Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết
陽宅真傳秘訣 (黃石公八宅門方圖 (巽離坤兌) · 圖後議)
Tác giả: Lý Bang Tường 李邦祥 (hiệu Hạc Tùng 鶴松, Lý Điền sơn nhân 理田山人, người Vụ Nguyên, Huy Châu, đời Minh) biên tập · em Lý Dung Vũ 李容宇, Lý Ứng Dụ 李應裕 hiệu chính · con Lý Hy Thánh 李希聖, Lý Triều Thánh 李朝聖 khắc in
Bản gốc: Tinh khắc biên tập Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết 精刻編集陽宅真傳秘訣, bản khắc đời Minh, tựa Vạn Lịch Mậu Tuất (1598), in khoảng Vạn Lịch 27 (1599); có tựa của Du Ứng Càn 游應乾.
Bài thứ mười tám của Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết đi tiếp Hoàng Thạch Công bát trạch môn phương đồ với bốn nhà còn lại: Tốn, Ly, Khôn, Đoài. Mỗi nhà có một hình tám phương ghi tên sao, dưới hình là lời đoán cửa từng phương và vị trí ba lớp cửa (cổng lớn, cửa giữa, cửa phụ). Cuối phần hình là một lời bàn ngắn mà rất quan trọng, cho biết lời dưới hình là của ai, và quyển ba khép lại ở đó.
Trả lời nhanh: Theo Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết, nhà Tốn mở cửa Khảm là rất tốt, cửa Chấn, Ly cũng tốt; kỵ Khôn, Đoài, Càn, Cấn; cổng lớn ở Nhâm, cửa giữa ở Giáp, cửa phụ ở Bính. Nhà Ly mở cửa Chấn rất tốt, cửa Tốn tốt; Khảm tuy phương khắc cung nhưng sao tốt, con dâu hiền; kỵ Đoài, Càn, Khôn; cổng lớn ở Khảm, cửa giữa ở Giáp. Nhà Khôn mở cửa Càn rất tốt, Đoài, Cấn tốt; kỵ Khảm, Chấn, Tốn; cổng lớn ở Cấn, cửa giữa ở Càn, cửa phụ ở Canh. Nhà Đoài mở cửa Cấn, Khôn tốt, Khảm cũng được; kỵ Ly (rất xấu), Chấn, Tốn; cổng lớn ở Cấn hoặc Khảm, cửa phụ ở Càn, cửa giữa ở Khôn. Sách nói lời dưới hình là môn pháp của thầy truyền, không phải lời Hoàng Thạch Công, và điều cốt yếu là bổ, tiết, chế, hoá cho đắc trung.
Nguyên văn – 原文
Chép theo bản khắc quyển ba, từ hình cửa nhà Tốn tới hết quyển. Hình nhà vẽ lại ở phần giảng; ở đây chép lời đoán dưới hình và lời bàn cuối. Chữ mờ ghi "……".
〔巽宅圖〕巽山開門:坤合廉貞,木尅土不吉。兌合文曲,方尅宮凶,少女淫。乾合祿存,金木相尅凶。坎合貪狼,水木相生大吉。艮合破軍,星方俱尅宮不吉。震合武曲,星雖尅方,方宮比和吉。離合巨門,木火相生吉。便門丙,中門甲,大門壬。
〔離宅圖〕離山開門:坤合文曲,星尅宮,主出寡母於坤方。兌合廉貞,火金相戰不吉。乾合破軍,宮方相尅凶。坎合武曲,方尅宮不吉,但星好,子媳賢孝。艮合祿存不吉,但方星比和,方宮相生吉。震合貪狼,木火相生大吉。巽合巨門,星方相尅,宮方相生吉。大門坎,中門甲。
〔坤宅圖〕坤山開門:兌合巨門,土金相生吉。乾合武曲,宮土生方大吉。坎合破軍,土尅水不吉。艮合貪狼,雖星方尅,而方宮比,且係木星門,亦吉。震合祿存,方尅宮不吉。巽合廉貞,方尅宮凶。離合文曲,方星相尅,喜方宮生。大門艮,中門乾,便門庚。
〔兌宅圖〕兌山開門:坎合祿存,星方雖戰,宮方金水相生,亦為吉。艮合武曲,星方宮俱生旺吉。震合破軍,宮方尅戰,人才大敗凶。巽合文曲,金木相尅凶。離合廉貞,星方俱尅宮大凶。坤合巨門,土金相生亦吉。乾合貪狼不為之吉。大門艮坎,便門乾,中門坤。
前黃石公八宅門圖刊之以備參考,而其圖下之議非黃公之詞也,乃畧述本師之門法耳。然本師開門之旨不能筆之於圖,亦不能盡述之於書,實要看屋之……數并間架方位生尅何如,方取門路,或生或尅,當以補洩制化得中,乃二十四宅興旺云。

Bản dịch – 譯文
Nhà Tốn (sơn Tốn mở cửa). Khôn hợp Liêm Trinh, mộc khắc thổ, không tốt. Đoài hợp Văn Khúc, phương khắc cung, xấu, thiếu nữ dâm. Càn hợp Lộc Tồn, kim mộc tương khắc, xấu. Khảm hợp Tham Lang, thuỷ mộc tương sinh, rất tốt. Cấn hợp Phá Quân, sao và phương đều khắc cung, không tốt. Chấn hợp Vũ Khúc, sao tuy khắc phương, nhưng phương và cung tỵ hoà, tốt. Ly hợp Cự Môn, mộc hoả tương sinh, tốt. Cửa phụ ở Bính, cửa giữa ở Giáp, cổng lớn ở Nhâm.
Nhà Ly (sơn Ly mở cửa). Khôn hợp Văn Khúc, sao khắc cung, chủ sinh cảnh mẹ goá ở phương Khôn. Đoài hợp Liêm Trinh, hoả kim đánh nhau, không tốt. Càn hợp Phá Quân, cung và phương tương khắc, xấu. Khảm hợp Vũ Khúc, phương khắc cung, không tốt; nhưng sao tốt, con dâu hiền, hiếu. Cấn hợp Lộc Tồn, không tốt; nhưng phương và sao tỵ hoà, phương và cung tương sinh, nên tốt. Chấn hợp Tham Lang, mộc hoả tương sinh, rất tốt. Tốn hợp Cự Môn, sao và phương tương khắc, nhưng cung và phương tương sinh, tốt. Cổng lớn ở Khảm, cửa giữa ở Giáp.
Nhà Khôn (sơn Khôn mở cửa). Đoài hợp Cự Môn, thổ kim tương sinh, tốt. Càn hợp Vũ Khúc, cung thổ sinh phương, rất tốt. Khảm hợp Phá Quân, thổ khắc thuỷ, không tốt. Cấn hợp Tham Lang, tuy sao khắc phương, nhưng phương và cung tỵ hoà, lại là cửa mộc tinh, cũng tốt. Chấn hợp Lộc Tồn, phương khắc cung, không tốt. Tốn hợp Liêm Trinh, phương khắc cung, xấu. Ly hợp Văn Khúc, phương và sao tương khắc, mừng là phương sinh cung. Cổng lớn ở Cấn, cửa giữa ở Càn, cửa phụ ở Canh.
Nhà Đoài (sơn Đoài mở cửa). Khảm hợp Lộc Tồn, sao và phương tuy đánh nhau, nhưng cung và phương kim thuỷ tương sinh, cũng là tốt. Cấn hợp Vũ Khúc, sao, phương, cung đều sinh vượng, tốt. Chấn hợp Phá Quân, cung và phương khắc nhau, người tài bại lớn, xấu. Tốn hợp Văn Khúc, kim mộc tương khắc, xấu. Ly hợp Liêm Trinh, sao và phương đều khắc cung, rất xấu. Khôn hợp Cự Môn, thổ kim tương sinh, cũng tốt. Càn hợp Tham Lang, không coi là tốt. Cổng lớn ở Cấn hoặc Khảm, cửa phụ ở Càn, cửa giữa ở Khôn.

Lời bàn sau hình. Hình cửa tám nhà của Hoàng Thạch Công ở trên được khắc vào để tham khảo, còn lời bàn dưới hình không phải lời của ông Hoàng, mà là lược thuật môn pháp của thầy tôi. Nhưng ý mở cửa của thầy không thể vẽ hết vào hình, cũng không thể thuật hết vào sách; thực ra phải xem số (……) của nhà cùng gian giá, phương vị sinh khắc thế nào, rồi mới chọn lối cửa, hoặc sinh hoặc khắc, đều phải bổ, tiết, chế, hoá cho đắc trung, thì hai mươi bốn nhà đều hưng vượng.
Cửa nhà Tốn – 巽宅門
Nhà ngồi Tốn (mộc). Bảng du niên cho bốn phương tốt: Khảm sinh khí, Ly thiên y, Chấn diên niên, Tốn phục vị; bốn phương xấu: Khôn ngũ quỷ, Đoài lục sát, Càn hoạ hại, Cấn tuyệt mệnh.

Lời đoán của sách gần như trùng với bảng: Khảm "rất tốt" (thuỷ sinh mộc, lại là sinh khí), Ly tốt (mộc sinh hoả), Chấn tốt dù sao Vũ Khúc (kim) khắc phương Chấn (mộc), vì phương và cung cùng mộc. Bốn phương xấu đều có lý ngũ hành rõ: Khôn (mộc khắc thổ), Đoài và Càn (kim khắc mộc), Cấn (sao Phá Quân kim khắc cung). Riêng câu Đoài "thiếu nữ dâm" là lời dặn theo quẻ: Đoài là thiếu nữ, Văn Khúc là sao chủ dâm.
Ba lớp cửa: cổng lớn ở Nhâm (thuỷ, sinh mộc), cửa giữa ở Giáp (mộc, tỵ hoà), cửa phụ ở Bính (hoả, cung sinh ra). Ba lớp đều nằm ở phương sinh, hoà hoặc tiết của cung, không có phương khắc.

Cửa nhà Ly – 離宅門
Nhà ngồi Ly (hoả). Bốn phương tốt: Chấn sinh khí, Tốn thiên y, Khảm diên niên, Ly phục vị. Bốn phương xấu: Đoài ngũ quỷ, Khôn lục sát, Cấn hoạ hại, Càn tuyệt mệnh.
Ở nhà Ly, lời đoán của sách có hai chỗ đáng chú ý. Thứ nhất là Khảm: du niên là diên niên (tốt), nhưng phương Khảm thuỷ khắc cung Ly hoả, nên sách nói "không tốt", rồi gỡ lại "nhưng sao tốt, con dâu hiền hiếu". Thứ hai là Cấn: du niên là hoạ hại (xấu), sách nói "không tốt", rồi lại gỡ "phương và sao tỵ hoà (Cấn thổ, Lộc Tồn thổ), phương và cung tương sinh (hoả sinh thổ), nên tốt". Hai câu này cho thấy sách cân từng lớp, không phán một chiều.
Câu Khôn "sinh cảnh mẹ goá ở phương Khôn" dùng quẻ Khôn (mẹ) và sao Văn Khúc (thuỷ) khắc cung Ly (hoả). Cổng lớn ở Khảm và cửa giữa ở Giáp: Giáp mộc sinh hoả; còn Khảm làm cổng lớn thì đúng với lời bài 16 rằng Khảm Ly là cặp "thuỷ hoả ký tế" của Tiên Thiên.

Cửa nhà Khôn – 坤宅門
Nhà ngồi Khôn (thổ). Bốn phương tốt: Cấn sinh khí, Đoài thiên y, Càn diên niên, Khôn phục vị. Bốn phương xấu: Tốn ngũ quỷ, Ly lục sát, Chấn hoạ hại, Khảm tuyệt mệnh.
Sách khen Càn "rất tốt" (cung thổ sinh phương kim), Đoài tốt (thổ kim tương sinh). Cấn là sinh khí nhưng sao Tham Lang (mộc) khắc phương Cấn (thổ); sách vẫn cho tốt vì phương và cung cùng thổ, "lại là cửa mộc tinh". Ly là lục sát nhưng "mừng là phương sinh cung" (hoả sinh thổ), nên không nặng. Chấn và Tốn (mộc khắc thổ) và Khảm (thổ khắc thuỷ) bị chê.
Ba lớp cửa: cổng lớn ở Cấn (thổ, tỵ hoà), cửa giữa ở Càn (kim, cung sinh ra), cửa phụ ở Canh (kim). Đối chiếu với nhà Cấn (bài 17) có cổng lớn ở Khôn Thân, thấy hai nhà Khôn và Cấn mở cổng sang nhau: đúng là một cặp sinh khí của nhau.

Cửa nhà Đoài – 兌宅門
Nhà ngồi Đoài (kim). Bốn phương tốt: Càn sinh khí, Khôn thiên y, Cấn diên niên, Đoài phục vị. Bốn phương xấu: Ly ngũ quỷ, Tốn lục sát, Khảm hoạ hại, Chấn tuyệt mệnh.
Câu khó nhất ở nhà Đoài là "Càn hợp Tham Lang, không coi là tốt" (不為之吉). Càn là sinh khí của Đoài, đáng lẽ là cửa tốt nhất. Đọc cùng câu ở nhà Càn (bài 17): "Đoài hợp Tham Lang, tốt, nhưng bất lợi con trưởng, vì Tham Lang thuộc trưởng bị kim Càn Đoài khắc", thì hiểu ra: Tham Lang là mộc, mà cung Đoài và phương Càn đều là kim, sao bị cả cung lẫn phương khắc, nên sách không coi là tốt. Đây là chỗ sách đi ngược hẳn với Bát trạch thông thường, người học nên ghi nhớ.
Ngược lại, Khảm là hoạ hại mà sách vẫn cho "cũng là tốt", vì cung Đoài kim sinh phương Khảm thuỷ. Cấn diên niên được khen nhất: "sao, phương, cung đều sinh vượng" (Vũ Khúc kim, Cấn thổ sinh kim, Đoài kim). Ly bị chê nặng nhất: "rất xấu", vì sao Liêm Trinh (hoả) và phương Ly (hoả) cùng khắc cung kim.
Ba lớp cửa: cổng lớn ở Cấn hoặc Khảm, cửa phụ ở Càn, cửa giữa ở Khôn. Càn không làm cổng lớn mà chỉ làm cửa phụ, khớp với câu "không coi là tốt" ở trên.

Ba lớp cửa trong một nhà – 大門 · 中門 · 便門
Hình cửa của sách không chỉ nói phương nào tốt mà còn ghi chỗ đặt ba lớp cửa. Nhà Trung Hoa xưa thường có nhiều lớp: cổng lớn (đại môn) ở tường bao, cửa giữa (trung môn) dẫn vào sân trong, và cửa phụ (tiện môn) để đi lại hằng ngày.

Gom các dòng ghi ba lớp cửa ở bài 17 và bài này, có thể thấy một lối chung: cổng lớn thường đặt ở phương sinh cung hoặc phương hợp Tiên Thiên; cửa giữa thường ở phương tỵ hoà hoặc phương cung sinh ra; cửa phụ thì linh hoạt hơn. Nhà Khảm và nhà Càn sách không ghi ba lớp cửa; người học có thể tự suy theo lối ấy.
Với nhà phố ngày nay, ba lớp cửa có thể hiểu là: cổng rào (đại môn), cửa chính vào nhà (trung môn) và cửa hông, cửa sau (tiện môn). Không phải nhà nào cũng đủ ba lớp, nhưng nhà nào có từ hai lớp trở lên thì nên xét từng lớp theo cung, phương, sao.

Lời bàn sau hình: lời của ai – 圖後議
Lời bàn ngắn cuối quyển ba nói rõ ba điều. Một là hình cửa là của Hoàng Thạch Công, khắc vào để tham khảo. Hai là lời dưới hình là của thầy truyền cho Lý Bang Tường, không phải lời Hoàng Thạch Công. Ba là ý của thầy không vẽ hết, không viết hết được: thực ra phải xem số lớp nhà, gian giá, phương vị sinh khắc ra sao, rồi mới chọn lối cửa.

Câu kết "hoặc sinh hoặc khắc, đều phải bổ, tiết, chế, hoá cho đắc trung, thì hai mươi bốn nhà đều hưng vượng" là chìa khoá đọc cả quyển ba. Không có nhà nào hoàn hảo; có nhà buộc phải mở cửa ở phương khắc. Khi ấy dùng bốn cách: bổ (thêm cái thiếu), tiết (cho khí thừa thoát ra), chế (dùng hành khắc để kìm), hoá (dùng hành ở giữa để chuyển khắc thành sinh). Bài 16 đã cho ví dụ: mở cửa phụ để tiết, dùng số gian để tiết, làm thêm lớp nhà để chế hoá.

Đông tứ trạch, Tây tứ trạch và chỗ khác của sách – 東西四宅
Người học Bát trạch quen chia tám nhà thành hai nhóm: Đông tứ trạch (Khảm, Ly, Chấn, Tốn) và Tây tứ trạch (Càn, Khôn, Cấn, Đoài). Nhà nhóm nào thì bốn phương tốt nằm trong nhóm ấy. Hai bảng cửa ở bài 17 và bài 18 đúng với lối chia này: nhà Tốn, Ly tốt ở Khảm, Chấn, Ly, Tốn; nhà Khôn, Đoài tốt ở Càn, Khôn, Cấn, Đoài.
Nhưng Chân Truyền Bí Quyết không dừng ở đó. Sách nhiều lần "gỡ" một phương xấu thành dùng được (Đoài ở nhà Khảm, Cấn ở nhà Ly, Khảm ở nhà Đoài) vì phương và cung tương sinh, và nhiều lần "hạ" một phương tốt (Khảm ở nhà Ly, Càn ở nhà Đoài) vì sao hoặc phương khắc cung. Đó là chỗ khác của sách so với lối Bát trạch thuần, và là lý do người học nên đọc kỹ từng câu chứ không chỉ tra bảng.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Quyển ba của Chân Truyền Bí Quyết khép lại bằng một lời rất khiêm tốn: những gì in ra chỉ là lược thuật, ý thật của thầy không viết hết được. Phong Thuỷ Liên Hoa vẫn dạy theo tinh thần ấy: lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp. Bảng cửa tám nhà là lý pháp; biết cân cung, phương, sao trên một căn nhà thật, biết dùng bổ, tiết, chế, hoá ở đâu là thủ pháp.
Gia chủ đọc bài này có thể làm một việc đơn giản: xác định sơn ngồi của nhà mình, tra bảng tám phương, xem cổng và cửa chính đang ở phương nào. Nếu cửa ở phương tốt và sách không dặn gì thêm thì yên tâm. Nếu cửa ở phương xấu, đừng vội sửa lớn; hãy hỏi người có nghề để xem có cách tiết, hoá nhẹ nhàng không.
Tóm lại – 總結: Bốn hình cửa cuối của Hoàng Thạch Công bát trạch môn phương đồ cho nhà Tốn (tốt ở Khảm, Chấn, Ly), nhà Ly (tốt ở Chấn, Tốn; Khảm tuy khắc mà sao tốt), nhà Khôn (tốt ở Càn, Đoài, Cấn), nhà Đoài (tốt ở Cấn, Khôn, Khảm; Càn sinh khí mà sách không coi là tốt vì Tham Lang bị kim khắc). Mỗi nhà có ba lớp cửa ghi riêng. Lời bàn cuối quyển ba nói lời dưới hình là môn pháp của thầy truyền, và điều cốt yếu là bổ, tiết, chế, hoá cho đắc trung.
Bài sau: Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (19): Ốc trạch tổng đoán, luận phân phòng và khởi đại vận.
Bài trước: Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (17): Huyền Không ngũ hành thu thuỷ và cửa bốn nhà Khảm, Càn, Cấn, Chấn.
Nguồn: Tinh khắc biên tập Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (精刻編集陽宅真傳秘訣), quyển ba, Hoàng Thạch Công bát trạch môn phương đồ phần nhà Tốn, Ly, Khôn, Đoài và lời bàn sau hình (bản khắc đời Minh, khoảng 1599; sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; các hình nhà vẽ lại thành sơ đồ; chữ mờ ghi "……". Câu "乾合貪狼不為之吉" giữ nguyên chữ bản khắc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo sơn ngồi và phương từng lớp cửa.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ cổng rào, cửa chính, cửa hông trên mặt bằng tám phương.
- Lập Cục Pháp: lập cục dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (17): Huyền Không ngũ hành thu thuỷ và cửa bốn nhà Khảm, Càn, Cấn, Chấn
- Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (16): Khai môn tổng đoán, tạo môn pháp và bí quyết mở cửa
- Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (15): Tường, cửa sổ, đường đi và chỗ bổ trước cửa
- Kệ sách Tam Hợp trong Kho Sách Quý
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Bảng cửa tám nhà là phần Thư. Biết lúc nào "gỡ" một cửa xấu, lúc nào "hạ" một cửa tốt, và dùng bổ, tiết, chế, hoá ra sao cho một căn nhà thật là phần Tâm và Nhãn, đúng như lời sách "ý của thầy không viết hết được", phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Nhà ngồi Tốn nên mở cửa ở đâu? – 巽宅開門
Theo sách, cửa Khảm rất tốt (thuỷ sinh mộc), cửa Chấn và Ly cũng tốt. Cổng lớn ở Nhâm, cửa giữa ở Giáp, cửa phụ ở Bính.
Nhà ngồi Ly mở cửa Khảm có được không? – 離宅坎門
Sách nói phương Khảm khắc cung Ly nên không tốt, nhưng sao Vũ Khúc tốt, con dâu hiền hiếu; và sách lại ghi cổng lớn của nhà Ly ở Khảm.
Vì sao nhà Đoài mở cửa Càn (sinh khí) mà sách không coi là tốt? – 兌宅乾門
Vì sao Tham Lang thuộc mộc, bị cả cung Đoài và phương Càn (đều kim) khắc. Sách vì thế chỉ đặt cửa phụ ở Càn.
Ba lớp cửa đại môn, trung môn, tiện môn là gì? – 三門
Đại môn là cổng lớn ở tường bao, trung môn là cửa giữa vào sân trong hay vào nhà, tiện môn là cửa phụ đi lại hằng ngày.
"Bổ, tiết, chế, hoá" nghĩa là gì? – 補洩制化
Bổ là thêm cái thiếu, tiết là cho khí thừa thoát ra, chế là dùng hành khắc để kìm, hoá là dùng hành ở giữa để chuyển khắc thành sinh. Sách nói làm cho đắc trung thì nhà nào cũng hưng vượng.









