tuổi nên ở tầng trệt hoặc tầng hai. Lý do rất thực tế: giảm leo cầu thang, gần bếp và phòng sinh hoạt chung, dễ ra ngoài khi cần. Nếu tầng trệt dùng để xe hoặc kinh doanh, nên bố trí phòng ông bà ở phía sau tầng trệt, có cửa sổ ra giếng trời hoặc sân sau để có ánh sáng và gió. Tránh đặt phòng ông bà ngay sát gara hoặc cửa hàng, nơi ồn và nhiều khí thải. Xem thêm gợi ý chi tiết trong bài phong thủy phòng ngủ người già.

Vợ chồng trẻ: tầng giữa, gần con

Phòng vợ chồng trẻ nên ở tầng giữa, cùng tầng hoặc liền tầng với phòng con nhỏ để tiện chăm sóc. Đây là tầng có điều kiện yên tĩnh tương đối, ánh sáng tốt, không quá nóng như tầng trên cùng.

Con cháu lớn: tầng trên

Con lớn, ở tuổi học sinh, sinh viên, có thể ở tầng trên. Tầng này cần chống nóng tốt, có cửa sổ thông gió, và nếu có thể thì có góc học tập riêng tách khỏi giường ngủ.

Phòng thờ: tầng trên cùng hoặc vị trí yên tĩnh

Với nhà phố, phòng thờ thường đặt ở tầng trên cùng, phía trước, nơi cao ráo và ít người đi qua. Tuy nhiên với gia đình có ông bà lớn tuổi phụ trách việc hương khói, leo lên tầng trên cùng mỗi ngày là gánh nặng. Khi đó có thể cân nhắc bàn thờ ở tầng thấp hơn, tại vị trí yên tĩnh, lưng tựa vững, không đối diện nhà vệ sinh hay bếp, tham khảo bài bàn thờ gia tiên nhà phố không có phòng thờ.

Không gian chung: nơi ba thế hệ gặp nhau

Một ngôi nhà nhiều thế hệ cần ít nhất một không gian chung đủ rộng, đủ sáng để cả nhà cùng ngồi. Thông thường đây là phòng khách kết hợp phòng ăn ở tầng trệt hoặc tầng hai.

Phòng khách

• Sofa hoặc ghế cho người già nên có tay vịn, chiều cao ngồi vừa phải, đệm không quá lún để dễ đứng lên.
• Bố cục ghế nên quay vào nhau thành cụm trò chuyện, không xếp hàng nhìn vào tivi.
• Lối đi trong phòng khách rộng rãi, không có bậc thềm hay đồ vật nhỏ dễ vấp.
• Ghế của ông bà nên đặt ở vị trí "chủ toạ": lưng tựa tường vững, nhìn thấy cửa ra vào, không bị gió lùa trực tiếp.

Bếp và phòng ăn

Bàn ăn là nơi gắn kết các thế hệ rõ nhất. Nên chọn bàn đủ chỗ cho cả nhà, có thể kéo dài khi có khách hoặc dịp giỗ chạp. Bàn gỗ chữ nhật hoặc bàn tròn đều được; quan trọng là xung quanh bàn có đủ khoảng lùi ghế, không chắn lối đi vào bếp. Kích thước bàn có thể chọn theo thước Lỗ Ban 42,9, xem bài kích thước bàn ăn gỗ theo Lỗ Ban.

Bếp nên có ánh sáng tự nhiên, thông gió tốt; người già và người trẻ có thể cùng nấu nên mặt bếp cần đủ dài. Tránh đặt bếp ngay dưới cầu thang hoặc đối diện thẳng cửa chính.

Cầu thang, giếng trời và an toàn cho người cao tuổi

Trong nhà phố, cầu thang là "xương sống" của đường khí và cũng là nơi tiềm ẩn nguy cơ té ngã nhất với người già và trẻ nhỏ. Nội thất quanh cầu thang cần được tính kỹ.

• Tay vịn chắc chắn hai bên nếu bề rộng cho phép; ít nhất một bên chạy liên tục suốt chiều dài thang.
• Bậc thang đều nhau, mặt bậc không quá trơn; nên có nẹp chống trơn ở mũi bậc.
• Đủ ánh sáng: đèn cầu thang bật được từ cả đầu trên và đầu dưới; ban đêm có đèn chân thấp dịu nhẹ.
• Giếng trời cạnh cầu thang giúp lấy sáng và đối lưu khí; nên có lan can an toàn và lưới hoặc kính ở các tầng.
• Không đặt đồ trên bậc hay chiếu nghỉ: chậu cây, thùng đồ, giày dép.

Về phong thuỷ, cầu thang không nên đâm thẳng vào cửa chính hay cửa phòng ngủ. Nếu nhà phố có cầu thang ở giữa, nên bố trí phòng ông bà ở phía sau, cửa phòng lệch khỏi chân thang để giảm tiếng ồn và luồng khí xộc thẳng.

Phòng ngủ từng thế hệ: chi tiết nội thất

Phòng ông bà

Giường không quá cao, đệm vừa cứng, có chỗ tựa tay khi ngồi dậy. Lối đi từ giường tới nhà vệ sinh ngắn, thẳng, có đèn ngủ chân thấp. Nhà vệ sinh trong phòng nên có tay vịn và sàn chống trơn. Đầu giường tựa tường vững, không nằm dưới xà ngang hay cạnh cửa sổ lớn gió lùa. Tủ quần áo nên có ngăn kéo ở tầm thấp và tầm tay, hạn chế ngăn quá cao phải trèo.

Phòng vợ chồng

Ưu tiên riêng tư: cửa phòng không đối diện thẳng cửa phòng ông bà hay phòng con; cách âm tốt hơn các phòng khác. Có thể bố trí thêm góc làm việc nhỏ nếu không có phòng làm việc riêng.

Phòng con cháu

Góc học tập đặt gần cửa sổ, ánh sáng từ bên trái (với người thuận tay phải), lưng ngồi tựa tường. Giường và bàn học nên tách khu, tránh vừa nằm vừa học. Kích thước giường có thể tham khảo bài kích thước giường ngủ theo Lỗ Ban.

Lịch sinh hoạt khác nhau và cách bố trí giảm xung đột

Ba thế hệ có ba nhịp sống khác nhau: ông bà dậy sớm, ngủ sớm; bố mẹ đi làm, về muộn; con cái học khuya. Bố trí nội thất có thể giảm bớt va chạm:

1. Tách vùng ồn – yên: phòng khách, bếp, khu giải trí ở một vùng; phòng ngủ ông bà ở vùng yên tĩnh nhất.
2. Nhiều điểm đèn: đèn chung, đèn góc, đèn ngủ để ai về muộn không phải bật đèn lớn làm phiền người khác.
3. Tủ đồ dùng chung đặt gần lối đi, không phải đi qua phòng người khác để lấy.
4. Nhà vệ sinh đủ cho các tầng; ít nhất một nhà vệ sinh chung ở tầng có phòng ông bà.
5. Góc riêng cho mỗi thế hệ: góc trà của ông bà, góc làm việc của bố mẹ, góc học của con – để ai cũng có chỗ "về" sau giờ sinh hoạt chung.

Gợi ý phân tầng cho nhà phố bốn tầng

Để dễ hình dung, dưới đây là một cách phân tầng thường dùng cho nhà phố bốn tầng có ba thế hệ cùng ở. Đây chỉ là gợi ý tham khảo; mỗi ngôi nhà cần điều chỉnh theo chiều rộng, chiều sâu lô đất và vị trí cầu thang thực tế.

• Tầng trệt: phía trước là chỗ để xe và sảnh; giữa nhà là cầu thang, giếng trời; phía sau là phòng ngủ ông bà có nhà vệ sinh riêng, cửa sổ ra sân sau.
• Tầng hai: phòng khách và phòng ăn liền nhau, bếp ở phía sau, nơi cả nhà sinh hoạt chung; có thể thêm một góc trà nhỏ cho ông bà tiếp bạn.
• Tầng ba: phòng vợ chồng ở phía trước, phòng con nhỏ ở phía sau, nhà vệ sinh chung giữa hai phòng.
• Tầng bốn: phòng thờ phía trước, phòng con lớn hoặc phòng làm việc phía sau, sân phơi và khu giặt ở cuối.

Với cách phân tầng này, ông bà hầu như không phải lên quá tầng hai trong sinh hoạt hằng ngày, các thế hệ vẫn gặp nhau ở bữa cơm, và mỗi người đều có không gian riêng đủ yên tĩnh. Nếu ông bà muốn tự thắp hương hằng ngày, có thể đặt thêm một bàn thờ nhỏ ở tầng hai hoặc cân nhắc thang máy gia đình.

Những lỗi thường gặp khi bố trí nhà phố ba thế hệ

• Đưa ông bà lên tầng trên cùng vì muốn "yên tĩnh" và gần phòng thờ, khiến ông bà ngại xuống nhà, ít vận động.
• Phòng khách chỉ có sofa thấp, mềm, người già khó ngồi và khó đứng dậy.
• Cầu thang thiếu ánh sáng ban đêm, không có tay vịn liên tục.
• Bàn thờ đặt ngay lối đi chung hoặc đối diện nhà vệ sinh.
• Không có không gian chung đủ rộng, mỗi người một phòng, ít khi ngồi cùng nhau.
• Treo vật phẩm để "hoá giải" mâu thuẫn gia đình: sự hoà thuận đến từ không gian hợp lý và cách sống, không phải từ vật phẩm. Vật phẩm, nếu có, chỉ nên coi như đồ trang trí mang ý nghĩa tinh thần.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

Cần hỗ trợ phương án kiến trúc và dự toán, gia đình có thể liên hệ KTS Vũ Minh tại Hà Nội (0917 798 886); về phong thuỷ, liên hệ Thầy Vũ Giới tại TP.HCM (0988 964 636).

Bài liên quan

• Bố trí nội thất nhà phố theo phong thủy: từng tầng, từng phòng
• Phong thủy biệt thự gia đình nhiều thế hệ: phân khu
• Nhà phố 3 tầng phong thủy

Câu hỏi thường gặp

Ông bà nên ở tầng mấy trong nhà phố?

Nên ở tầng trệt hoặc tầng hai, phía sau nhà, có cửa sổ ra giếng trời hoặc sân sau. Điều này giảm leo cầu thang và giữ ông bà gần không gian sinh hoạt chung.

Phòng thờ có bắt buộc ở tầng trên cùng không?

Không bắt buộc. Nếu người hương khói là ông bà lớn tuổi, có thể đặt bàn thờ ở tầng thấp hơn tại vị trí yên tĩnh, lưng tựa vững, không đối diện nhà vệ sinh hay bếp.

Nhà phố ba thế hệ có nên làm thang máy?

Nếu nhà từ bốn tầng trở lên và ông bà đi lại khó khăn, thang máy gia đình là giải pháp đáng cân nhắc. Vị trí thang nên tính từ đầu cùng cầu thang và giếng trời để không phá đường khí.

Làm sao để ba thế hệ ít va chạm trong sinh hoạt?

Tách vùng ồn và yên, bố trí nhiều điểm đèn, đủ nhà vệ sinh các tầng, và dành cho mỗi thế hệ một góc riêng bên cạnh không gian chung.