Chọn phong cách kiến trúc cho nhà ở: theo đất, khí hậu, ngân sách và gia chủ

Khi bắt đầu xây nhà, một trong những câu hỏi đầu tiên kiến trúc sư thường hỏi gia chủ là: "Anh chị thích phong cách gì?". Nhiều người trả lời theo cảm tính: hiện đại, tân cổ điển, Scandinavian, mái Thái... Nhưng một phong cách đẹp trên ảnh chưa chắc đã hợp với khu đất, với khí hậu, với ngân sách và với cách sống của gia đình. Chọn phong cách kiến trúc cho nhà ở là một quyết định nên dựa trên nhiều tiêu chí, trong đó có cả phong thủy. Bài viết này giúp quý vị có cách nhìn tổng thể trước khi quyết định.

Nguyên tắc chung có trong bài trụ cột kiến trúc phong thủy.

Các phong cách phổ biến ở Việt Nam

• Hiện đại, tối giản: khối vuông vức, mái bằng, nhiều kính, ít trang trí. Hợp nhà phố, căn hộ, người trẻ.
• Tân cổ điển: phào chỉ, cột, mái mansard hoặc mái dốc, màu kem trắng. Hợp biệt thự, nhà phố mặt tiền rộng, gia chủ thích sự sang trọng.
• Mái Thái, mái Nhật: nhà một đến hai tầng mái dốc. Hợp nhà ở nông thôn, ven đô, đất rộng.
• Á Đông hiện đại: gỗ, đá, lam, sân trong, phòng thờ trang nghiêm. Xem bài phong cách Á Đông hiện đại.
• Nhiệt đới hiện đại: lam, mái đua, cây xanh, thông gió tự nhiên. Xem bài kiến trúc nhiệt đới.
• Scandinavian: sáng, gỗ nhạt, đơn giản, chủ yếu thể hiện ở nội thất. Xem bài phong cách Scandinavian.
• Công nghiệp (industrial): bê tông, gạch trần, thép. Xem bài phong cách công nghiệp.
• Indochine: kết hợp Đông Dương và Pháp, gạch bông, cửa chớp, màu vàng, xanh.

Tiêu chí 1: Khu đất và loại nhà

• Nhà phố hẹp, sâu: phong cách hiện đại, nhiệt đới hiện đại dễ xử lý mặt tiền nhỏ, giếng trời. Tân cổ điển trên mặt tiền hẹp dễ bị rối, nặng nề.
• Biệt thự, nhà vườn: có thể chọn tân cổ điển, mái Thái, Á Đông, nhiệt đới; đất rộng cho phép mái dốc, sân vườn.
• Nhà nông thôn: mái dốc, hiên rộng hợp khí hậu và cảnh quan làng quê hơn khối hộp kính.
• Căn hộ: phong cách chủ yếu thể hiện ở nội thất.

Hình dáng khu đất cũng ảnh hưởng: đất vuông vức dễ làm đối xứng (tân cổ điển, Á Đông); đất méo, nhiều góc hợp phong cách hiện đại linh hoạt hơn.

Tiêu chí 2: Khí hậu

• Miền Bắc: cần chống nồm, giữ ấm mùa đông; mái dốc, tường dày, cửa kín được khi cần.
• Miền Trung: chống bão, chống nóng; mái chắc, ít kính hướng Tây.
• Miền Nam: che nắng, thông gió quanh năm; mái đua, lam, hiên.

Phong cách nhiều kính lớn, mái bằng phẳng cần được điều chỉnh để không bị nóng, dột. Dù chọn phong cách nào, các nguyên tắc nhiệt đới nên được áp dụng.

Tiêu chí 3: Ngân sách

• Tân cổ điển, cổ điển cần nhiều phào chỉ, chi tiết, chi phí thi công và bảo trì cao hơn.
• Hiện đại, tối giản có vẻ đơn giản nhưng đòi hỏi thi công chính xác, vật liệu hoàn thiện tốt.
• Á Đông dùng nhiều gỗ, đá tự nhiên; có thể tiết kiệm bằng vật liệu giả gỗ, giả đá ở mảng lớn.
• Mái dốc tốn chi phí mái hơn mái bằng nhưng chống nóng, chống thấm tốt hơn.

Khi lập dự toán, nên tính cả chi phí bảo trì lâu dài. Xem bài chi phí xây nhà, cách lập dự toán.

Tiêu chí 4: Thói quen sinh hoạt

• Gia đình nhiều thế hệ, có phòng thờ lớn, hay có giỗ chạp đông người: hợp Á Đông, tân cổ điển với phòng khách và phòng thờ rộng.
• Gia đình trẻ, ít đồ, thích không gian mở: hợp hiện đại, Scandinavian.
• Gia đình thích làm vườn, nuôi cá, uống trà: hợp nhà vườn, Á Đông, nhiệt đới.
• Làm việc tại nhà: cần phòng làm việc yên tĩnh, phong cách nào cũng đáp ứng được nếu bố trí tốt.

Tiêu chí 5: Mệnh gia chủ và phong thủy

Mỗi phong cách có xu hướng Ngũ Hành riêng thông qua vật liệu và màu sắc:

• Hiện đại, tối giản: trắng, xám, kính, kim loại thiên Kim, Thủy.
• Tân cổ điển: kem, vàng, trắng ngà thiên Thổ, Kim.
• Á Đông, nhiệt đới: gỗ, cây xanh, đá thiên Mộc, Thổ.
• Công nghiệp: bê tông, thép thiên Thổ, Kim.
• Scandinavian: trắng, gỗ sáng thiên Kim, Mộc.

Không nhất thiết phải chọn phong cách "đúng mệnh". Thay vào đó, chọn phong cách mình thích rồi điều chỉnh màu nhấn, vật liệu theo mệnh. Xem bài màu sắc kiến trúc phong thủy và vật liệu kiến trúc theo Ngũ Hành.

Quan trọng hơn phong cách là bố cục phong thủy: hướng nhà, cửa chính, vị trí bếp, phòng thờ, phòng ngủ, cầu thang. Một ngôi nhà có phong cách đẹp nhưng bố cục sai vẫn không phải là ngôi nhà tốt.

Tiêu chí 6: Cảnh quan và quy định

• Nhà trong khu đô thị có quy định về chiều cao, màu sắc, hình thức mặt tiền; cần kiểm tra trước khi chọn phong cách.
• Nhà phố nên hài hòa với dãy phố, không quá lạc lõng.
• Nhà ở nông thôn nên tôn trọng cảnh quan làng quê.

Quy trình chọn phong cách

1. Liệt kê nhu cầu: số người, số phòng, phòng thờ, nơi đỗ xe, thói quen sinh hoạt.
2. Khảo sát đất: kích thước, hướng, cảnh quan, quy định.
3. Xem phong thủy: hướng nhà, cửa, vị trí các phòng theo gia chủ.
4. Thu thập hình ảnh tham khảo: chọn vài phong cách mình thích.
5. Đối chiếu tiêu chí: loại bỏ phong cách không hợp đất, khí hậu, ngân sách.
6. Trao đổi với kiến trúc sư: chốt một phong cách chủ đạo và các điều chỉnh.
7. Phối màu, vật liệu: theo phong cách và mệnh gia chủ.

Ví dụ chọn phong cách cho một gia đình

Một gia đình ba thế hệ ở ven đô Hà Nội, khu đất rộng khoảng một trăm năm mươi mét vuông, mặt tiền tám mét, có ông bà ở cùng, cần phòng thờ trang trọng, thích trồng cây. Các phong cách hiện đại nhiều kính hay công nghiệp không hợp lắm với nhu cầu này. Phương án phù hợp hơn là nhà hai tầng mái dốc theo hướng Á Đông hoặc nhiệt đới hiện đại: có hiên trước, sân vườn, phòng ông bà ở tầng trệt, phòng thờ ở tầng trên, nội thất gỗ ấm. Màu nhấn và vật liệu sau đó được điều chỉnh theo mệnh của người chủ gia đình.

Những sai lầm thường gặp

• Chọn phong cách theo ảnh mạng mà không xét khí hậu, đất.
• Pha trộn quá nhiều phong cách trong một ngôi nhà.
• Mặt tiền một phong cách, nội thất một phong cách khác hẳn.
• Chọn tân cổ điển trên mặt tiền quá hẹp.
• Chỉ quan tâm phong cách, bỏ qua bố cục phong thủy và công năng.
• Không tính chi phí bảo trì lâu dài.

Kết hợp phong cách thế nào cho đúng

Kết hợp phong cách không sai, nhưng nên có một phong cách chủ đạo chiếm phần lớn, phong cách phụ làm điểm nhấn. Ví dụ nhà hiện đại có phòng thờ Á Đông, nhà nhiệt đới có nội thất Scandinavian. Sự thống nhất về màu sắc, vật liệu giữa trong và ngoài giúp ngôi nhà có tính liên kết.

Phong cách và giá trị lâu dài

Một ngôi nhà thường được sử dụng nhiều chục năm. Phong cách quá chạy theo xu hướng có thể nhanh lỗi thời, trong khi những phong cách dựa trên khí hậu, vật liệu tự nhiên và bố cục hợp lý thường bền vững hơn. Khi phân vân, nên ưu tiên sự đơn giản, công năng và phù hợp khí hậu, rồi thêm cá tính qua nội thất, vốn dễ thay đổi hơn kiến trúc.

Phong Thuỷ Liên Hoa có phong thủy sư đồng thời là kiến trúc sư, nhận tư vấn chọn phong cách, thiết kế nhà ở kết hợp phong thủy. Văn phòng Hà Nội ở Long Biên, điện thoại 0917 798 886; văn phòng TP.HCM liên hệ 0988 964 636. Quý vị cũng có thể gửi thông tin qua trang Liên hệ.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

• Thư viện mẫu nhà: xem mẫu nhà theo nhiều phong cách.
• Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa 2D – 3D: dựng thử khối nhà theo phong cách đã chọn.
• La kinh web: đo hướng khu đất.
• App Lập Cục Pháp: xem cung các phòng.

Câu hỏi thường gặp về chọn phong cách kiến trúc

Nên chọn phong cách kiến trúc theo mệnh không?

Không bắt buộc. Nên chọn phong cách hợp đất, khí hậu, ngân sách, rồi điều chỉnh màu sắc, vật liệu theo mệnh gia chủ.

Nhà phố hẹp nên chọn phong cách gì?

Phong cách hiện đại, nhiệt đới hiện đại thường dễ xử lý mặt tiền hẹp và giếng trời hơn tân cổ điển.

Có nên kết hợp nhiều phong cách?

Có thể, nhưng nên có một phong cách chủ đạo và một phong cách phụ làm điểm nhấn để tránh rối.

Phong cách nào bền vững lâu dài?

Những phong cách dựa trên khí hậu, vật liệu tự nhiên và bố cục hợp lý như nhiệt đới hiện đại, Á Đông hiện đại thường ít lỗi thời.

Phong cách hay bố cục phong thủy quan trọng hơn?

Bố cục phong thủy quan trọng hơn. Phong cách có thể điều chỉnh, nhưng hướng nhà, cửa, bếp, phòng thờ đặt sai thì khó sửa.