Dương Trạch Ái Chúng Thiên
新增陽宅愛眾篇 卷四 (選擇敘 · 拆修遷造書 · 年神方位 · 紫白 · 三元 · 河洛干支)
Tác giả: Trương Giác Chính 張覺正 (tự Bội Minh 佩鳴, người Tín Đô 信都, giám sinh Quốc Tử Giám, đời Thanh) · con Trương Toản 張瓚 (tự Triệu Ngọc 肇玉) hiệu duyệt · tựa của Tiêu Lan Chi 焦蘭芝
Bản gốc: Tân tăng Dương Trạch Ái Chúng Thiên 新增陽宅愛眾篇, bốn quyển Nguyên Hanh Lợi Trinh, phụ đồ hiệu chính, Tảo Diệp Sơn Phòng tàng bản, Quang Tự Canh Thìn (1880).
Quyển bốn Dương Trạch Ái Chúng Thiên (陽宅愛眾篇) là quyển chọn ngày. Ba quyển trước dạy nhà phải đặt thế nào, sửa thế nào; quyển bốn dạy sửa vào lúc nào, động thổ phương nào thì tránh sát. Bài này đi qua phần mở đầu: bài tựa Tuyển trạch (選擇敘) về lý và số, thư phá sửa dời xây (拆修遷造書), đồ phương vị niên thần, rồi hệ thống Tử Bạch (紫白): chín sao trên Lạc Thư, bài ca ngũ hành, tam nguyên niên bạch, tam nguyên nguyệt bạch, và cuối cùng là thiên can sinh từ Hà Đồ, địa chi sinh từ Lạc Thư.
Trả lời nhanh: Theo Dương Trạch Ái Chúng Thiên, muốn phá, sửa, xây nhà thì trước xem lịch năm (hiến thư) và đồ phương vị niên thần: phương định sửa có chữ "không" (trống sát) thì mới làm, rồi tránh Đại Nguyệt Kiến và Tiểu Nhi Sát, chọn ngày phá nhà, sửa nhà, động thổ trong lịch. "Sách nghìn năm không bằng lịch năm nay." Tử Bạch là chín sao Lạc Thư, cát nhất là Nhất Bạch, Lục Bạch, Bát Bạch, Cửu Tử; sửa nhà gặp Tử Bạch đến phương là đại cát. Năm Giáp Tý thượng nguyên Nhất Bạch vào giữa, trung nguyên Tứ Lục, hạ nguyên Thất Xích, mỗi năm lùi một số. Tháng Giêng năm Tý Ngọ Mão Dậu Bát Bạch vào giữa, năm Dần Thân Tỵ Hợi Nhị Hắc, năm Thìn Tuất Sửu Mùi Ngũ Hoàng, mỗi tháng lùi một số. Tử Bạch giải được nhiều sát nhưng không giải được Đại Nguyệt Kiến và Tiểu Nhi Sát.
Thầy Vũ Giới giảng: "Nhà đúng cục mà sửa sai ngày, động sai phương thì vẫn chuốc hoạ. Trương Giác Chính đặt phần chọn ngày ở cuối không phải vì nó phụ, mà vì phải hiểu nhà trước rồi mới biết sửa chỗ nào, lúc nào."

Tựa phần chọn ngày: lý và số là một – 選擇敘
嘗聞理數相該何言數者恒爲儒學所鄙誠以世之博數學者或獨得隱秘或謬說誑人致信其術者受其禍
Dịch: Tôi từng nghe lý và số bao gồm nhau; sao nói đến số thì thường bị nhà Nho khinh? Thật vì người đời học số, hoặc giữ riêng điều bí mật, hoặc nói sai lừa người, khiến người tin thuật ấy chịu hoạ.
Tác giả tự răn mình, đem các sao sát cát hung của năm tháng theo phép người trước bay khắp hai mươi bốn phương, những điều "không sai với lý, không thoát khỏi số" đều chép ra để người đọc thấy "lý với số, một mà hai, hai mà một". Ông giải thích cơ chế: cát hung của phương vị khởi từ can chi của địa bàn; sao sát của năm tháng thì theo Thái Tuế mà xoay. Phương cát gặp sao cát thì tai ương giải được; phương hung gặp sao hung thì hoạ ắt đến; nếu hai ba sao hung chồng lên nhau gọi là "đống sát", bầy xấu tụ hội, ắt đại hung. Động vào chỗ ấy mà xây sửa là gieo gốc hoạ, ứng ngay năm ấy hoặc vào năm tháng tam hợp, tứ xung; người ứng có già trẻ nam nữ khác nhau, bệnh ứng có hàn hoả hư thực khác nhau.
Ông kết: thần sát ứng nghiệm đều là sinh khắc của âm dương ngũ hành; thánh nhân làm Dịch, nhà nước làm lịch, đều để chỉ người đường tránh. Sao lại nói "nghe mệnh trời" mà mơ hồ không đoái, như đứng dưới bức tường sắp đổ? Bài tựa ký cùng năm 1800 như hai quyển trước.

Thư phá sửa dời xây và đồ niên thần – 拆修遷造書 · 年神方位圖
看宅一事創修易拆改難而撥煞之所關爲尤甚
Dịch: Việc xem nhà, làm mới thì dễ, phá sửa thì khó, mà chuyện gạt sát lại càng quan trọng.
Phá sửa thì hung sát lắm ngả, đáng tránh mà không tránh, đáng gạt mà không gạt, phạm một sát thì hại thấy ngay, đều do chọn ngày không kỹ. Sách dương trạch nào cũng có phần chọn ngày nhưng thuyết không thống nhất. Tác giả chốt một câu thực tế:
總之千年書不如當年曆欲拆改修造先看憲書年神方位圖當拆便拆當修便修
Dịch: Tóm lại, sách nghìn năm không bằng lịch năm nay. Muốn phá, sửa, xây thì trước xem đồ phương vị niên thần trong hiến thư (lịch nhà nước); nên phá thì phá, nên sửa thì sửa.
Quy trình của sách gồm bốn bước: phương định phá sửa đối với đồ niên thần không vướng, đều có chữ "không" (空, trống); rồi lấy Lạc Thư đi nghịch chín cung để gạt Đại Nguyệt Kiến; đi thuận chín cung để gạt Tiểu Nhi Sát; sau đó xem trong lịch ngày phá nhà hoại tường để phá, ngày xây sửa động thổ để sửa. Theo cát tránh hung thì không chuốc tai hoạ.
Đồ niên thần ghi: Thái Tuế ngồi ở địa chi của năm, mỗi năm một cung, các sát theo vua năm mà xoay; chín sao từ trung cung bay nghịch, mỗi năm dời một; xây sửa gặp Tử Bạch là đại cát.


Chín sao Tử Bạch – 紫白圖 · 紫白五行歌
一白屬水二黑土 三碧四綠皆爲木 五黃土星居中位 六白七赤二金居
八白陽土九紫火 飛臨中宮挨數數
Dịch: Nhất Bạch thuộc Thuỷ, Nhị Hắc Thổ; Tam Bích, Tứ Lục đều là Mộc; Ngũ Hoàng sao Thổ ở chính giữa; Lục Bạch, Thất Xích là hai sao Kim; Bát Bạch dương Thổ, Cửu Tử Hoả; bay vào trung cung rồi lần lượt đếm.
Chín sao đặt trên Lạc Thư: Nhất ở Khảm, Nhị ở Khôn, Tam ở Chấn, Tứ ở Tốn, Ngũ ở giữa, Lục ở Càn, Thất ở Đoài, Bát ở Cấn, Cửu ở Ly. Đó là bàn gốc. Năm nào sao nào vào giữa thì các sao khác theo thứ tự bay thuận: giữa, Càn, Đoài, Cấn, Ly, Khảm, Khôn, Chấn, Tốn.

Tác giả dẫn sách Tuyển trạch tập yếu: Tử Bạch gốc ở Lạc Thư, là sao cát bậc nhất của việc xây sửa, lịch nhà quan rất coi trọng. Dương Công nói: "Nghìn công vạn công phải cầu niên bạch, trăm công chục công phải cầu nguyệt bạch." Ngũ Bình Phủ nói lịch năm tháng các nhà nhiều sai, chỉ Tử Bạch là tin được. Tăng Văn Địch nói: lộc đến đầu núi thì vào của ngang, ngựa đến đầu núi thì vào quan chức, phải hợp tam nguyên bạch.
Lục Bạch Kim vượng mùa thu, Cửu Tử Hoả vượng xuân hạ, Nhất Bạch Thuỷ và Bát Bạch Thổ vượng ba tháng đông. Bốn sao cát này là "hưu sinh khai cảnh" trong năm tháng, đến phương mà gặp vượng tướng thì giải được các hung, chỉ không giải được Đại Nguyệt Kiến và Tiểu Nhi Sát. Nếu Tử Bạch đang lúc hưu tù vô lực thì e các hung cũng không giải được.

Tam nguyên niên bạch, nguyệt bạch – 三元年白 · 三元月白
上元甲子一白求 中元四綠却爲頭 下元七赤居中位 逆尋年分順宮遊
Dịch: Giáp Tý thượng nguyên tìm Nhất Bạch, trung nguyên Tứ Lục đứng đầu, hạ nguyên Thất Xích ở giữa; tìm năm thì đi nghịch, trong cung thì đi thuận.
Sách ghi rõ các mốc: Khang Hy năm 23 Giáp Tý (1684) là thượng nguyên, Càn Long năm 9 Giáp Tý (1744) là trung nguyên, Gia Khánh năm 9 Giáp Tý (1804) là hạ nguyên. Mỗi nguyên sáu mươi năm, ba nguyên một trăm tám mươi năm. Năm Giáp Tý đầu nguyên, sao của nguyên vào giữa; mỗi năm sau, sao vào giữa lùi một số. Ví dụ hạ nguyên năm Giáp Tý Thất Xích vào giữa thì năm Ất Sửu Lục Bạch, Bính Dần Ngũ Hoàng, cứ thế.
子午卯酉四年同 正月八白居正中 寅申巳亥從黑起 八中順飛列九星
Dịch: Bốn năm Tý, Ngọ, Mão, Dậu giống nhau: tháng Giêng Bát Bạch ở chính giữa. Năm Dần, Thân, Tỵ, Hợi khởi từ Hắc (Nhị Hắc); vào giữa rồi bay thuận bày chín sao.
Năm Thìn, Tuất, Sửu, Mùi thì tháng Giêng Ngũ Hoàng vào giữa. Mỗi tháng sau lùi một số. Sách có bảng cho từng loại năm, mỗi tháng một ô chín cung.


Áp dụng phép của sách cho năm nay: chu kỳ sáu mươi năm tiếp theo lấy năm Giáp Tý 1984 làm đầu hạ nguyên với Thất Xích vào giữa (năm 1864 là thượng nguyên, 1924 trung nguyên, suy tiếp từ các mốc sách ghi). Mỗi năm lùi một số thì năm Bính Ngọ 2026 Nhất Bạch vào giữa. Bay thuận: Nhị Hắc đến Càn, Tam Bích đến Đoài, Tứ Lục đến Cấn, Ngũ Hoàng đến Ly, Lục Bạch đến Khảm, Thất Xích đến Khôn, Bát Bạch đến Chấn, Cửu Tử đến Tốn. Năm Ngọ thuộc nhóm Tý Ngọ Mão Dậu nên tháng Giêng Bát Bạch vào giữa.

Thiên can sinh từ Hà Đồ, địa chi sinh từ Lạc Thư – 天干地支生於圖書
天一生壬水地六生癸水 天三生甲木地八生乙木 天七生丙火地二生丁火 天九生庚金地四生辛金 天五生戊土地十生巳土
Dịch: Trời một sinh Nhâm Thuỷ, đất sáu sinh Quý Thuỷ; trời ba sinh Giáp Mộc, đất tám sinh Ất Mộc; trời bảy sinh Bính Hoả, đất hai sinh Đinh Hoả; trời chín sinh Canh Kim, đất bốn sinh Tân Kim; trời năm sinh Mậu Thổ, đất mười sinh Kỷ Thổ.
Mười thiên can ứng mười số Hà Đồ, số trời (lẻ) sinh can dương, số đất (chẵn) sinh can âm. Đây là chỗ nối với bài 2 về Hà Đồ ở quyển một.
子午卯酉得天陽之數居四正寅申巳亥辰戌丑未得地陰之數居四隅陽數奇故各主其一陰數偶故各主其二辰戌丑未土無定位故居四隅
Dịch: Tý Ngọ Mão Dậu được số dương của trời nên ở bốn chính; Dần Thân Tỵ Hợi, Thìn Tuất Sửu Mùi được số âm của đất nên ở bốn góc. Số dương lẻ nên mỗi chính chủ một chi; số âm chẵn nên mỗi góc chủ hai chi. Thìn Tuất Sửu Mùi là Thổ không có chỗ cố định, nên ở bốn góc.
Lời phê: "Người xem nhà lấy Hà Đồ, Lạc Thư làm dụng, rành mạch ở đây thì mới gạt được rườm rà khi dùng vào việc lớn của nhà." Nói cách khác, không thuộc Hà Lạc thì đọc lịch năm, đồ niên thần cũng chỉ là tra bảng.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Phần mở đầu quyển bốn có ba điều nên nắm.
Thứ nhất, chọn ngày đi sau lý khí của nhà. Sách dạy rõ thứ tự: biết sửa chỗ nào (ba quyển trước), rồi mới biết sửa lúc nào (quyển bốn). Chọn ngày đẹp cho một việc sửa sai chỗ thì không cứu được.
Thứ hai, lịch năm là gốc. "Sách nghìn năm không bằng lịch năm nay" là câu rất thực dụng: phương Thái Tuế, Tam Sát, Ngũ Hoàng thay đổi mỗi năm, phải tra theo năm. Người sửa nhà hôm nay vẫn làm đúng thế: xem năm này phương nào có sát, phương ấy tránh động thổ lớn.
Thứ ba, Tử Bạch là sao của thời gian. Bàn Tử Bạch năm, tháng cho biết sao nào đang đến phương nào. Theo sách, động thổ, sửa chữa ở phương đang có Nhất, Lục, Bát, Cửu là tốt; nhưng nếu phương ấy dính Đại Nguyệt Kiến hay Tiểu Nhi Sát (bài sau) thì Tử Bạch cũng không giải được. Ví dụ năm 2026 ở trên chỉ là áp dụng phép tính; dùng vào việc thật vẫn phải đối chiếu đủ các sát của năm tháng và mệnh chủ nhà.
Thuộc bài ca Tử Bạch là phần Thư. Đứng trước một ngôi nhà cần sửa, biết phương nào sẽ động, năm tháng nào sao gì đến đó, và chọn được ngày hợp với mệnh chủ, là phần Nhãn, phải học trực tiếp.

Tóm lại – 總結
Quyển bốn Dương Trạch Ái Chúng Thiên mở bằng bài tựa nói lý và số là một: phương cát gặp sao cát thì giải tai, phương hung gặp sao hung thì hoạ đến, hung sát chồng lên nhau là đống sát. Thư phá sửa dời xây dặn: sách nghìn năm không bằng lịch năm nay; xem đồ niên thần, phương định sửa phải trống sát, rồi gạt Đại Nguyệt Kiến, Tiểu Nhi Sát, chọn ngày phá, ngày động thổ trong lịch. Tử Bạch là chín sao Lạc Thư, cát nhất là Nhất, Lục, Bát, Cửu. Năm Giáp Tý thượng nguyên Nhất Bạch, trung nguyên Tứ Lục, hạ nguyên Thất Xích vào giữa, mỗi năm lùi một; tháng Giêng năm Tý Ngọ Mão Dậu Bát Bạch, Dần Thân Tỵ Hợi Nhị Hắc, Thìn Tuất Sửu Mùi Ngũ Hoàng vào giữa, mỗi tháng lùi một. Thiên can sinh từ Hà Đồ, địa chi sinh từ Lạc Thư. Bài sau vào thần sát năm tháng, Đại Tướng Quân, Tiểu Nhi Sát, Lục Đức và phép dùng ngày.
Bài trước: Dương Trạch Ái Chúng Thiên (14): Tinh cung thụ bệnh, ngoại hình, hình nhà khuyết và nhà gần miếu.
Nguồn: Dương Trạch Ái Chúng Thiên (陽宅愛眾篇) của Trương Giác Chính, quyển bốn (Trinh), tựa Tuyển trạch và tờ 1–6: Sách tu thiên tạo thư, Niên thần phương vị đồ, Tử Bạch đồ, Tử Bạch ngũ hành ca, Tam nguyên niên bạch ca, Tam nguyên nguyệt bạch ca, Thiên can sinh ư Hà Đồ, Địa chi sinh ư Lạc Thư. Ví dụ năm 2026 là áp dụng phép của sách. Bản Tảo Diệp Sơn Phòng tàng bản, Quang Tự Canh Thìn (1880); sách thuộc công cộng. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; sơ đồ vẽ lại bởi Phong Thuỷ Liên Hoa; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo hướng cửa và sơn toạ để biết nhà thuộc quẻ nào.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ mặt bằng, chia tám cung, ghi sao du niên theo cửa lên từng cung.
- Lập Cục Pháp: lập cục dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Dương Trạch Ái Chúng Thiên (14): Tinh cung thụ bệnh, ngoại hình, hình nhà khuyết và nhà gần miếu
- Dương Trạch Ái Chúng Thiên (13): Nền nhà, cửa phòng và phép tiệt lộ phân phòng
- Dương Trạch Ái Chúng Thiên (1): Giới thiệu sách: Trương Giác Chính, bài tựa, tự tự và tôn chỉ xem nhà
- Kệ sách Tam Hợp trên Kho Sách Quý
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Thuộc bài ca Tử Bạch là phần Thư; đứng trước ngôi nhà cần sửa mà biết phương nào sẽ động, năm tháng nào sao gì đến đó và chọn ngày hợp mệnh chủ là phần Nhãn, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Tử Bạch là gì? – 紫白
Theo Dương Trạch Ái Chúng Thiên, Tử Bạch là chín sao đặt trên Lạc Thư: Nhất Bạch, Nhị Hắc, Tam Bích, Tứ Lục, Ngũ Hoàng, Lục Bạch, Thất Xích, Bát Bạch, Cửu Tử. Bốn sao cát nhất cho việc xây sửa là Nhất Bạch, Lục Bạch, Bát Bạch và Cửu Tử.
Năm nay sao nào vào giữa? – 年白入中
Theo phép tam nguyên niên bạch của sách, tính từ năm Giáp Tý 1984 hạ nguyên Thất Xích vào giữa, mỗi năm lùi một số, thì năm Bính Ngọ 2026 Nhất Bạch vào giữa.
Tháng Giêng sao nào vào giữa? – 正月月白
Năm Tý, Ngọ, Mão, Dậu tháng Giêng Bát Bạch vào giữa; năm Dần, Thân, Tỵ, Hợi Nhị Hắc; năm Thìn, Tuất, Sửu, Mùi Ngũ Hoàng. Mỗi tháng sau lùi một số.
Tử Bạch có giải được mọi sát không? – 紫白能解諸凶否
Không. Sách nói bốn sao cát Tử Bạch vượng tướng đến phương thì giải được các hung, nhưng không giải được Đại Nguyệt Kiến và Tiểu Nhi Sát; nếu Tử Bạch đang hưu tù thì cũng không giải được các hung khác.
Muốn sửa nhà phải xem gì trước? – 拆修先看
Trước xem đồ phương vị niên thần trong lịch năm: phương định sửa phải trống sát. Rồi gạt Đại Nguyệt Kiến, Tiểu Nhi Sát, sau cùng chọn ngày phá nhà hay ngày động thổ trong lịch.










