💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Dương Trạch Ái Chúng Thiên (13): Nền nhà, cửa phòng và phép tiệt lộ phân phòng

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Dương Trạch Ái Chúng Thiên (13): Nền nhà, cửa phòng và phép tiệt lộ phân phòng

Dương Trạch Ái Chúng Thiên
新增陽宅愛眾篇 卷三 (宅基房門論 · 宅基缺陷截路論 · 截路分房圖)
Tác giả: Trương Giác Chính 張覺正 (tự Bội Minh 佩鳴, người Tín Đô 信都, giám sinh Quốc Tử Giám, đời Thanh) · con Trương Toản 張瓚 (tự Triệu Ngọc 肇玉) hiệu duyệt · tựa của Tiêu Lan Chi 焦蘭芝
Bản gốc: Tân tăng Dương Trạch Ái Chúng Thiên 新增陽宅愛眾篇, bốn quyển Nguyên Hanh Lợi Trinh, phụ đồ hiệu chính, Tảo Diệp Sơn Phòng tàng bản, Quang Tự Canh Thìn (1880).

Sau phần nhà nhiều lớp, quyển ba Dương Trạch Ái Chúng Thiên (陽宅愛眾篇) quay về hai chuyện rất thực của người làm nhà: cửa trong nhà phải đối nhau thế nào (宅基房門論), và nền đất không vuông thì làm sao (宅基缺陷截路論). Câu trả lời cho chuyện thứ hai là phép tiệt lộ phân phòng (截路分房): mở hẻm cắt nền khuyết thành nhiều nền vuông, mỗi nền một cửa, một dãy chủ, một quẻ riêng. Tác giả vẽ bốn thức phân phòng và năm thức nền khuyết, đều là những lô đất phố có thật ở Hoa Bắc thời ấy.

Trả lời nhanh: Theo Dương Trạch Ái Chúng Thiên, cửa là chỗ nạp khí: cổng lớn và cửa phụ phải hợp nhau, cửa và cửa sổ các dãy trong nhà phải đối nhau thì gia đình hoà thuận. Nếu dãy nhà lệch góc không đối được thì lệch hẳn một cửa cũng không hại, nhưng tuyệt đối không được lệch nửa cửa, chủ khẩu thiệt thị phi. Lời đồn "hai cửa đối nhau thì một nhà thoái" chỉ đúng với cửa chùa, cửa miếu, không áp cho nhà ở. Nền nhà vuông vức là tốt; nền khuyết góc thì dùng phép tiệt lộ: rộng dùng rộng, hẹp dùng hẹp, chia thành các nền vuông, mỗi nền mở cửa riêng, lập vua tôi riêng, Đông hợp Đông, Tây hợp Tây. Khi buộc phải chọn, thà nền khuyết Tây Nam chứ không để khuyết Đông Bắc.

Thầy Vũ Giới giảng: "Đất phố bây giờ hiếm lô nào vuông. Phép tiệt lộ phân phòng của Trương Giác Chính là lời giải hai trăm năm trước cho đúng bài toán ấy: đừng ép cả lô méo thành một nhà, hãy cắt ra những khối vuông, mỗi khối một cục."

Ngõ hutong và cổng tứ hợp viện ở Bắc Kinh
Ngõ hutong và cổng tứ hợp viện ở Bắc Kinh: những lô nhà phố cắt bằng ngõ hẻm là bối cảnh của phép tiệt lộ phân phòng. Ảnh: Hugh Llewelyn, Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0.

Nền nhà, cửa phòng – 宅基房門論

夫宅門所關甚重皆宜細心調理門爲納氣大門與便門須要相合宅內門窗務必相對方能家庭和睦百事順利

Dịch: Cửa của nhà quan hệ rất nặng, đều phải để tâm điều chỉnh. Cửa là chỗ nạp khí; cổng lớn và cửa phụ phải hợp nhau, cửa và cửa sổ trong nhà nhất định phải đối nhau thì gia đình mới hoà thuận, trăm việc thuận lợi.

倘房偏二隅門窗不能相對即錯過一門亦無礙斷不可半對不對也如錯半門定主口舌是非家多乖戾即大門亦如是矣

Dịch: Nếu dãy nhà lệch về hai góc, cửa và cửa sổ không đối nhau được, thì lệch hẳn qua một cửa cũng không hại; tuyệt đối không được nửa đối nửa không. Nếu lệch nửa cửa thì ắt chủ khẩu thiệt thị phi, nhà nhiều ngang trái; cổng lớn cũng vậy.

Sơ đồ cửa trong nhà theo Trạch cơ phòng môn luận: đối thẳng, lệch hẳn một cửa và lệch nửa cửa
Cửa và cửa sổ các dãy trong nhà nên đối nhau; nếu dãy nhà lệch góc không đối được thì lệch hẳn một cửa cũng không hại; kỵ nhất là lệch nửa cửa, chủ khẩu thiệt thị phi, nhà nhiều ngang trái. Vẽ lại theo Dương Trạch Ái Chúng Thiên – Phong Thuỷ Liên Hoa

Tác giả còn bác một lời đồn của người đời: "hai cửa đối nhau thì ắt có một nhà thoái". Ông nói đó là nghe đồn mà không biết phân biệt: điều kiêng hai cửa đối nhau là nói cửa chùa với cửa miếu không được đối nhau, còn nhà ở của người thì chưa từng có thuyết ấy. Đây là một ví dụ hiếm thấy sách phong thuỷ cổ tự sửa một tục kiêng của dân gian.

Lý do cửa phải đối nhau gắn với cách sách nhìn khí: khí từ cổng vào sân, rồi đi thẳng vào cửa các dãy; cửa đối cửa thì khí đi một đường liền, các dãy "nhìn" nhau; lệch hẳn một cửa thì khí rẽ rõ ràng, không vướng; còn lệch nửa cửa thì khí vào gờ tường, bị chẻ đôi, nên sinh chuyện cãi cọ, mỗi người một ý.

Sân trong và dãy nhà chính của Cung Vương phủ ở Bắc Kinh
Sân trong và dãy nhà chính của Cung Vương phủ: các dãy quanh sân mở cửa đối nhau theo trục, đúng phép "cửa đối cửa, cửa sổ đối cửa sổ". Ảnh: Caitriana Nicholson, Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0.

Nền khuyết và phép tiệt lộ – 宅基缺陷截路論

凡宅基以方正爲佳但方正者少而缺陷者多不用截路之法難免無病

Dịch: Phàm nền nhà lấy vuông vức làm đẹp; nhưng nền vuông thì ít, nền khuyết thì nhiều; không dùng phép tiệt lộ thì khó tránh có bệnh.

寬則寬用窄則窄用各開門戶各裝卦爻宜東裝東宜西裝西務必各取其方正而成局

Dịch: Rộng thì dùng rộng, hẹp thì dùng hẹp; mỗi phần mở cửa riêng, đặt quẻ hào riêng, hợp Đông thì đặt Đông, hợp Tây thì đặt Tây; nhất định mỗi phần lấy cái vuông vức của nó mà thành cục.

"Tiệt lộ" nghĩa đen là cắt đường: mở một con hẻm (hồ đồng) xuyên qua lô đất, tách phần khuyết ra, để mỗi phần còn lại là một hình chữ nhật trọn vẹn. Mỗi phần có cửa riêng, dãy chủ riêng, tính du niên riêng như một nhà độc lập. Ông vẽ đồ để "người ta nhìn là rõ, biết đường tránh".

Sơ đồ phép tiệt lộ phân phòng: nền nhà khuyết góc được cắt đường chia thành các nền vuông
Nền nhà khuyết một góc thì không ép làm một khối, mà mở hẻm cắt thành các nền vuông vức, mỗi nền một cửa, một dãy chủ, một quẻ riêng, phần đất thừa dùng làm việc vặt. Vẽ lại theo Dương Trạch Ái Chúng Thiên – Phong Thuỷ Liên Hoa
Trang bản gốc Tân tăng Dương Trạch Ái Chúng Thiên (1880), quyển ba
Trang bản gốc Tân tăng Dương Trạch Ái Chúng Thiên (1880), quyển ba: thức tiệt lộ phân phòng thứ nhất, một nền chia hai phần, mỗi phần có cổng riêng, dãy nhà ghi lệch về góc nào và cao thấp ra sao.

Bốn thức tiệt lộ phân phòng – 截路分房四式

Thức một, cổng chung chính Bắc: phía Tây mở cửa thứ hai ở cung Cấn: dãy Tây cao lớn làm vua, dãy Bắc lệch Càn làm tướng, dãy Nam lệch Khôn làm tài, dãy Đông thấp nhất, cửa và cửa sổ đối với dãy Tây; người ở người của đều vượng. Phía Đông mở cửa thứ hai ở cung Càn: dãy Bắc lệch Đông Bắc, dãy Nam lệch Tây Nam, cửa đối cửa sổ, cửa sổ đối cửa; dãy Đông thấp nhất, trăm việc như ý.

乾艮二門正相冲 西四合西東合東 吉星高大作主向 群凶退服丁財興

Dịch: Hai cửa Càn, Cấn đâm thẳng nhau, Tây tứ hợp Tây, Đông hợp Đông. Sao cát cao lớn làm chủ hướng, bầy hung lui phục, người của hưng.

Thức hai, một nền hai sân bên hẻm Nam Bắc: sân trước mở cửa Khảm chính Bắc, dãy Nam cao lớn làm chủ; sân sau mở cửa Ly chính Nam, dãy Bắc cao lớn làm chủ; cả hai đều xây ảnh bích hình thước thợ để tránh Thuỷ Hoả nung nhau. Lời tán: "Một chính hai sương, Nam Bắc cân nhau; nếu hỏi phép nước, sân Nam còn bàn."

Thức ba, nhà phía Bắc phố chia hai sân: cổng giữa mở chính Nam; phía Tây mở cửa Tốn Đông Nam, dãy Bắc nên ở chính giữa, lấy Thuỷ sinh Mộc; phía Đông mở cửa Khôn Tây Nam, dãy Bắc nên lệch về Càn, lấy Kim được Thổ sinh. Hai nhà theo đồ mà làm cao thấp, lệch chính đúng phép thì đều thêm của vượng người. Lời tán: "Lấy Khôn đối Tốn, Kim Mộc làm láng giềng; Mộc không bị Kim khắc vì Đông Tây luận riêng."

Thức bốn, nền bảy gian phía Bắc phố: từ phía Đông cắt năm gian làm nhà ở, phía Tây còn hai gian để dùng việc vặt; dùng phép tiệt lộ phân phòng, theo cửa phụ mà chọn cát. Tham Lang đến Khảm được Thuỷ sinh, cửa và nhà hợp nhau; cửa phụ vừa đúng đất trường sinh, Cấn Khôn thông nhau cũng hưng. Lời tán: "Trong kinh có quyền, trong quyền có kinh; kinh quyền dùng lẫn, dùng không cùng."

Trang bản gốc Tân tăng Dương Trạch Ái Chúng Thiên (1880), quyển ba
Trang bản gốc Tân tăng Dương Trạch Ái Chúng Thiên (1880), quyển ba: đồ một nền phía Bắc phố cắt bằng hẻm Nam Bắc ở giữa, chia thành các sân có cổng riêng, đường nước vẽ chấm.

Năm thức nền khuyết – 缺陷分院五式

Khuyết Tây Bắc, một nền chia ba sân: mỗi sân mở cửa riêng, lập vua tôi riêng, đặt quẻ riêng để phối âm dương, Đông Tây không phạm là nhà cát. Thơ: "Cắt đường chia nhà, mỗi nơi lập vua; Đông Tây chớ phạm, dương phối âm."

Khuyết Đông Bắc: nền khuyết cung Cấn thì ắt chủ thiếu người lớn; chỉ có cách chia trước sau làm hai nhà, rộng dùng rộng, hẹp dùng hẹp, mỗi nhà lấy phần vuông vức, mở cửa riêng, định vua tôi riêng, đều thành nhà tốt; "người đời gọi là chuyển hoạ thành phúc, chính là đây". Lời tán: "Cái khó của nhà này ở phía Bắc; tuy đã thành cục, nên thêm cửa phụ."

Trang bản gốc Tân tăng Dương Trạch Ái Chúng Thiên (1880), quyển ba
Trang bản gốc Tân tăng Dương Trạch Ái Chúng Thiên (1880), quyển ba: đồ nền khuyết góc Đông Bắc, chia trước sau thành hai nhà, mỗi nhà một cổng và dãy chủ riêng.

Khuyết Đông Nam, trước hẹp sau rộng, chia ba sân: từ chỗ khuyết chừa nửa đoạn hẻm đặt cổng chung. Sân sau mở cửa Đông Nam, dãy Bắc ở giữa lấy Thuỷ sinh Mộc, lấy dãy Nam Thiên Ất làm tài; sân trước mở cửa Đông Bắc, dãy Tây là thiên thổ chủ hướng, lấy Lục Sát ở Chấn làm tài; sân trong hẻm mở cửa Tây Nam, dãy Bắc lệch Tây Bắc lấy Kim Càn được Khôn sinh, lấy Tham Lang ở Cấn làm tài. Lời tán: "Cắt cũng đúng, khuyết cũng phải; chia ba phẩm, không vết không tì."

Khuyết Tây Nam: không lấy được một khối vuông, đành làm hai sân. Sân Bắc mở cửa Tốn, làm nhà Đông tứ, dãy Bắc ở giữa cao lớn, sao cung tương sinh, lấy dãy Nam Thiên Ất làm tài, đất Khôn làm nhà xí đè Ngũ Quỷ. Sân Nam mở cửa Cấn, làm nhà Tây tứ, dãy Tây cao lớn liền nhau là bầy cát tụ hội, dãy Đông thấp, đất Tốn làm nhà xí thì Tuyệt Kim không hại được. Cả hai đều người của vượng.

Trang bản gốc Tân tăng Dương Trạch Ái Chúng Thiên (1880), quyển ba
Trang bản gốc Tân tăng Dương Trạch Ái Chúng Thiên (1880), quyển ba: đồ nền khuyết góc Tây Nam chia hai sân, sân Bắc mở cửa Tốn, sân Nam mở cửa Cấn, có chái Đông và nhà xí ghi rõ.

Khuyết cả Tây Bắc và Đông Nam: hai nhà chạm góc nhau chừng hai trượng, không thể cả hai đều vuông. Tác giả cân nặng nhẹ: "thể nhà thà khuyết Tây Nam, không khuyết Đông Bắc". Sân Tây lấy cho vuông, mở cổng Khôn, dãy Bắc lệch Càn; ở góc Đông Bắc chừa sáu thước đất trống mở cửa phụ Đông Bắc để hai sân thông nhau. Sân Tây là nhà chủ cho gia trưởng ở, sân Đông là nhà khách cho con cháu hầu ở, hai bên không phá cục, đều người của vượng. Lời tán: "Khéo trong khéo, trời ngoài trời; thể thức như thế, ai bảo không khó."

截路分房權重輕 避重就輕若哉成 便中取吉方爲貴 兩不破局丁財興

Dịch: Cắt đường chia nhà phải cân nặng nhẹ, tránh nặng theo nhẹ mới thành. Trong chỗ tiện mà chọn được cát mới quý, hai bên không phá cục, người của hưng.

Bảng chín thức tiệt lộ phân phòng và chia sân cho nền khuyết trong quyển ba Dương Trạch Ái Chúng Thiên
Bốn thức tiệt lộ phân phòng và năm thức nền khuyết Tây Bắc, Đông Bắc, Đông Nam, Tây Nam, khuyết cả Tây Bắc lẫn Đông Nam, mỗi thức ghi cách chia sân, mở cửa và ý chính của lời phê. Vẽ lại theo Dương Trạch Ái Chúng Thiên – Phong Thuỷ Liên Hoa

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Phần này nói với người làm phong thuỷ đô thị hôm nay rõ hơn bất cứ phần nào của sách.

Thứ nhất, cửa trong nhà là chi tiết dễ sửa nhất mà ít người để ý. Cửa phòng ngủ lệch nửa cửa phòng đối diện, cửa nhà vệ sinh lệch nửa cửa bếp: theo sách là gốc của cãi vã. Dời cửa vài tấc cho đối thẳng hoặc lệch hẳn là việc nhỏ, chi phí thấp.

Thứ hai, đất méo thì đừng ép một khối. Lô đất hình thang, hình chữ L, đất bị cắt góc do đường, Trương Giác Chính đều không bảo bỏ, mà bảo chia: phần vuông làm nhà chính, phần thừa làm sân, kho, nhà phụ, lối đi, mỗi khối chính có cửa và cục riêng. Thiết kế hiện đại cũng làm đúng như vậy khi tách khối công trình.

Thứ ba, Đông Bắc nặng hơn Tây Nam. Câu "thà khuyết Tây Nam, không khuyết Đông Bắc" cho thấy trong lối nghĩ của sách, Cấn ở Đông Bắc (thiếu nam, con cháu nối dõi) là góc phải giữ. Phong Thuỷ Liên Hoa khi phải cắt góc lô đất cũng ưu tiên giữ góc này, rồi mới xét đến phương vị theo cửa của từng nhà.

Biết các thức tiệt lộ là phần Thư. Cầm một lô đất méo thật, biết cắt ở đâu, mở hẻm ở đâu, mỗi khối mở cửa ở cung nào để thành cục, là phần Nhãn, phải học theo Thầy ngoài thực địa.

Tóm lại một ý: phép tiệt lộ không làm mất đất, chỉ đổi cách dùng đất. Phần vuông được làm nhà ở cho đúng cục; phần méo, phần thừa vẫn có chỗ dùng như sân phơi, kho, lối đi, nhà xí. Người xưa không phí một tấc đất nào, cũng không để một góc méo nào phá cục cả nhà.

Ngõ trong Kiều Gia Đại Viện, nhiều lớp cổng
Ngõ trong Kiều Gia Đại Viện với nhiều lớp cổng: mỗi sân trong khu nhà lớn là một nền vuông có cổng và dãy chủ riêng, đúng tinh thần "các mở cửa riêng, các lập vua tôi". Ảnh: Francisco Anzola, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Tóm lại – 總結

Theo Dương Trạch Ái Chúng Thiên, cửa là chỗ nạp khí: cổng lớn và cửa phụ phải hợp nhau, cửa và cửa sổ trong nhà phải đối nhau; không đối được thì lệch hẳn một cửa, tuyệt đối không lệch nửa cửa. Kiêng hai cửa đối nhau chỉ áp cho chùa miếu, không áp cho nhà ở. Nền nhà vuông là tốt; nền khuyết thì dùng phép tiệt lộ phân phòng: mở hẻm cắt nền thành các phần vuông, mỗi phần cửa riêng, vua tôi riêng, quẻ riêng, Đông hợp Đông, Tây hợp Tây. Bốn thức phân phòng và năm thức nền khuyết Tây Bắc, Đông Bắc, Đông Nam, Tây Nam và khuyết hai góc cho thấy cách làm cụ thể; khi phải chọn, thà khuyết Tây Nam, không khuyết Đông Bắc. Bài sau vào sao cung khắc nhau sinh bệnh, ngoại hình, hình nhà khuyết lệch và nhà gần miếu.

Bài trước: Dương Trạch Ái Chúng Thiên (12): Biến trạch, hoá trạch và án nhà hiệu Thuận Hưng.

Bài sau: Dương Trạch Ái Chúng Thiên (14): Tinh cung thụ bệnh, ngoại hình, hình nhà khuyết và nhà gần miếu.

Nguồn: Dương Trạch Ái Chúng Thiên (陽宅愛眾篇) của Trương Giác Chính, quyển ba (Lợi), tờ 32–42: Trạch cơ phòng môn luận, Trạch cơ khuyết hãm tiệt lộ luận, Tiệt lộ phân phòng bốn thức, nền khuyết Tây Bắc, Đông Bắc, Đông Nam, Tây Nam và khuyết cả Tây Bắc lẫn Đông Nam. Bản Tảo Diệp Sơn Phòng tàng bản, Quang Tự Canh Thìn (1880); sách thuộc công cộng. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; sơ đồ vẽ lại bởi Phong Thuỷ Liên Hoa; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo hướng cửa và sơn toạ để biết nhà thuộc quẻ nào.
  • Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ mặt bằng, chia tám cung, ghi sao du niên theo cửa lên từng cung.
  • Lập Cục Pháp: lập cục dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Biết các thức tiệt lộ là phần Thư; cầm một lô đất méo thật mà biết cắt ở đâu, mở hẻm ở đâu, mỗi khối mở cửa cung nào để thành cục là phần Nhãn, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Kho sách quý vugioi.com – sách cổ phong thuỷ, Kinh Dịch dịch Việt kèm chữ Hán, đọc miễn phí

Kho sách quý Phong Thuỷ Liên Hoa: gần 40 bộ sách cổ phong thuỷ, Kinh Dịch, chọn ngày, Kỳ Môn dịch Việt kèm chữ Hán, đọc miễn phí. Vào Kho sách →

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Cửa phòng lệch nhau thì có sao không? – 門窗錯半

Theo Dương Trạch Ái Chúng Thiên, lệch hẳn một cửa thì không hại; kỵ nhất là lệch nửa cửa, chủ khẩu thiệt thị phi, nhà nhiều ngang trái. Tốt nhất là cửa đối cửa, cửa sổ đối cửa sổ.

Hai nhà có cửa đối nhau có xấu không? – 二門相對

Tác giả cho lời đồn "hai cửa đối nhau thì một nhà thoái" là nghe nhầm: điều kiêng ấy nói về cửa chùa và cửa miếu đối nhau, nhà ở của người không có thuyết này.

Phép tiệt lộ phân phòng là gì? – 截路分房

Là cách mở hẻm cắt một nền đất khuyết góc thành nhiều nền vuông, mỗi nền mở cửa riêng, lập dãy chủ riêng, tính du niên riêng như một nhà độc lập, hợp Đông thì làm Đông tứ, hợp Tây thì làm Tây tứ.

Nền nhà khuyết góc nào là nặng nhất? – 缺東北

Sách nói nền khuyết cung Cấn Đông Bắc thì chủ thiếu người lớn, và khi phải chọn thì "thà khuyết Tây Nam, không khuyết Đông Bắc".

Phần đất thừa sau khi cắt dùng vào việc gì? – 餘地雜用

Theo các đồ của sách, phần thừa dùng làm việc vặt, làm hẻm đi chung, đặt cổng chung, nhà xí hay cửa phụ thông giữa các sân, miễn không phá cục của các nền vuông.

Từ khoá: nền nhà khuyết góc · phép tiệt lộ phân phòng · 截路分房 · cửa đối cửa · cửa lệch nửa · đất méo phong thuỷ · khuyết đông bắc · dương trạch ái chúng thiên

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…