Dương Trạch Ái Chúng Thiên
新增陽宅愛眾篇 卷二 (自敘 · 相宅定規論 · 門口宜靜論 · 門向吉凶圖 · 修門)
Tác giả: Trương Giác Chính 張覺正 (tự Bội Minh 佩鳴, người Tín Đô 信都, giám sinh Quốc Tử Giám, đời Thanh) · con Trương Toản 張瓚 (tự Triệu Ngọc 肇玉) hiệu duyệt · tựa của Tiêu Lan Chi 焦蘭芝
Bản gốc: Tân tăng Dương Trạch Ái Chúng Thiên 新增陽宅愛眾篇, bốn quyển Nguyên Hanh Lợi Trinh, phụ đồ hiệu chính, Tảo Diệp Sơn Phòng tàng bản, Quang Tự Canh Thìn (1880).
Quyển hai Dương Trạch Ái Chúng Thiên (陽宅愛眾篇) là quyển của hình vẽ. Sau quyển một nặng về lý, Trương Giác Chính mở quyển hai bằng một bài tự tự mới, rồi hai bài luận ngắn mà gốc rễ: Tướng trạch định quy luận (相宅定規論) nói thứ tự xem nhà, Môn khẩu nghi tĩnh luận (門口宜靜論) nói vì sao cửa phải tĩnh. Tiếp theo là mười sáu đồ hướng cửa lành dữ (門向吉凶圖), mỗi đồ một ngôi nhà, một con đường hay vũng nước, kèm bốn câu thơ. Cuối cùng là lời dặn sửa cửa tránh phương vượng và cổng phải tương xứng với nhà. Từ bài sau, quyển hai đi vào từng nhà cửa Càn, Khảm, Cấn, Chấn… với hình vẽ cụ thể.
Trả lời nhanh: Theo Dương Trạch Ái Chúng Thiên, xem nhà có định quy: cửa là chủ, nhà là khách. Trước lấy cửa hợp nhà (chủ ra đón khách), sau lấy nhà hợp cửa (khách đến chào chủ), cần chủ khách hợp nhau, sao cung hợp nhau; rồi xét dãy nào cao lớn mà đoán. Sao cát Tham Lang, Cự Môn, Vũ Khúc cao lớn thì bốn sao hung cũng hoá cát. Cửa như cổ họng của nhà, phải sáng, sạch, rộng, phẳng; kỵ cửa quanh co, tối tăm, kỵ đường, góc nhà, đầu nóc, tượng thú đâm vào. Trước cửa có đường cánh cung ôm vào, nước đai ngọc, hố tụ nước là cát; đường quay lưng, đường đâm thẳng, cây mục, cối xay, nhà nát, ao ba góc là hung. Sửa cửa thì tránh phương đang vượng theo mùa, cổng phải cân với nhà.
Thầy Vũ Giới giảng: "Mười sáu đồ hướng cửa là phần người đi xem nhà dùng nhiều nhất, vì không cần la kinh cũng thấy. Đứng trước cổng, nhìn con đường, nhìn góc mái nhà đối diện, nhìn cái cây, cái hố: thế là đã biết được một nửa."

Tự tự quyển hai – 卷二自敘
古來陽宅書甚多後之學者宜守古徑以終身何可愚而自用遂而復作哉但書雖多而背戾各岐
Dịch: Sách dương trạch xưa nay rất nhiều, người học sau nên giữ đường cũ suốt đời, sao dám ngu mà tự dùng, lại viết thêm? Chỉ vì sách tuy nhiều mà trái nhau, mỗi nhà một ngả.
Tác giả kể: có sách nói nhà có Đông Tây, hai bên không được phạm nhau; có sách nói mở cửa nên ở phương sinh vượng, không ở phương hưu tù; còn phép phiên quái, cửu tinh, tử bạch và cách thức của nhà thì chưa ai giảng rõ, ngay Dương trạch thập thư có bàn tới cũng không tường tận. Ông dẫn Kinh Dịch: cung thất lấy tượng quẻ Đại Tráng; "trời đất định vị, núi đầm thông khí, sấm gió xát nhau, nước lửa không bắn nhau"; rồi hỏi: nhà há không có vị, không có khí, không có chỗ xát nhau mà không bắn nhau sao? Tóm lại tám quẻ đan nhau, đối đãi là thể, lưu hành là dụng, nhà cũng có cái diệu dụng ấy, nên sinh khắc chế hoá của nhà quan hệ lớn tới người sống trong đó.
吾三十餘年親友延請東西南北循環凡幾到處留心每見屋式吉則家業興隆屋式凶則人丁零替
Dịch: Tôi hơn ba mươi năm được bạn bè thân thích mời đi, Đông Tây Nam Bắc quanh đi quẩn lại không biết bao lần, chỗ nào cũng để tâm; thường thấy kiểu nhà cát thì gia nghiệp hưng long, kiểu nhà hung thì nhân đinh tàn lụi.
Ông thấy nhiều nhà giàu sang, tước không phải không hiển, của không phải không tụ, mà dương trạch không tốt thì trai chết yểu, gái goá sớm. Thử nhiều lần đều nghiệm, nên ông không dám giữ riêng: mỗi nhà đều vẽ kiểu nhà, phê lời rõ ràng, "lời nông mà lý thẳng", để người mở sách thấy rõ như chỉ trên bàn tay. Đây là lý do quyển hai toàn hình vẽ.
子夏宅經云人因宅而立宅因人而存人宅相扶感通天地故可以立命不可以聽命也
Dịch: Tử Hạ trạch kinh nói: người nhờ nhà mà đứng, nhà nhờ người mà còn; người và nhà nâng đỡ nhau thì cảm thông trời đất, cho nên có thể lập mệnh, không thể chỉ nghe theo mệnh.
Bài tự tự ký năm Gia Khánh thứ năm, Canh Thân (1800), mùa xuân, tại Ngọc Giai Trai, do giám sinh Quốc Tử Giám Trương Giác Chính, tự Bội Minh, người phía Tây Bắc thành quận Tín Đô viết. Đầu quyển hai còn ghi: "Tín Đô Trương Giác Chính Bội Minh thủ trước, nam Toản Triệu Ngọc hiệu duyệt", tức con trai ông là Trương Toản xem lại bản thảo.

Định quy xem nhà: cửa là chủ, nhà là khách – 相宅定規論
夫相宅有一定之規門爲主房屬客初則以門合房是爲主去迎賓次即以房合門名爲客來拜主務要賓主相得星宮相合方能諸事亨通
Dịch: Xem nhà có quy tắc nhất định: cửa là chủ, nhà là khách. Trước lấy cửa hợp nhà, gọi là chủ đi đón khách; sau lấy nhà hợp cửa, gọi là khách đến chào chủ. Cốt cho chủ khách hợp nhau, sao cung hợp nhau thì mọi việc mới hanh thông.
繼復以房之高大斷吉凶如吉星高大可以駕馭凶星則以吉斷若凶星高大反欺吉星則以凶斷凡宅不能無凶星但使貪巨武三星高大則破祿廉文四凶亦化爲吉矣
Dịch: Tiếp đó lấy nhà cao lớn mà đoán cát hung. Nếu sao cát cao lớn, cưỡi được sao hung thì đoán cát; nếu sao hung cao lớn, lại lấn sao cát thì đoán hung. Nhà nào cũng không thể không có sao hung, chỉ cần Tham, Cự, Vũ ba sao cao lớn thì Phá, Lộc, Liêm, Văn bốn sao hung cũng hoá thành cát.

Đây là bài luận ngắn nhất mà quan trọng nhất quyển hai, vì mọi lời phê ở sáu mươi đồ nhà phía sau đều theo đúng ba bước này. Bước một và hai thực ra là một phép du niên nhìn từ hai phía: từ cửa đếm sao tới dãy nhà, và từ dãy nhà đếm sao ngược về cửa. Hai chiều đều ra cùng một sao, nhưng tác giả muốn người xem nhớ rằng cả hai phải "hợp": cửa và dãy chủ cùng Đông tứ hoặc cùng Tây tứ. Bước ba mới là chỗ phân cao thấp: một nhà có tám phương, không tránh được bốn phương hung; không cần dẹp hết, chỉ cần phía sao cát cao lớn nắm quyền.

Cửa nên tĩnh – 門口宜靜論
宅之所關最重者莫於門蓋門也者一家朝夕出入至要之地也誠如人之戶如人之喉毫絲之病不可有
Dịch: Cái quan hệ nặng nhất của nhà không gì bằng cửa. Bởi cửa là chỗ cả nhà sớm tối ra vào, nơi hệ trọng nhất, thật như cửa ngõ của con người, như cổ họng của con người, không được có chút bệnh nào.
Cổ họng mà vướng nửa điểm cũng không chịu được, nên hơi có bệnh là phải chữa gấp, không như chỗ khác. Điều kỵ nhất là cửa quanh co, khoá kín, tối tăm, chủ chuyện lao ngục. Cửa nên sáng sủa, thanh tĩnh, rộng rãi, bằng phẳng, không được có chút tạp nhạp. Nếu có đầu nóc nhà, góc nhà, hiên bay, tượng thú của nhà người hay con đường đâm vào thì chủ tổn vợ hại con; đâm thẳng vào đường giữa cửa thì chủ án mạng, đánh bị thương, phải dẹp ngay.
Chữ "tĩnh" ở đây không có nghĩa là vắng người. Cửa là chỗ người qua lại nhiều nhất, nên cái tĩnh là tĩnh về hình: không vật gì đâm vào, không bày bừa, không tối. Một cái cửa sáng, rộng, trước mặt thoáng thì khí vào êm; một cái cửa ngoằn ngoèo, khuất tối, trước mặt có góc nhọn chĩa vào thì khí vào gấp và dữ.

Mười sáu đồ hướng cửa: đường và nước – 門向吉凶圖
Mười sáu đồ được khắc trên bốn tờ, mỗi tờ bốn ô, mỗi ô một ngôi nhà nhỏ có chữ "môn" (門) ở cửa và vật trước cửa, bên dưới là bốn câu thơ bảy chữ. Có thể chia thành hai nhóm: đường và nước trước cửa, và vật xung vào cửa. Nhóm đường và nước gồm tám đồ:
眠弓路:門前道路如眠弓 彎彎內抱甚有情 丁財兩旺多富貴 男義女賢俱崢嶸
Đường cánh cung nằm (miên cung lộ): đường trước cửa như cánh cung nằm, cong cong ôm vào, rất hữu tình; người và của đều vượng, nhiều giàu sang, trai có nghĩa gái hiền đều vẻ vang.
反弓路:門前道水似反弓 彎彎外向絕無情 傷丁敗財出孤寡 淫泆官非那得停
Đường cánh cung ngược (phản cung lộ): đường hay nước trước cửa như cánh cung quay lưng, cong ra ngoài, tuyệt vô tình; hại người, bại của, sinh cô quả, dâm dật, quan sự không dứt.
Đường giữa cao hai bên thấp: con đường trước cửa riêng chỗ giữa cao, hai bên thấp như gánh ngang lưng, gọi là "nước phân tâm", chủ người trong nhà ngang trái, bất hoà, cãi nhau. Đường đâm thẳng cửa: trước cửa sau nhà có đường lớn đâm vào, chủ trong nhà không có người già, khó tránh tàn tật, vì như mũi tên bắn.

玉帶水:門前水似玉帶形 彎彎環抱甚有情 家中定然主富貴 兒孫英秀光門庭
Nước đai ngọc: nước trước cửa như hình đai ngọc, cong cong ôm vòng, rất hữu tình; trong nhà ắt giàu sang, con cháu tài giỏi làm rạng cửa nhà.
Ngã ba và hai ao: trước cửa hai bên trái phải có ao nước, ở giữa là ngã ba đường đâm vào cửa, hình như chữ "khốc" (哭, khóc), rất không lành, hao người, bệnh tật không dứt. Hố tụ nước trước cửa gọi là kho của, nhà hưng long, con cháu đông, gia súc vượng, phúc lộc không cầu mà trời thêm. Còn hố nước sau nhà gọi là "quỹ vàng thủng đáy": đầu thuận, người của vượng, nhưng đã bại thì không gượng lại được.


Mười sáu đồ hướng cửa: vật xung vào cửa – 門前衝射
Tám đồ còn lại nói về vật thấy được từ cửa. Ý chung: một vật nhọn, cứng, ồn, bẩn hay mục nát đặt đối diện hoặc kề sát cửa đều sinh chuyện.
飛簷屋角來射門 定主在外打傷人 不能築牆去遮蔽 速改移門離禍根
Hiên bay, góc nhà đâm cửa: hiên bay, góc nhà nhà khác chĩa vào cửa, ắt ra ngoài đánh người bị thương; không xây được tường che thì gấp dời cửa cho xa gốc hoạ.
Đầu nóc, tượng thú đâm cửa: tượng thú trên nóc nhà chĩa vào cửa là rất không lành, chủ bị người đánh; gấp xây tường cao che lại. Đá, gạch, phân rác chất trước cửa: không mắc bệnh mắt thì sẩy thai; dọn ngay vật hôi, cửa phải sạch. Cây mục đầu tường đâm vào sân: trong nhà tổn ông già, nhà nhiều đời goá bụa, tiếng khóc rên rỉ, nghèo khó.

碾磑當門最是凶 傷盡小口又損丁 速移碾磑避靜處 方能興旺得太平
Cối xay chắn cửa: cối xay đặt ngay cửa là hung nhất, hại hết trẻ nhỏ lại hao người; gấp dời cối xay vào chỗ khuất thì mới hưng vượng thái bình.
Cối giã kề cửa: cối giã kỵ nhất ở hai bên cửa, hình tướng không đẹp, tiếng giã sớm tối vang; dời đi chỗ khác thì không ngại. Nhà nát đối cửa: trước cửa có gian nhà nhỏ đổ nát, không cửa không cửa sổ như cái miệng há ra, trong nhà mắc bệnh tà, thấy thần thấy quỷ như điên. Ao ba góc: trước cửa có ao hình tam giác, con cháu e mất ánh mắt, đàn bà nhiều bệnh, bệnh chưa khỏi lại sinh nhọt.


Sửa cửa tránh phương vượng, cổng phải tương xứng – 修門宜避向旺方
春不作東門樹大招風 夏不作南門火旺早威 秋不作西門過剛必折 冬不作北門水旺必濫
Dịch: Mùa xuân không làm cửa Đông, cây lớn thì hút gió; mùa hạ không làm cửa Nam, lửa vượng thì sớm dữ; mùa thu không làm cửa Tây, cứng quá ắt gãy; mùa đông không làm cửa Bắc, nước vượng ắt tràn.
Tác giả tự giải thích: ý là tránh chỗ đang vượng mà không sửa, giống như Thổ vượng ở bốn tháng cuối mùa thì không được động thổ xây cất. Mỗi mùa một hành vượng (xuân Mộc ở Đông, hạ Hoả ở Nam, thu Kim ở Tây, đông Thuỷ ở Bắc); đụng vào phương đang vượng là kích cho nó quá mức.
凡修造門樓務與宅房相稱不可太高太高爲昂頭煞太出爲探頭煞多主招訟損丁之災
Dịch: Phàm làm cổng lầu phải tương xứng với nhà, không được quá cao. Quá cao là sát ngóc đầu, nhô ra quá là sát thò đầu, phần nhiều chủ kiện tụng, hao người.
Ngược lại, nhà lớn mà cổng thấp nhỏ gọi là bế khí, chủ sinh bệnh tật; nhà nhỏ mà cổng cao lớn gọi là tiết khí, chủ hao của. Khi làm phải cân nhắc. Đây là bài học về tỷ lệ: cái cổng là miệng của ngôi nhà, miệng nhỏ quá thì nghẹn, to quá thì hở.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Bài này có ba điều đáng giữ cho người làm nghề hôm nay.
Thứ nhất, thứ tự xem nhà. "Cửa là chủ, nhà là khách" cho ta một quy trình rõ: xác định cửa trước, rồi xác định dãy chủ, xét hai bên có cùng nhóm không, cuối cùng mới xét cao thấp từng phương. Người mới học hay làm ngược: thấy phương nào có sao hung là hoảng. Tác giả dạy rằng nhà nào cũng có sao hung; điều cần hỏi là ai đang nắm quyền.
Thứ hai, mười sáu đồ là hình thế ở quy mô nhỏ. Đường cánh cung, nước đai ngọc, đường đâm, góc nhọn là ngôn ngữ của loan đầu mà người xem mộ dùng cho núi sông, ở đây thu nhỏ lại vừa một cái cổng. Ngày nay "hiên bay góc nhà" là góc toà nhà đối diện, "tượng thú" là bảng quảng cáo, cột điện; "cối xay chắn cửa" là máy móc ồn ngay trước nhà; "nhà nát đối cửa" là nhà bỏ hoang bên kia đường. Nguyên lý không đổi.
Thứ ba, sửa bằng cách rẻ nhất. Gần như đồ nào tác giả cũng chỉ cách chữa đơn giản: xây tường che, dời cửa, dời cối, dọn rác. Phong Thuỷ Liên Hoa cũng theo tinh thần ấy: chữa từ chỗ dễ đến chỗ khó, không phải nhà nào cũng cần đập đi làm lại.
Nhớ mười sáu đồ là phần Thư. Đứng trước một cái cổng thật, biết con đường kia là ôm hay quay lưng, góc mái kia có thật sự chĩa vào cửa hay lệch đi, cái hố kia là kho của hay là nước đọng bẩn, là phần Nhãn, phải theo Thầy đi thực địa.

Tóm lại – 總結
Quyển hai Dương Trạch Ái Chúng Thiên mở bằng bài tự tự năm 1800, nói lý do tác giả vẽ hình cho từng kiểu nhà sau hơn ba mươi năm đi xem. Định quy xem nhà: cửa là chủ, nhà là khách, chủ khách và sao cung phải hợp nhau, rồi xét dãy nào cao lớn mà đoán; ba sao cát cao lớn thì bốn sao hung cũng hoá cát. Cửa như cổ họng, phải sáng, sạch, rộng, phẳng, kỵ vật đâm vào. Mười sáu đồ hướng cửa: đường cánh cung ôm vào, nước đai ngọc, hố tụ nước trước cửa là cát; đường quay lưng, đường giữa cao, đường đâm thẳng, ngã ba hai ao, hố sau nhà, hiên bay, tượng thú, rác, cây mục, cối xay, cối giã, nhà nát, ao ba góc là hung. Sửa cửa tránh phương đang vượng theo mùa, cổng phải cân với nhà. Bài sau vào các đồ tĩnh trạch cửa Càn, Khảm, Cấn, Chấn.
Bài trước: Dương Trạch Ái Chúng Thiên (7): Tinh cung sinh khắc, Phụ Bật, nhà xí và hai mươi bốn điều kỵ.
Bài sau: Dương Trạch Ái Chúng Thiên (9): Đồ hình tĩnh trạch: nhà cửa Càn, Khảm, Cấn, Chấn.
Nguồn: Dương Trạch Ái Chúng Thiên (陽宅愛眾篇) của Trương Giác Chính, quyển hai (Hanh), tự tự năm Gia Khánh thứ năm (1800) và tờ 1–6: Tướng trạch định quy luận, Môn khẩu nghi tĩnh luận, Môn hướng cát hung đồ (mười sáu đồ, bốn tờ), Tu môn nghi tị hướng vượng phương. Bản Tảo Diệp Sơn Phòng tàng bản, Quang Tự Canh Thìn (1880); sách thuộc công cộng. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; sơ đồ vẽ lại bởi Phong Thuỷ Liên Hoa; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo hướng cửa và sơn toạ để biết nhà thuộc quẻ nào.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ mặt bằng, chia tám cung, ghi sao du niên theo cửa lên từng cung.
- Lập Cục Pháp: lập cục dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Dương Trạch Ái Chúng Thiên (7): Tinh cung sinh khắc, Phụ Bật, nhà xí và hai mươi bốn điều kỵ
- Dương Trạch Ái Chúng Thiên (6): Lục Sát, Ngũ Quỷ, Tuyệt Mệnh, Hoạ Hại lâm cung
- Dương Trạch Ái Chúng Thiên (1): Giới thiệu sách: Trương Giác Chính, bài tựa, tự tự và tôn chỉ xem nhà
- Kệ sách Tam Hợp trên Kho Sách Quý
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Thuộc mười sáu đồ hướng cửa là phần Thư; đứng trước một cái cổng thật mà biết con đường là ôm hay quay lưng, góc mái có thật chĩa vào cửa không, và sửa thế nào cho rẻ là phần Nhãn, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
"Cửa là chủ, nhà là khách" nghĩa là gì? – 門爲主房屬客
Là thứ tự xem nhà trong Dương Trạch Ái Chúng Thiên: lấy cửa làm gốc để định sao cho các dãy nhà, rồi xét dãy nhà có hợp với cửa không. Cửa và dãy chủ phải cùng Đông tứ hoặc cùng Tây tứ, sau đó mới xét dãy nào cao lớn mà đoán cát hung.
Nhà có sao hung thì có sao không? – 凡宅不能無凶星
Nhà nào cũng có bốn phương hung. Theo sách, chỉ cần các dãy ở phương Tham Lang, Cự Môn, Vũ Khúc cao lớn, nắm quyền, thì bốn sao hung cũng hoá cát. Điều cần tránh là để dãy ở phương hung cao lớn lấn sao cát.
Đường trước cửa thế nào là tốt? – 門前道路吉凶
Đường hay nước cong ôm vào như cánh cung nằm, như đai ngọc là tốt. Đường cong quay lưng ra ngoài, đường đâm thẳng vào cửa, đường giữa cao hai bên thấp đều xấu.
Trước cửa có hố nước là tốt hay xấu? – 門前坑
Theo sách, hố tụ nước trước cửa gọi là kho của, chủ hưng long. Hố nước sau nhà gọi là "quỹ vàng thủng đáy": lúc đầu thuận, nhưng đã bại thì không gượng lại được.
Cổng nhà nên cao bao nhiêu? – 門樓高低
Sách không cho số đo, chỉ dặn cổng phải tương xứng với nhà. Cổng quá cao là sát ngóc đầu, nhô ra quá là sát thò đầu; nhà lớn cổng nhỏ là bế khí sinh bệnh, nhà nhỏ cổng to là tiết khí hao của.










