Linh Thành Tinh Nghĩa
靈城精義 · 二卷(形氣章正訣、理氣章正訣)
Tác giả: đề Hà Phổ (何溥, đời Nam Đường) · chú: đề Lưu Cơ (劉基, đầu đời Minh)
Bản gốc: Tứ Khố Toàn Thư, Tử bộ, Thuật số loại (tướng trạch tướng mộ).
Linh Thành Tinh Nghĩa (靈城精義) bài hai đi tiếp chương Hình khí. Bài một đã nói khí vận, khí thế và bốn chỗ khí tụ. Bài này xuống một bậc: đứng trên một dải long cụ thể thì nhận khí ở đâu, theo thứ tự nào. Sách trả lời bằng sáu loại sao (tôn tinh, chủ tinh, thai phục tinh, thai tức tinh, giải tinh, ân tinh), rồi bằng câu "nhận khí của long lấy thế, nhận khí của huyệt lấy tình", và cuối cùng bằng bảy tính của con rồng đem soi vào thể của núi. Lời chú đề Lưu Cơ ở ba đoạn này rất dài, có nhiều ví dụ ngũ hành sinh khắc; bài giảng theo lời chú ấy.
Trả lời nhanh: Linh Thành Tinh Nghĩa dạy nhận khí theo sáu chặng: ở đại phụ mẫu xem tôn tinh, ở chân tử tức xem chủ tinh, ở chỗ vừa giao cấu xem thai phục tinh, ở chỗ thai dục xem thai tức tinh, ở chỗ hoá sát làm quyền xem giải tinh, ở chỗ gặp tuyệt mà sinh xem ân tinh. Long xem thế (thẳng, ngang, quay, bay, lặn), huyệt xem tình (thiên, nhân, địa ba đình). Long đủ ngũ hành, biến hoá, thể thuần dương, thích nước, cưỡi gió, cần tổ, gặp vật thì phối; núi giống hệt như thế nên mới gọi là long.
Thầy Vũ Giới giảng: "Nhận khí không phải đứng ở chân huyệt mà nhìn. Phải đi từ ngọn núi lớn nhất của cả vùng, xem nó sinh ra con cháu thế nào, đứt nối ở đâu, chỗ nào hung mà được cứu. Đi hết sáu chặng ấy thì chỗ kết tự hiện ra."
Sáu chặng nhận khí, sáu loại sao – 認氣六星
Nguyên văn – 原文
認氣於大父母看尊星,認氣於真子息看主星,認氣於方交媾看胎伏星,認氣於胎育看胎息星,認氣於化煞為權看解星,認氣於逢絕而生看恩星。
Dịch: Nhận khí ở đại phụ mẫu thì xem tôn tinh; nhận khí ở chân tử tức thì xem chủ tinh; nhận khí ở chỗ vừa giao cấu thì xem thai phục tinh; nhận khí ở chỗ thai dục thì xem thai tức tinh; nhận khí ở chỗ hoá sát làm quyền thì xem giải tinh; nhận khí ở chỗ gặp tuyệt mà sinh thì xem ân tinh.
Giảng: Lời chú gọi đoạn này là "pháp môn thứ nhất của việc nhận khí trong long khí". Sáu câu là sáu chặng trên đường long đi từ tổ xuống huyệt, mỗi chặng có một ngôi sao (một đỉnh núi, một thể núi) làm chứng. Đọc sáu câu theo thứ tự là thấy cả một đời của long: sinh ra, giao phối, thành thai, gặp nạn, được cứu, rồi kết.

Tôn tinh: ngọn núi làm cha mẹ lớn – 尊星
Chú dạy: đến một phương, xem núi nào cao nhất, lớn nhất, "chuyên quyền một phương", thì lấy làm đại phụ mẫu. Rồi xem tôn tinh ấy là sao gì. Ví như Thổ tinh khởi đỉnh vuông, rủ vai, mở rộng cái trướng, thì đó là thế thổ long. Con cháu do nó sinh ra: gặp thổ là bản khí, gặp kim là sinh khí (thổ sinh kim); gặp mộc là sát (mộc khắc thổ), gặp hoả là bị tiết, gặp thuỷ là bị hình. Từ trên xuống dưới, gặp sinh vượng là con cháu thật, gặp khắc hại là sát. Phép này "tổ ở Hà Đồ", lấy thuận sinh làm thứ tự, vì cha mẹ không được khắc con cháu.
Chủ tinh: ngôi sao nhập thủ của con cháu thật – 主星
Chú dẫn Long Kinh của họ Lý: "Tức tinh khắc mẫu, con cháu vinh xương; mẫu tinh khắc tử, chết tuyệt diệt vong" (息星剋母子榮昌,母星剋子死絕亡). Dưới được khắc trên, trên không được khắc dưới. Núi đến chỗ nhập thủ, xem là sao gì: nếu Kim tinh nhập thủ mà tổ là thế thổ xuất mạch thì là chân tử tôn. Nếu ngôi sao che trên thai lại mang mộc, tức con phá thai mẹ mà ra, vẫn có lý ấy; chỉ cần chỗ kim mộc tiếp nhau hơi có ý thuỷ thì không bị cách tuyệt. Phép này ra từ Lạc Thư, lấy nghịch khắc làm thứ tự. Chú nhắc câu của Ngô Công "Mộc tinh nhập Thổ tinh, nhất giáp phụ minh đình" và cái mà thầy địa lý quen gọi là "quý nhân dưới bình phong": núi mộc quý nhân đứng dưới bình phong thổ, tức mộc vào thổ, từ dưới khắc lên thì không sợ.

Thai phục tinh và thai tức tinh: chỗ giao cấu và chỗ thành thai – 胎伏星 · 胎息星
Đại phụ mẫu bố thế giáng mạch đi xuống, nếu dọc đường không gặp thư hùng giao cấu thì lấy gì thành thai? Cho nên đi đến chỗ khí thịnh phải "điệt đoạn quá giáp", một cúi một ngửa thành thai phục, thế mới là giao cấu, từ đó mới có sinh dục. Không có thai phục thì long chạy mãi không biến hoá, thuần dương thuần âm, không có sinh cơ. Chú nói Dương Công luận long tất lấy thai phục, chính là ý này, và gọi đây là "cơ khiếu thứ nhất của việc nhận khí ở eo long".
Long đã đứt rồi qua giáp, khởi lại, ắt có sao tốt hoặc mở cái che, thành thai dục. Dưới cái che, một đường khởi mạch là thai, câu "gối hạc lưng ong long đã thành" chính chỉ chỗ này. Đường mạch rủ xuống ấy phải mang thể thuỷ mới thành thai, vì "muôn vật đều sinh từ nước". Dưới thai khởi lên nữa là tức tinh; hoặc một tiết đã kết, hoặc mấy tiết mới kết, không câu nệ, nhưng không được quá nhiều tiết, vì khí rời thai không được chậm, cũng không được thoát. Tức tinh chính là nhập thủ; dưới nhập thủ mới xem nhập thủ (入手) thành huyệt.

Giải tinh và ân tinh: hoá sát làm quyền, gặp tuyệt mà sống – 解星 · 恩星
Long đi không thể không có chỗ tạp. Thổ long đi gặp mộc là sát; nhưng nếu ngọn mộc quý nhân đứng dưới bình phong thổ thì sát mà có quyền. Nếu dưới ngọn quý nhân hơi chuyển thuỷ rồi bỗng khởi Kim tinh, thì kim chế được sát của mộc, thuỷ lại làm cho quý nhân thêm tú: đó là "hoá sát làm quyền", ngôi sao ấy gọi là giải tinh. Từ đây đi tiếp ắt là sinh vượng, ắt kết.
Ân tinh thì ngược lại: sinh vượng quá cũng thành bệnh. Thổ long mà xuống một dải toàn Kim tinh, ba năm ngọn không đổi, không mọc chân tay, toàn là cứng chắc, thì thuần dương không hoá, "dương long đến chỗ tuyệt". Phải trút xuống, hoặc chuyển ra thổ hình cầu vồng mở hai bên để chia khí cứng, đó là "mẹ cứu con làm ân"; hoặc trút xuống chuyển gãy như thể thuỷ để tiết khí cứng thẳng, đó là "con cứu mẹ", cũng là ân. Được ân tinh rồi mới đi kết huyệt; không được thì hoặc thành chốn hương hoả (đền chùa), hoặc thành hang giao long.
Chú kết lại: phàm một phương khởi một tôn tinh, tất có một kết. Hoặc ở chỗ tận mà chính thụ, ấy là chính cách; hoặc chỗ tận đều bị sát thì tìm ở chỗ giải tinh, ân tinh có sinh cơ, làm kỵ long hay trảm quan. Trước giáp sau giáp, chỗ che phủ, thường có kết tác, chính là ở chỗ thoát tháo mà được khí của giải tinh, ân tinh. "Theo long nhận khí, phép mầu ở đây."

Long xem thế, huyệt xem tình – 認龍之氣以勢 認穴之氣以情
Nguyên văn – 原文
認龍之氣以勢,認穴之氣以情。
Dịch: Nhận khí của long thì lấy thế; nhận khí của huyệt thì lấy tình.
Giảng: Chú dẫn câu xưa: "Trông khí là ở thế, lập huyệt là thừa ở tình" (望氣存乎勢,立穴乘乎情). Xem long cốt lấy thế, và thế có năm cục: thẳng (直), ngang (橫), quay (回), bay (飛), lặn (潛). Chú dẫn Nhập Thức Ca từng câu một:
- Trực long là long đâm thẳng sau lưng mà đến; thế thẳng thường cứng, chỗ hay là ở chỗ "bồi hồi", có ngập ngừng thì mới có khí.
- Hoành long là long rơi xuống từ bên cạnh; thế không chính, khí phải quay ngược lại, có chỗ ghìm lại mới thu được.
- Hồi long là long lật mình quay ngược, ngoảnh về tổ; thế thường dồn ép, khí không thư thái, phải rộng rãi, thong thả thì khí mới hoà.
- Phi long là long kết ở trên cao; phải ngẩng cao, thu được, chế được núi nước chung quanh, khí tượng mới là kỳ.
- Tiềm long là long rơi xuống đất bằng; đất bằng thường tản mát, bệnh ở chỗ mạch không đến, nên phải rải mạch du dương, có chia có hợp, có lắc có gãy, khí mới thật.

Nói về huyệt, chú chia ba đình thiên, địa, nhân, không luận cao thấp, chỉ cần thu được núi nước, đó là chân tình hướng về. Phi long làm thiên huyệt, tình ở tụ trên, phải lấy khí thế của long phối với núi non tụ ở trên; người xưa đoán cát hung thiên huyệt chuyên lấy long, cát sa thuỷ dưới thấp không dùng việc thì không cần luận. Long thư hùng nửa nọ nửa kia thì làm nhân huyệt, tình ở tụ giữa, lấy sa chầu tụ ở giữa làm ứng. Long mềm mại, tức tiềm long, phần nhiều làm địa huyệt, lấy nước vào miệng làm chủ: đất bằng lấy chỗ nước giới hợp làm long, nước tụ về đường là có tình. Câu tổng kết: "đất tụ giữa đoán bằng sa, đất tụ dưới đoán bằng nước". Thu núi nạp nước chỉ lấy cái gì "đắc lực dụng sự trong tầm mắt" làm khẩn yếu.

Đem tính của rồng soi thể của núi – 龍備五行之全
Nguyên văn – 原文
龍備五行之全,故山之形體象龍;龍極變化之神,故山之變換象龍;龍之體純乎陽,故山逢陽而化,遇陽而生;龍之性喜乎水,故山夾水為界,得水為住;龍之行御乎風,故山乘風則騰,藏風乃歇;龍必得巢乃棲,故山以有局有關乃聚,以無局無關為散;龍凡遇物則配,故山以有配有合而止,以無配無合而行。
Dịch: Rồng đủ cả ngũ hành, nên hình thể của núi giống rồng. Rồng biến hoá đến cùng thần diệu, nên sự đổi thay của núi giống rồng. Thể rồng thuần dương, nên núi gặp dương thì hoá, gặp dương thì sinh. Tính rồng thích nước, nên núi kẹp nước làm giới, được nước thì dừng. Rồng đi cưỡi gió, nên núi gặp gió thì bay lên, kín gió mới nghỉ. Rồng phải có tổ mới đậu, nên núi có cục có quan thì tụ, không cục không quan thì tán. Rồng gặp vật thì phối, nên núi có phối có hợp thì dừng, không phối không hợp thì đi.
Giảng: Chú gọi đây là "chỗ khẩn yếu thứ nhất của người nhận long khí": phải hiểu sâu tính tình của rồng mới thấy được tinh thần huyết mạch của núi tụ ở đâu. Lời chú giải từng tính:

- Đủ ngũ hành: vảy rồng là kim, sừng và móng là hoả, thân là mộc, chỗ uốn lượn là thuỷ, bụng vàng là thổ. Trong vũ trụ, vật một thân đủ năm hành chỉ có rồng.
- Biến hoá: rồng lặn được hiện được, lớn được nhỏ được, lên được xuống được; núi đi quý ở chỗ có khởi phục, có đổi thay, nên gọi là long.
- Thuần dương: Thìn tượng rồng, Thìn ở đất năm dương. Ba dương thì kinh trập, rồng động; bốn dương thì "phi long tại thiên"; qua hạ chí sang năm dương thì rồng lại ẩn xuống vực sâu. Cho nên núi đi gặp chỗ hoạt động mở thoáng là dương, là chỗ rồng biến hoán; núi kết gặp chỗ bằng phẳng tròn đầy là dương, là chỗ rồng đậu nghỉ.
- Thích nước: núi có nước giới, giới lớn là đại giới hợp, giới nhỏ là tiểu giới hợp; các tên kim ngư, hà tu, giải nhãn đều nói về nước, đều tượng rồng được nước thì dừng.
- Cưỡi gió: rồng dậy thì mây gió theo, rồng ẩn thì mây tan gió lặng; chỗ núi dừng cũng phải kín gió.
- Có tổ: tổ rồng phải sâu kín. Ở núi thì có hang động sâu xa; ở đất bằng thì có sông hồ bãi nổi, chỗ muôn nước tụ, sâu không lường, không thể là chỗ hở hang chật hẹp. Vì thế nhà kham dư lấy đường cục chu mật, bốn thú đều đến, có khai có hợp, có quan có toả.
- Gặp vật thì phối: khí rồng thuần dương, gặp vật mái thì phối. Án chầu, long hổ chỉ cần mở mặt quay chân, chắp tay ôm lại là phối với ta; có một núi bỏ đi, một dòng nước đổ đi không ngoảnh lại là không phối, không phải chỗ long dừng.
Chú còn chê người đương thời "luận huyệt chỉ lấy chỗ đặt quan tài tám chân làm huyệt", không biết phải hợp cả long, huyệt, sa, thuỷ, cục diện, thành viên mà luận mới là huyệt. Lại có người coi long, huyệt, sa, thuỷ là bốn món ngang nhau, không biết chỉ lấy long làm chủ; ba món kia chỉ là "cái đến có tình với ta" mà thôi.


Tóm tắt các tiết trong bài – 本篇提要
| Câu gốc | Ý chính theo lời chú | Ghi nhớ |
|---|---|---|
| 大父母看尊星 | Núi cao lớn nhất một phương làm cha mẹ | Theo Hà Đồ: trên không khắc dưới |
| 真子息看主星 | Sao nhập thủ phải là con cháu thật | Theo Lạc Thư: dưới khắc trên thì vinh |
| 方交媾看胎伏星 | Điệt đoạn quá giáp, một cúi một ngửa | Không thai phục thì không sinh cơ |
| 胎育看胎息星 | Dưới cái che một đường mạch thể thuỷ | Gối hạc lưng ong, tức tinh là nhập thủ |
| 化煞為權看解星 | Có sao chế được sát | Thổ gặp mộc, có kim cứu |
| 逢絕而生看恩星 | Sinh vượng quá phải được tiết, được chia | Mẹ cứu con, con cứu mẹ |
| 認龍以勢 · 認穴以情 | Năm thế long, ba đình huyệt | Tụ giữa đoán sa, tụ dưới đoán nước |
| 龍備五行之全 | Bảy tính của rồng soi thể núi | Long làm chủ, sa thuỷ là có tình với ta |
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Sáu chặng nhận khí của Linh Thành Tinh Nghĩa là một trình tự đi long rất rõ, và đó cũng là cách Thầy Vũ Giới dạy học trò khi ra thực địa: không vội tìm chỗ đặt mộ, mà trước hết xác định ngọn tôn tinh của cả vùng, xem nó thuộc hành gì, rồi lần theo con cháu của nó xuống. Phong Thuỷ Liên Hoa lấy Hình Pháp làm gốc, nên chỗ đáng giữ nhất ở bài này là hai câu "tức tinh khắc mẫu thì con cháu vinh xương" và "mỗi tôn tinh tất có một kết". Câu trước nhắc người học rằng ngũ hành của núi là quan hệ sống giữa các thế hệ của long, không phải ghép tên cho đẹp; câu sau nhắc rằng đất kết có thứ tự, có chủ, không phải chỗ nào đẹp mắt cũng kết.

Ở đất Việt, vùng trung du phía bắc có nhiều ngọn tôn tinh rõ: một ngọn cao chủ cả vùng, các dãy đồi con cháu toả ra, đứt nối qua những eo đất thấp rồi mới mở ra ruộng bằng. Đồng bằng thì là "tiềm long": phải lấy nước giới hợp làm long, lấy nước tụ về đường làm tình, đúng câu "đất tụ dưới đoán bằng nước". Thời điểm đất phát hay chưa phát vẫn phải xét thêm vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục. Còn phép kỵ long, trảm quan ở chỗ giải tinh, ân tinh là thủ pháp, phải học trực tiếp, bài này chỉ giảng đến nguyên lý.
Tóm lại – 總結: Nhận khí đi theo sáu chặng: tôn tinh ở đại phụ mẫu, chủ tinh ở chân tử tức, thai phục tinh ở chỗ giao cấu, thai tức tinh ở chỗ thành thai, giải tinh ở chỗ hoá sát, ân tinh ở chỗ gặp tuyệt mà sinh. Long xem thế (thẳng, ngang, quay, bay, lặn), huyệt xem tình (thiên, nhân, địa). Bảy tính của rồng là bảy phép xem núi: đủ ngũ hành, biến hoá, thuần dương, thích nước, cưỡi gió, có tổ, gặp vật thì phối.
Bài trước: Linh Thành Tinh Nghĩa (1): Khí vận, khí thế và bốn chỗ khí tụ.
Bài sau: Sinh tử của long, tinh thể, cái trướng, thúc yết – 辨龍生死.
Nguồn: Linh Thành Tinh Nghĩa (靈城精義), quyển thượng, chương Hình khí chính quyết, ba đoạn "認氣於大父母", "認龍之氣以勢", "龍備五行之全", bản chép trong Tứ Khố Toàn Thư (thuộc công cộng), kèm lời chú đề Lưu Cơ. Nguyên văn đổi chữ dị thể sang chữ thông dụng (葢 → 蓋, 尅 → 剋). Câu "認氣於真子息" theo bản Tứ Khố. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo hướng long và thuỷ khẩu.
- Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ đường long từ tôn tinh xuống huyệt, đánh dấu chỗ quá giáp, chỗ nhập thủ.
Bài liên quan – 相關文章
- Tinh Nghĩa Thiên – Hình Khí chương (2): sáu chặng nhận khí, tam âm tam dương (cùng chính văn, bản Địa Lý Chính Tông)
- Linh Thành Tinh Nghĩa (1): Khí vận, khí thế và bốn chỗ khí tụ
- Thôi Quan Thiên 催官篇 (1): Bình âm long, Thiên Hoàng và Thiên Thị
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Thuộc sáu loại sao là phần Thư; đứng trên núi mà chỉ ra được ngọn tôn tinh, chỗ thai phục, chỗ giải tinh là phần Nhãn, phải đi thực địa cùng Thầy. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Tôn tinh là gì? – 何謂尊星
Theo lời chú Linh Thành Tinh Nghĩa, tôn tinh là ngọn núi cao nhất, lớn nhất, chủ cả một phương, làm đại phụ mẫu của dải long. Xem tôn tinh thuộc hành gì để biết con cháu nào là sinh, là sát.
Vì sao "tức tinh khắc mẫu" lại tốt? – 息星剋母何以吉
Vì sách lấy thứ tự nghịch khắc của Lạc Thư cho quan hệ từ dưới lên: con khắc mẹ là con mạnh, phá thai mà ra. Còn mẹ khắc con, tức trên khắc dưới, thì con cháu bị diệt, nên lời chú dẫn "mẫu tinh khắc tử, chết tuyệt diệt vong".
Thai phục tinh khác thai tức tinh thế nào? – 胎伏與胎息
Thai phục là chỗ long điệt đoạn quá giáp, một cúi một ngửa, thư hùng giao cấu. Thai tức là chỗ sau giáp khởi lại, dưới cái che có một đường mạch thể thuỷ, thai đã thành; tức tinh chính là sao nhập thủ.
Năm thế long là gì? – 龍勢五局
Trực (thẳng đâm sau lưng), hoành (rơi từ bên cạnh), hồi (quay ngoảnh về tổ), phi (kết trên cao), tiềm (lặn xuống đất bằng). Mỗi thế có chỗ cần: trực cần bồi hồi, hoành cần quay ghìm, hồi cần thong thả, phi cần ngẩng cao, tiềm cần rải mạch du dương.
Vì sao gọi núi là long? – 山何以名龍
Vì núi có đủ bảy tính của rồng: đủ ngũ hành, biến hoá, thuần dương, thích nước, cưỡi gió, cần tổ, gặp vật thì phối. Hiểu tính rồng là thấy chỗ tinh thần huyết mạch của núi tụ lại.









