💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Thuỷ pháp 水法 và Tam cát ngũ cát 三吉五吉 – Thẩm Thị Huyền Không

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Thuỷ pháp 水法 và Tam cát ngũ cát 三吉五吉 – Thẩm Thị Huyền Không

Thẩm Thị Huyền Không Học – tập Thượng · 沈氏玄空學 · 玄空精要 (Thuỷ pháp, Tam cát ngũ cát)
沈氏玄空學 · 水法 · 三吉五吉
Tác giả: Thẩm Trúc Nhưng 沈竹礽 (đời Thanh) · biên tập, bổ chú: Thẩm Tổ Miên 沈祖緜, Vương Tắc Tiên 王則先 · chấm câu, hiệu đính: Bạch Hạc Minh 白鶴鳴
Bản gốc: Thẩm Thị Huyền Không Học, bản chấm câu của Bạch Hạc Minh, tập Thượng.

Sau phần linh thần và thành môn, Thẩm Thị Huyền Không Học có hai thiên ngắn về nước: Thuỷ pháp (水法) nói về "dụng" và "thể" của nước, tức nước ở đâu và nước hình dáng thế nào; Tam cát ngũ cát (三吉五吉) nói những sao nào hợp với nước nhất. Hai thiên này là cầu nối giữa tinh bàn và mặt nước thật trên đất, và cũng là chỗ sách cho thấy rõ nhất rằng núi với nước phải đi đôi.

Trả lời nhanh:

  • Vượng hướng gặp nước là vượng thuỷ; không có nước thông, hay có mà không thấy, thì lực mỏng. Nước bên cạnh mà đắc lệnh, soi chiếu gần cũng không kém nước ở hướng.
  • Thể của nước: nước uốn lượn (ngự nhai) và nước thuần một quẻ (tam dương) là thượng cách, chủ quý tú; nước chéo, đâm thẳng, phản cung vô tình, cắt chân, chém đầu là điều kỵ.
  • Có nước mà không có núi phối thì khí tản, có tài không có đinh. Ví dụ vận 6 Tuất sơn Thìn hướng: hướng tinh 1 ở Ly hợp với hướng tinh 6 ở hướng thành cặp 1-6, nước ở Ly là thôi quan thuỷ; có thêm núi cao ở Khảm thì lực gấp mười.
  • Tam cát là sao 1, 6, 8, ứng ba cửa Hưu, Khai, Sinh của Kỳ Môn. Ngũ cát là ba sao vượng, sinh, tiến của vận cộng với tam cát: vận 1 lấy 1, 2, 3 phối 6, 8; vận 4 lấy 4, 5, 6 phối 8, 1; vận 7 lấy 7, 8, 9 phối 1, 6.

"Nước là cái túi, núi là cái nút buộc. Có túi mà không có nút thì của vào rồi lại ra." — Thầy Vũ Giới

Bài dịch nguyên văn hai thiên theo bản chấm câu và hiệu đính của Bạch Hạc Minh. Lời bàn (【按】) và hình vẽ của người hiệu đính được tóm ý, vẽ lại; tinh bàn trong bài do Phong Thuỷ Liên Hoa tính lại, đối chiếu khớp với bàn in trong sách.

Vượng hướng gặp nước là vượng thuỷ – 旺向逢水即爲旺水

Thiên Thuỷ pháp mở đầu bằng chỗ dùng của nước, dẫn câu Thiên Ngọc Kinh mà người học Huyền Không đều biết.

旺向逢水即爲旺水,苟無通流或有而不見則其力薄,此天玉經所以有「龍要合向向合水」,以致其叮嚀之意也。但旁水得令映照切近,則亦不亞於向上旺水,此言水之用,

Dịch: Hướng vượng gặp nước tức là nước vượng; nếu không có dòng thông, hoặc có mà không thấy, thì lực mỏng. Vì thế Thiên Ngọc Kinh mới có câu "long phải hợp hướng, hướng phải hợp nước", để dặn đi dặn lại. Nhưng nước bên cạnh mà đắc lệnh, soi chiếu gần gũi thì cũng không kém nước vượng ở hướng. Đây là nói về chỗ dùng của nước.

Thung lũng sông Ngọc Long uốn khúc giữa núi đá vôi
Thung lũng sông Ngọc Long (Dương Sóc): dòng sông uốn khúc giữa các ngọn núi, kiểu nước "ngự nhai" mà sách xếp vào thượng cách. Ảnh: HodgsonB, Wikimedia Commons, phạm vi công cộng.

Giảng: Ba ý cần nhớ. Một, hướng có sao vượng thì nước ở hướng mới là "vượng thuỷ"; nước ở hướng suy thì không phải. Hai, nước phải "thông" và phải "thấy": một vũng nước tù hay một dòng nước bị tường che khuất thì lực yếu. Ba, nước không bắt buộc phải nằm đúng trước hướng; nước ở cung bên mà sao ở đó đắc lệnh, lại gần và soi vào huyệt, thì lực ngang nước ở hướng. Ý thứ ba nối thẳng với thiên Thành môn ở bài trước: nước ở cung bên hướng chính là chỗ thành môn.

Thể của nước: ngự nhai, tam dương và những điều kỵ – 水之體

Phần tiếp theo chuyển sang hình dáng của nước, cái mà sách gọi là "thể".

而其體亦殊多美惡,屈曲流神,名曰御街,一卦清純謂之三陽,二者皆體之上格,均主貴秀,若斜飛直射反弓無情,水之所忌,裏頭割腳出卦斬頭,縱發不久,凡此皆水法所不取,亦即非龍真穴的之顯徵。平洋以水證龍,體用得失胥關吉凶,顧不重歟。

Dịch: Còn thể của nước cũng có nhiều đẹp xấu khác nhau. Dòng nước uốn khúc gọi là ngự nhai (đường ngự); nước thuần một quẻ gọi là tam dương. Hai loại ấy đều là thượng cách về thể, đều chủ quý tú. Còn nước chéo bay, đâm thẳng, cong ngược vô tình là điều nước kỵ; bên trong cắt chân, xuất quái chém đầu thì dù phát cũng không lâu. Những thứ ấy thuỷ pháp đều không lấy, cũng là dấu hiệu rõ ràng rằng long không thật, huyệt không đúng. Đất bằng lấy nước để chứng long, thể và dụng được hay mất đều liên quan cát hung, há chẳng quan trọng sao.

Sáu hình nước mà thiên Thuỷ pháp nêu
Sáu hình nước mà thiên Thuỷ pháp nêu: ngự nhai và tam dương là thượng cách; tà phi, trực xạ, phản cung, cát cước là điều kỵ. Sơ đồ: vẽ lại theo Thẩm Thị Huyền Không Học – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Giảng: "Ngự nhai" là con đường của vua, uốn lượn chứ không thẳng tuột; nước chảy như vậy là nước có tình, chậm và ôm. "Tam dương" ở đây là nước đến, nước tụ, nước đi đều nằm trong một quẻ, không lẫn quẻ khác, nên khí thuần. Ngược lại có những hình kỵ: nước chảy chéo qua huyệt (tà phi), nước đâm thẳng vào huyệt (trực xạ), dòng nước cong ngược ra ngoài như lưng cánh cung (phản cung), nước sát chân huyệt làm lở (cát cước), nước từ quẻ khác cắt ngang đầu (xuất quái trảm đầu).

Câu "đất bằng lấy nước chứng long" đã gặp ở bài Vận khắc long. Ở đây sách thêm một ý: hình nước xấu không chỉ làm hại lý khí mà còn là dấu hiệu chính chỗ ấy không phải long thật huyệt đúng. Người xem đất thấy nước đâm thẳng, phản cung thì nên nghi ngay vị trí huyệt, chứ đừng chỉ tìm cách "hoá giải".

Có nước mà không có núi: thôi quan thuỷ của vận 6 Tuất sơn Thìn hướng – 催官水

Đoạn cuối thiên Thuỷ pháp nói về việc phối núi với nước, kèm một ví dụ có tinh bàn.

但八國有水而無峯相配,其氣散漫,亦主有財無丁,如六運立戌山辰向,水神一到離,九到坎,離方有水與向首合一六共宗,名催官水,若更有坎方高峯相配,力加十倍,無峯力輕。此取山水相對,其中蓋有精義存焉。

Dịch: Nhưng tám phương có nước mà không có núi phối, khí ấy tản mạn, cũng chủ có tài không có đinh. Như vận 6 lập Tuất sơn Thìn hướng, thuỷ thần (hướng tinh) 1 đến Ly, 9 đến Khảm. Phương Ly có nước, cùng với hướng hợp thành "nhất lục cộng tông", gọi là thôi quan thuỷ (nước giục quan). Nếu lại có núi cao ở phương Khảm phối với nó thì lực tăng mười lần; không có núi thì lực nhẹ. Đây là lấy núi với nước đối nhau, trong đó có nghĩa tinh tế.

Vận 6 Tuất sơn Thìn hướng
Vận 6 Tuất sơn Thìn hướng: hướng tinh 1 ở Ly hợp hướng tinh 6 ở hướng, nước ở Ly là thôi quan thuỷ. Sơ đồ: vẽ lại theo Thẩm Thị Huyền Không Học – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Giảng: Kiểm tinh bàn. Vận 6, sơn Tuất ở Càn có vận tinh 7, hướng Thìn ở Tốn có vận tinh 5. Hướng: 5 theo âm dương của chính chữ Thìn (âm) mà đi nghịch: Càn 4, Đoài 3, Cấn 2, Ly 1, Khảm 9, Khôn 8, Chấn 7, Tốn 6. Đúng lời sách: hướng tinh 1 ở Ly, 9 ở Khảm, và hướng tinh 6 (vượng của vận 6) đến Tốn là hướng. Số 1 ở Ly với số 6 ở hướng là cặp Hà Đồ "nhất lục cộng tông", nên nước ở Ly là nước "giục quan", chủ thăng tiến, danh vị.

Vì sao phải có núi ở Khảm? Khảm đối Ly qua trung cung: nước ở Ly, núi ở Khảm là "sơn thuỷ tương đối", một âm một dương giữ nhau. Nước không có núi đối thì khí nước tản ra, "có tài không có đinh". Đây là cùng một tinh thần với bài Thượng sơn hạ thuỷ: núi và nước là hai nửa của một cục, thiếu nửa nào cũng hỏng.

Lời bàn của người hiệu đính về thôi quan thuỷ – 按語

Người hiệu đính vẽ lại cục vận 6 Tuất sơn Thìn hướng, khoanh hai số 6 ở Tốn và số 1 ở Ly, vẽ nước có núi phía sau, ghi "thôi quan".

Nước phải có núi giữ
Nước phải có núi giữ: nước ở Ly cần núi để tụ; không có núi thì khí tản, có tài không đinh. Sơ đồ: vẽ lại theo Thẩm Thị Huyền Không Học – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Tóm ý lời bàn: sao nhất bạch ở phương Ly với sao lục bạch ở hướng là cặp 1-6 của Hà Đồ hợp nhau, nên thấy nước ở đó là thôi quan thuỷ. Phương ấy có núi thì giữ được nước tụ trước huyệt, càng tốt; nếu không có núi, khí nước tản mạn, chưa chắc tụ được trước huyệt, nên mức độ tốt giảm đi. Cách vẽ của người hiệu đính đặt núi ngay sau nước để giữ nước; nguyên văn của Thẩm thị thì nói núi ở Khảm đối diện. Hai cách hiểu bổ sung cho nhau: điều cốt lõi là nước phải có núi để "nhốt" khí lại.

Tam cát là gì? – 三吉

Thiên thứ hai, Tam cát ngũ cát, mở đầu bằng định nghĩa và một đoạn văn đầy điển tích.

三吉五吉,爲水法所最喜。何謂三吉?即一白、六白、八白;等於奇門之休、開、生。一白居九星之首,既統諸卦,合冠三合。然天氣下降,地氣上升,亦何所容其軒輊,堅金遇土,富並陶朱,八六相生異途,擢用六白八白之同爲吉曜,蓋可知矣。

Dịch: Tam cát, ngũ cát là điều thuỷ pháp ưa nhất. Thế nào là tam cát? Tức nhất bạch, lục bạch, bát bạch, bằng với ba cửa Hưu, Khai, Sinh của Kỳ Môn. Nhất bạch đứng đầu chín sao, đã thống các quẻ, lại đứng đầu tam hợp. Nhưng khí trời giáng xuống, khí đất bốc lên, đâu có chỗ để phân cao thấp; kim cứng gặp thổ thì giàu sánh Đào Chu; tám và sáu tương sinh theo đường khác, cho nên lục bạch, bát bạch cùng là sao tốt được dùng, đủ biết vậy.

Tam cát 1, 6, 8 trùng với ba cửa Hưu, Khai, Sinh của Kỳ Môn trên Lạc Thư.
Tam cát 1, 6, 8 trùng với ba cửa Hưu, Khai, Sinh của Kỳ Môn trên Lạc Thư. Sơ đồ: vẽ lại theo Thẩm Thị Huyền Không Học – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Giảng: Người hiệu đính giải gọn: Lạc Thư số 1 ở Khảm, cửa Hưu của Kỳ Môn cũng ở Khảm; số 6 ở Càn, cửa Khai cũng ở Càn; số 8 ở Cấn, cửa Sinh cũng ở Cấn. Nên nói 1, 6, 8 là ba sao tốt, tức ba vị Hưu, Khai, Sinh của Kỳ Môn. "Thiên khí giáng, địa khí thăng" ý nói 6 (Càn, trời) và 8 (Cấn, núi, đất) không phân hơn kém. "Kim cứng gặp thổ" là 6 (kim) gặp 8 (thổ), thổ sinh kim, giàu như Đào Chu Công (Phạm Lãi), người giàu nổi tiếng thời Xuân Thu.

Ngũ cát theo ba nguyên – 五吉

Phần sau giải thích ngũ cát và cách ghép thành "liên châu".

至五吉,則合三股而兼取貪輔,如上元一運取一、二、三之水,而配以六、八;中元四運取四、五、六之水而配以八、一、下元七運取七、八、九之水而配以一、六是也。總之三吉五吉安排得法,聯珠相貫,其發福自久而弗替耳!

Dịch: Còn ngũ cát thì hợp ba sao liền nhau mà lấy thêm Tham (1), Phụ (8): như thượng nguyên vận 1 lấy nước ở 1, 2, 3, phối với 6, 8; trung nguyên vận 4 lấy nước ở 4, 5, 6, phối với 8, 1; hạ nguyên vận 7 lấy nước ở 7, 8, 9, phối với 1, 6. Tóm lại, tam cát ngũ cát sắp đặt đúng phép, như chuỗi ngọc liền nhau, thì phát phúc tự lâu dài không đổi!

Ngũ cát của các vận
Ngũ cát của các vận: ba sao vượng, sinh, tiến cộng tam cát; vận 9 suy theo cùng phép. Sơ đồ: vẽ lại theo Thẩm Thị Huyền Không Học – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Giảng: Người hiệu đính giải: ngũ cát là vượng khí, sinh khí, tiến khí cộng thêm ba sao tốt 1, 6, 8. Vận 1: 1 vượng, 2 sinh, 3 tiến, thêm 6 và 8 (1 đã có) thành năm. Vận 4: 4, 5, 6 thêm 8 và 1. Vận 7: 7, 8, 9 thêm 1 và 6. Sách chỉ nêu ba vận đứng đầu mỗi nguyên; các vận khác suy theo cùng phép. Phong Thuỷ Liên Hoa tính cho vận 9 hiện nay: 9 vượng, 1 sinh, 2 tiến, thêm 6 và 8, ngũ cát là 9, 1, 2, 6, 8.

Ông cũng chỉ cách dùng: âm trạch thì nước bên ngoài như biển, sông, hồ, khe nên có ngũ cát bay đến mới là tốt; dương trạch thì chỗ đặt nước trong nhà như chậu rửa, vòi nước, bể cá, bồn tắm nên đặt ở phương ngũ cát. Ở đây "bay đến" là hướng tinh của tinh bàn: cung nào có hướng tinh là một trong năm số ấy thì nước ở cung đó được việc.

Hồ nước giữa sân vườn Võng Sư ở Tô Châu
Hồ nước giữa sân vườn Võng Sư (Tô Châu): nước trong khuôn viên nhà ở, phía sau có khối nhà và non bộ giữ lại. Với dương trạch, chỗ đặt nước nên rơi vào cung ngũ cát. Ảnh: Chinatravelsavvy, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Hai thiên này cho người học một bộ tiêu chuẩn rất thực dụng khi xem nước. Về vị trí: nước phải ở cung có hướng tinh vượng, sinh, hay tam cát. Về hình: nước phải uốn, ôm, chậm, thấy được; không đâm, không cắt, không phản cung. Về phối: nước phải có núi đối hay núi giữ. Thiếu một trong ba thì nước "có mà như không".

Một đoạn tranh Thiên Lý Giang Sơn của Vương Hy Mạnh
Một đoạn Thiên Lý Giang Sơn Đồ (千里江山圖) của Vương Hy Mạnh đời Tống: nước nằm giữa các dãy núi, núi ôm lấy nước, đúng tinh thần "sơn thuỷ tương đối". Nguồn: Wikimedia Commons, tranh thuộc phạm vi công cộng.

Ở đô thị, những con đường lớn chạy thẳng vào cửa nhà là "trực xạ", vòng cua đường mà phần lồi quay vào nhà là "phản cung"; các hình ấy dù rơi vào cung có sao tốt cũng phải xử lý trước. Còn một khoảng sân, một hồ nhỏ, một lối đi uốn nhẹ ở đúng cung thôi quan hay ngũ cát, phía đối diện có khối nhà cao giữ lại, chính là cái "túi có nút buộc" mà người xưa muốn.

Với nước trong nhà, lời người hiệu đính về bể cá, chậu rửa, bồn tắm cần dùng có chừng mực. Vật nhỏ trong nhà chỉ là phần phụ; khí của ngôi nhà vẫn do cửa, đường, sân, hồ bên ngoài quyết định. Đặt bể cá đúng phương ngũ cát mà ngoài cửa là đường đâm thẳng thì cái lợi nhỏ không bù được cái hại lớn.

Tóm lại – 總結

Ý chínhNội dung
Dụng của nướcHướng vượng gặp nước là vượng thuỷ; nước phải thông, phải thấy; nước bên đắc lệnh, gần, soi chiếu cũng không kém
Thể tốtNgự nhai (uốn khúc) và tam dương (thuần một quẻ): chủ quý tú
Thể kỵChéo bay, đâm thẳng, phản cung vô tình, cắt chân, xuất quái chém đầu; cũng là dấu hiệu huyệt không đúng
Núi phối nướcCó nước không núi thì khí tản, có tài không đinh
Thôi quan thuỷVận 6 Tuất sơn Thìn hướng: hướng tinh 1 ở Ly hợp hướng tinh 6 ở hướng thành 1-6; có núi Khảm phối thì lực gấp mười
Tam cátSao 1, 6, 8, ứng cửa Hưu (Khảm), Khai (Càn), Sinh (Cấn) của Kỳ Môn
Ngũ cátVượng, sinh, tiến của vận + tam cát. Vận 1: 1 2 3 + 6 8; vận 4: 4 5 6 + 8 1; vận 7: 7 8 9 + 1 6; suy ra vận 9: 9 1 2 + 6 8

Nguồn: Thẩm Thị Huyền Không Học (沈氏玄空學) tập Thượng, hai thiên "Thuỷ pháp" (水法) và "Tam cát ngũ cát" (三吉五吉), trang 299–302; bản chấm câu và hiệu đính của Bạch Hạc Minh. Lời bàn và hình vẽ của người hiệu đính được tóm ý, vẽ lại; tinh bàn trong bài do Phong Thuỷ Liên Hoa tính và vẽ lại. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Bài trước: Linh thần chiếu thần, phương linh thần, Thành môn. Bài sau: Dương trạch tam thập tắc (điều 1–17).

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Phân biệt nước ngự nhai với nước phản cung, nước trực xạ với nước triều có tình, và đánh giá một con đường, một khoảng sân có lực như nước hay không, là những việc phải nhìn tận mắt nhiều lần. Học cùng thầy trên hiện trường giúp con mắt nhận hình nước chính xác trước khi đặt tinh bàn lên. Xem Khoá học Huyền Không Phi Tinh vận 9 hoặc Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Vượng thuỷ trong Huyền Không là gì? – 旺水

Là nước ở cung có hướng tinh vượng của vận, thường là ở hướng. Nước phải thông và thấy được thì mới có lực; nước bên cạnh mà đắc lệnh, gần và soi vào nhà cũng không kém nước ở hướng.

Thế nào là nước ngự nhai và nước tam dương? – 御街・三陽

Ngự nhai là dòng nước uốn khúc như đường ngự, chậm và ôm; tam dương là nước thuần một quẻ, không lẫn quẻ khác. Sách coi cả hai là thượng cách về thể của nước, chủ quý tú.

Những hình nước nào là kỵ? – 水之所忌

Nước chéo bay qua huyệt, nước đâm thẳng vào, nước cong ngược như lưng cánh cung, nước sát chân huyệt làm lở, nước xuất quái cắt ngang đầu. Sách nói các hình ấy dù phát cũng không lâu, và là dấu hiệu long không thật, huyệt không đúng.

Thôi quan thuỷ là gì? – 催官水

Là nước ở cung có hướng tinh hợp với hướng tinh ở hướng thành cặp sinh thành Hà Đồ. Ví dụ vận 6 Tuất sơn Thìn hướng: hướng tinh 1 ở Ly hợp với 6 ở hướng thành 1-6, nước ở Ly là thôi quan thuỷ; có núi cao ở Khảm phối thì lực gấp mười.

Tam cát là những sao nào? – 三吉

Là sao 1, 6, 8 (Tham Lang, Vũ Khúc, Tả Phụ), trùng với ba cửa Hưu, Khai, Sinh của Kỳ Môn đặt ở Khảm, Càn, Cấn trên Lạc Thư.

Ngũ cát của vận 9 là những số nào? – 九運五吉

Ngũ cát là ba sao vượng, sinh, tiến của vận cộng với tam cát. Sách nêu vận 1 là 1, 2, 3 cộng 6, 8; vận 4 là 4, 5, 6 cộng 8, 1; vận 7 là 7, 8, 9 cộng 1, 6. Suy theo cùng phép, vận 9 là 9, 1, 2 cộng 6, 8.

Từ khoá: thủy pháp huyền không · 水法 · tam cát ngũ cát · 三吉五吉 · thôi quan thủy · ngự nhai · phản cung thủy · sao 1 6 8 · hưu khai sinh · thẩm thị huyền không học

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…