💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (4): Hình nhà và năm sao hình nhà Kim Mộc Thuỷ Hoả Thổ

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (4): Hình nhà và năm sao hình nhà Kim Mộc Thuỷ Hoả Thổ

Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết
陽宅真傳秘訣 (屋形篇 · 屋形斷 · 五星形)
Tác giả: Lý Bang Tường 李邦祥 (hiệu Hạc Tùng 鶴松, Lý Điền sơn nhân 理田山人, người Vụ Nguyên, Huy Châu, đời Minh) biên tập · em Lý Dung Vũ 李容宇, Lý Ứng Dụ 李應裕 hiệu chính · con Lý Hy Thánh 李希聖, Lý Triều Thánh 李朝聖 khắc in
Bản gốc: Tinh khắc biên tập Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết 精刻編集陽宅真傳秘訣, bản khắc đời Minh, tựa Vạn Lịch Mậu Tuất (1598), in khoảng Vạn Lịch 27 (1599); có tựa của Du Ứng Càn 游應乾.

Ba bài đầu của Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết nói về con số: số lớp, số gian, sơn ngồi. Bài thứ tư chuyển sang thứ mà mắt thấy trước tiên khi đến trước một căn nhà: hình nhà (屋形). Sách mở bằng một bài thơ ngắn dặn "chưa vào cửa phải xem hình trước", rồi đưa ra một loạt lời đoán nhanh theo dáng nhà, và cuối cùng là năm sao hình nhà Kim, Mộc, Thuỷ, Hoả, Thổ, mỗi sao một bài thơ về chuyện hình ấy gặp trạch hành nào thì ra sao. Đây là phần mà người học nhà ở hiện nay dùng được nhiều nhất, vì nó đứng trên cái nhìn thực tế chứ không chỉ trên con số.

Trả lời nhanh: Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết chia nhà thành năm hình: Kim (Vũ Khúc) là nhà có chính đường giữa và hai chái hai bên; Mộc (Tham Lang) là nhà cao, dài như chữ nhất, không chái; Thuỷ (Văn Khúc) là nhà thấp phẳng không lầu, tường cao thấp như sóng; Hoả (Liêm Trinh) là nhà giữa cao vọt hai bên thấp như chữ sơn; Thổ (Cự Môn) là nhà vuông vức, bốn mái đều nhau. Hình nhà phải so với hành của trạch: "cung khắc hình thì người không lợi, hình khắc cung thì người không sinh". Hình Kim gặp trạch Thổ, hình Thuỷ gặp trạch Kim, hình Thổ gặp trạch Kim được khen là giàu sang nhất; hình Kim vào trạch Hoả, hình Mộc vào trạch Kim, hình Hoả vào trạch Kim là xấu. Sách cũng đoán nhanh: nhà cao đất hẹp thì người của đều lui; đất rộng nhà thấp thì phát một đời; nhà quá sáng thì có của mà người không vượng, phạm hoả tai; nhà tối âm u là "nhà yêu quái"; vách nát, đầu rui lòi ra là "nhà côi cút".

Nguyên văn ốc hình thiên và năm sao hình nhà – 屋形篇原文

Chép theo bản khắc quyển một, từ bài thơ Ốc hình thiên tới hết mục hình Thổ. Thứ tự giữ đúng như sách: thơ trước, lời giải "phu… hình trạch giả" (夫…形宅者) theo sau.

屋形篇
未入門時先看形,看形須是定分明。五行認差生尅差,其間禍福難均平。宮若尅形人不利,形若尅宮人不生。有人辨形無差錯,便是人間一地仙。

屋形斷
屋高地窄者,人財兩退。地闊屋矮者,一代發福,人雖旺而財不吉。屋太光明者,財雖有而人不旺,犯火災。屋四簷披洒如簑衣,屋形嚴如壁立,凜然而不敢犯,貴宅可知。墻垣嚴整,四壁光潤,天井明潔,富屋可諒。南北背堂,東西兩向,屋上加屋,勢如奔競,不和宅也。有左無右,有右無左,曲尺欺堂,孤陽宅也。屋宇黑暗,蕩潤入深,妖怪房也。屋宇不整,四壁破碎,椽頭露齒,獸頭倒壞,伶仃房也。
Trang ốc hình đoán và đầu mục năm sao hình nhà trong bản khắc
Trang Ốc hình đoán (屋形斷) với các lời nhà quý, nhà giàu, nhà bất hoà, nhà yêu quái, nhà côi cút, và đầu mục Ngũ tinh hình. Trang gốc bản khắc đời Minh (1599).
五星形
金星形:武曲金形,家道自然富貴;金星捲翅,錢財廣積成灰。金入火宅不堪當,陰人殘疾更少亡。金水聰明家富貴,因親置買外田庄。金木相形雙目瞽,更防田土退外方。金土相生人大旺,更兼財富有文章。兩金比和為形宅,家內陰人富怎量。
夫金形宅者,旁有兩廂房,曰金庫,不論其簷之高低均平也。若倚墻而裝似兩廂樣子,而內實無房者,不可曰金星,此謂之土体也。如倚墻而裝而墻似廂房突出者,此又不可以土論矣。捲翅者,後兩廂高於正堂也;廂低於正堂者為美。苟前有兩廂而後亦有兩廂者,曰四金相照,人財大吉。亦看其明堂之淺深,正堂之明暗,路門之方隅,然後可以斷其休咎也,不可例以四廂言之。或前有廂一邊無廂者,亦曰曲尺金星,又曰金星半邊枯,大不利,左則左禍,右則右殃也。其前兩廂長直者過正堂,曰推車,主外死冷退。兩廂高過正堂者,主異姓同居。如後有兩廂而前無者,曰扛轎屋,主招盜冷退;故前有兩廂而後無者不為凶。

木形:貪狼木形,富貴人文昌;大木星垂翅,顛狂瘋疾多夭。木入金鄉不堪言,陽人多死在中年。木火相生人大旺,雖然發秀少稅糧。木入土鄉須防厄,兄弟相傷田宅廢。木入水兮人雖旺,只恐出人多浮蕩。兩木比和田土穩,女色多花自吊亡。
夫木形宅者,屋高宇峻,前無兩廂,如一字,或堂深狹而長,或橫擺而直長者皆是。垂頭者,如頭巾樣,乃無屋脊而半邊直披向前者也,俗謂水灯屋,大凶,主夭橫死。如震向三間亦謂之木形。

水形:水形合格,錢財日進如流;掃蕩水形,萬頃田庄盡廢。水入金宅甚堪誇,富貴榮華第一家。水入火鄉人須旺,其家必定喪妻多。水入土兮損少丁,錢財雖有不為良。水木相生財亦進,中年發積過鄉邦。兩水比和為形宅,陰盛陽衰仔細推。
夫水形宅者,低平無樓之謂,或低小,或正堂淺闊,或堂止一間無輔而墻低低高高如水浪者,皆水形也。或空闊未裝者,亦曰水形。掃蕩水者,水山或宅六間或四大不收拾者也,主凶。

火形:火屋拖尾,人財立見災殃,縱然合格,敗絕久而不免。火形金宅不堪當,損財更損少年郎。火見土時家富足,更兼男女亦多壽。火入木兮人不旺,年少不發財伶仃。火水未濟財不聚,生人必定損雙眸。兩火比和為形宅,陽盛陰衰仔細看。
夫火形宅者,如火字山字,中間正堂高而兩旁低;或前重低,中堂正間獨高而後重又低者,皆火也。拖尾者,前面屋闊後面屋尖斜,或旁邊斜側披洒如尾之樣也,主大凶。又屋之前面為朱雀火,若有披洒者,或有椽如牙齒露出者,皆主招口舌瘟瘴火光。

土形:巨門土形,富貴悠而且久;高低傾陷,孤寡必然立招。土形金宅甚堪誇,富貴榮華似春花。土入水兮人不盛,田園更又亂如麻。土入火兮生好女,嫁婿巨商冠京華。土兮木尅苦難當,賣盡田園損女娘。兩土比和男女少,縱然家富不久長。只有土金相生好,人財富貴永無量。
夫土形宅者,正堂均整,四簷不欹而四合者是也。如旁有直廊而無櫃庫者,亦曰土形。若上有簷均平而下又有簷四方均平者,皆土形。或簷低高不齊及地基高低者,斯為祿存土矣。大抵相形之法,亦兼墻垣言之。

Bản dịch – 譯文

Ốc hình thiên. Chưa bước vào cửa, trước hãy xem hình; xem hình phải định cho rõ ràng. Nhận sai ngũ hành thì sinh khắc cũng sai, hoạ phúc trong đó khó mà cân bằng. Cung (hành của trạch) khắc hình thì người không lợi; hình khắc cung thì người không sinh nở. Ai phân biệt hình nhà không sai, người ấy là một vị địa tiên trên đời.

Ốc hình đoán. Nhà cao mà đất hẹp: người và của đều lui. Đất rộng mà nhà thấp: phát phúc một đời, người tuy vượng mà của không tốt. Nhà quá sáng: tuy có của mà người không vượng, phạm hoả tai. Nhà bốn mái buông xuống như áo tơi, dáng nhà nghiêm như vách đứng, uy nghi không ai dám phạm: biết là nhà quý. Tường rào nghiêm chỉnh, bốn vách láng sạch, thiên tỉnh sáng sủa: có thể đoán là nhà giàu. Nhà chính quay lưng Nam Bắc, hai dãy quay Đông Tây, nhà chồng lên nhà, thế như đua nhau chạy: là nhà bất hoà. Có trái không phải, có phải không trái, dãy thước thợ (chữ L) lấn nhà chính: là nhà cô dương. Nhà tối tăm, ẩm ướt sâu hun hút: là nhà yêu quái. Nhà cửa không chỉnh tề, bốn vách vỡ nát, đầu rui lòi ra như răng, đầu thú trên nóc đổ gãy: là nhà côi cút.

Hình Kim. Hình kim Vũ Khúc thì gia đạo tự nhiên giàu sang; kim tinh cuốn cánh thì tiền của tích nhiều rồi thành tro. Kim vào trạch hoả không chịu nổi: đàn bà tàn tật, lại thêm chết trẻ. Kim với thuỷ thì thông minh, nhà giàu sang, nhờ thân thích mà mua thêm ruộng ngoài. Kim với mộc thì mù hai mắt, lại phòng ruộng đất lui ra ngoài. Kim với thổ tương sinh thì người đại vượng, lại có của và văn chương. Hai kim tỷ hoà làm hình trạch thì đàn bà trong nhà giàu không đếm xuể. Phàm nhà hình kim là bên cạnh có hai chái, gọi là kim khố, không kể mái cao thấp. Nếu dựa tường mà làm giống hai chái nhưng bên trong không có phòng thì không gọi là kim tinh, đó là thể thổ; còn nếu dựa tường mà tường nhô ra như chái thì lại không luận là thổ. Cuốn cánh là hai chái sau cao hơn chính đường; chái thấp hơn chính đường mới đẹp. Nếu trước có hai chái, sau cũng có hai chái, gọi là bốn kim chiếu nhau, người của đại cát; nhưng cũng phải xem minh đường nông sâu, chính đường sáng tối, cửa đường ở phương nào rồi mới đoán, không được cứ thấy bốn chái là nói tốt. Nếu phía trước một bên có chái một bên không, gọi là kim tinh thước thợ, cũng gọi là kim tinh khô nửa bên, rất bất lợi: thiếu bên trái thì hoạ bên trái, thiếu bên phải thì hoạ bên phải. Hai chái trước dài thẳng vượt quá chính đường gọi là đẩy xe, chủ chết ở ngoài, lạnh lẽo suy lui. Hai chái cao hơn chính đường chủ người khác họ ở chung. Có hai chái sau mà trước không có gọi là nhà khiêng kiệu, chủ chiêu trộm, lạnh lui; còn trước có hai chái sau không có thì không phải hung.

Hình Mộc. Hình mộc Tham Lang thì giàu sang, người văn hay; mộc tinh lớn mà rủ cánh thì điên cuồng, phong tật, nhiều người chết yểu. Mộc vào làng kim thì khó nói: đàn ông nhiều người chết ở trung niên. Mộc hoả tương sinh thì người đại vượng, tuy phát tú mà ít ruộng thuế. Mộc vào làng thổ phải phòng ách: anh em hại nhau, ruộng nhà hoang phế. Mộc vào thuỷ thì người tuy vượng, chỉ e sinh nhiều kẻ phù phiếm lang bạt. Hai mộc tỷ hoà thì ruộng đất vững, nhưng nữ sắc lẳng lơ, tự treo cổ mà chết. Phàm nhà hình mộc là nhà cao mái dốc, phía trước không có hai chái, như chữ nhất; hoặc nhà sâu, hẹp mà dài; hoặc bày ngang mà thẳng dài đều là mộc. Rủ đầu là như kiểu khăn trùm đầu, không có nóc mà nửa bên mái đổ thẳng ra trước, tục gọi là nhà đèn nước, rất hung, chủ chết yểu chết ngang. Như nhà hướng Chấn ba gian cũng gọi là hình mộc.

Hình Thuỷ. Hình thuỷ hợp cách thì tiền của vào mỗi ngày như nước chảy; hình thuỷ quét sạch thì muôn khoảnh ruộng đều mất. Thuỷ vào trạch kim rất đáng khen: phú quý vinh hoa bậc nhất. Thuỷ vào làng hoả thì người cũng vượng, nhưng nhà ấy chắc nhiều lần mất vợ. Thuỷ vào thổ thì tổn trai trẻ, tuy có của mà không lành. Thuỷ mộc tương sinh thì của cũng vào, trung niên tích luỹ hơn cả làng. Hai thuỷ tỷ hoà làm hình trạch thì âm thịnh dương suy, phải xét kỹ. Phàm nhà hình thuỷ là nhà thấp phẳng không lầu; hoặc thấp nhỏ; hoặc chính đường nông mà rộng; hoặc nhà chỉ một gian không có nhà phụ, tường cao thấp như sóng nước đều là thuỷ. Nhà trống rỗng chưa ngăn chia cũng gọi là thuỷ. Thuỷ quét sạch là sơn thuỷ mà nhà sáu gian, hoặc bốn bề không thu xếp, chủ hung.

Hình Hoả. Nhà hoả kéo đuôi thì người của gặp tai ương ngay; dù hợp cách, lâu rồi cũng không tránh khỏi bại tuyệt. Hình hoả ở trạch kim không chịu nổi: tổn của lại tổn con trai trẻ. Hoả gặp thổ thì nhà giàu đủ, trai gái lại sống thọ. Hoả vào mộc thì người không vượng, tuổi trẻ không phát, của côi cút. Hoả thuỷ vị tế thì của không tụ, sinh người hỏng hai mắt. Hai hoả tỷ hoà làm hình trạch thì dương thịnh âm suy, phải xem kỹ. Phàm nhà hình hoả như chữ hoả, chữ sơn: chính đường ở giữa cao mà hai bên thấp; hoặc lớp trước thấp, gian giữa nhà giữa cao vọt mà lớp sau lại thấp, đều là hoả. Kéo đuôi là phía trước nhà rộng mà phía sau nhọn xiên, hoặc bên cạnh mái xiên đổ xuống như cái đuôi, chủ đại hung. Lại phía trước nhà là Chu Tước hoả; nếu có mái đổ xiên, hoặc đầu rui lòi ra như răng, đều chủ chiêu khẩu thiệt, ôn dịch, hoả hoạn.

Hình Thổ. Hình thổ Cự Môn thì giàu sang dài lâu; cao thấp nghiêng lún thì cô quả đến ngay. Hình thổ ở trạch kim rất đáng khen: phú quý vinh hoa như hoa xuân. Thổ vào thuỷ thì người không thịnh, ruộng vườn lại rối như gai. Thổ vào hoả thì sinh con gái đẹp, gả chồng là nhà buôn lớn đứng đầu kinh thành. Thổ bị mộc khắc thì khổ không chịu nổi: bán hết ruộng vườn, tổn hại đàn bà con gái. Hai thổ tỷ hoà thì trai gái ít, dù nhà giàu cũng không lâu. Chỉ có thổ kim tương sinh là tốt: người của phú quý mãi không lường. Phàm nhà hình thổ là chính đường cân chỉnh, bốn mái không nghiêng mà khép bốn phía. Như bên cạnh có hành lang thẳng mà không có kho chái cũng gọi là hình thổ. Nếu trên có mái bằng đều mà dưới lại có mái bốn phía bằng đều cũng là thổ. Còn mái cao thấp không đều và nền cao thấp thì là Lộc Tồn thổ. Đại để phép xem hình cũng phải tính cả tường rào.

Trang giải nhà hình kim: kim khố, tứ kim tương chiếu, cuốn cánh, thước thợ
Trang giải nhà hình Kim: kim khố, tứ kim tương chiếu, cuốn cánh, kim tinh khô nửa bên. Trang gốc bản khắc đời Minh (1599).

Chưa vào cửa, hãy xem hình nhà – 未入門時先看形

Bài thơ Ốc hình thiên tám câu là tuyên ngôn của phần này. Hai câu then chốt là "cung khắc hình thì người không lợi, hình khắc cung thì người không sinh". "Cung" ở đây là hành của trạch theo sơn ngồi (bảng hai mươi bốn sơn ở bài 2), "hình" là hành của dáng nhà. Khi trạch khắc hình thì người ở bị bất lợi; khi hình khắc trạch thì nặng hơn, người không sinh nở được. Muốn so được phải nhận đúng hình nhà, nên sách nói người nhận hình không sai là "một vị địa tiên".

Ảnh xưa một nhà nông vùng Khách Gia miền Nam Trung Hoa
Ảnh xưa một nhà nông vùng Khách Gia: người xem nhà đời trước đứng ngoài nhìn dáng nhà rồi mới vào. Ảnh: Isabella Lucy Bird, Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Đặt bài thơ này cạnh phép gian giá ở bài 3 thì thấy sách có ba tầng xét nhà: tầng hình (dáng bên ngoài), tầng số (lớp và gian), tầng phương (phòng ở sơn nào). Hình là tầng thấy đầu tiên, nên được dặn "chưa vào cửa đã phải xem".

Đoán nhanh theo dáng nhà – 屋形斷

Mục Ốc hình đoán gồm mười lời đoán ngắn, không cần la bàn. Nhà cao đất hẹp thì người của đều lui, vì nhà đè lên khí đất. Đất rộng nhà thấp thì phát một đời, người vượng mà của không bền. Nhà quá sáng, nhiều cửa trống trải thì có của mà người không vượng, dễ cháy. Nhà mái buông đều như áo tơi, dáng nghiêm như vách là nhà quý. Tường rào chỉnh, vách láng, thiên tỉnh sạch là nhà giàu.

Tường nhà cũ bong tróc vỡ nát ở làng Thuỷ Đầu
Tường nhà cũ bong tróc: kiểu "bốn vách vỡ nát" mà sách gọi là nhà côi cút. Ảnh: Vmenkov, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Bốn kiểu nhà xấu được đặt tên rất hình ảnh. "Nhà bất hoà" là các khối quay lưng nhau, chồng lên nhau như đua chạy. "Nhà cô dương" là có trái không phải hay có phải không trái, dãy chữ L lấn nhà chính. "Nhà yêu quái" là tối tăm, ẩm thấp, sâu hun hút. "Nhà côi cút" là vách nát, rui lòi, đầu thú trên nóc gãy đổ. Những lời này không cần lý số, ai đứng trước nhà cũng thấy; nhưng chúng là cái nền mà mọi phép tính sau phải tôn trọng.

Năm sao hình nhà là gì? – 五星形

Sách gán cho năm hình nhà tên năm sao trong cửu tinh: Kim là Vũ Khúc, Mộc là Tham Lang, Thuỷ là Văn Khúc, Hoả là Liêm Trinh, Thổ là Cự Môn (hình thổ xấu thì thành Lộc Tồn). Cách định hình là nhìn mặt đứng và mặt bằng của khối nhà chính cùng các chái, không phải nhìn nóc mái theo kiểu năm hành núi.

Sơ đồ mặt đứng năm hình nhà Kim Mộc Thuỷ Hoả Thổ
Năm sao hình nhà nhìn mặt đứng: Kim hai chái, Mộc cao dài, Thuỷ thấp phẳng, Hoả giữa cao, Thổ vuông đều. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

Tóm lại: có hai chái là kim; cao dài không chái là mộc; thấp phẳng không lầu là thuỷ; giữa cao hai bên thấp là hoả; vuông vức bốn mái đều là thổ. Lời giải "phu… hình trạch giả" sau mỗi bài thơ chính là định nghĩa kỹ thuật, kèm các trường hợp biên như "dựa tường làm giả chái mà bên trong không có phòng thì là thổ chứ không phải kim".

Hình Kim: hai chái và các biến thể – 金形

Hình kim được bàn kỹ nhất vì nhà Huy Châu phần lớn có chái. Chuẩn tốt là hai chái thấp hơn chính đường, gọi là kim khố, kho kim. Có hai chái trước và hai chái sau là "tứ kim tương chiếu", người của đại cát, nhưng sách vẫn dặn phải xét minh đường, độ sáng chính đường và phương cửa, không được thấy bốn chái là khen. Các biến thể xấu: cuốn cánh (chái sau cao hơn chính đường), thước thợ (một bên có chái, một bên không), đẩy xe (chái trước dài vượt chính đường), khiêng kiệu (có chái sau, không chái trước), và chái cao hơn chính đường thì "người khác họ ở chung".

Sơ đồ mặt bằng sáu biến thể nhà hình kim có chái
Sáu biến thể nhà hình Kim nhìn mặt bằng: hai kiểu tốt (xanh) và bốn kiểu xấu (đỏ). Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

Nguyên tắc chung toát ra từ các biến thể: chính đường phải là chủ, chái là phụ; phụ không được cao hơn chủ, dài hơn chủ hay lệch một bên. Đây là thứ tự chủ khách quen thuộc trong mọi phép phong thuỷ, sách chỉ cụ thể hoá vào dáng nhà.

Nhà cổ Lĩnh Nam mặt tiền cân đối có hai dãy hai bên
Nhà cổ ở Phiên Ngung (Quảng Châu) có nhà chính giữa, hai bên cân đối: dáng gần với hình Kim. Ảnh: 古海岸遗址, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Hình Mộc: nhà cao dài như chữ nhất – 木形

Nhà hình mộc là nhà cao, mái dốc, không có chái, chạy dài như chữ nhất; nhà sâu hẹp dài hay bày ngang dài cũng là mộc. Sách khen hình mộc "giàu sang, người văn hay", nhưng chê nặng kiểu "rủ đầu": nhà không có nóc, nửa mái đổ thẳng ra trước như cái khăn trùm, tục gọi nhà đèn nước, chủ chết yểu. Một câu đáng chú ý: "nhà hướng Chấn ba gian cũng gọi là mộc", tức là sách cho phép phương và số gian góp vào việc định hình.

Nhà nông thôn đồng bằng Thành Đô dài hai tầng không chái
Nhà nông thôn đồng bằng Thành Đô dài, cao, không có chái: dáng hình Mộc. Ảnh: Hang, Lu, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Nhà ống ở đô thị Việt Nam, cao, sâu, hẹp, không chái, xét theo sách thì phần lớn là hình mộc. Vì thế bài thơ hình mộc có giá trị tham khảo trực tiếp: mộc gặp trạch hoả thì người đại vượng; mộc vào trạch kim thì đàn ông hay mất ở trung niên; mộc vào trạch thổ thì anh em hại nhau.

Hình Thuỷ: thấp phẳng, tường như sóng – 水形

Nhà hình thuỷ là nhà thấp phẳng không lầu, chính đường nông mà rộng, hoặc nhà một gian không nhà phụ, tường lúc cao lúc thấp như sóng. Nhà trống chưa ngăn chia cũng là thuỷ. "Thuỷ quét sạch" là nhà sơn thuỷ mà sáu gian, hoặc bốn bề bừa bộn không thu xếp, chủ hung. Hình thuỷ hợp cách thì "của vào như nước chảy", nhất là khi gặp trạch kim: phú quý bậc nhất.

Nhà cổ thấp mái ngói không có lầu ở Nam Khê
Nhà cũ thấp, mái ngói, không lầu: dáng hình Thuỷ theo định nghĩa của sách. Ảnh: lienyuan lee, Wikimedia Commons, CC BY 3.0.

Hình Hoả và hình Thổ – 火形 · 土形

Nhà hình hoả có gian giữa cao vọt, hai bên thấp, như chữ sơn; hoặc lớp trước thấp, lớp giữa cao, lớp sau lại thấp. Kiểu xấu nhất là "kéo đuôi": trước rộng sau nhọn xiên, hay mái bên đổ xiên như đuôi. Sách còn thêm một lời rất cụ thể: mặt trước nhà là Chu Tước hoả, nếu mái trước đổ xiên hay đầu rui lòi ra như răng thì chiêu khẩu thiệt, ôn dịch, hoả hoạn.

Nhà hình thổ là chính đường cân chỉnh, bốn mái không nghiêng, khép kín bốn phía; có hành lang thẳng mà không có chái kho cũng là thổ. Mái cao thấp không đều, nền cao thấp thì thành Lộc Tồn thổ, xấu. Câu cuối "phép xem hình cũng phải tính cả tường rào" mở rộng định nghĩa: dáng tường bao cũng là một phần của hình nhà.

Thổ lâu khối vuông nhiều tầng của người Khách Gia
Thổ lâu khối vuông, bốn mái đều nhau khép kín: một dáng gần với hình Thổ. Ảnh: 毛貓大少爺 from Taipei, Taiwan, Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0.

Hình nhà gặp hành của trạch – 形與宮生尅

Mỗi bài thơ của năm sao đều duyệt năm trường hợp hình ấy gặp trạch năm hành. Gom lại thành một bảng năm nhân năm, thấy rõ quy luật: hình sinh trạch hay trạch sinh hình phần lớn tốt; hình khắc trạch hay trạch khắc hình phần lớn xấu; cùng hành thì lẫn lộn, thường thiên về âm hoặc dương. Ba ô được khen nhiều nhất đều có kim: hình thuỷ vào trạch kim, hình thổ vào trạch kim, hình kim với trạch thổ.

Bảng năm hình nhà gặp năm hành của trạch theo lời thơ của sách
Bảng năm hình nhà gặp năm hành của trạch, tóm từ năm bài thơ Ngũ tinh hình. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

Có vài ô lệch khỏi quy luật đơn giản, chẳng hạn hình hoả vào trạch mộc (mộc sinh hoả) mà sách lại nói người không vượng, tuổi trẻ không phát. Cách hiểu hợp lý là trạch sinh hình quá mạnh thì trạch bị rút khí, giống ý "sinh xuất" ở bài 3. Những lời như "mù mắt", "treo cổ", "mất vợ" là lời thơ cổ mang tính cảnh báo, không nên đọc theo nghĩa đen cho từng nhà.

Tranh sơn thuỷ bốn cây thông của Thẩm Chu đời Minh
Tranh "Sơn thuỷ bốn cây thông" của Thẩm Chu (1427–1509), danh hoạ cùng vùng Giang Nam với sách. Ảnh: Shen Zhou, Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Phần hình nhà là phần gần với nguyên lý Liên Hoa nhất trong quyển một. Liên Hoa coi khí nhà trước hết là chuyện hình thế: khối nhà chủ phải vững, phụ phải ôm chủ chứ không lấn chủ, mặt trước phải sạch và rõ, không lởm chởm. Các biến thể hình kim của sách nói đúng điều đó bằng ngôn ngữ của thợ dựng nhà đời Minh.

Khi áp vào nhà hiện đại, nên định hình theo khối thật mà mắt thấy từ ngoài đường: nhà ống cao hẹp là mộc; biệt thự có hai cánh là kim; nhà cấp bốn thấp rộng là thuỷ; nhà có tháp giữa cao vọt là hoả; nhà khối vuông mái đều là thổ. Rồi đối chiếu với hành của sơn ngồi theo bảng hai mươi bốn sơn. Nếu thấy hình khắc trạch, cách sửa thực tế nhất là sửa hình (thêm chái, hạ khối nhô, chỉnh tường rào) chứ không phải đổi hướng nhà.

Các lời đoán nhanh trong Ốc hình đoán như nhà quá sáng thì người không vượng, nhà tối ẩm là nhà yêu quái, vách nát rui lòi là nhà côi cút, đều là những điều Thầy Vũ Giới vẫn dặn khi xem nhà: trước khi tính số, hãy xem nhà có sạch, có sáng vừa phải, có chỉnh tề không. Một căn nhà luộm thuộm thì mọi con số đẹp đến đâu cũng không cứu được.

Tóm lại – 總結: Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết dặn chưa vào cửa phải xem hình nhà: có hai chái là Kim, cao dài không chái là Mộc, thấp phẳng không lầu là Thuỷ, giữa cao hai bên thấp là Hoả, vuông vức bốn mái đều là Thổ. Hình phải so với hành của trạch: cung khắc hình người không lợi, hình khắc cung người không sinh. Chái không được cao hơn, dài hơn hay lệch một bên so với chính đường. Nhà cao đất hẹp, nhà quá sáng, nhà tối ẩm, nhà vách nát đều là hình xấu.

Bài sau: Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (5): Cửu tinh: tên, ngũ hành, tốt xấu và hình thể nhà.

Bài trước: Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (3): Số lớp, số gian và xem phòng theo cung ngồi.

Nguồn: Tinh khắc biên tập Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (精刻編集陽宅真傳秘訣), quyển một, các mục Ốc hình thiên, Ốc hình đoán, Ngũ tinh hình (bản khắc đời Minh, khoảng 1599; sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc, chữ dị thể đổi về chính thể. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ mặt bằng và mặt đứng để nhận hình nhà Kim, Mộc, Thuỷ, Hoả, Thổ.
  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xác định sơn ngồi để so với hình nhà.
  • Lập Cục Pháp: lập cục dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Năm hình nhà và bảng sinh khắc là phần Thư. Đứng trước một căn nhà cơi nới, có tum, có ban công, có nhà phụ mà nhận ra hình chủ là gì, chái nào lấn chủ là phần Nhãn, phải đi thực địa cùng thầy. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Nhà hình Kim theo Chân Truyền Bí Quyết là nhà thế nào? – 金形宅

Là nhà có chính đường ở giữa và hai chái hai bên (kim khố). Chái phải thấp hơn chính đường; có hai chái trước hai chái sau là tứ kim tương chiếu, người của đại cát.

Nhà ống cao hẹp thuộc hình gì? – 狹長屋屬何形

Theo sách, nhà cao, sâu, hẹp, dài, không chái là hình Mộc (Tham Lang). Mộc gặp trạch hoả thì tốt, vào trạch kim hay trạch thổ thì xấu.

"Cung khắc hình, hình khắc cung" nghĩa là gì? – 宮尅形形尅宮

Cung là hành của trạch theo sơn ngồi, hình là hành của dáng nhà. Cung khắc hình thì người ở không lợi; hình khắc cung thì nặng hơn, người không sinh nở.

Nhà quá sáng có tốt không? – 屋太光明

Sách nói nhà quá sáng thì tuy có của mà người không vượng, lại phạm hoả tai. Nhà nên sáng vừa phải, thiên tỉnh sáng sạch là dấu hiệu nhà giàu.

Chái nhà cao hơn nhà chính thì sao? – 廂高過正堂

Chái sau cao hơn chính đường là "cuốn cánh", tiền tích rồi thành tro; chái cao hơn chính đường thì chủ người khác họ ở chung. Chái phải thấp hơn nhà chính.

Từ khoá: dương trạch chân truyền bí quyết · 陽宅真傳秘訣 · hình nhà ngũ hành · nhà hình kim · nhà hai chái · tứ kim tương chiếu · phong thủy hình dáng nhà

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…