Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết
陽宅真傳秘訣 (相宅章 · 觀宅神妙法)
Tác giả: Lý Bang Tường 李邦祥 (hiệu Hạc Tùng 鶴松, Lý Điền sơn nhân 理田山人, người Vụ Nguyên, Huy Châu, đời Minh) biên tập · em Lý Dung Vũ 李容宇, Lý Ứng Dụ 李應裕 hiệu chính · con Lý Hy Thánh 李希聖, Lý Triều Thánh 李朝聖 khắc in
Bản gốc: Tinh khắc biên tập Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết 精刻編集陽宅真傳秘訣, bản khắc đời Minh, tựa Vạn Lịch Mậu Tuất (1598), in khoảng Vạn Lịch 27 (1599); có tựa của Du Ứng Càn 游應乾.
Ba bài trước dạy xem nhà chính, phối phòng và dựng nhà theo thước tấc. Mục tiếp theo của Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết là "Tướng trạch chương" (相宅章), một bảng liệt kê mười bảy hình nhà xấu, mỗi hình có tên gọi riêng, cách nhận ra và lời đoán, nhiều hình kèm cách sửa. Năm hình đầu là năm sao "rủ mái" ở hai đầu nhà chính; mười hai hình sau là các kiểu "phòng" xấu như đơn nhĩ, cô quả, linh đinh, cô dương, than hoán. Chương kết bằng một đoạn ngắn "Quan trạch thần diệu pháp" (觀宅神妙法). Bài thứ mười dịch và giảng trọn hai mục ấy.
Trả lời nhanh: Tướng trạch chương của Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết liệt kê mười bảy hình nhà xấu. Năm hình đầu là mái phụ nhỏ (tiểu hạ) rủ xuống ở hai đầu nhà chính theo năm sao: mộc tinh rủ đầu thì trai gái ly tán, kim tinh thì âm thịnh dương suy, hoả tinh rủ cánh thì khẩu thiệt và hoả hoạn, thuỷ tinh kéo đuôi thì con cái bất hiếu, trộm cướp. Mười hai hình sau là các kiểu phòng: đơn nhĩ (nối nhà nhỏ quay ngược ở đầu đông), cô quả (nối nhà nhỏ cả hai đầu, dỡ đi thì tốt), linh đinh (nhà cũ không lợp lại ngói, sửa ngay thì tốt), cô dương (một nhà chính trơ trọi), than hoán (dỡ một nửa giữ một nửa), nhà nghẹt tâm (giữa sân lại dựng nhà), thuần âm (nhà hoả, nhà kim, lợp thêm mộc thổ thì tốt)... Phép quan trạch thần diệu dạy: sao tốt cao lớn làm chủ thì không bị lấn; sao xấu cao lớn thì lấn cả chỗ tốt.
Nguyên văn Tướng trạch chương và Quan trạch thần diệu pháp – 相宅章 · 觀宅神妙法原文
Chép theo bản khắc quyển một. Chữ dị thể đổi về chính thể; hai chỗ chữ đầu dòng mờ không đọc chắc được ghi "……".
相宅章
木星垂其頭者,是木位兩頭垂下小廈,主男女離散,奴婢逃流,哭星犯殺,災疾無休,家門不旺,無損牛羊。
金星牛邊枯者,是金星兩頭垂下小廈,主陰盛陽衰,錢耗財散,男女夭壽,妻子消疎,六甲難至,人口不和。
火星垂其翅者,是火兩頭垂下小廈,主口舌紛紜,居家不利,奴婢逃亡,父子不顧,訟至災侵,火光難避。
水星拽其尾者,是水位兩頭垂下小廈,主男女不孝,盜賊時起,家道不榮,疊災小口欠安,六畜自死。
……火星舉其頭者,是火木位舊有小屋也,主田蠶不利,六畜多傷,人口流散,病患日倡,為官退職,宜當禍殃。
凡單耳房者,是堂東頭接小屋反向者是也,主大小不安,傷畜破財,暗疾黃腫,咳嗽血光。
孤寡房者,是堂兩頭接小屋是也,主家破人亡,大小不利,人命橫禍,拆之則吉。
伶仃房者,是舊屋多年不蓋瓦也,主血光之災,人口不安,速宜修補則吉。
……則房者,是堂屋靠山兩頭有屋也,兩頭有是雙側房,主是非、哭禍、口舌、破財不利,拆之則吉。
暗箕房者,是南北兩間山頭頂兩房簷者是也,主破財、盜賊、招非,急宜拆之。
焦尾房,東西南北左右前後接新椽蓋披是也,主子孫不旺,陰盛陽衰,火光病訟。
露骨房者,屋脊兩頭露者是也,主刑耗人災,哭泣不安,截去吉。
露肘房者,乃人家房屋不齊蓋合也,主陰人病,長子亡,小口災,又火盜頻侵。
孤陽房者,如有一座堂屋,前後無別屋,或兩邊無房者是也,主孤寡,小口不利;有兩房相合則吉,偏合彼此皆破財,招口舌,大凶。
癱瘓房者,拆一半屋留一半屋者是也。斷曰:拆一半屋留一半房,名為癱瘓塌陽房,男人必殃;陰房,女人必患。
一宅屋乃前後有房,中心又蓋房者是也,主先富後貧,人命官非,破家漸退,蓋塞心胸也。
純陰房者,是火屋金屋是也,主陰旺陽衰,蓋木土則吉。
觀宅神妙法
假令吉星高大為主,不欺四下;如凶星高大,定欺吉處。天有五星,地有五形,星形相順,富貴資財,人丁旺相。若陰尅陽,中主陽人敗;陽尅陰,中主陰人敗;陰陽相尅,人口不利,六畜不興,敗絕矣。

Bản dịch – 譯文
Năm sao rủ mái. Mộc tinh rủ đầu: ở vị trí mộc, hai đầu nhà rủ xuống mái phụ nhỏ; chủ trai gái ly tán, tôi tớ trốn đi, sao khóc phạm sát, tai bệnh không dứt, nhà cửa không vượng, trâu dê hao tổn. Kim tinh khô bên: ở vị trí kim, hai đầu rủ xuống mái phụ nhỏ; chủ âm thịnh dương suy, hao tiền tán của, trai gái chết yểu, vợ con xa cách, khó có thai, người trong nhà bất hoà. Hoả tinh rủ cánh: ở vị trí hoả, hai đầu rủ xuống mái phụ nhỏ; chủ khẩu thiệt rối ren, ở nhà bất lợi, tôi tớ trốn đi, cha con không đoái nhau, kiện tụng đến, tai hoạ lấn, khó tránh lửa. Thuỷ tinh kéo đuôi: ở vị trí thuỷ, hai đầu rủ xuống mái phụ nhỏ; chủ trai gái bất hiếu, trộm cướp thường nổi, nhà không hưng, trẻ nhỏ tai nạn liên tiếp, không yên, gia súc tự chết. Hoả tinh ngẩng đầu: ở vị trí hoả, mộc vốn có nhà nhỏ cũ; chủ ruộng tằm bất lợi, gia súc nhiều thương tổn, người nhà lưu tán, bệnh hoạn ngày càng nhiều, làm quan thì mất chức, gặp tai ương.
Các kiểu phòng xấu. Đơn nhĩ phòng là ở đầu đông nhà chính nối một nhà nhỏ quay ngược hướng; chủ lớn nhỏ không yên, hại gia súc, hao của, bệnh kín, vàng da phù thũng, ho, đổ máu. Cô quả phòng là hai đầu nhà chính đều nối nhà nhỏ; chủ nhà tan người mất, lớn nhỏ bất lợi, tai hoạ chết người bất ngờ; dỡ đi thì tốt. Linh đinh phòng là nhà cũ nhiều năm không lợp lại ngói; chủ tai hoạ đổ máu, người nhà không yên; sửa ngay thì tốt. (……) trắc phòng là nhà chính dựa núi mà hai đầu có nhà, hai đầu có nhà thì là song trắc phòng; chủ thị phi, tang khóc, khẩu thiệt, hao của, bất lợi; dỡ đi thì tốt. Ám cơ phòng là hai gian nam bắc mà đầu hồi chạm vào mái hai phòng; chủ hao của, trộm cướp, chuốc thị phi; phải dỡ gấp. Tiêu vĩ phòng là đông tây nam bắc, trái phải trước sau nối rui mới lợp chái; chủ con cháu không vượng, âm thịnh dương suy, hoả hoạn, bệnh, kiện. Lộ cốt phòng là hai đầu nóc nhà lộ ra; chủ hình phạt, hao tổn, người gặp tai, khóc lóc không yên; cắt bỏ thì tốt.

Lộ trửu phòng là nhà cửa không đều mà lợp ghép vào nhau; chủ đàn bà bệnh, con trưởng mất, trẻ nhỏ gặp tai, lại hoả hoạn, trộm cướp thường đến. Cô dương phòng là chỉ có một toà nhà chính, trước sau không có nhà khác, hoặc hai bên không có phòng; chủ cô quả, trẻ nhỏ bất lợi; có hai phòng hợp vào thì tốt, hợp lệch một bên thì cả hai bên đều hao của, chuốc khẩu thiệt, đại hung. Than hoán phòng là dỡ một nửa nhà, giữ một nửa nhà. Lời đoán: dỡ nửa nhà giữ nửa phòng, gọi là than hoán, nếu đổ về phòng dương thì đàn ông gặp hoạ, phòng âm thì đàn bà mắc bệnh. Một toà nhà mà trước sau đã có phòng, giữa lại dựng thêm phòng; chủ trước giàu sau nghèo, án mạng, quan phi, nhà dần phá bại, vì lấp nghẹt lồng ngực của nhà. Thuần âm phòng là nhà hoả, nhà kim; chủ âm vượng dương suy; lợp thêm mộc, thổ thì tốt.
Quan trạch thần diệu pháp. Giả như sao tốt cao lớn làm chủ thì không bị bốn phía lấn; nếu sao xấu cao lớn thì ắt lấn cả chỗ tốt. Trời có năm sao, đất có năm hình; sao và hình thuận nhau thì giàu sang, của cải, người vượng. Nếu âm khắc dương thì trong nhà đàn ông bại; dương khắc âm thì đàn bà bại; âm dương khắc nhau thì người bất lợi, gia súc không hưng, bại tuyệt vậy.
Năm sao rủ mái: mái phụ ở hai đầu nhà chính – 五星垂下小廈
"Tiểu hạ" (小廈) là mái phụ nhỏ, chái, nhà cầu kéo ra từ hai đầu hồi nhà chính. Sách gọi năm kiểu theo năm sao, theo vị trí hành của nhà: nhà ở phương mộc mà rủ chái hai đầu thì là "mộc tinh rủ đầu", phương thuỷ thì "thuỷ tinh kéo đuôi"... Lời đoán của từng sao đi theo tính của hành: mộc chủ nhân đinh nên rủ đầu thì ly tán; kim chủ của nên khô thì hao của; hoả chủ lời nói và lửa nên rủ cánh thì khẩu thiệt, hoả hoạn; thuỷ chủ trí và lối đi nên kéo đuôi thì bất hiếu, trộm cướp.

Ý chung của năm hình này là nhà chính bị kéo xệ xuống ở hai đầu, mất dáng cao sáng mà bài 8 đã đặt lên đầu. Hình thứ năm "hoả tinh ngẩng đầu" khác bốn hình trước: không phải chái rủ mới làm mà là nhà nhỏ cũ có sẵn ở vị trí hoả, mộc, ngẩng cao lên; lời đoán nặng về ruộng tằm, quan chức.

Mười hai kiểu phòng xấu – 單耳孤寡伶仃諸房
Mười hai kiểu phòng sau dễ nhận hơn, vì đều là những thứ mắt thấy được: nhà nối thêm, nhà bỏ hoang, nhà dỡ dở, nhà chắp vá. Có thể chia làm bốn nhóm.

Nối thêm sai chỗ. Đơn nhĩ (một tai) là nối nhà nhỏ ở đầu đông, lại quay ngược hướng nhà chính; cô quả là nối nhà nhỏ cả hai đầu; song trắc là hai đầu có nhà mà nhà chính dựa núi; tiêu vĩ (đuôi cháy) là nối rui mới lợp chái lung tung bốn phía. Sách thường khuyên dỡ đi.
Nhà hư không sửa. Linh đinh là nhà cũ nhiều năm không lợp lại ngói; lộ cốt là hai đầu nóc lộ xương ra; lộ trửu là nhà cửa không đều, lợp ghép. Cách sửa là lợp lại, cắt phần lộ.

Dỡ dở và lấp nghẹt. Than hoán (bại liệt) là dỡ một nửa nhà, để một nửa; nhà nghẹt tâm là trước sau đã có nhà, giữa sân lại dựng thêm. Hai hình này đoán nặng: nam hoặc nữ mắc hoạ, trước giàu sau nghèo, án mạng, quan phi. Ám cơ là hai gian nam bắc chạm mái vào nhau, cũng phải dỡ gấp.

Thiếu hay lệch. Cô dương là một nhà chính trơ trọi, không có nhà khác trước sau hay hai bên; có hai phòng hợp vào cân đôi thì tốt, hợp lệch một bên thì lại đại hung. Thuần âm là toàn nhà hoả, nhà kim (hình nhọn, hình tròn theo bài 4), sửa bằng lợp thêm hình mộc, hình thổ.

Quan trạch thần diệu pháp: sao nào cao lớn làm chủ – 觀宅神妙法
Đoạn ngắn này là chìa khoá đọc cả chương. Một khu nhà có nhiều toà, mỗi toà một hình, một sao. Toà nào cao lớn nhất thì làm chủ cả khu. Sao tốt cao lớn làm chủ thì các chỗ xấu nhỏ xung quanh không lấn được; sao xấu cao lớn thì lấn cả chỗ tốt. Vì vậy khi sửa nhà, việc quan trọng nhất là xem toà nào đang đứng cao nhất và hình của nó là sao gì.

Câu "trời có năm sao, đất có năm hình" là nguyên lý của Loan đầu áp vào nhà ở: hình nhà ứng với sao trên trời. Câu cuối nói âm dương khắc nhau thì bại: âm khắc dương thì đàn ông bại, dương khắc âm thì đàn bà bại, cả hai khắc nhau thì bại tuyệt.

Đọc Tướng trạch chương cùng bài hình nhà năm sao – 與五星屋形合看
Ở bài 4 và bài 5, sách đã dạy nhận hình nhà theo năm sao: nhà nhọn đầu là hoả, tròn là kim, thẳng dài là mộc, vuông là thổ, uốn lượn là thuỷ. Tướng trạch chương dùng lại đúng cách gọi ấy, nhưng xét ở chi tiết nhỏ hơn: không phải cả căn nhà, mà là cái chái, cái mái phụ, cái nhà nhỏ nối vào. Một nhà chính hình tốt vẫn có thể bị một cái chái rủ sai chỗ làm hỏng.
Cách đọc kết hợp như sau. Trước hết nhận hình và sao của nhà chính. Sau đó xem hai đầu nhà chính có chái, có mái phụ, có nhà nhỏ nối vào không, nằm ở phương nào, hành gì. Nếu chái rủ thấp, xệ xuống thì đó là một trong năm hình "rủ"; nếu là nhà nhỏ cũ ngẩng cao thì là "ngẩng đầu". Cuối cùng xét toà nào cao lớn nhất theo Quan trạch thần diệu pháp: nếu nhà chính vẫn cao lớn nhất và hình tốt thì các lỗi nhỏ nhẹ đi; nếu chái hay nhà phụ lại cao lớn hơn thì lỗi nặng lên.
Bảng kiểm tra nhanh khi xem nhà – 相宅速查
Từ mười bảy hình của sách có thể rút ra một bảng hỏi ngắn để dùng khi đi xem nhà thật:
- Hai đầu nhà chính có chái, mái phụ rủ xuống không? Ở phương nào?
- Có nhà nhỏ nối ở một đầu mà quay ngược hướng nhà chính không (đơn nhĩ)? Nối cả hai đầu không (cô quả)?
- Mái có chỗ nào lâu năm chưa lợp lại, nóc có lộ ra, nhà có chắp vá không đều không (linh đinh, lộ cốt, lộ trửu)?
- Có toà nào bị dỡ dở, hay giữa sân lại dựng thêm nhà không (than hoán, nghẹt tâm)?
- Nhà chính có trơ trọi một mình, hay có nhà phụ chỉ ở một bên không (cô dương)?
- Toà nào đang cao lớn nhất khu, hình của toà ấy là sao gì?
Sáu câu hỏi này đủ để nhận ra gần hết những lỗi hình mà sách nêu. Phần lớn sửa được bằng việc của thợ: dỡ, lợp, làm cho trọn, thêm cho cân.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Tướng trạch chương là bảng kiểm tra rất thực dụng. Ở nhà phố, nhà vườn bây giờ, những hình "nối thêm sai chỗ" rất hay gặp: xây thêm chái tôn, nhà kho, nhà để xe ở hai đầu nhà chính; lợp mái phụ kéo xệ xuống; nhà dỡ một nửa để xây lại rồi bỏ dở. Theo Phong Thuỷ Liên Hoa, đó đều là những chỗ làm vỡ hình nhà chính, nên sửa trước mọi phép tính lý khí.
Cách sửa của sách cũng rất gần với cách Thầy Vũ Giới vẫn làm: dỡ phần thừa, lợp lại phần hư, bù phần thiếu cho cân, chứ không treo vật trấn. Nhà cô dương thì thêm hai phòng cân đôi; nhà thuần âm thì thêm hình mộc, hình thổ; nhà than hoán thì làm cho xong, đừng để dở.
Quan trạch thần diệu pháp thì nên nhớ như một nguyên tắc chung: trong một khu nhà, cái cao lớn nhất làm chủ. Muốn cả nhà tốt thì toà cao lớn nhất phải là toà tốt nhất, hình đẹp nhất.

Tóm lại – 總結: Tướng trạch chương của Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết liệt kê mười bảy hình nhà xấu: năm sao rủ mái ở hai đầu nhà chính (mộc, kim, hoả, thuỷ rủ xuống và hoả tinh ngẩng đầu) và mười hai kiểu phòng xấu (đơn nhĩ, cô quả, linh đinh, song trắc, ám cơ, tiêu vĩ, lộ cốt, lộ trửu, cô dương, than hoán, nhà nghẹt tâm, thuần âm). Cách sửa là dỡ phần nối sai, lợp lại phần hư, bù cho cân. Quan trạch thần diệu pháp dạy: sao nào cao lớn thì làm chủ, nên toà cao nhất phải là sao tốt.
Bài sau: Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (11): Thiên tỉnh, cửa cổng, lầu trên lầu dưới và minh đường.
Bài trước: Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (9): Luận gian giá và phép dựng nhà theo thước tấc.
Nguồn: Tinh khắc biên tập Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (精刻編集陽宅真傳秘訣), quyển một, mục Tướng trạch chương và Quan trạch thần diệu pháp (bản khắc đời Minh, khoảng 1599; sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc, chữ dị thể đổi về chính thể; hai chữ đầu dòng mờ trong bản khắc ghi "……". Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xác định phương của từng toà, từng chái.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ nhà chính và các phần nối thêm để nhận ra hình cô quả, đơn nhĩ, nghẹt tâm.
- Lập Cục Pháp: lập cục dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (9): Luận gian giá và phép dựng nhà theo thước tấc
- Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (8): Luận đường, xem nhà chính sáng tối sâu nông
- Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (4): Hình nhà theo năm sao
- Kệ sách Tam Hợp trong Kho Sách Quý
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Bảng mười bảy hình nhà xấu là phần Thư. Đứng trước một khu nhà thật mà nhận ra toà nào đang làm chủ, chái nào đang kéo xệ nhà chính, phần nào nên dỡ, phần nào nên bù là phần Tâm và Nhãn, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
"Tiểu hạ" trong Tướng trạch chương là gì? – 小廈
Là mái phụ, chái nhỏ kéo ra từ hai đầu nhà chính. Sách gọi theo năm sao tuỳ vị trí: mộc tinh rủ đầu, kim tinh khô bên, hoả tinh rủ cánh, thuỷ tinh kéo đuôi.
Nhà cô quả là nhà thế nào? – 孤寡房
Là nhà chính nối nhà nhỏ ở cả hai đầu. Sách đoán nhà tan người mất, tai hoạ bất ngờ, và khuyên dỡ phần nối đi thì tốt.
Nhà cô dương có sửa được không? – 孤陽房
Được. Nhà chỉ có một toà trơ trọi thì thêm hai phòng hợp vào cân đôi là tốt; nhưng hợp lệch một bên thì lại hao của, khẩu thiệt.
Nhà dỡ một nửa bỏ một nửa có sao không? – 癱瘓房
Sách gọi là than hoán phòng (nhà bại liệt): phần dương bị dỡ thì đàn ông gặp hoạ, phần âm thì đàn bà mắc bệnh. Nên làm cho trọn, đừng để dở.
Quan trạch thần diệu pháp dạy điều gì? – 觀宅神妙法
Dạy rằng trong một khu nhà, toà nào cao lớn thì làm chủ: sao tốt cao lớn thì chỗ xấu không lấn được, sao xấu cao lớn thì lấn cả chỗ tốt.









