Dụng thần, hỷ thần, kỵ thần trong Bát Tự và cách dùng phong thủy

Dụng thần trong bát tự là hành hoặc chữ can chi giúp lá số tứ trụ trở về thế cân bằng, còn hỷ thần là hành hỗ trợ dụng thần và kỵ thần là hành làm hại dụng thần. Tìm đúng dụng thần là bước then chốt khi luận bát tự, và cũng là chỗ dễ hiểu sai nhất khi đem bát tự áp vào phong thuỷ nhà ở. Bài này giải thích dụng thần, hỷ kỵ thần theo cách nhìn cân bằng ngũ hành của Phong Thuỷ Liên Hoa.

"Không có môn nào sai, chỉ đặt sai chỗ." – tinh thần Thầy Vũ Giới nhắc khi bàn về các phái

Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa) thường nói Bát Trạch không sai, Phi Tinh có giới hạn, và nguyên lý gốc giúp sắp các phái về đúng chỗ. Bát tự cũng vậy. Bát tự không sai; cái sai thường nằm ở chỗ người dùng đặt bát tự lên trên Hình Pháp, hoặc hiểu dụng thần như một "bùa may" để đeo, để sơn, để xoay nhà.

Bài trước trong chuyên mục đã giới thiệu bát tự là gì, bốn trụ gồm những gì. Bài này đi sâu vào một khái niệm trung tâm: dụng thần. Hiểu dụng thần là hiểu bát tự được "dùng" như thế nào.

Dụng thần trong bát tự là gì?

Dụng thần là hành ngũ hành, hoặc chữ can chi cụ thể, mà lá số bát tự cần dùng để đưa nhật chủ về thế quân bình; chữ "thần" ở đây chỉ một yếu tố, không phải thần linh, và chữ "dụng" nghĩa là đem ra dùng.

Nhật chủ là thiên can của ngày sinh, đại diện cho bản thân người có lá số. Tám chữ của lá số luôn có chữ trợ nhật chủ, có chữ tiêu hao nhật chủ. Khi lực hai bên lệch nhiều, lá số rơi vào thế mất cân bằng. Dụng thần là hành đứng ra kéo cán cân về giữa.

Có thể hình dung bằng một ví dụ đời thường. Một nồi canh quá mặn thì cần thêm nước, quá nhạt thì cần thêm muối. Nước hay muối không tốt hay xấu tự thân; tốt hay xấu tuỳ nồi canh đang thiếu gì. Dụng thần cũng vậy: cùng là Thuỷ, với lá số này là dụng thần, với lá số kia là kỵ thần.

Người học phong thuỷ có thể hiểu dụng thần qua cặp thể – dụng mà Thầy Vũ Giới hay nhắc. Thể của lá số là tám chữ, cố định từ lúc sinh. Dụng là cách đem tám chữ ấy ra dùng trong đời sống. Dụng thần là cái "chìa" để chuyển từ thể sang dụng.

Để tìm dụng thần, trước hết phải đánh giá nhật chủ vượng hay nhược. Đây là bước nền, sai bước này thì mọi bước sau đều sai.

Nhật chủ vượng hay nhược được xét theo những tiêu chí nào?

Nhật chủ vượng hay nhược được xét theo ba tiêu chí: đắc lệnh (sinh vào mùa hành của nhật chủ vượng), đắc địa (các địa chi có gốc của nhật chủ), và đắc thế (nhiều can chi cùng hành hoặc sinh cho nhật chủ).

• Đắc lệnh: xét trụ tháng. Nhật chủ Mộc sinh mùa xuân là đắc lệnh, sinh mùa thu là thất lệnh. Đây là tiêu chí nặng nhất.
• Đắc địa: xét các địa chi có tàng can cùng hành với nhật chủ hay không. Có gốc thì nhật chủ đứng vững dù không đắc lệnh.
• Đắc thế: xét số lượng và vị trí các chữ trợ giúp: tỷ kiên, kiếp tài cùng hành; chính ấn, thiên ấn sinh cho nhật chủ.

Ba tiêu chí cộng lại cho một nhận định tổng thể: vượng, hơi vượng, trung hoà, hơi nhược, nhược. Không có công thức cộng điểm chính xác tuyệt đối; các trường phái cân nhắc khác nhau. Đó là lý do hai người luận cùng một lá số có thể ra hai nhận định gần nhau nhưng không trùng hẳn.

Bảng vượng – tướng – hưu – tù – tử của ngũ hành theo bốn mùa là công cụ chính cho tiêu chí đắc lệnh. Người học nên thuộc bảng này trước khi học dụng thần; chuyên mục Ngũ Hành trên vugioi.com có bài riêng về ngũ hành tứ thời.

Có những phép tìm dụng thần nào?

Có năm phép tìm dụng thần phổ biến: phù ức (nâng cái yếu, nén cái mạnh), điều hậu (điều hoà nóng lạnh theo mùa), thông quan (dùng hành trung gian hoà giải hai hành đang tranh), bệnh dược (tìm "thuốc" cho chỗ "bệnh" của lá số), và tòng cách (thuận theo thế quá mạnh khi không thể nén).

Phép	Dùng khi	Nguyên tắc
Phù ức	Nhật chủ lệch vượng hoặc nhược rõ	Nhược thì lấy hành sinh, trợ; vượng thì lấy hành khắc, tiết, hao
Điều hậu	Sinh mùa quá nóng hoặc quá lạnh	Mùa đông lạnh cần Hoả sưởi; mùa hạ nóng cần Thuỷ làm mát
Thông quan	Hai hành mạnh ngang nhau đang khắc nhau	Dùng hành trung gian: Kim khắc Mộc thì lấy Thuỷ thông quan
Bệnh dược	Lá số có một yếu tố gây "bệnh" nổi bật	Tìm hành chế được yếu tố ấy
Tòng cách	Nhật chủ cực nhược hoặc một hành chiếm áp đảo	Không chống lại, thuận theo thế mạnh

Phù ức là phép phổ thông nhất, áp dụng cho phần đông lá số. Điều hậu thường được xét song song, nhất là với người sinh giữa mùa đông hoặc giữa mùa hạ. Thông quan và bệnh dược dùng khi lá số có xung đột rõ. Tòng cách là trường hợp đặc biệt, cần kinh nghiệm để nhận ra.

Phép thông quan rất gần với tư duy phong thuỷ. Khi hai khí mạnh đối đầu, phong thuỷ không triệt bỏ một bên mà tìm cách cho hai bên lưu thông qua một trung gian. Đó cũng là tinh thần phu thê chính phối của Liên Hoa: âm dương phải giao được với nhau thì mới sinh, không phải một bên tiêu diệt bên kia.

Hỷ thần, kỵ thần, cừu thần, nhàn thần là gì?

Hỷ thần là hành sinh cho dụng thần, kỵ thần là hành khắc dụng thần, cừu thần là hành sinh cho kỵ thần, còn nhàn thần là hành ít tác động; năm vai trò này xếp quanh dụng thần như các vòng tròn đồng tâm.

• Dụng thần: hành lá số cần nhất.
• Hỷ thần: hành sinh cho dụng thần, gián tiếp có lợi.
• Kỵ thần: hành khắc dụng thần, trực tiếp có hại.
• Cừu thần: hành sinh cho kỵ thần, gián tiếp có hại.
• Nhàn thần: hành còn lại, tác động nhẹ.

Ví dụ một lá số nhật chủ Mộc nhược, dụng thần là Thuỷ (Thuỷ sinh Mộc). Khi đó Kim sinh Thuỷ là hỷ thần; Thổ khắc Thuỷ là kỵ thần; Hoả sinh Thổ là cừu thần. Cùng một bộ năm hành, vai trò xếp lại hoàn toàn khác với một lá số Mộc vượng.

Ý nghĩa thực tế của hỷ kỵ thần nằm ở phần thời gian. Khi đại vận hoặc lưu niên đưa tới hành hỷ dụng, người ấy thường thấy thuận; khi đưa tới hành kỵ cừu, thường thấy trắc trở. Đây là chỗ bát tự cho biết "thời" của một người, tương tự cách Thái Tuế, cửu tinh cho biết thời của một căn nhà.

Dụng thần dùng thế nào trong phong thuỷ nhà ở?

Trong phong thuỷ nhà ở, dụng thần chỉ dùng để tinh chỉnh những phần nhỏ như màu sắc, vật liệu, cách bày trí trong phòng riêng, sau khi bố cục nhà đã đúng Hình Pháp; không dùng dụng thần để xoay hướng nhà hay nắn cửa.

Phong Thuỷ Liên Hoa giữ thứ tự rất rõ: hình trước, số sau. Thầy Vũ Giới nói "Nhất hình nhì khí", và hình thế chiếm phần lớn, lý số chiếm phần nhỏ. Bát tự là lý số của người. Một căn nhà bị sát hình thì gia chủ có dụng thần đẹp đến đâu cũng chịu ảnh hưởng của cục.

Thầy Vũ Giới cũng phản đối việc xoay hướng, nắn cửa để "hợp hướng". Lập cục trọng trung chính; nhà ở cần đoan chính. Có người thấy dụng thần là Hoả thì muốn xoay cửa về hướng Nam, thấy dụng thần là Thuỷ thì muốn mở cửa phía Bắc. Làm vậy là bóp méo khẩu khí của cả căn nhà để phục vụ một lá số, đặt bát tự lên trên Hình Pháp.

Những cách dùng dụng thần hợp lý:

1. Chọn màu chủ đạo cho phòng ngủ, phòng làm việc riêng hợp với hành hỷ dụng.
2. Chọn vật liệu, đồ nội thất trong phòng riêng nghiêng về hành hỷ dụng.
3. Khi gia đình có nhiều người, ưu tiên bố cục chung theo Hình Pháp; chỉ tinh chỉnh theo bát tự trong không gian riêng của từng người.
4. Kết hợp với Trạch Cát khi chọn thời điểm làm việc lớn, tránh những ngày giờ xung mạnh với các trụ quan trọng.

Với phần phối mệnh chủ và mệnh trạch, Liên Hoa dùng Lập Cục Pháp để xét căn nhà như một cục khí có tâm, có cung. Bát tự đứng cạnh để biết người ở nhà ấy là ai. Hai phần bổ sung cho nhau, không phần nào thay phần nào.

Những hiểu sai thường gặp về dụng thần

Những hiểu sai thường gặp về dụng thần là: thiếu hành nào thì bổ hành ấy, coi dụng thần cố định suốt đời bất kể đại vận, đeo vật phẩm theo dụng thần như bùa, và coi lá số "đẹp" là bảo đảm cuộc đời suôn sẻ.

• Thiếu hành nào bổ hành ấy: lá số thiếu Hoả không có nghĩa là cần Hoả. Nếu lá số đã nóng, nhiều Thổ khô, thêm Hoả lại hại. Dụng thần tìm theo thế cân bằng, không theo đếm thiếu đủ.
• Dụng thần bất biến: dụng thần gốc có thể giữ, nhưng đại vận làm thay đổi cán cân. Một hành là hỷ trong vận này có thể thành gánh trong vận khác.
• Vật phẩm như bùa: đeo đá màu theo dụng thần không thay được bố cục nhà, không thay được nỗ lực. Vật phẩm là phần bổ cứu, đứng sau Hình Pháp.
• Lá số đẹp là đủ: Thầy Vũ Giới viết rằng một bản mệnh mạnh được xây từ hai trụ cột trí và lực, tức học tập và rèn luyện thân thể. Lá số là nền, đời là phần mình xây trên nền.

Thầy Vũ Giới còn nhắc: thuật số có thể dùng làm tham khảo, nhưng không thể xem là đức tin. Hiểu dụng thần để hiểu mình cần gì, không phải để giao phó cuộc đời cho một hành ngũ hành.

Tóm lại: dụng thần là hành giúp lá số cân bằng, tìm qua đánh giá nhật chủ và năm phép phù ức, điều hậu, thông quan, bệnh dược, tòng cách; hỷ kỵ thần xếp quanh dụng thần và hiện rõ qua đại vận. Trong phong thuỷ, dụng thần chỉ để tinh chỉnh sau khi hình đã đúng. Hiểu vậy là đủ!

Phong Thuỷ Liên Hoa biên soạn.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

Bài liên quan

• Ngũ hành tứ thời: vượng, tướng, hưu, tù, tử
• Ngũ hành sanh khắc tỷ hoà bát quái
• Thập thiên can hợp xung
• App Bát Tự: lập lá số tứ trụ và phối mệnh

Câu hỏi thường gặp

Lá số thiếu hẳn một hành thì có phải bổ hành đó không?

Không nhất thiết. Dụng thần tìm theo thế cân bằng của nhật chủ, không theo việc đếm hành thiếu. Có lá số thiếu một hành nhưng chính sự thiếu ấy lại giữ cho lá số cân bằng.

Dụng thần có thay đổi theo thời gian không?

Dụng thần gốc xác định từ lá số, nhưng tác động của các hành thay đổi theo đại vận và lưu niên. Vì vậy cùng một người có giai đoạn thuận, giai đoạn nghịch.

Có nên đổi hướng cửa nhà cho hợp dụng thần không?

Không nên. Theo Phong Thuỷ Liên Hoa, hướng và cửa thuộc về bố cục, phải theo Hình Pháp và lập cục trung chính. Dụng thần chỉ dùng tinh chỉnh màu sắc, vật liệu trong không gian riêng.

Tự tìm dụng thần có chính xác không?

Người mới tự tìm thường đúng hướng với lá số rõ ràng, nhưng dễ sai với lá số trung hoà hoặc lá số đặc biệt. Nên đối chiếu với người có chuyên môn trước khi dựa vào kết quả cho việc lớn.