Dương Trạch Ái Chúng Thiên
新增陽宅愛眾篇 卷三 (星宮相尅受病論 · 論外形局勢 · 宅近道水林坵 · 宅形缺陷 · 新宅近廟)
Tác giả: Trương Giác Chính 張覺正 (tự Bội Minh 佩鳴, người Tín Đô 信都, giám sinh Quốc Tử Giám, đời Thanh) · con Trương Toản 張瓚 (tự Triệu Ngọc 肇玉) hiệu duyệt · tựa của Tiêu Lan Chi 焦蘭芝
Bản gốc: Tân tăng Dương Trạch Ái Chúng Thiên 新增陽宅愛眾篇, bốn quyển Nguyên Hanh Lợi Trinh, phụ đồ hiệu chính, Tảo Diệp Sơn Phòng tàng bản, Quang Tự Canh Thìn (1880).
Bài này khép lại quyển ba Dương Trạch Ái Chúng Thiên (陽宅愛眾篇) bằng bốn phần nhìn ra ngoài con người và ngoài ngôi nhà: sao khắc cung thì ai mắc bệnh gì (星宮相尅受病論) kèm bài Tương ứng ca; ngoại hình cục thế (論外形局勢) với đường, nước, rừng, gò quanh nhà; hình nhà khuyết, lệch, nhọn (宅形缺陷斜尖吉凶式) với mười sáu đồ; và nhà gần miếu (新宅近廟吉凶), xét ngũ hành của vị thần trong miếu với phương miếu nằm so với nhà. Đây là phần tác giả gom từ nhiều sách hình thế và tự thêm lời bàn của mình.
Trả lời nhanh: Theo Dương Trạch Ái Chúng Thiên, quẻ nào bị sao nào khắc thì người của quẻ ấy mắc bệnh ở tạng phủ của hành ấy: Càn, Đoài Kim bị Ngũ Quỷ Hoả khắc thì ông già, thiếu nữ hại phổi; Chấn, Tốn Mộc bị Tuyệt Mệnh Kim khắc thì trưởng nam, trưởng nữ hại gan, gân xương; Khảm bị Hoạ Hại Thổ khắc thì trung nam hại thận; Ly bị Lục Sát Thuỷ khắc thì trung nữ hại tim; Cấn, Khôn bị Sinh Khí Mộc khắc thì hại tỳ vị. Ngoài nhà, sau cao trước thấp, nước ôm, đường không đâm là cát; chùa miếu, mồ mả trong trăm bước, đường lớn đâm, bốn mặt ngã tư là hung. Hình nhà vuông, dài Nam Bắc, trước hẹp sau rộng là cát; khuyết Càn, Cấn, Khôn, trước rộng sau hẹp như quan tài là hung, riêng khuyết Tốn lại tốt. Miếu gần nhà thì lấy ngũ hành của thần miếu xét sinh khắc với quẻ nhà, miếu mới thì cát, miếu đổ nát thì hung.
Thầy Vũ Giới giảng: "Đến cuối quyển ba, Trương Giác Chính bước ra khỏi cái sân. Nhà đẹp cục mà ngoài cổng có đường đâm, sau nhà là hố, bên cạnh là miếu đổ, thì cục trong cũng không giữ được. Lý khí và hình thể phải đi cùng nhau."

Sao khắc cung sinh bệnh – 星宮相尅受病論
夫天有七星宅有八方八方即八卦也而八卦七星不外陰陽五行五行相尅星卦失和則禍及人身
Dịch: Trời có bảy sao, nhà có tám phương, tám phương tức tám quẻ; mà tám quẻ bảy sao không ra ngoài âm dương ngũ hành. Ngũ hành khắc nhau, sao và quẻ mất hoà thì hoạ đến thân người.
Người ta mắc bệnh đều phát từ tạng phủ; năm tạng sáu phủ cũng là Kim Mộc Thuỷ Hoả Thổ. Muốn biết ai mắc bệnh thì xét quẻ nào bị sao nào khắc, thân mắc tai gì thì xét ngũ hành tổn tạng phủ nào. Tác giả đi qua từng quẻ:
- Càn là dương Kim, là ông già, cũng là vàng ngọc của cải, trong thân thuộc phổi; Đoài là âm Kim, là thiếu nữ, cũng là tơ lụa áo quần, cũng thuộc phổi. Ngũ Quỷ Hoả vào cung thì hại phổi của ông già, thiếu nữ, sinh ho, đờm dãi; Lục Sát, Hoạ Hại, Tuyệt Mệnh đến thì bại của, hại gia súc.
- Chấn là dương Mộc, trưởng nam; Tốn là âm Mộc, trưởng nữ; trong thân thuộc gan, gân xương, đùi cánh tay. Tuyệt Mệnh Kim vào cung thì sinh đau gân xương, lưng chân, phong tê, hại mắt.
- Khảm là Thuỷ, trung nam, thuộc thận và huyết mạch. Hoạ Hại Thổ vào cung thì sinh liệt, đau mỏi gối lưng, đầy trướng, phù thũng.
- Ly là Hoả, trung nữ, thuộc tim. Lục Sát Thuỷ vào cung thì sinh đau tim, bệnh thai, băng huyết, nôn nghẹn.
- Cấn là dương Thổ, thiếu nam, thuộc tỳ; Khôn là âm Thổ, lão mẫu, thuộc vị. Tham Lang Mộc vào cung thì sinh ăn không tiêu, đầy đau, chướng bụng.
金被火尅肺經傷 咳嗽痰涎喘難當 胸痞頭疼並眩暈 皮毛焦落熱非常
Dịch: Kim bị Hoả khắc, kinh phổi bị thương: ho, đờm, suyễn khó chịu; tức ngực, đau đầu, chóng mặt; da lông khô rụng, nóng khác thường.
五鬼尅金寅午戌 六煞息火申子辰 絕命傷木巳酉丑 生損土宮亥卯未
禍能消水旺四季 相尅得令禍更深
Dịch (Tương ứng ca): Ngũ Quỷ khắc Kim năm Dần Ngọ Tuất, Lục Sát dập Hoả năm Thân Tý Thìn, Tuyệt Mệnh hại Mộc năm Tỵ Dậu Sửu, Sinh Khí tổn cung Thổ năm Hợi Mão Mùi; Hoạ Hại làm tiêu Thuỷ, vượng ở bốn tháng cuối mùa. Khắc nhau mà gặp lệnh thì hoạ càng sâu.

Lời phê đáng nhớ: "Bài luận này từ đầu đến cuối càng lý càng hợp; nhưng khi mở la bàn đoán thế thì không cần từng sợi khớp từng sợi." Tác giả tự nhắc người đọc: bảng bệnh là để hiểu lý, không phải để phán chắc từng người.

Ngoại hình cục thế – 論外形局勢
Tác giả chép một loạt lời của các sách hình thế:
陽宅須教擇地形背山面水若有情山有來龍昂秀發水須圍抱作環形明堂寬大斯爲福
Dịch (Đan kinh khẩu quyết): Dương trạch phải chọn hình đất: lưng tựa núi, mặt hướng nước, như có tình; núi có long mạch tới, ngẩng cao tươi đẹp; nước phải vây ôm thành vòng; minh đường rộng rãi thì là phúc.
Triệu Ngọc Sa nói nền dương trạch thì long phải dài, nền phải rộng, nước phải lớn mà tụ, uốn cong lớn, sa phải giao kết lớn, xa xa chầu về, vì sức của nền dương lớn hơn đất âm. Xuyên sơn tấu nói quan trọng nhất là thế đất rộng bằng, không nên minh đường lệch hẹp; ở hang núi thì chỉ cần tàng phong, ở đồng bằng thì trước hết phải được nước. Tư Nga nói xét cục lấy nước làm bằng; đồng bằng không có nước thì lấy đường đi mà định cục. Xan Hà đạo nhân nói hình nền là vuông tròn dài ngắn cong thẳng lõm lồi cao thấp của nền nhà, tóm lại rộng bằng vuông vức tròn đầy là cát, méo lệch vỡ vụn là hung. Kim kính nói sau nền phải tròn cao, sau có tựa trước bằng thì tích giàu; bốn bên nên trồng tre cây thì giàu sang bền chắc.
Tác giả tổng kết: nhà cửa bên trong cát hung quan hệ tới thịnh suy một nhà, nhưng sa thuỷ hướng bối, đường đi đâm bắn bên ngoài cũng quan hệ tới hoạ phúc. "Thường thấy nhà người ta nhà cửa cũng đẹp, mà thể nhà không chỉnh, sa thuỷ vô tình, đường trước cửa quay lưng, đến nỗi gia đạo nhiều trái ngang." Vì vậy ông vẽ thêm các đồ hình thế quanh nhà.
右臨白虎北環山 左有青龍水灣灣 地靈人傑出公相 不入文班入武班
Dịch: Bên phải giáp đường Bạch Hổ, phía Bắc núi vòng; bên trái có Thanh Long nước uốn quanh. Đất thiêng người giỏi, sinh công khanh; không vào ban văn thì vào ban võ.
Mười ba đồ nhà với đường, nước, rừng, gò có thể gom lại:
- Cát: phải có đường, trái có nước uốn, Bắc có gò; nước chảy ở Đông và Nam, gò ở Bắc, đủ Chu Tước, Huyền Vũ, Long, Hổ; trước có nước ôm, sau có gò, nước phát nguyên Tây Nam chảy về Cấn; trước có gò thấp, sau có gò cao, phía Tây nước ôm, phía Đông đê cách một dặm; nước từ Tây chảy về Đông, đầu Đông sông dài chín khúc, sau cao xa; Tây Nam có ao, Tây Bắc có gò, Cấn có đồi; Càn, Khôn, Cấn, Khảm có gò đất cao, trước bằng sau có thế.
- Hung: chùa miếu, gò mả cách nhà chưa đến trăm bước, không kể phương nào; hai bên thấp, phía sau cao (đàn bà goá, con nuôi); đường lớn từ Nam đâm thẳng cửa; đường lớn phía Bắc đâm vào lưng nhà (trộm cướp, chết dữ); trước sau đều có gò; bốn mặt là ngã đường, nhà phạm "bèo trôi".
四面交道不吉祥 宅犯浮萍怎得常 傷丁破財人難住 投河自縊並中亡
Dịch: Bốn mặt giao đường không lành, nhà phạm bèo trôi sao bền được. Hại người phá của, người khó ở; nhảy sông, thắt cổ, chết giữa chừng.
Và lời ca kết nhóm đồ cát: "Ba nhà cát kê trên đều tự nhiên, nhà ông có thì là ruộng phúc; nếu nhà cát mà người không cát, nghìn cân lại đặt lên vai người yếu."


Mười sáu hình nhà khuyết, lệch, nhọn – 宅形缺陷斜尖吉凶式
Phần này vẽ mười sáu hình nền nhà, mỗi hình kèm bốn câu thơ. Đọc chung, quy tắc khá rõ: quẻ nào bị khuyết thì người của quẻ ấy chịu thiệt.
- Bên phải ngắn bên trái dài (lệch): dương vượng âm suy, vợ chịu nạn; bỏ phần nhọn lệch cho vuông thì vợ chồng đến già. Bên phải dài bên trái ngắn: âm vượng dương suy, tổn chồng.
- Khuyết Tây Nam (Khôn): ông già ắt lấy vợ kế; của có, gia súc thịnh, nhưng con với mẹ kế lòng không thuận.
- Khuyết Đông Nam (Tốn): "Thìn Tỵ không đủ lại là lành", ở thì giàu sang đại cát. Đây là ngoại lệ duy nhất trong các hình khuyết.
- Khuyết Tây Bắc (Càn): gia trưởng giảm thọ, dù gia súc thịnh của vượng. Khuyết Đông Bắc (Cấn): thiếu thiếu nam, con nối không đủ, "dẫu có vàng trăm vạn, dưới gối không con".
- Khuyết chính Nam (Ly): gọi là "nhà đẩy xe", trước nghèo sau tuyệt; cắt hai góc ra dùng ngoài, lấy phần vuông làm nhà. Khuyết chính Bắc (Khảm): hình đuôi én, thiếu người, phải nuôi con nuôi; cắt hai góc, sửa lại cho núi chủ chỉnh tề.
- Khuyết Đoài: hình "khoá da", thiếu nữ thiếu phụ nhiều tai. Khuyết Chấn: trưởng nam mất sớm; cắt phần trước dùng riêng.
- Nam Bắc dài, Đông Tây hẹp: giàu sang, gia súc sinh sôi. Đông Tây rộng, Nam Bắc hẹp: khí ngắn, lâu sau bại.
- Trước hẹp sau rộng: ở yên, giàu sang. Trước rộng sau hẹp: như hình quan tài, tán của chết người.
- Trước tròn sau rộng: gọi là "huyệt tằm", đại cát. Sau nhọn trước rộng: như "sao Hoả kéo nhà", nhà kêu nóc nứt, đêm đêm kinh sợ.

宅形方長最爲貞 若是缺斜非吉祥 路水相抱旺財丁 反弓無情難居常
Dịch: Hình nhà vuông, dài là chính nhất; nếu khuyết lệch thì không cát tường. Đường nước ôm nhau thì vượng của người; quay lưng vô tình thì khó ở lâu.

Nhà gần miếu – 新宅近廟吉凶
Tác giả mở đầu: từ sau Hán Đường, miếu vũ rất nhiều, từ kinh đô, châu huyện đến trấn, xưởng, làng xóm, chưa nơi nào không có miếu. Đời bàn về miếu gần nhà không thống nhất: có người nói "miếu đánh tám phương", có người nói "miếu phát ba họ", có người nói "miếu làm việc cho người thì hưng, người làm việc cho miếu thì bại", hỏi lý do thì bảo nhà cao miếu thấp là miếu làm việc cho người, miếu cao nhà thấp là người làm việc cho miếu.
余思廟之高大者亭樓殿閣何房不爲所欺廟之低小者撫矮數椽何屋不能欺奈何近高大廟者亦有興旺之家近低小者不乏絕敗之宅
Dịch: Tôi nghĩ: miếu cao lớn, đình lầu điện các, nhà nào chẳng bị nó lấn; miếu thấp nhỏ, vài cây kèo lùn, nhà nào chẳng lấn được nó. Vậy sao gần miếu cao lớn cũng có nhà hưng vượng, gần miếu thấp nhỏ cũng không thiếu nhà bại tuyệt?
Ông kết luận lời đời toàn không có gốc. Miếu đều đặt tên theo thần, thần đều ở trong ngũ hành, sao có thể lấy cao thấp mà luận? Lẽ phải là lấy ngũ hành của thần miếu hợp với ngũ hành của quẻ nhà: sinh nhà, có ích thì cát; khắc nhà, có tổn thì hung. Lại thêm: miếu phần nhiều đầu thuận sau nghịch, miếu mới thì cát, miếu đổ nát thì hung.
Bảng ngũ hành các miếu của sách: Ngọc Hoàng miếu Tuất Thổ, Quan Đế miếu Ngọ Hoả, Huyền Vũ miếu Hợi Thuỷ, Long Vương miếu Quý Thuỷ, Đông Nhạc miếu Tý Thuỷ, Thành Hoàng miếu Tý Thuỷ, Thổ Địa miếu Tuất Thổ, Dược Vương miếu Tuất Thổ, Tài Thần miếu thuộc Kim, Ôn Thần miếu Dần Mộc, Văn miếu và Văn Xương Ất Mộc, Khôi Tinh Đinh Hoả… Mỗi miếu có lời đoán khi mới và khi đổ nát, ví dụ Quan Đế miếu mới thì nam nữ yên lành, đổ nát thì gia đạo phá bại; Thành Hoàng miếu mới thì văn võ dễ thành, đổ nát thì nam nữ mù mắt. Riêng miếu Bát Lạp thì "có hung không có cát, miếu nhỏ còn được, lớn thì hoạ hại khác thường".

Phần cuối, Luận miếu cư bát phương sinh khắc, nói thêm: không thể chỉ theo bảng, còn phải xét miếu nằm ở phương nào. Miếu Thổ Địa (Tuất Thổ) ở Tây Bắc Càn thì Thổ sinh Kim Càn, chủ sống lâu mà giàu; ở chính Bắc Khảm thì Thổ khắc Thuỷ, trung nam chết trẻ. Miếu Quan Đế (Ngọ Hoả) được tác giả xét đủ tám phương và trung ương:

"Các miếu nhiều không kể hết, chỉ nêu một hai làm lệ; các miếu khác cũng theo đây mà suy." Quyển ba kết thúc ở đây.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Phần cuối quyển ba có ba điểm người học nên giữ.
Bảng bệnh là để hiểu, không để doạ. Nối mỗi quẻ với một người trong nhà và một tạng phủ là cách người xưa đọc sự mất cân bằng của nhà thành sự mất cân bằng của thân. Tác giả tự phê "không cần từng sợi khớp từng sợi". Phong Thuỷ Liên Hoa dùng bảng này để biết nên chú ý ai, chú ý gì, không dùng để phán bệnh thay thầy thuốc.
Hình nền là thứ khó sửa nhất. Cửa đổi được, bếp dời được, nhưng hình lô đất thì gần như cố định. Mười sáu hình khuyết lệch, cùng phép tiệt lộ ở bài trước, cho thấy cách chữa: lấy phần vuông làm nhà chính, phần khuyết lệch dùng việc phụ. Khi chọn đất mua, nhớ ngay quy tắc: vuông và dài theo trục sâu là tốt, trước rộng sau hẹp là kỵ, khuyết Tây Bắc và Đông Bắc là nặng.
Miếu là một nguồn khí mạnh gần nhà. Tác giả bác bỏ lối nói cao thấp, đưa về ngũ hành và phương vị. Ở Việt Nam, đình, chùa, miếu, nhà thờ họ gần nhà rất phổ biến; cách xét của sách (thần gì, ở phương nào, còn được chăm hay đã đổ nát) vẫn dùng được, kết hợp với hình thế: mái miếu có chĩa vào cửa nhà không, khoảng cách bao xa.
Biết các đồ và bảng là phần Thư. Đứng ở một khu đất thật, đọc được long, thuỷ, đường, gò, nhận ra hình nền và miếu quanh nhà đang tác động ra sao, là phần Nhãn, phải theo Thầy đi thực địa.

Tóm lại – 總結
Quyển ba Dương Trạch Ái Chúng Thiên kết thúc bằng bốn phần hướng ra ngoài. Sao khắc cung sinh bệnh: Kim bị Hoả hại phổi, Mộc bị Kim hại gan, Thuỷ bị Thổ hại thận, Hoả bị Thuỷ hại tim, Thổ bị Mộc hại tỳ vị, ứng vào năm tam hợp của sao khắc. Ngoại hình cục thế: lưng tựa núi, mặt hướng nước, nước ôm, minh đường rộng là cát; chùa miếu, mồ mả gần, đường đâm trước sau, bốn mặt ngã tư là hung. Hình nhà: vuông, dài Nam Bắc, trước hẹp sau rộng, trước tròn sau rộng là cát; khuyết Càn, Cấn, Khôn, Ly, Khảm, Đoài, Chấn, trước rộng sau hẹp, sau nhọn là hung, riêng khuyết Tốn lại tốt. Nhà gần miếu: xét ngũ hành của thần miếu với quẻ nhà và phương miếu nằm, miếu mới cát, miếu đổ nát hung. Bài sau mở quyển bốn với phần chọn ngày: Tử Bạch, tam nguyên, Hà Lạc can chi.
Bài trước: Dương Trạch Ái Chúng Thiên (13): Nền nhà, cửa phòng và phép tiệt lộ phân phòng.
Bài sau: Dương Trạch Ái Chúng Thiên (15): Tựa phần chọn ngày, Tử Bạch, tam nguyên và Hà Lạc can chi.
Nguồn: Dương Trạch Ái Chúng Thiên (陽宅愛眾篇) của Trương Giác Chính, quyển ba (Lợi), tờ 42–57: Tinh cung tương khắc thụ bệnh luận, Tương ứng ca, Luận ngoại hình cục thế, Trạch cận đạo thuỷ lâm khâu cát hung thức, Trạch hình khuyết hãm tà tiêm cát hung thức, Tân trạch cận miếu cát hung, Chư miếu sở thuộc ngũ hành, Luận miếu cư bát phương sinh khắc. Bản Tảo Diệp Sơn Phòng tàng bản, Quang Tự Canh Thìn (1880); sách thuộc công cộng. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; sơ đồ vẽ lại bởi Phong Thuỷ Liên Hoa; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo hướng cửa và sơn toạ để biết nhà thuộc quẻ nào.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ mặt bằng, chia tám cung, ghi sao du niên theo cửa lên từng cung.
- Lập Cục Pháp: lập cục dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Dương Trạch Ái Chúng Thiên (13): Nền nhà, cửa phòng và phép tiệt lộ phân phòng
- Dương Trạch Ái Chúng Thiên (12): Biến trạch, hoá trạch và án nhà hiệu Thuận Hưng
- Dương Trạch Ái Chúng Thiên (1): Giới thiệu sách: Trương Giác Chính, bài tựa, tự tự và tôn chỉ xem nhà
- Kệ sách Tam Hợp trên Kho Sách Quý
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Biết các đồ và bảng là phần Thư; đứng ở khu đất thật mà đọc được long, thuỷ, đường, gò, hình nền và miếu quanh nhà đang tác động ra sao là phần Nhãn, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Sao nào khắc cung nào thì sinh bệnh gì? – 星宮相尅受病
Theo Dương Trạch Ái Chúng Thiên: Ngũ Quỷ Hoả khắc Càn, Đoài hại phổi; Tuyệt Mệnh Kim khắc Chấn, Tốn hại gan, gân xương; Hoạ Hại Thổ khắc Khảm hại thận; Lục Sát Thuỷ khắc Ly hại tim; Sinh Khí Mộc khắc Cấn, Khôn hại tỳ vị.
Nhà khuyết góc nào là tốt? – 缺巽
Trong mười sáu hình nhà, chỉ nhà khuyết Đông Nam (Tốn) được sách khen: "Thìn Tỵ không đủ lại là lành", ở thì giàu sang. Khuyết các góc khác đều hung.
Nhà gần chùa miếu có xấu không? – 宅近寺廟
Sách xếp chùa miếu, gò mả cách nhà dưới trăm bước vào đồ hung. Phần nhà gần miếu thì xét kỹ hơn: lấy ngũ hành của thần miếu và phương miếu nằm để xem sinh hay khắc quẻ nhà; miếu mới thì cát, miếu đổ nát thì hung.
"Nhà cao miếu thấp" có phải là tốt? – 房高廟低
Tác giả bác bỏ lời đồn này: gần miếu cao lớn vẫn có nhà hưng, gần miếu thấp nhỏ vẫn có nhà bại. Theo ông, phải xét ngũ hành của thần miếu với quẻ nhà, không xét cao thấp.
Nhà trước rộng sau hẹp có sao không? – 前寬後窄
Sách gọi là hình quan tài, chủ tán của, hại người, không yên. Ngược lại nhà trước hẹp sau rộng thì ở yên, giàu sang.










