Bàn thờ là món đồ gỗ duy nhất trong nhà không phục vụ người sống mà dành cho tổ tiên và thần linh. Vì thế Phong Thuỷ Liên Hoa của Thầy Vũ Giới quy ước riêng cho nó một thang thước: 38,8 cm âm phần, dùng chung với phần mộ, tiểu quách, khám thờ. Rất nhiều gia đình đặt bàn thờ theo thang 42,9 hay 52,2 vì xưởng mộc quen tay, kết quả là số "đẹp" trên thước này lại không có ý nghĩa gì trên thang đúng.
Bài này hướng dẫn kích thước bàn thờ gỗ theo thước Lỗ Ban theo đúng thang 38,8: đo chỗ nào trên bàn thờ đứng, bàn thờ treo, tủ thờ, án gian; chiều cao nào thuận người thắp hương; và dải kích thước phù hợp từng loại phòng. Bài không in bảng số cụ thể, vì số cung thay đổi theo từng centimét và dễ chép sai; bạn tra trực tiếp bằng phần mềm thước Lỗ Ban Liên Hoa.
Vì sao bàn thờ dùng thang 38,8 mà không phải 42,9
Ba thang của thước Lỗ Ban Liên Hoa phân theo đối tượng: 52,2 cho lỗ trống (cửa, ô thoáng), 42,9 cho khối xây và đồ dùng của người sống, 38,8 cho những gì thuộc về cõi âm và thần linh. Bàn thờ dù đặt trong nhà người sống vẫn là "nhà" của gia tiên, nên thuộc nhóm thứ ba. Dùng sai thang không gây hoạ như nhiều người lo, nhưng nó làm công sức tra thước trở nên vô nghĩa; đã tra thì tra cho đúng.
Những món cùng dùng thang 38,8: bàn thờ đứng, bàn thờ treo, tủ thờ, án gian, sập thờ, khám thờ, ngai thờ, bài vị, bàn thờ Thần Tài Thổ Địa, và cả chiều cao treo bàn thờ tính từ sàn. Những món không dùng 38,8 dù ở trong phòng thờ: cửa phòng thờ (52,2), tủ đựng đồ lễ, ghế ngồi (42,9).
Đo bàn thờ ở đâu
Bàn thờ đo phủ bì, tức kích thước bao ngoài lớn nhất gồm cả phào, chân, diềm chạm:
- Chiều dài (chiều ngang): mặt ngoài hai đầu mặt bàn thờ, kể cả phần mặt nhô ra khỏi chân.
- Chiều sâu: từ mép sau (sát tường) tới mép trước mặt bàn thờ.
- Chiều cao: từ sàn hoàn thiện tới mặt trên bàn thờ. Với bàn thờ treo, đo từ sàn tới mặt bàn thờ sau khi treo (chiều cao lắp đặt), và tra thêm chiều dày khối bàn thờ.
- Tủ thờ: tra dài, sâu, cao tổng; nếu có tầng trên (ngăn đặt khám, ảnh) thì tra thêm chiều cao tầng trên.
- Án gian, sập thờ: tra dài, sâu, cao như bàn thờ; nếu sập thờ đặt trước án gian, hai khối tra riêng.
Thứ tự ưu tiên khi không thể đẹp cả ba chiều
Chiều dài quan trọng nhất vì là mặt chính nhìn thấy khi đứng lễ; kế đến chiều cao vì liên quan tới tư thế thắp hương; chiều sâu thường bị diện tích phòng khống chế nên có thể linh hoạt. Nếu chỉ một chiều vào cung đẹp, hãy giữ chiều dài.
Chiều cao bàn thờ: theo người thắp hương trước, theo thước sau
Bàn thờ cao bao nhiêu phụ thuộc người thường xuyên thắp hương trong nhà. Mặt bàn thờ đứng thường cao khoảng 1,07–1,27 m, để khi đứng lễ, bát hương ngang ngực hoặc thấp hơn tầm mắt một chút; người cao tuổi hay thắp hương cần mặt bàn thấp hơn để không phải với. Bàn thờ treo thường treo mặt bàn ở độ cao 1,5–1,8 m tuỳ trần nhà, cần có ghế đẩu an toàn để lau dọn.
Sau khi chọn khoảng chiều cao hợp người dùng, mở thang 38,8 trên phần mềm thước Lỗ Ban Liên Hoa, tìm số đẹp gần nhất trong khoảng đó. Mỗi chu kỳ thang chỉ 38,8 cm, nên trong bất kỳ khoảng 5 cm nào cũng có số đẹp; không bao giờ phải bắt người già kiễng chân để lấy cung.
Dải kích thước bàn thờ theo loại phòng
| Trường hợp | Loại bàn thờ phù hợp | Dải chiều dài thường gặp | Dải chiều sâu thường gặp |
|---|---|---|---|
| Căn hộ chung cư nhỏ, thờ chung phòng khách | Bàn thờ treo hoặc tủ thờ nhỏ | 40–70 cm | 30–50 cm |
| Nhà phố, có góc thờ riêng hoặc phòng thờ nhỏ | Bàn thờ đứng, tủ thờ | 80–130 cm | 50–70 cm |
| Phòng thờ riêng ở tầng trên, biệt thự | Án gian, tủ thờ lớn, có thể thêm sập thờ | 130–200 cm | 60–90 cm |
| Nhà thờ họ, từ đường | Án gian hai, ba cấp, sập thờ | Từ 150 cm trở lên, theo gian | 70–110 cm |
Nguyên tắc chọn: bàn thờ tương xứng với phòng, không chiếm quá một phần ba bề rộng tường đặt; phía trước còn chỗ cho người đứng lễ và quỳ lạy ít nhất 80–100 cm. Với căn hộ, Liên Hoa đã có hướng dẫn riêng ở bài bàn thờ trong chung cư.
Lỗi thường gặp khi đo bàn thờ theo Lỗ Ban
- Dùng thang 42,9 hoặc 52,2. Hỏi xưởng "đo theo thước nào" trước khi đặt; nếu họ chỉ có một thang, tự tra lại bằng phần mềm.
- Đo lòng mặt bàn, bỏ phào và diềm chạm. Phào, diềm là phần phủ bì nhìn thấy, phải tính.
- Chọn mẫu catalog in sẵn "đã chuẩn Lỗ Ban". Nhiều mẫu ghi số tròn (1,27 m, 1,53 m…) nhưng chỉ đúng một chiều; đo lại cả ba chiều.
- Quên chiều cao treo. Bàn thờ treo tra chiều cao lắp đặt tính từ sàn, không chỉ tra khối.
- Ép bàn thờ to cho "sang" rồi hết chỗ đứng lễ. Khoảng trống trước bàn thờ quan trọng hơn bàn thờ lớn.
- Đo khi chưa hoàn thiện sàn. Lát sàn thêm vài centimét làm chiều cao tụt cung.
Vị trí bàn thờ theo Hình Pháp: đúng số chưa đủ
Kích thước đẹp chỉ có nghĩa khi bàn thờ đặt đúng chỗ. Theo Hình Pháp Liên Hoa, bàn thờ cần: lưng tựa tường đặc (không tựa tường nhà vệ sinh, không tựa cửa sổ, không tựa vách kính); không nằm dưới dầm, không dưới nhà vệ sinh tầng trên; không đối diện thẳng cửa nhà vệ sinh hay bếp nấu; nơi tĩnh, sáng vừa, ít người qua lại; không đặt trên nóc tủ bếp, tủ lạnh hay kệ ti vi. Chi tiết bố cục đọc ở bàn thờ gia tiên trong phong thuỷ nhà ở và nguyên lý không gian tĩnh của bàn thờ.
Liên Hoa không cổ vũ việc dùng bùa chú, vật phẩm "trấn" quanh bàn thờ. Bàn thờ tốt là bàn thờ sạch, sáng, tĩnh, đúng tầm người thắp hương, làm bằng gỗ bền, mộc, không mùi sơn hắc. Mọi thứ khác là phụ.
Chọn gỗ làm bàn thờ
Bàn thờ nên dùng gỗ tự nhiên khô, ít mùi, ổn định: gỗ mít là lựa chọn truyền thống vì nhẹ, thớ mịn, ít cong, màu vàng ấm; gỗ gụ, gỗ hương cho bàn thờ lớn, màu trầm; gỗ sồi, gỗ gõ cũng dùng được. Tránh gỗ công nghiệp phủ melamine cho bàn thờ chính vì hơi nóng của hương và đèn dễ làm phồng cạnh; nếu buộc dùng ở căn hộ, chọn lõi chống ẩm và dán cạnh kỹ. Màu gỗ phòng thờ nên trầm ấm, đồng bộ bàn thờ, tủ thờ, cửa phòng thờ; chủ đề màu gỗ theo mệnh xem bài chọn gỗ nội thất theo mệnh nhưng với bàn thờ, độ bền và mùi gỗ quan trọng hơn mệnh.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- Phần mềm thước Lỗ Ban Liên Hoa – thang 38,8 âm phần tách riêng để tra bàn thờ, tủ thờ.
- Vẽ mặt bằng 2D–3D – thư viện ký hiệu có sẵn bàn thờ để đặt thử vị trí trong phòng.
- Lập cục pháp – xem toạ hướng nhà trước khi chọn tường đặt bàn thờ.
Bài liên quan
- Cách đo nội thất bằng thước Lỗ Ban: thước 42,9 hay 52,2
- Tại sao bàn thờ Thổ Địa không thể cao quá rốn
- Thư viện ký hiệu nội thất, bàn thờ trong công cụ vẽ mặt bằng
Câu hỏi thường gặp
Bàn thờ đo bằng thước Lỗ Ban nào?
Thang 38,8 âm phần, đo phủ bì cả ba chiều dài, sâu, cao. Không dùng thang 42,9 (đồ người sống) hay 52,2 (cửa).
Bàn thờ treo tường cần tra những số nào?
Chiều dài, chiều sâu, chiều dày khối bàn thờ và chiều cao treo tính từ sàn hoàn thiện tới mặt bàn thờ; tất cả theo thang 38,8.
Bàn thờ cao bao nhiêu là hợp lý?
Bàn thờ đứng thường có mặt cao khoảng 1,07–1,27 m, tuỳ chiều cao người thắp hương chính; chọn khoảng thuận tay trước rồi tra thang 38,8 để lấy số đẹp trong khoảng đó.
Bàn thờ cũ không đúng cung có phải thay?
Không cần. Có thể thêm phào, chân đế để điều chỉnh vài centimét, hoặc giữ nguyên nếu bàn thờ đã đặt đúng vị trí, sạch và tĩnh. Liên Hoa coi vị trí và sự thanh tịnh quan trọng hơn con số.
Có cần dùng thang 38,8 cho bàn thờ Thần Tài không?
Có, bàn thờ Thần Tài Thổ Địa cũng là đồ thờ nên dùng thang 38,8; riêng chiều cao đặt cần thấp, xem bài về bàn thờ Thổ Địa trong phần bài liên quan.
