💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (13): Cô quả, lao bệnh, thắt cổ, đuối nước và quan phù cách

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (13): Cô quả, lao bệnh, thắt cổ, đuối nước và quan phù cách

Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết
陽宅真傳秘訣 (孤寡 · 癆病 · 吊縊 · 投河 · 官符格)
Tác giả: Lý Bang Tường 李邦祥 (hiệu Hạc Tùng 鶴松, Lý Điền sơn nhân 理田山人, người Vụ Nguyên, Huy Châu, đời Minh) biên tập · em Lý Dung Vũ 李容宇, Lý Ứng Dụ 李應裕 hiệu chính · con Lý Hy Thánh 李希聖, Lý Triều Thánh 李朝聖 khắc in
Bản gốc: Tinh khắc biên tập Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết 精刻編集陽宅真傳秘訣, bản khắc đời Minh, tựa Vạn Lịch Mậu Tuất (1598), in khoảng Vạn Lịch 27 (1599); có tựa của Du Ứng Càn 游應乾.

Bài 12 dịch tám cách nhà đổi chủ ở đầu quyển hai. Ngay sau đó Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết đi vào năm cách nhà ứng với năm loại tai cụ thể: cô quả (goá bụa, không con), lao bệnh, điếu ải (thắt cổ), đầu hà (đuối nước) và quan phù (kiện tụng). Phần lớn được viết thành bài ca năm chữ, bảy chữ, mỗi câu một hình nhà và một lời đoán. Bài thứ mười ba dịch và giảng trọn năm cách ấy.

Trả lời nhanh: Theo Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết, nhà sinh goá bụa là nhà dựng nhà nhỏ bên phải nhà chính, thiên tỉnh sâu như ao, bên trái dựng riêng một gian lầu, mở cổng ở phương Hoàng Tuyền, đông cao tây thấp. Nhà ứng lao bệnh là nhà trước rộng sau nhọn như kéo giáo, tường nhọn, đầu thú bắn vào phòng. Nhà ứng thắt cổ là nhà có xà xuyên dưới xà nóc nhà chính, mái trước kéo trùm xuống cổng, trước cổng có đường giao chéo, tường nhọn ba phía. Nhà ứng đuối nước là nhà có góc thấp sụt hay nghiêng, cầu thang, bậc thềm sụt. Nhà ứng kiện tụng là nhà bị mái bay đâm vào nhà chính, tường chiếu có dây leo phủ, nối thêm "nhà đầu rùa" vào nhà chính.

Nguyên văn năm cách – 五格原文

Chép theo bản khắc quyển hai, từ Cô quả cách tới hết Quan phù cách. Chữ dị thể đổi về chính thể; chữ mờ không đọc chắc được ghi "……".

孤寡格
正堂右手起小屋,寡婦年年哭;天井深如池塘樣,寡婦守空房。左手稚兮右手虛,少子定無兒。左邊豎起一間樓,到老有鰥居。水龍若造五間樓,兒孫何所求?火房造裝四合樣,兒孫定不旺。黃泉位上開大門,子媳何處尋?東邊高地西邊低,貧窮并絕嗣。
癆病格
前闊後尖如拖鎗,癆病少年亡。墻尖天井如飛火,男癆女血光。獸頭直射左右房,虛怯實難當。
吊縊格
正堂樑下有穿枋,定主吊縊亡。上下簷間獅口樣,掛死在枋上。棟柱根頭加小檫,吊縊不可量。前簷接洒披大門,必出吊縊人。門前若有交叉路,吊縊應無數。左右并後面墻尖,俱主縊吊纏。
投河格
遠見人家屋角低陷或欹側者,主出投河落水之厄。前後樓梯低陷,及前後階級步垂頭者,亦主落水之災。
官符格
飛簷射箭入中堂,官符不可量。照墻墻下有藤纏,官事見留連。……巷墻飛簷射入大門來,一年一步應官司,大退財。正堂接起龜頭屋,官司應無數。大門內外并天井直舍,官司不可計。
Trang Cô quả cách trong bản khắc quyển hai
Trang cuối Dịch chủ cách và bài ca Cô quả cách: tám hình nhà sinh goá bụa, không con. Trang gốc bản khắc đời Minh (1599).

Bản dịch – 譯文

Cô quả cách. Bên phải nhà chính dựng nhà nhỏ, goá phụ năm năm khóc; thiên tỉnh sâu như ao, goá phụ giữ phòng không. Bên trái non yếu mà bên phải trống, con út ắt không có con. Bên trái dựng riêng một gian lầu, về già goá vợ. Ở phương thuỷ mà dựng lầu năm gian, con cháu còn cầu được gì? Phòng phương hoả làm kiểu tứ hợp, con cháu ắt không vượng. Mở cổng lớn ở phương Hoàng Tuyền, con dâu biết tìm nơi đâu? Đất đông cao mà tây thấp, nghèo khó và tuyệt tự.

Lao bệnh cách. Trước rộng sau nhọn như kéo ngọn giáo, người trẻ chết vì lao. Tường nhọn, thiên tỉnh như lửa bay, đàn ông mắc lao, đàn bà đổ máu. Đầu thú (trên nóc) bắn thẳng vào phòng hai bên, hư nhược thật khó chịu nổi.

Trang Lao bệnh cách, Điếu ải cách, Đầu hà cách
Trang Lao bệnh cách, Điếu ải cách và Đầu hà cách, cuối trang là tiêu đề Quan phù cách. Trang gốc bản khắc đời Minh (1599).

Điếu ải cách (thắt cổ). Dưới xà nhà chính có xà xuyên ngang, ắt có người thắt cổ chết. Giữa mái trên mái dưới có hình miệng sư tử, có người treo chết trên xà. Chân cột nóc thêm thanh gỗ nhỏ, thắt cổ không lường. Mái trước kéo nối trùm xuống cổng lớn, ắt có người thắt cổ. Trước cổng nếu có đường giao chéo, thắt cổ ứng vô số. Tường nhọn bên trái, bên phải và phía sau, đều chủ thắt cổ quấn thân.

Đầu hà cách (đuối nước). Từ xa thấy góc nhà nhà ai thấp sụt hoặc nghiêng lệch, nhà ấy có người gieo mình xuống sông, chết đuối. Cầu thang trước sau thấp sụt, cùng bậc thềm trước sau cúi đầu xuống, cũng chủ tai nạn rơi xuống nước.

Quan phù cách (kiện tụng). Mái bay như mũi tên bắn vào nhà chính, quan phù không lường được. Dưới tường chiếu có dây leo quấn, việc quan dây dưa. Mái bay của tường ngõ (……) bắn vào cổng lớn, mỗi năm một bước ứng kiện tụng, lui của lớn. Nhà chính nối thêm "nhà đầu rùa", kiện tụng ứng vô số. Trong ngoài cổng lớn và thiên tỉnh có nhà thẳng hàng, kiện tụng không kể xiết.

Cô quả cách: những hình nhà sinh goá bụa – 孤寡格

Bài ca Cô quả cách gom tám hình nhà. Nhìn kỹ thì chúng chia làm ba nhóm. Nhóm thứ nhất là lệch hai bên: bên phải dựng nhà nhỏ, bên trái dựng riêng một gian lầu, trái yếu phải trống. Theo lệ của sách, trái là dương (đàn ông, trưởng), phải là âm (đàn bà, út); một bên lấn hoặc một bên trống thì người ứng với bên ấy cô độc.

Bảng tám hình nhà trong Cô quả cách
Tám câu của bài ca Cô quả cách: hình nhà và lời đoán. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

Nhóm thứ hai là sai hành: phương thuỷ mà dựng lầu năm gian (thổ khắc thuỷ), phòng phương hoả làm kiểu tứ hợp (bốn mặt vây kín, như tứ kim ở bài 12). Nhóm thứ ba là địa thế và phương: thiên tỉnh sâu như ao (âm đọng), đất đông cao tây thấp (trái với lệ "tây bắc cao, đông nam thấp" của đất Trung Hoa), cổng mở ở phương Hoàng Tuyền. Hoàng Tuyền là một phương sát theo sơn ngồi mà các sách Tam Hợp rất kiêng mở cửa, tháo nước; bài 11 cũng đã nhắc minh đường kỵ nằm trên Hoàng Tuyền.

Sân hẹp dài trong nhà cổ Bình Dao
Sân hẹp và dài trong nhà cổ Bình Dao: thiên tỉnh sâu dài là hình sách chê. Ảnh: G41rn8, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Lao bệnh và thắt cổ: vật nhọn, vật treo ngang – 癆病 · 吊縊

Lao bệnh cách nói về hình nhọn: nhà trước rộng sau nhọn như ngọn giáo, tường nhọn, thiên tỉnh nhọn như ngọn lửa, đầu thú trên nóc chĩa vào phòng. Nhọn là hình hoả; hoả khắc kim, kim chủ phế, nên sách đoán bệnh lao (bệnh phổi) và đổ máu. Đây là một trong những chỗ hiếm hoi sách cho thấy rõ đường suy từ hình sang hành sang bệnh.

Tượng thú trên nóc mái cung điện
Tượng thú trên nóc mái: sách dặn đầu thú không được bắn thẳng vào phòng ở. Ảnh: Hermann Luyken, Wikimedia Commons, CC0.

Điếu ải cách nói về vật treo ngang và vật quấn: xà xuyên chạy ngang ngay dưới xà nóc nhà chính, hình miệng sư tử giữa hai lớp mái, thanh gỗ nhỏ chèn chân cột, mái kéo trùm xuống cổng, đường giao chéo trước cổng, tường nhọn ba phía. Hình ảnh chung là "có chỗ treo, có dây quấn". Sách đoán thắt cổ, một lời đoán nặng, nhưng ý thực tế là những kết cấu ngang thấp đè đầu, chèn ép làm người ở bức bối.

Bảng hình nhà ứng lao bệnh, thắt cổ, đuối nước
Ba cách lao bệnh, điếu ải, đầu hà và các hình nhà ứng với từng loại tai. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

Lời dặn "trước cổng có đường giao chéo" rất đáng lưu ý cho nhà phố ngày nay: nhà nằm ngay ngã ba, ngã tư có đường cắt chéo trước cổng là hình mà nhiều sách phong thuỷ cùng chê.

Góc mái cong vút trong nhà cổ Bình Dao
Góc mái cong vút trong nhà cổ Bình Dao: mái bay chĩa thẳng vào nhà là hình "mũi tên". Ảnh: Francisco Anzola, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Đầu hà: góc nhà sụt, bậc thềm cúi đầu – 投河格

Đầu hà cách ngắn mà rõ: nhìn từ xa thấy góc nhà thấp sụt hay nghiêng lệch, cầu thang trước sau sụt, bậc thềm "cúi đầu" (đổ dốc ra ngoài). Hình sụt, nghiêng, đổ xuống là hình của nước chảy xuống; sách đoán người trong nhà gieo mình xuống sông hoặc rơi xuống nước. Với nhà cũ ngày nay, đây là lời nhắc sửa móng lún, góc nhà nứt nghiêng, bậc thềm sụt, những thứ vừa nguy hiểm thật vừa là hình xấu.

Sân nhà cổ đời Minh ở Bình Dao
Sân nhà cổ đời Minh ở Bình Dao: thềm bậc ngay ngắn, không sụt, không cúi đầu. Ảnh: Francisco Anzola, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Quan phù cách: những thứ đâm vào nhà – 官符格

Quan phù cách gom các hình "đâm": mái bay của nhà khác như mũi tên bắn vào nhà chính, mái tường ngõ bắn vào cổng, nhà thẳng hàng xuyên qua cổng và thiên tỉnh. Thêm hai hình riêng: tường chiếu (bức bình phong xây trước cổng) để dây leo phủ kín thì kiện tụng dây dưa, như dây quấn; nhà chính nối thêm "nhà đầu rùa" (một gian nhỏ thò ra phía trước như đầu rùa) thì kiện vô số.

Sơ đồ quan phù cách: những thứ đâm vào nhà
Quan phù cách: mái bay, tường ngõ, tường chiếu có dây leo, nhà đầu rùa đâm vào nhà chính. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

"Mỗi năm một bước ứng kiện tụng" là lối nói rằng hoạ đến từ từ, đều đặn. Câu "trong ngoài cổng và thiên tỉnh có nhà thẳng hàng" thì nối với lời dặn ở bài 11 rằng nước thiên tỉnh không chảy thẳng ra cửa: mọi thứ thẳng tuột từ ngoài vào trong đều là đâm, là xuyên.

Bức tường chiếu trước cổng ở Mễ Dịch, Tứ Xuyên
Một bức tường chiếu trước cổng: tường chiếu để dây leo phủ kín thì sách đoán kiện tụng dây dưa. Ảnh: Zhangzj cet, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Cách đọc năm cách cho đúng – 讀格之法

Năm cách này rất dễ bị đọc sai thành mê tín: thấy xà ngang là sợ thắt cổ, thấy góc nhà nghiêng là sợ chết đuối. Cách đọc đúng là xem chúng như những dấu hiệu hình. Mỗi hình có một lý: nhọn là hoả, sụt là thuỷ, treo ngang là đè, đâm thẳng là xung, lệch một bên là cô. Lời đoán trong sách là cách người xưa nói cho dễ nhớ mức nghiêm trọng của hình ấy.

Khi xem nhà, người học nên ghi lại từng hình theo năm nhóm, rồi xét cùng với các lớp khác đã học: hình nhà năm sao (bài 4), nhà chính sáng tối (bài 8), số gian sinh khắc (bài 7, bài 12). Một hình xấu đơn lẻ trên một căn nhà tốt thì nhẹ; nhiều hình xấu cùng một nhóm trên một căn nhà vốn đã lệch thì mới nặng.

Phần lớn cách sửa đều là việc của thợ: bỏ xà xuyên thấp, nâng mái kéo trùm, cắt đầu thú chĩa vào phòng, phát dây leo khỏi tường chiếu, sửa móng lún, xây lại bậc thềm, che chắn mái bay và tường ngõ đâm vào. Chỉ phần phương vị như Hoàng Tuyền là phải dùng la kinh và học kỹ.

Hoàng Tuyền là phương nào? – 黃泉方

Cô quả cách dặn không mở cổng ở phương Hoàng Tuyền, nhưng đoạn này không giải Hoàng Tuyền là gì. Trong các sách Tam Hợp cùng thời, Hoàng Tuyền thường được tính theo hai lối. Lối thứ nhất là "Tứ lộ Hoàng Tuyền" theo hướng nhà, với khẩu quyết quen thuộc: "Canh Đinh Khôn thượng thị Hoàng Tuyền, Ất Bính tu phòng Tốn thuỷ tiên, Giáp Quý hướng trung ưu kiến Cấn, Tân Nhâm thuỷ lộ phạ đương Càn", tức hướng Canh, Đinh kỵ phương Khôn; hướng Ất, Bính kỵ phương Tốn; hướng Giáp, Quý kỵ phương Cấn; hướng Tân, Nhâm kỵ phương Càn. Lối thứ hai là "Bát sát Hoàng Tuyền" theo quẻ sơn ngồi: Khảm kỵ Thìn, Khôn kỵ Mão, Chấn kỵ Thân, Tốn kỵ Dậu, Càn kỵ Ngọ, Đoài kỵ Tỵ, Cấn kỵ Dần, Ly kỵ Hợi.

Chân Truyền Bí Quyết sẽ nói kỹ hơn về phương vị khi sang phần mở cửa và phóng thuỷ ở quyển ba và quyển sáu. Ở đây người đọc chỉ cần nhớ: trước khi mở cổng, tháo nước, đặt minh đường thì phải dùng la kinh xác định sơn hướng và tránh phương Hoàng Tuyền.

Đối chiếu năm cách với nhà phố hiện đại – 今宅對照

Nhiều hình trong năm cách có hình tương đương rất rõ ở nhà ở ngày nay. Nhà nhỏ dựng bên phải nhà chính tương ứng với nhà kho, nhà để xe, chái tôn xây thêm một bên. Thiên tỉnh sâu như ao tương ứng với giếng trời hẹp, sâu nhiều tầng mà đáy tối và ẩm. Đông cao tây thấp tương ứng với khu đất dốc ngược. Nhà trước rộng sau nhọn tương ứng với lô đất hình tam giác, đuôi nhọn ra phía sau.

Xà xuyên dưới xà nóc tương ứng với dầm bê tông chạy ngang thấp qua phòng khách, phòng thờ. Mái kéo trùm xuống cổng tương ứng với mái hiên thấp đè ngay trên cửa chính. Đường giao chéo trước cổng là nhà ở ngã ba, ngã năm. Tường nhọn ba phía là góc nhọn của nhà bên hay khối kiến trúc chĩa vào. Góc nhà sụt nghiêng là nhà lún móng. Mái bay đâm vào nhà là góc mái, góc ban công nhà khác chĩa thẳng sang. Nhà đầu rùa là phần cơi nới thò ra phía trước nhà chính.

Đặt hai danh sách cạnh nhau như vậy, người đọc sẽ thấy sách đời Minh không xa đời sống bây giờ: nhà vẫn là nhà, hình xấu vẫn là hình xấu, chỉ có vật liệu đổi khác.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Năm cách trong bài này cho thấy rõ lối "lấy hình đoán sự" của phong thuỷ dương trạch đời Minh. Phong Thuỷ Liên Hoa giữ lấy phần lý: hình nhọn, hình đâm, hình đè, hình sụt đều là sát khí của hình; còn lời đoán cụ thể (thắt cổ, chết đuối) thì Thầy Vũ Giới vẫn dặn học trò không nên nói thẳng với gia chủ, mà nói thành "chỗ này khí bị đè, chỗ này khí bị xung, nên sửa".

Với nhà hiện đại, các hình đáng kiểm nhất là: dầm ngang thấp chạy qua giường, bàn thờ, ghế ngồi; góc nhọn nhà bên chĩa vào cửa, cửa sổ; đường đâm hay cắt chéo trước cổng; nhà lún nghiêng, bậc thềm dốc ra ngoài; giếng trời sâu, hẹp, dài. Sửa được những chỗ ấy là đã tránh được phần lớn những gì năm cách này cảnh báo.

Tranh Hoàng Hà vỡ bờ trong tập Thuỷ đồ của Mã Viễn
"Hoàng Hà vỡ bờ" trong tập Thuỷ đồ của Mã Viễn đời Tống: nước là của mà cũng là hoạ. Ảnh: Mã Viễn (đời Tống), Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Tóm lại – 總結: Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết nêu năm cách nhà ứng tai. Cô quả cách là nhà lệch hai bên, sai hành, thiên tỉnh sâu, đông cao tây thấp, cổng ở Hoàng Tuyền. Lao bệnh cách là hình nhọn và đầu thú chĩa vào phòng. Điếu ải cách là xà xuyên dưới xà nóc, mái trùm xuống cổng, đường giao chéo, tường nhọn. Đầu hà cách là góc nhà sụt nghiêng, bậc thềm cúi đầu. Quan phù cách là mái bay, tường ngõ, nhà thẳng hàng đâm vào nhà, tường chiếu có dây leo, nhà đầu rùa.

Bài sau: Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (14): Dâm dật, cổ chướng, du đãng và nhà giàu, nhà sang, nhà nghèo.

Bài trước: Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (12): Âm dương giao chiến, tứ kim tứ thuỷ và các cách nhà đổi chủ.

Nguồn: Tinh khắc biên tập Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (精刻編集陽宅真傳秘訣), quyển hai, các mục Cô quả cách, Lao bệnh cách, Điếu ải cách, Đầu hà cách, Quan phù cách (bản khắc đời Minh, khoảng 1599; sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc, chữ dị thể đổi về chính thể; chữ mờ trong bản khắc ghi "……". Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xác định sơn ngồi và phương Hoàng Tuyền trước khi mở cổng.
  • Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: đánh dấu góc nhọn, mái bay, đường đâm quanh nhà trên mặt bằng.
  • Lập Cục Pháp: lập cục dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Năm bài ca cách nhà là phần Thư. Nhìn một căn nhà mà nhận ra chỗ nào đang đè, đang xung, đang sụt, mức nặng nhẹ ra sao và sửa thế nào cho gia chủ yên lòng là phần Tâm và Nhãn, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Nhà thế nào thì sách gọi là cô quả cách? – 孤寡格

Nhà dựng nhà nhỏ bên phải nhà chính, thiên tỉnh sâu như ao, bên trái dựng riêng một gian lầu, phương thuỷ dựng lầu năm gian, mở cổng ở phương Hoàng Tuyền, đất đông cao tây thấp.

Xà ngang chạy dưới xà nóc có sao không? – 樑下穿枋

Sách xếp vào điếu ải cách (thắt cổ). Ý thực tế là kết cấu ngang thấp đè đầu người ở; nên tránh đặt giường, bàn thờ, ghế ngồi dưới dầm ngang.

Góc nhà lún nghiêng ứng điều gì? – 屋角低陷

Sách gọi là đầu hà cách, ứng tai nạn sông nước. Cầu thang, bậc thềm sụt hay dốc ra ngoài cũng vậy. Nên sửa móng, sửa thềm.

"Nhà đầu rùa" là gì? – 龜頭屋

Là gian nhỏ nối thêm thò ra trước nhà chính như đầu con rùa. Sách đoán kiện tụng vô số.

Tường chiếu trước cổng có dây leo có xấu không? – 照墻藤纏

Theo sách, dây leo quấn dưới tường chiếu ứng việc quan dây dưa. Tường chiếu nên giữ sạch, gọn.

Từ khoá: dương trạch chân truyền bí quyết · 陽宅真傳秘訣 · cô quả cách · lao bệnh cách · điếu ải cách · đầu hà cách · quan phù cách

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…