Khi bắt đầu làm nội thất gỗ, gia chủ thường nhận được một danh sách tên gỗ dài từ xưởng: lim, gõ, hương, căm xe, mít, xoan đào, sồi, óc chó, tần bì, teak… mỗi loại kèm một mức giá và một lời quảng cáo. Câu hỏi đặt ra là loại nào hợp với hạng mục nào trong nhà mình, và theo phong thuỷ thì có loại nào "tốt" hơn loại nào không.
Phong Thuỷ Liên Hoa của Thầy Vũ Giới nhìn vấn đề này rất thực tế: mọi loại gỗ đều thuộc hành Mộc; điều khác nhau giữa chúng là độ bền, độ ổn định, màu sắc và mùi, chứ không phải gỗ nào "chiêu tài" hay "trấn trạch". Các loại gỗ tự nhiên làm nội thất nên được chọn theo hạng mục và khí hậu trước, theo màu hợp mệnh sau. Bài này điểm qua những loại gỗ phổ biến ở Việt Nam, đặc tính, hạng mục phù hợp và cách chọn.
Tiêu chí chọn gỗ tự nhiên
- Độ cứng: quyết định khả năng chịu va đập, mài mòn. Sàn, bậc cầu thang, mặt bàn ăn cần gỗ cứng.
- Độ ổn định: mức co ngót, cong vênh khi độ ẩm thay đổi. Khí hậu nóng ẩm, mùa nồm miền Bắc đòi hỏi gỗ ổn định và sấy kỹ.
- Khả năng chống mối mọt: gỗ có tinh dầu tự nhiên chống mối tốt hơn; gỗ dễ mối cần xử lý hoá chất trước khi đóng.
- Màu và vân: quyết định thẩm mỹ, và cũng là phần liên quan tới Ngũ Hành theo màu.
- Mùi: một số gỗ có mùi thơm đặc trưng (hương, pơ mu), hợp phòng thờ; một số có mùi hắc lúc mới, cần để bay mùi trước khi dùng ở phòng ngủ.
- Nguồn gốc hợp pháp: gỗ có giấy tờ nguồn gốc rõ ràng; tránh gỗ quý hiếm không rõ xuất xứ.
Các loại gỗ tự nhiên phổ biến và hạng mục phù hợp
Gỗ lim
Gỗ rất cứng, nặng, bền, chống mối tốt, màu nâu sẫm và sậm dần theo thời gian. Truyền thống dùng làm cột, kèo nhà gỗ, cửa chính, bậc cầu thang, sàn. Nhược điểm là nặng, khó gia công, mới đóng có mùi hắc. Hợp cửa chính và cầu thang nhà phố, biệt thự.
Gỗ gõ đỏ
Cứng, ổn định, vân đẹp, màu đỏ nâu ấm. Dùng làm bàn ghế phòng khách, sập, sàn, cầu thang, cửa. Là lựa chọn phổ biến cho bộ bàn ghế gỗ truyền thống và bậc thang.
Gỗ hương
Màu đỏ nâu, vân đẹp, có mùi thơm nhẹ. Dùng làm bàn ghế cao cấp, tủ thờ, án gian, đồ thờ. Giá thường cao; cần chọn nguồn gốc rõ ràng.
Gỗ căm xe
Cứng, nặng, ổn định, chống mối tốt, màu nâu đỏ đến nâu sẫm. Dùng làm sàn, cửa, cầu thang, đồ ngoài trời có mái che.
Gỗ mít
Nhẹ, thớ mịn, ít cong vênh, màu vàng chuyển dần sang vàng nâu. Truyền thống dùng làm bàn thờ, tượng, hoành phi, câu đối ở miền Bắc. Rất hợp phòng thờ.
Gỗ xoan đào
Màu hồng nâu, vân đẹp, cứng vừa, giá hợp lý. Dùng làm tủ, giường, bàn ăn, cửa trong nhà. Là lựa chọn kinh tế cho nội thất gỗ tự nhiên.
Gỗ sồi
Gỗ nhập khẩu phổ biến, màu vàng sáng (sồi trắng) hoặc hơi hồng (sồi đỏ), vân rõ, cứng vừa, dễ gia công. Dùng cho tủ, bàn, giường, sàn, phong cách hiện đại và Bắc Âu. Hợp căn hộ chung cư muốn tông sáng.
Gỗ óc chó
Màu nâu sô cô la, vân mềm mại, ổn định, giá cao. Dùng cho bàn giám đốc, bàn ăn, tủ, ốp tường cao cấp. Tông tối sang trọng, hợp biệt thự, phòng làm việc.
Gỗ tần bì
Màu trắng ngà đến vàng nhạt, vân thẳng rõ, dẻo dai. Dùng làm bàn ghế, tủ, cầu thang tông sáng. Cần xử lý chống mối kỹ.
Gỗ teak
Có dầu tự nhiên, chịu nước và nắng tốt, màu vàng nâu. Dùng cho đồ ngoài trời, sàn ban công, nhà tắm, bàn ghế sân vườn.
Gỗ và Ngũ Hành theo cách nhìn Liên Hoa
Mọi gỗ đều là Mộc. Phần Ngũ Hành có thể "tinh chỉnh" nằm ở màu gỗ sau khi hoàn thiện:
- Gỗ sáng vàng, trắng ngà (sồi trắng, tần bì): mang sắc Kim, Thổ nhạt; hợp mệnh Kim, Thuỷ, Thổ.
- Gỗ vàng nâu, nâu ấm (mít, xoan đào, sồi nhuộm): mang sắc Thổ; hợp mệnh Thổ, Kim.
- Gỗ đỏ nâu (hương, gõ đỏ, căm xe): mang sắc Hoả; hợp mệnh Hoả, Thổ.
- Gỗ nâu đen, sô cô la (óc chó, lim lâu năm): mang sắc Thuỷ; hợp mệnh Thuỷ, Mộc.
- Gỗ màu tự nhiên giữ vân rõ: thuần Mộc; hợp mệnh Mộc, Hoả.
Liên Hoa coi đây là lớp phụ: chọn gỗ đúng hạng mục và khí hậu trước, rồi trong các loại phù hợp mới chọn màu hợp mệnh. Chi tiết ở các bài chọn gỗ nội thất theo mệnh và màu gỗ nội thất hợp mệnh.
Gợi ý chọn gỗ theo hạng mục
| Hạng mục | Gỗ gợi ý | Lý do |
|---|---|---|
| Cửa chính | Lim, gõ, căm xe | Cứng, ổn định, chịu nắng mưa |
| Cầu thang, sàn | Gõ, căm xe, sồi, chiu liu | Chịu mài mòn |
| Bàn thờ, đồ thờ | Mít, gụ, hương | Ít cong, màu ấm, có truyền thống |
| Giường, tủ áo | Xoan đào, sồi, óc chó | Ổn định, ít mùi |
| Bàn ăn, bàn làm việc | Sồi, óc chó, gõ, tần bì | Cứng, vân đẹp |
| Đồ ngoài trời | Teak, căm xe | Chịu nước, nắng |
Gỗ tự nhiên và khí hậu từng miền
Miền Bắc có mùa nồm ẩm kéo dài và mùa đông hanh khô; gỗ co giãn mạnh theo mùa, nên ưu tiên gỗ đã sấy kỹ, ghép thanh, và để khe giãn nở hợp lý ở sàn, cửa. Miền Trung nắng gắt, mưa bão, đồ gỗ ngoài trời cần gỗ có dầu và mái che. Miền Nam nóng ẩm quanh năm, mối mọt hoạt động mạnh, cần xử lý chống mối và tránh để đồ gỗ sát tường ẩm. Ở mọi miền, đồ gỗ đặt trong phòng điều hoà chạy liên tục dễ bị khô nứt nếu gỗ chưa ổn định; đồ gỗ đặt sát cửa sổ nắng chiều sẽ bạc màu nhanh một phía. Vì vậy cùng một loại gỗ, xưởng ở địa phương có kinh nghiệm sấy và xử lý thường cho kết quả bền hơn gỗ "quý" mang từ nơi khác về mà không thích nghi khí hậu. Cách bảo quản đồ gỗ theo khí hậu Việt Nam sẽ được trình bày riêng trong bài bảo quản đồ gỗ tự nhiên của cùng cụm chủ đề.
Gỗ tự nhiên hay gỗ công nghiệp
Không phải hạng mục nào cũng nên dùng gỗ tự nhiên. Tủ bếp, tủ áo lớn, tủ âm tường trong căn hộ dùng gỗ công nghiệp lõi chống ẩm phủ veneer gỗ thật thường ổn định hơn, nhẹ hơn, giá hợp lý hơn. Gỗ tự nhiên phát huy giá trị ở những món dùng lâu, tiếp xúc nhiều, chịu lực: cửa chính, cầu thang, giường, bàn ăn, bàn thờ. So sánh chi tiết ở bài gỗ tự nhiên hay gỗ công nghiệp theo phong thuỷ.
Kiểm tra gỗ trước khi đặt xưởng
- Hỏi độ ẩm gỗ sau sấy; gỗ chưa sấy kỹ sẽ cong, nứt sau một mùa nồm.
- Xem mẫu gỗ thật, không chỉ xem ảnh; vân và màu thực tế khác ảnh nhiều.
- Yêu cầu ghi rõ loại gỗ cho từng bộ phận (mặt, khung, hậu tủ) trong hợp đồng.
- Hỏi cách xử lý chống mối mọt và loại sơn hoàn thiện (PU, dầu, sơn gốc nước).
- Không chọn gỗ chỉ vì tên gọi "quý"; một bộ xoan đào sấy kỹ, làm chuẩn tốt hơn bộ gỗ quý sấy ẩu.
Kích thước đồ gỗ đo phủ bì theo thang 42,9, đồ thờ theo 38,8, cửa theo 52,2; tra bằng phần mềm thước Lỗ Ban Liên Hoa.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- Phần mềm thước Lỗ Ban Liên Hoa – tra kích thước đồ gỗ sau khi chọn gỗ.
- Vẽ mặt bằng 2D–3D – thử màu gỗ trên mô hình 3D.
- 550 mẫu nhà – tham khảo cách phối gỗ trong các mẫu nhà.
Bài liên quan
- Nội thất gỗ phong thuỷ: chọn gỗ, kích thước và bố trí
- Chất liệu nội thất phong thuỷ
- Chuyên mục Nội Thất
Câu hỏi thường gặp
Gỗ tự nhiên nào tốt nhất cho nội thất?
Không có loại tốt nhất cho mọi hạng mục. Cửa và cầu thang cần gỗ cứng như lim, gõ, căm xe; bàn thờ hợp mít, gụ, hương; giường, tủ hợp xoan đào, sồi, óc chó; đồ ngoài trời hợp teak.
Gỗ nào hợp phong thuỷ nhất?
Mọi gỗ đều thuộc Mộc. Theo Liên Hoa, gỗ hợp phong thuỷ là gỗ đúng hạng mục, bền, ổn định, đặt đúng chỗ; màu gỗ theo mệnh chỉ là lớp tinh chỉnh.
Bàn thờ nên làm bằng gỗ gì?
Gỗ mít là truyền thống vì nhẹ, ít cong, màu ấm; gụ, hương cho bàn thờ lớn, tông trầm.
Gỗ sồi có bị mối không?
Sồi, tần bì cần xử lý chống mối kỹ trước khi đóng; gỗ có tinh dầu như lim, căm xe, teak chống mối tốt hơn.
