💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (15): Tường, cửa sổ, đường đi và chỗ bổ trước cửa

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (15): Tường, cửa sổ, đường đi và chỗ bổ trước cửa

Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết
陽宅真傳秘訣 (造墻論 · 墻窗論 · 道路論 · 門前補)
Tác giả: Lý Bang Tường 李邦祥 (hiệu Hạc Tùng 鶴松, Lý Điền sơn nhân 理田山人, người Vụ Nguyên, Huy Châu, đời Minh) biên tập · em Lý Dung Vũ 李容宇, Lý Ứng Dụ 李應裕 hiệu chính · con Lý Hy Thánh 李希聖, Lý Triều Thánh 李朝聖 khắc in
Bản gốc: Tinh khắc biên tập Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết 精刻編集陽宅真傳秘訣, bản khắc đời Minh, tựa Vạn Lịch Mậu Tuất (1598), in khoảng Vạn Lịch 27 (1599); có tựa của Du Ứng Càn 游應乾.

Quyển hai của Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết khép lại bằng năm mục ngắn mà rất thực dụng: Tạo tường luận (dựng tường), Tường song luận (cửa sổ trên tường), Đạo lộ luận (đường đi), Môn tiền bổ (bổ thêm về trước cửa) và Tục bổ tật chứng luận (bổ thêm về bệnh). Sau mấy bài toàn "cách nhà", đến đây sách quay ra những thứ bao quanh căn nhà: tường rào, ô cửa, con đường, cái cây, tảng đá trước cửa. Bài thứ mười lăm dịch và giảng trọn năm mục ấy.

Trả lời nhanh: Theo Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết, tường trước rộng sau nhọn là "hỏa tinh kéo đuôi", trước nhọn sau rộng là "thoái điền bút"; tường có góc nhọn đâm vào nhà là "lê tiêm sát"; tường chiếu sát nhà chính, cao, thiên tỉnh nông, giữa có vệt nối thẳng như sợi chỉ là "huyền châm sát". Tường chiếu mở cửa sổ lớn là "Chu Tước mở miệng", sinh thị phi. Đường trước cửa nên dần rộng ra, uốn như chữ Chi, chữ Huyền; kỵ đường phản cung, chữ Xuyên đâm thẳng, đường bắt chéo như gươm, và kỵ mở đường, đào ao trên phương Hoàng Tuyền (Ất Bính Tốn, Canh Đinh Khôn, Giáp Quý Cấn, Tân Nhâm Càn). Trước cửa kỵ nhà xí, cây khô lớn, đá lớn, cối giã; nhà lớn cửa nhỏ thì phát của. Cuối quyển có bảng can chi ứng tạng phủ để đoán bệnh.

Nguyên văn năm mục cuối quyển hai – 卷二末五篇原文

Chép theo bản khắc quyển hai, từ Tạo tường luận tới hết Tục bổ tật chứng luận. Chữ dị thể đổi về chính thể; chữ mờ không đọc chắc được ghi "……". Đoạn trong ngoặc "(貼條)" là lời một mảnh giấy dán bổ sung trên trang khắc, chép nguyên để người đọc thấy.

造墻論
凡前闊後尖,謂之火星拖尾,主吊縊癆瘵之厄;前尖後闊,謂之退田筆,當主人財大退。墻垣若有尖角射,謂之犁尖殺,射後傷人,射前退財,射左則主陽人不利、財源冷退,射右則主陰人損亡、口舌破家。又以射左則損長,射右則損少,射中則損中。照墻下不宜長披簷射堂,若二尺餘長,則主妻妾當家。凡屋四圍要磚石封固,不受風吹,則鬼魅不得因風而來。門前不宜逼窄,逼窄主人愚頑,亦損人。凡堂下之墻不宜太高欺壓正堂,主陰人持家。如堂下之門房有墻者,切不宜高過正堂,大凶。如面前墻有孔眼如睛者,久則主盜賊口舌。至於面墻又逼窄,去堂不四五尺,而墻又高,天井又淺,中央合縫之跡如線直下,而兩邊略分起者,名懸針殺,主中男不利,人丁不利,改之則吉。故照墻為我之賓,宜均齊方正,切忌欹斜高壓。若有尖斜射沖正堂,……甚矣。凡堂下之屋亦要四簷無破相崩陷為佳。若有兩簷如開口者,縱好不免官災。人家獸頭射正堂亦然。而墻尖斜不正者主足疾。大抵宅或可斜些,而墻萬萬不可不正也。
(貼條)凡有披簷射堂,長二尺以上,主妻當家;八尺五尺,官非立見。屋內墻尖斜不正,主足疾。寅艮方崩陷尤甚,亦招官非生疾。
墻窗論
墻垣不可開大窗子。照墻上開大窗,名朱雀開口,主招非。右左開大窗,主不旺人,多生病。後墻開大窗子,主招盜、難產、帶疾。東邊主瘋疾,西邊主目疾,南邊主官符,北邊主火燭。
道路論
門前行路漸漸大,人口常安泰;門前行路若狹窄,陰人定有厄。門前若有叉鉗路,田地化成灰。門前不宜八字路,主出人忤逆破家。屋內不宜兩脇開路巷往來,謂之帶劍殺,主妻子不利,左邊傷陽人,右邊傷陰人。倘若方位不吉,喜路巷沖隔。堂上不宜路巷沖射,又不宜飛鵞箭直射,縱有墻垣遮蔽,亦主人多外死;如無墻垣遮蔽,必主被人打死。黃泉上不宜開路巷,開門亦不宜有塘,左主陽人瞎眼,右主陰人產亡。黃泉者,乙丙巽、庚丁坤、甲癸艮、辛壬乾是也。若塘左,主長……徒刑;右主幼子災殃,或主敗絕,出寡母在堂。如屋後有塘,主換妻、目疾、少亡。屋之前後有塘者,止填去後堂,庶不敗絕也。如門前有五路而欹斜者,必主年年哭泣、瘟瘴、孤寡。有三塘而路欹斜,其中者亦如之。凡有塘池在黃泉上者,主小兒落水而亡;如在祿存上者,或祿存之上有廟及空房,主陰人自縊。大抵池塘洩真龍之氣,有之非吉。凡屋之前後或三五眼者,其大凶不卜可知也。門前之路如反弓樣子而灣灣外向者,主孤寡淫泆、官非退財。如或田塍及路若井字樣者,主自縊外亡。之玄樣者大富貴。若類蜈蚣形,反主癆瘵矣。川字直沖,主年年因盜口舌。交劍形者,主自刎,防刺人。文曲路主兒孫離外發福;若直去不回頭,永不歸鄉也。凡路亦要方隅得地,苟路不吉,更在凶敗及惡砂方向,禍來自己。又曰:西南有大路,家道應須富;東北有大路,沽酒賣豆腐。路去玄字形,家道自然興;丁字橫入,口舌鬭門無休歇。
門前補
廁道當門者,主其污穢疾病。小屋當門者,在前掛下者,主招悲泣;若直射門,主人不得其死。有大枯木當門者,主孤寡疾病。凡門前務要端正,不可尖斜,如有田塍及路或三角斜沖者,主口舌。大門不宜兩家相對,必有一家退敗。凡房門對天井者,主人長病;對竈門者,口舌也。又曰:屋大門小,主發財;屋小門大,主退財。凡門不可過高於門樓之壁,主招哭泣。而門之左右亦不宜安神位,主哭泣。又曰:碓磨當門作,家道自此剝;當門高樓臺,家道日漸頹。至於板橋或竹籬直射者,主常被人論也。惟墻灣灣內抱者吉。又曰:門前有亂石,亦主人眼疾;大石當門前,年年疾病纏;籬障對門沖,媳婦常罵公;門前有空屋,圍累成牢獄。門前與天井要均停雅淨為上乘。
續補疾症論
甲肝乙膽丙小腸,丁心戊胃己脾鄉,庚是大腸辛屬肺,壬是膀胱癸腎藏。○ 火心金肺木從肝,脾胃從來戊己看,腎藏本屬壬癸水,相生相尅許多般。○ 甲頭乙項丙肩求,丁心戊脇己屬腹,庚係人臍辛為股,壬脛癸足自來求。○ 子疝氣,丑脾肝,寅背肢,卯目手,辰背胸,巳面齒,午心腹,未脾胃,申咳疾,酉肝肺,戌背肺,亥頭肝腎。
金弱遇火炎之地,血疾無疑。(應寅午戌年)
土虛逢木旺之鄉,脾傷定論。(應寅卯甲乙年)
筋疼骨痛,蓋因木被金損。(應庚酉辛年)
眼暗目昏,必是火遭水尅。(應申子辰年)
下元冷疾,只緣水值土傷。(應辰戌丑未年)
Trang Tạo tường luận
Trang mở đầu Tạo tường luận: tường trước rộng sau nhọn, lê tiêm sát, huyền châm sát. Trang gốc bản khắc đời Minh (1599).

Bản dịch – 譯文

Tạo tường luận (bàn về dựng tường). Phàm tường trước rộng sau nhọn gọi là hỏa tinh kéo đuôi, chủ tai ách thắt cổ, lao phổi; trước nhọn sau rộng gọi là thoái điền bút (bút lui ruộng), chủ người và của lui lớn. Tường rào nếu có góc nhọn đâm tới, gọi là lê tiêm sát (sát mũi cày): đâm phía sau hại người, đâm phía trước lui của, đâm bên trái thì đàn ông bất lợi, nguồn của lạnh lui, đâm bên phải thì đàn bà tổn mất, cãi cọ phá nhà. Lại nói đâm trái thì tổn con trưởng, đâm phải thì tổn con út, đâm giữa thì tổn con giữa. Dưới tường chiếu không nên có mái hiên dài thò ra đâm vào nhà chính; nếu dài hơn hai thước thì vợ, thiếp làm chủ nhà. Phàm bốn bề nhà phải có gạch đá bịt chắc, không để gió thổi lọt, thì ma quỷ không theo gió mà đến. Trước cửa không nên chật hẹp, chật hẹp thì người trong nhà ngu đần, cũng tổn người. Phàm tường phía dưới nhà chính không nên quá cao đè lấn nhà chính, chủ đàn bà cầm việc nhà. Nếu nhà cổng phía dưới nhà chính có tường, tuyệt không được cao hơn nhà chính, rất xấu. Nếu tường trước mặt có lỗ như con mắt, lâu ngày chủ trộm cướp, thị phi. Còn tường trước mặt lại chật hẹp, cách nhà chính không đến bốn năm thước, tường lại cao, thiên tỉnh lại nông, giữa có vệt nối thẳng xuống như sợi chỉ mà hai bên hơi tách ra, gọi là huyền châm sát (sát kim treo), chủ con giữa bất lợi, người đinh bất lợi, sửa đi thì tốt. Cho nên tường chiếu là khách của ta, nên đều đặn vuông vức, tuyệt kỵ nghiêng lệch, cao đè. Nếu có góc nhọn xiên đâm vào nhà chính thì …… càng nặng. Phàm nhà phía dưới nhà chính cũng cần bốn mái không có tướng vỡ, sụt là tốt. Nếu có hai mái như miệng há, dù tốt cũng không khỏi tai họa quan sự. Đầu thú trên nóc nhà người khác đâm vào nhà chính cũng vậy. Tường nhọn xiên không ngay thì chủ bệnh chân. Đại để nhà có thể hơi xiên, chứ tường thì vạn vạn lần phải ngay.

(Giấy dán bổ sung.) Phàm có mái hiên thò ra đâm vào nhà chính, dài từ hai thước trở lên thì vợ làm chủ nhà; dài tám thước, năm thước thì kiện tụng thấy ngay. Tường trong nhà nhọn xiên không ngay thì bệnh chân. Phương Dần Cấn sụt lở càng nặng, cũng chuốc kiện tụng, sinh bệnh.

Tường song luận (bàn về cửa sổ trên tường). Tường rào không được mở cửa sổ lớn. Trên tường chiếu mở cửa sổ lớn gọi là Chu Tước mở miệng, chủ chuốc thị phi. Bên phải, bên trái mở cửa sổ lớn thì người không thịnh, hay sinh bệnh. Tường sau mở cửa sổ lớn thì chuốc trộm, khó đẻ, mang bệnh. Phía đông thì bệnh phong, phía tây thì bệnh mắt, phía nam thì quan phù, phía bắc thì cháy nhà.

Trang Đạo lộ luận và Hoàng Tuyền
Trang Đạo lộ luận, có định nghĩa Hoàng Tuyền: Ất Bính Tốn, Canh Đinh Khôn, Giáp Quý Cấn, Tân Nhâm Càn. Trang gốc bản khắc đời Minh (1599).

Đạo lộ luận (bàn về đường đi). Đường trước cửa dần dần rộng ra thì người nhà thường yên ổn; đường trước cửa mà hẹp thì đàn bà ắt gặp ách. Trước cửa có đường chẽ như cái kìm thì ruộng đất hóa tro. Trước cửa không nên có đường hình chữ Bát, chủ sinh người ngỗ nghịch phá nhà. Trong nhà không nên mở lối ngõ qua lại hai bên sườn, gọi là đới kiếm sát (sát mang gươm), chủ vợ con bất lợi, bên trái hại đàn ông, bên phải hại đàn bà. Nhưng nếu phương vị ấy không tốt thì lại mừng có ngõ chắn ngang. Trên nhà chính không nên có ngõ đâm tới, cũng không nên có mũi tên ngỗng bay đâm thẳng; dù có tường che cũng chủ người nhiều chết ở ngoài; nếu không có tường che thì ắt bị người đánh chết. Trên phương Hoàng Tuyền không nên mở ngõ, mở cửa cũng không nên có ao: bên trái thì đàn ông mù mắt, bên phải thì đàn bà chết khi sinh. Hoàng Tuyền là Ất Bính Tốn, Canh Đinh Khôn, Giáp Quý Cấn, Tân Nhâm Càn. Nếu ao bên trái thì người trưởng …… tù tội; bên phải thì con nhỏ tai ương, hoặc bại tuyệt, sinh cảnh mẹ goá ở nhà. Nếu sau nhà có ao thì đổi vợ, bệnh mắt, chết trẻ. Trước sau nhà đều có ao thì chỉ lấp ao sau, may ra khỏi bại tuyệt. Nếu trước cửa có năm đường mà nghiêng lệch thì ắt năm nào cũng khóc lóc, ôn dịch, cô quả. Có ba ao mà đường nghiêng lệch, cái ở giữa cũng thế. Phàm ao hồ ở trên phương Hoàng Tuyền thì trẻ nhỏ chết đuối; nếu ở trên phương Lộc Tồn, hoặc trên phương Lộc Tồn có miếu, có nhà bỏ trống, thì đàn bà thắt cổ. Đại để ao hồ làm tiết khí chân long, có thì không tốt. Phàm trước sau nhà có ba năm cái ao thì rất xấu, chẳng cần bói cũng biết. Đường trước cửa như cây cung ngược, cong cong quay ra ngoài, chủ cô quả, dâm loạn, kiện tụng, lui của. Nếu bờ ruộng và đường như hình chữ Tỉnh thì thắt cổ, chết ngoài. Hình chữ Chi, chữ Huyền thì đại phú quý. Nếu như hình con rết thì trái lại chủ lao phổi. Hình chữ Xuyên đâm thẳng thì năm nào cũng vì trộm mà thị phi. Hình gươm bắt chéo thì tự đâm cổ, phải đề phòng đâm người. Đường Văn Khúc thì con cháu rời nhà mà phát phúc; nếu đi thẳng không quay đầu thì mãi không về quê. Phàm đường cũng cần được phương vị; nếu đường không tốt lại nằm ở phương hung bại, phương sa xấu thì họa tự đến. Lại nói: tây nam có đường lớn, nhà ắt phải giàu; đông bắc có đường lớn, bán rượu bán đậu phụ. Đường đi hình chữ Huyền, nhà tự nhiên hưng; đường chữ Đinh cắt ngang vào, thị phi đánh nhau ở cửa không dứt.

Môn tiền bổ (bổ thêm về trước cửa). Lối nhà xí ngay cửa thì chủ dơ bẩn, bệnh tật. Nhà nhỏ ngay cửa, mái phía trước rủ xuống, chủ chuốc khóc lóc; nếu đâm thẳng vào cửa thì người không được chết lành. Có cây khô lớn ngay cửa thì cô quả, bệnh tật. Phàm trước cửa cốt phải ngay ngắn, không được nhọn xiên; nếu có bờ ruộng, đường đi hay góc ba cạnh xiên đâm tới thì chủ thị phi. Cổng lớn không nên hai nhà đối nhau, ắt có một nhà lui bại. Phàm cửa phòng đối thiên tỉnh thì người bệnh lâu; đối cửa bếp thì thị phi. Lại nói: nhà lớn cửa nhỏ thì phát của; nhà nhỏ cửa lớn thì lui của. Phàm cửa không được cao quá vách cổng lầu, chủ chuốc khóc lóc. Hai bên cửa cũng không nên đặt bàn thờ, chủ khóc lóc. Lại nói: cối giã, cối xay làm ngay cửa, nhà từ đó suy; ngay cửa có lầu đài cao, nhà ngày một đổ. Còn cầu ván hay rào tre đâm thẳng tới thì thường bị người bàn tán. Chỉ có tường cong cong ôm vào trong là tốt. Lại nói: trước cửa có đá lộn xộn thì người bệnh mắt; đá lớn trước cửa, năm nào cũng bệnh quấn; rào chắn đâm vào cửa, con dâu thường mắng bố chồng; trước cửa có nhà trống, vây quanh thành ngục tù. Trước cửa và thiên tỉnh cần cân đối, thanh nhã, sạch sẽ là bậc nhất.

Tục bổ tật chứng luận (bổ thêm về bệnh). Giáp gan, Ất mật, Bính ruột non, Đinh tim, Mậu dạ dày, Kỷ là tỳ, Canh là ruột già, Tân thuộc phổi, Nhâm là bàng quang, Quý tàng ở thận. Hỏa là tim, kim là phổi, mộc theo gan, tỳ vị xưa nay xem ở Mậu Kỷ, thận vốn thuộc thủy Nhâm Quý, tương sinh tương khắc biến hóa nhiều đường. Giáp đầu, Ất cổ, Bính tìm ở vai, Đinh tim, Mậu sườn, Kỷ thuộc bụng, Canh là rốn, Tân là đùi, Nhâm ống chân, Quý bàn chân. Tý sán khí, Sửu tỳ gan, Dần lưng chi, Mão mắt tay, Thìn lưng ngực, Tỵ mặt răng, Ngọ tim bụng, Mùi tỳ vị, Thân bệnh ho, Dậu gan phổi, Tuất lưng phổi, Hợi đầu, gan, thận.

Kim yếu gặp đất hỏa bốc thì bệnh huyết không nghi (ứng năm Dần Ngọ Tuất). Thổ hư gặp nơi mộc vượng thì tỳ tổn là chắc (ứng năm Dần Mão Giáp Ất). Gân đau xương nhức là vì mộc bị kim làm tổn (ứng năm Canh Dậu Tân). Mắt tối mờ ắt là hỏa bị thủy khắc (ứng năm Thân Tý Thìn). Bệnh lạnh hạ nguyên chỉ vì thủy bị thổ làm tổn (ứng năm Thìn Tuất Sửu Mùi).

Tạo tường luận: tường là khách của nhà – 造墻論

Câu then chốt của mục này là "tường chiếu là khách của ta" (照墻為我之賓). Nhà chính là chủ, tường là khách; khách phải đều đặn, vuông vức, thấp hơn chủ, không được nghiêng lệch, không được cao đè. Mọi điều kỵ khác trong mục đều suy ra từ một câu ấy: tường dưới nhà chính cao quá thì "đàn bà cầm việc nhà" (khách lấn chủ), nhà cổng có tường cao hơn nhà chính thì "rất xấu", mái hiên thò dài ra đâm vào nhà chính thì "vợ thiếp làm chủ".

Sơ đồ tường không nhọn, không đâm, không lấn nhà chính
Hỏa tinh kéo đuôi, thoái điền bút, lê tiêm sát và huyền châm sát của Tạo tường luận. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

Sách đặt tên cho bốn hình tường xấu. Hỏa tinh kéo đuôi là khuôn tường trước rộng sau nhọn, như ngọn lửa có đuôi; thoái điền bút là trước nhọn sau rộng, như ngòi bút quét ruộng đi. Lê tiêm sát là góc tường nhọn như mũi cày đâm vào nhà, và sách phân rõ: đâm sau hại người, đâm trước lui của, đâm trái hại đàn ông và con trưởng, đâm phải hại đàn bà và con út, đâm giữa hại con giữa. Lối chia trái trưởng, phải út, giữa thứ này đã gặp ở các bài về cách nhà trước, nay áp vào tường.

Huyền châm sát là hình phức tạp nhất. Phải hội đủ: tường trước mặt chật, cách nhà chính không quá bốn năm thước, tường cao, thiên tỉnh nông, và giữa tường có một vệt nối thẳng từ trên xuống như sợi chỉ, hai bên hơi tách ra. Nhìn từ nhà chính ra, vệt ấy như cây kim treo lơ lửng ngay trước mặt. Sách nói chủ con giữa bất lợi, và thêm câu hiếm gặp: "sửa đi thì tốt". Đây là chỗ cho thấy người xưa coi các sát loại này là sửa được, không phải định mệnh.

Tường bao nhà vây Quan Tây ở Long Nam, Giang Tây
Tường bao nhà vây Quan Tây ở Long Nam, Giang Tây: tường gạch đá kín bốn phía, đúng lời "bốn bề phải có gạch đá bịt chắc". Ảnh: Underbar dk, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Câu "bốn bề nhà phải có gạch đá bịt chắc, không để gió thổi lọt, thì ma quỷ không theo gió mà đến" nghe như mê tín, nhưng lý thì rất thật: nhà kín gió là nhà tàng khí. Phong thuỷ vốn là "tàng phong đắc thuỷ"; với dương trạch, tường bao kín là cái vỏ giữ khí. Tường có lỗ như con mắt thì chủ trộm cướp, cũng là vì tường hở thì người ngoài nhìn vào được, khí trong nhà cũng tán.

Câu kết của mục đáng ghi nhớ: "nhà có thể hơi xiên, chứ tường thì vạn vạn lần phải ngay". Nhà xiên một chút theo thế đất, theo hướng nước là chuyện thường; còn tường là thứ người dựng tay, không có lý do gì để xiên. Tường xiên, tường nhọn thì sách quy về bệnh chân, như nền đứng không vững.

Mảnh giấy dán bổ sung trên trang khắc – 貼條

Trong bản khắc, đoạn về mái hiên đâm nhà chính có một mảnh giấy dán bổ sung, ghi rõ hơn: dài hai thước trở lên thì vợ làm chủ nhà; dài năm thước, tám thước thì kiện tụng thấy ngay. Mảnh giấy còn nói tường trong nhà nhọn xiên thì bệnh chân, và phương Dần Cấn sụt lở thì càng nặng, chuốc kiện tụng, sinh bệnh.

Vì sao Dần Cấn nặng hơn? Cấn là núi, là thổ dừng; Dần là đầu mùa xuân, khí mộc khởi. Phương Cấn Dần sụt lở là nền móng của khí sinh bị phá, nên vừa hại sức khoẻ vừa sinh chuyện. Đây là lời người chú bổ sung, bản in khác có thể không có; người đọc xem như một lời chú thêm của người xưa.

Tường song luận: Chu Tước mở miệng – 墻窗論

Mục cửa sổ rất ngắn mà rõ: tường rào không mở cửa sổ lớn. Tường chiếu trước mặt mở cửa sổ lớn gọi là "Chu Tước mở miệng". Chu Tước là phương trước, chủ lời nói; Chu Tước há miệng thì thị phi, kiện tụng kéo đến. Hai bên mở cửa lớn thì người không thịnh, hay bệnh; tường sau mở cửa lớn thì chuốc trộm, khó đẻ, vì phía sau là Huyền Vũ, chỗ dựa và chỗ kín của nhà.

Sơ đồ cửa sổ trên tường và hình con đường
Cửa sổ lớn trên tường chiếu, tường sau; đường cong ôm, đường phản cung, đường chữ Huyền. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

Sách còn phân bốn phương: đông thì bệnh phong, tây thì bệnh mắt, nam thì quan phù, bắc thì cháy nhà. Lối phân này có chỗ khớp với ngũ hành (đông mộc ứng gan, phong; nam hoả ứng quan sự), có chỗ phải suy ngược (bắc thuỷ mà ứng cháy nhà, có lẽ vì thuỷ phương bị mở thì mất nước khắc hoả). Người học nên giữ nguyên lời sách và tự kiểm chứng.

Ô cửa song gỗ chạm hoa kiểu cổ
Ô cửa song gỗ chạm hoa: cửa sổ nhỏ, có song, không phải "cửa sổ lớn" mà Tường song luận kỵ. Ảnh: Daderot, Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Phải hiểu "cửa sổ lớn" ở đây là cửa sổ mở trên tường rào, tường chiếu, tức là lớp tường bao ngoài, không phải cửa sổ của phòng ở. Cửa sổ phòng ở thì mục Quý ốc cách (bài 14) còn khen "làm cửa sổ sáng che phía dưới thì phú quý lâu dài". Lớp vỏ ngoài phải kín, phòng trong thì cần sáng: hai điều ấy không mâu thuẫn.

Cửa sổ song gỗ nhìn ra vườn
Cửa sổ song gỗ nhìn ra vườn trong vườn Lan Tô: cửa sổ vừa phải, có khung, nhìn ra cảnh đẹp. Ảnh: Z3lvs, Wikimedia Commons, CC0.

Đạo lộ luận: đường nên uốn, không nên đâm – 道路論

Đạo lộ luận dài nhất trong năm mục. Có thể gom lại thành mấy nguyên tắc. Một là độ rộng: đường trước cửa dần rộng ra là yên, hẹp lại là đàn bà gặp ách; trước cửa không nên chật. Hai là hình dạng: đường chữ Chi, chữ Huyền (uốn lượn) là đại phú quý; đường phản cung (cong quay ra ngoài), đường chữ Xuyên đâm thẳng, đường gươm bắt chéo, đường chữ Tỉnh, đường hình con rết đều xấu. Ba là phương vị: đường cũng cần được phương, đường xấu lại nằm phương hung thì hoạ tự đến.

Đường làng uốn lượn giữa các lầu canh Khai Bình
Đường làng uốn lượn ở Khai Bình, Quảng Đông: đường cong mềm như chữ Chi, chữ Huyền là đường tốt. Ảnh: Payton Chung from DCA, USA, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Hai hình đặc biệt cần nhớ. Đới kiếm sát là mở ngõ qua lại hai bên sườn nhà, như người đeo gươm hai bên; trái hại đàn ông, phải hại đàn bà. Nhưng sách thêm một câu linh hoạt: nếu phương ấy vốn không tốt thì lại mừng có ngõ chắn ngang, vì ngõ cắt đứt khí xấu. Phi nga tiễn (mũi tên ngỗng bay) là đường, nóc nhà hay vật nhọn đâm thẳng vào nhà chính; có tường che cũng chết ngoài, không tường che thì bị đánh chết. Lời nặng, nhưng ý thì như mọi sách: kỵ nhất là thứ đâm thẳng vào nhà chính.

Câu dân gian cuối mục: "tây nam có đường lớn, nhà ắt phải giàu; đông bắc có đường lớn, bán rượu bán đậu phụ". Tây nam là Khôn, đất mẹ, đường lớn mang của về; đông bắc là Cấn, núi dừng, đường lớn ở đó thì chỉ làm nghề nhỏ buôn bán. Đây là một lối khẩu quyết, nên đọc cùng với nguyên tắc phương vị chung chứ không áp máy móc.

Tranh sơn thủy thuyền buồm của Thẩm Chu đời Minh
Tranh sơn thủy của Thẩm Chu đời Minh: lối đi men núi, nhà dựa sườn, đường uốn khúc mà không đâm thẳng. Ảnh: Thẩm Chu (đời Minh), Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Hoàng Tuyền: chỗ kỵ mở đường, đào ao – 黃泉

Mục đường đi có một định nghĩa quan trọng: Hoàng Tuyền là Ất Bính Tốn, Canh Đinh Khôn, Giáp Quý Cấn, Tân Nhâm Càn. Đây là bốn nhóm, mỗi nhóm là một quái ở góc (Tốn, Khôn, Cấn, Càn) cùng hai can hai bên. Trên phương Hoàng Tuyền thì không mở ngõ, không có ao; ao bên trái thì đàn ông mù mắt, bên phải thì đàn bà chết khi sinh, ao Hoàng Tuyền thì trẻ nhỏ chết đuối.

Người học Tam Hợp đã quen với câu "Canh Đinh Khôn thượng thị Hoàng Tuyền, Ất Bính tu phòng Tốn thuỷ tiên, Giáp Quý hướng trung ưu kiến Cấn, Tân Nhâm thuỷ lộ phạ đương Càn". Câu ấy dùng để xét thuỷ lai, thuỷ khứ theo hướng. Chân Truyền Bí Quyết rút gọn thành bốn nhóm phương và đem áp vào ngõ, ao quanh nhà. Bài này chỉ dịch lời sách; cách dùng Hoàng Tuyền theo hướng nhà cụ thể sẽ còn gặp ở các bài sau của quyển ba.

Đoạn về ao cũng đáng chú ý: "ao hồ làm tiết khí chân long, có thì không tốt"; trước sau đều có ao thì "chỉ lấp ao sau". Phía sau là chỗ dựa; ao sau nhà là mất chỗ dựa, nên phải lấp trước. Đây là lời khuyên cụ thể hiếm có trong sách, cho biết thứ tự sửa: sửa phía sau trước, phía trước sau.

Môn tiền bổ: những thứ không nên ở trước cửa – 門前補

Môn tiền bổ là danh sách những thứ trước cửa nên tránh. Gom lại theo loại cho dễ nhớ:

  • Dơ bẩn, chết chóc: lối nhà xí ngay cửa, cây khô lớn ngay cửa, nhà bỏ trống trước cửa.
  • Đè, chắn: nhà nhỏ mái rủ xuống trước cửa, lầu đài cao ngay cửa, đá lớn trước cửa, đá lộn xộn trước cửa.
  • Đâm: bờ ruộng, đường, góc ba cạnh xiên đâm tới; cầu ván, rào tre đâm thẳng; rào chắn đâm vào cửa.
  • Đối: hai nhà cổng đối nhau, cửa phòng đối thiên tỉnh, cửa phòng đối cửa bếp.
  • Động: cối giã, cối xay làm ngay cửa.

Và mấy điều nên có: tường cong ôm vào trong; nhà lớn cửa nhỏ (giữ của); cửa không cao quá vách cổng lầu; hai bên cửa không đặt bàn thờ; trước cửa và thiên tỉnh cân đối, thanh nhã, sạch sẽ.

Làng Khách Gia với vòng tường thổ lâu
Làng Khách Gia với vòng tường thổ lâu: tường tròn ôm vào trong, "tường cong ôm vào thì tốt". Ảnh: Raffaele Nicolussi, Wikimedia Commons, CC BY 3.0.

Câu "nhà lớn cửa nhỏ thì phát của, nhà nhỏ cửa lớn thì lui của" là một trong những câu được chép lại nhiều nhất trong sách dương trạch đời sau. Cửa là miệng nạp khí; nhà là bụng chứa khí. Miệng vừa với bụng thì giữ được; miệng to hơn bụng thì khí vào bao nhiêu ra bấy nhiêu.

"Hai cổng đối nhau, ắt có một nhà lui bại" cũng là điều người xây phố ngày nay hay gặp. Sách không nói nhà nào bại; theo lý, nhà nào thế yếu hơn (cổng thấp hơn, nhỏ hơn, nằm phương bị khắc) thì chịu thiệt.

Tục bổ tật chứng luận: can chi ứng tạng phủ – 續補疾症論

Mục cuối quyển hai là một bảng tra bệnh. Mười can ứng tạng phủ, mười can ứng bộ vị trên thân, mười hai chi ứng bệnh, rồi năm câu "hành gì bị hành gì khắc thì bệnh gì, ứng năm nào". Bảng này dùng để nối các lời đoán bệnh rải khắp sách (bệnh mắt, bệnh chân, lao phổi, khó đẻ) với phương vị và năm ứng.

Bảng can chi ứng tạng phủ
Bảng mười can, mười hai chi ứng tạng phủ và bộ vị trong Tục bổ tật chứng luận. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

Một điểm cần ghi: bản khắc chép "甲肝乙膽" (Giáp gan, Ất mật), còn bài ca thông dụng trong y học và mệnh lý là "甲膽乙肝" (Giáp mật, Ất gan), vì Giáp dương ứng phủ (mật), Ất âm ứng tạng (gan). Bài này giữ đúng chữ của bản khắc và ghi lại thứ tự thông dụng để người đọc đối chiếu. Các can sau thì theo đúng lối dương phủ âm tạng: Bính ruột non, Đinh tim; Mậu dạ dày, Kỷ tỳ; Canh ruột già, Tân phổi; Nhâm bàng quang, Quý thận.

Năm câu cuối là phần thực dụng nhất:

  • Kim yếu gặp hoả vượng: bệnh huyết, ứng năm Dần Ngọ Tuất (tam hợp hoả cục).
  • Thổ hư gặp mộc vượng: tổn tỳ, ứng năm Dần Mão Giáp Ất (mộc).
  • Mộc bị kim tổn: gân đau xương nhức, ứng năm Canh Dậu Tân (kim).
  • Hoả bị thuỷ khắc: mắt tối mờ, ứng năm Thân Tý Thìn (tam hợp thuỷ cục).
  • Thuỷ bị thổ tổn: bệnh lạnh hạ nguyên, ứng năm Thìn Tuất Sửu Mùi (thổ).

Thấy rõ đây là lối Tam Hợp: năm ứng là năm hành khắc vượng lên, tính theo tam hợp cục hay theo can chi cùng hành. Kết hợp với lời đoán ở các cách nhà, người xem có thể nói: nhà này phạm chỗ kim bị hoả khắc, năm Dần Ngọ Tuất phải phòng bệnh huyết.

Đối chiếu với nhà phố ngày nay – 今宅對照

Năm mục cuối quyển hai rất dễ đem vào nhà phố, nhà vườn hiện đại. Một vài cách đọc:

  • Tường rào: tường rào vuông vức, đều, thấp hơn nhà; tránh tường xây theo lô đất méo thành góc nhọn đâm vào nhà. Lô đất méo thì nhà có thể xoay theo thế, nhưng tường nên làm lại cho ngay.
  • Tường chiếu, bình phong: nếu có bình phong trước nhà, đừng đặt quá sát, quá cao; khoảng sân phải đủ rộng, không để thành "huyền châm sát".
  • Ô thoáng trên tường rào: tường rào phía trước mở ô thoáng lớn là "Chu Tước mở miệng"; dùng song, lam nhỏ thay vì khoét lỗ lớn.
  • Hẻm đâm, đường đâm: nhà cuối hẻm, nhà ngã ba chữ Đinh, nhà nằm phía ngoài khúc cua (phản cung) đều là những hình sách chê. Nhà nằm phía trong khúc cua (đường ôm) thì tốt.
  • Lối đi hai bên hông: nhà có lối đi hông chạy suốt hai bên là "đới kiếm sát"; nên có cổng hay vách ngắt lối.
  • Trước cửa: không để cây chết, đá lớn, thùng rác, đồ cũ chất đống; cửa chính vừa với nhà, không quá to.

Những điều này ai cũng tự kiểm được. Phần phương vị (Hoàng Tuyền, Lộc Tồn, phương hung bại) thì cần la kinh và cần người biết dùng.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Đọc năm mục này, người học thấy Chân Truyền Bí Quyết rất "đời". Không có lý khí rắc rối, chỉ có tường, cửa sổ, con đường, cái cây, tảng đá. Nhưng chính những thứ ấy là cái người ta sống cùng mỗi ngày, và là chỗ sửa được ngay. Phong Thuỷ Liên Hoa vẫn dạy học viên đi xem nhà thì nhìn từ ngoài vào: đường đến thế nào, cổng ra sao, tường bao có kín không, trước cửa có gì, rồi mới vào trong xem nhà chính.

Ba câu nên thuộc lòng từ phần này: "tường chiếu là khách của ta"; "nhà có thể hơi xiên, tường thì phải ngay"; "nhà lớn cửa nhỏ thì phát của". Ba câu ấy gói gần trọn tinh thần của Tạo tường luận và Môn tiền bổ.

Còn bảng can chi ứng tạng phủ và năm câu ứng năm bệnh là phần cần học cùng thầy. Đoán bệnh từ nhà là việc nhạy cảm; Thầy Vũ Giới chỉ dùng nó như lời nhắc gia chủ giữ gìn sức khoẻ, không thay cho việc khám chữa bệnh.

Tóm lại – 總結: Năm mục cuối quyển hai Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết bàn về những gì bao quanh căn nhà. Tường là khách, phải vuông vức, thấp hơn nhà chính, không nhọn, không đâm; kỵ hỏa tinh kéo đuôi, thoái điền bút, lê tiêm sát, huyền châm sát. Tường rào kỵ mở cửa sổ lớn, nhất là tường chiếu (Chu Tước mở miệng). Đường nên dần rộng, uốn như chữ Chi chữ Huyền; kỵ phản cung, chữ Xuyên, gươm chéo, đới kiếm sát, và kỵ ngõ, ao trên phương Hoàng Tuyền. Trước cửa kỵ nhà xí, cây khô, đá lớn, cối giã; nhà lớn cửa nhỏ thì phát của. Cuối quyển là bảng can chi ứng tạng phủ và năm câu đoán bệnh theo năm.

Bài sau: Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (16): Khai môn tổng đoán, tạo môn pháp và bí quyết mở cửa.

Bài trước: Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (14): Dâm dật, cổ chướng, du đãng và nhà giàu, nhà sang, nhà nghèo.

Nguồn: Tinh khắc biên tập Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (精刻編集陽宅真傳秘訣), quyển hai, các mục Tạo tường luận, Tường song luận, Đạo lộ luận, Môn tiền bổ, Tục bổ tật chứng luận (bản khắc đời Minh, khoảng 1599; sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc, chữ dị thể đổi về chính thể; chữ mờ trong bản khắc ghi "……"; đoạn "(貼條)" là mảnh giấy dán bổ sung trên trang khắc. Bản khắc chép "甲肝乙膽", thứ tự thông dụng là "甲膽乙肝". Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xác định phương Hoàng Tuyền, phương đường đến, phương ao hồ quanh nhà.
  • Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ tường rào, cổng, lối đi hai bên hông và hình đường trước nhà.
  • Lập Cục Pháp: lập cục dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Tường, cửa, đường đi là phần Thư ai cũng đọc được. Đứng trước một căn nhà mà biết đường đến thuộc phương nào, có phạm Hoàng Tuyền không, tường nào cần sửa trước, ao nào cần lấp trước là phần Tâm và Nhãn, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Lê tiêm sát là gì? – 犁尖殺

Là góc tường nhọn như mũi cày đâm vào nhà. Đâm sau hại người, đâm trước lui của, đâm trái hại đàn ông và con trưởng, đâm phải hại đàn bà và con út, đâm giữa hại con giữa.

Tường rào mở ô thoáng lớn có sao không? – 墻開大窗

Theo sách, tường chiếu trước mặt mở cửa lớn là "Chu Tước mở miệng", chuốc thị phi; hai bên mở lớn thì người không thịnh; tường sau mở lớn thì chuốc trộm, khó đẻ. Nên dùng song, lam nhỏ.

Hoàng Tuyền trong sách gồm những phương nào? – 黃泉

Ất Bính Tốn, Canh Đinh Khôn, Giáp Quý Cấn, Tân Nhâm Càn. Trên các phương ấy sách kỵ mở ngõ và có ao.

Đường trước nhà thế nào là tốt? – 門前路

Đường dần rộng ra, uốn như chữ Chi, chữ Huyền, cong ôm vào nhà. Kỵ đường phản cung quay ra ngoài, đường chữ Xuyên đâm thẳng, đường bắt chéo như gươm, đường chữ Đinh cắt ngang.

Cửa chính to hay nhỏ thì tốt? – 門大小

Sách nói nhà lớn cửa nhỏ thì phát của, nhà nhỏ cửa lớn thì lui của. Cửa nên vừa với nhà và không cao quá vách cổng lầu.

Từ khoá: dương trạch chân truyền bí quyết · 陽宅真傳秘訣 · tạo tường luận · đạo lộ luận · hoàng tuyền · lê tiêm sát · huyền châm sát · đường phản cung

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…