💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Dương trạch tam thập tắc 陽宅三十則 (điều 1–17) – Thẩm Thị Huyền Không

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Dương trạch tam thập tắc 陽宅三十則 (điều 1–17) – Thẩm Thị Huyền Không

Thẩm Thị Huyền Không Học – tập Thượng · 沈氏玄空學 · 玄空精要 (Dương trạch tam thập tắc (điều 1–17))
沈氏玄空學 · 陽宅三十則(一至十七)
Tác giả: Thẩm Trúc Nhưng 沈竹礽 (đời Thanh) · biên tập, bổ chú: Thẩm Tổ Miên 沈祖緜, Vương Tắc Tiên 王則先 · chấm câu, hiệu đính: Bạch Hạc Minh 白鶴鳴
Bản gốc: Thẩm Thị Huyền Không Học, bản chấm câu của Bạch Hạc Minh, tập Thượng.

Sau các thiên về núi, nước, thành môn, Thẩm Thị Huyền Không Học chuyển hẳn sang nhà ở với thiên Dương trạch tam thập tắc (陽宅三十則), ba mươi điều ngắn gọn về cách đem phi tinh Huyền Không vào ngôi nhà người sống. Đây là thiên thực dụng nhất của tập Thượng: nhà ở thành thị lấy gì làm núi, lấy gì làm nước; hướng nhà và hướng cửa khác nhau thì theo cái nào; nhà cũ mở cửa mới, xây thêm, chia phòng thì tinh bàn có đổi không. Bài này dịch và giảng mười bảy điều đầu, mười ba điều còn lại ở bài sau.

Trả lời nhanh:

  • Thôn quê lấy núi nước thật; thành thị lấy nhà cửa, đường phố thay thế: cao, lồi, hẹp, thẳng là núi; thấp, lõm, rộng, uốn là nước.
  • Dương trạch ai tinh giống âm trạch, lấy nguyên vận lúc nhà "thụ khí" (xây xong, dọn vào) làm chủ. Âm trạch trọng nước ở hướng, dương trạch trọng cửa, vì cửa là chỗ nạp khí.
  • Nhà mới thì hướng nhà và hướng cửa đều quan trọng: đoán theo hướng nhà trước, không nghiệm mới lấy hướng cửa; đã nghiệm ở một bên thì không cần xét bên kia.
  • Nhà cũ muốn mở cửa vượng phải tính theo tinh bàn lúc dựng nhà: vận 1 Nhâm sơn Bính hướng, sang vận 3 mở cửa Giáp vì hướng tinh 3 bay đến Chấn.
  • Miệng bếp quay về hướng tinh 1, 3, 4 là tốt; 8 trung cát; 9 thứ cát; kỵ 6, 7 và càng kỵ 2, 5. Xây thêm mà không mở cửa riêng thì vẫn tính vận cũ; dời cửa chính sang phần mới thì cả nhà tính vận mới.

"Âm trạch xem nước, dương trạch xem cửa. Cửa là cái miệng của ngôi nhà, miệng ăn gì thì người trong nhà khoẻ hay yếu theo đó." — Thầy Vũ Giới

Bài dịch nguyên văn theo bản chấm câu và hiệu đính của Bạch Hạc Minh. Lời bàn (【按】) và hình vẽ của người hiệu đính được tóm ý, vẽ lại; tinh bàn trong bài do Phong Thuỷ Liên Hoa tính lại, đối chiếu khớp với bàn in trong sách.

Điều 1: thành thị và thôn quê lấy núi nước khác nhau – 城鄉取裁不同

一、城鄉取裁不同 鄉村氣渙,立宅取裁之法以山水兼得爲佳。城市氣聚,雖無水可收,而有鄰屋之凹凸、高低、街道之闊狹、曲直,凹者、低者、闊者、曲動者,爲水。直者、凸者、狹者、特高者爲山。

Dịch: Một, thành thị và thôn quê lấy bỏ khác nhau. Thôn quê khí tản, phép dựng nhà lấy được cả núi lẫn nước là tốt. Thành thị khí tụ, tuy không có nước để thu, nhưng có chỗ lồi lõm, cao thấp của nhà bên cạnh, đường phố rộng hẹp, cong thẳng: chỗ lõm, chỗ thấp, chỗ rộng, chỗ uốn động là nước; chỗ thẳng, chỗ lồi, chỗ hẹp, chỗ đặc biệt cao là núi.

Ở thành thị, nhà cao, lồi, hẹp xem như núi; chỗ thấp, lõm, đường rộng, uốn xem như nước.
Ở thành thị, nhà cao, lồi, hẹp xem như núi; chỗ thấp, lõm, đường rộng, uốn xem như nước. Sơ đồ: vẽ lại theo Thẩm Thị Huyền Không Học – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Giảng: Đây là nền móng của toàn bộ phong thuỷ đô thị. Ở thôn quê, khí loãng và tản, nên nhà phải dựa núi thật, nhìn nước thật mới giữ được khí. Ở phố, nhà san sát, khí bị ép lại, không cần sông hồ vẫn có "núi nước" để dùng: dãy nhà cao chắn phía sau là núi; khoảng đường rộng, ngã ba, quảng trường, bãi đất trống, mái nhà thấp hơn là nước. Một con đường uốn nhẹ trước nhà có lực như một dòng nước uốn; một toà tháp sừng sững trước cửa là một ngọn núi đè lên hướng.

Người hiệu đính giải thích thêm: mái nhà hàng xóm lồi lõm, cao thấp đều xem như nước được, với ý mình ở tầng cao nhìn xuống mái nhà thấp và sân trời (天井) thì những chỗ ấy là nước. Trong việc xem núi nước thì theo câu "cao một tấc là núi, thấp một tấc là nước": đất thấp thì thành hư thuỷ, đường phố cũng là hư thuỷ; toà cao ốc lớn gần bên xem như núi, chỗ đất hơi gồ lên cũng xem như núi.

Điều 2: phép ai tinh của dương trạch – 挨星

二、挨星 陽宅挨星與陰宅無異,以受氣之元運爲主,山向飛星與客星之加臨爲用。陰宅重向水,陽宅重門向,然門向所以納氣,如門外有水放光較路尤重,衰旺憑水,權衡在星之理,蓋亦無稍異也。

Dịch: Hai, ai tinh. Dương trạch ai tinh không khác âm trạch: lấy nguyên vận lúc thụ khí làm chủ, lấy phi tinh của sơn, hướng và khách tinh gia lâm làm dụng. Âm trạch trọng nước ở hướng, dương trạch trọng hướng cửa; nhưng hướng cửa là để nạp khí, nếu ngoài cửa có nước phản quang thì còn nặng hơn đường. Suy vượng dựa vào nước, cân nhắc ở sao, cái lý ấy cũng không khác chút nào.

Cổng một ngôi nhà cổ trong ngõ hẻm Bắc Kinh
Cổng nhà cổ trong một ngõ hẻm (hồ đồng) ở Bắc Kinh: với dương trạch, cửa là chỗ nạp khí, nên Thẩm thị nói dương trạch trọng hướng cửa. Ảnh: Snowyowls, Wikimedia Commons, CC BY-SA 1.0.

Giảng: "Nguyên vận thụ khí" là mốc để lập tinh bàn. Người hiệu đính nói rõ: với âm trạch là năm hạ táng, với dương trạch là năm nhà xây xong và dọn vào ở. "Khách tinh" là sao của năm, tháng bay đến, chồng lên tinh bàn gốc. Câu then chốt là "âm trạch trọng nước, dương trạch trọng cửa": mộ phần ngoài đồng thì nước dễ tìm; nhà ở trong phố thì nước thật khó có, nên cửa, nơi khí ra vào hằng ngày, mới là chỗ quyết định. Nhưng nếu ngoài cửa thật sự có nước sáng (hồ, sông, mặt nước phản quang) thì nước ấy còn nặng hơn đường.

Điều 3: hướng nhà và hướng cửa – 屋向門向

三、屋向門向 凡新造之宅,屋向與門向並重。先從屋向斷外六事之得失,倘不驗,再從門向斷之。若屋向既驗,不必復參門向。反之,驗在門向亦可不問屋向也。

Dịch: Ba, hướng nhà và hướng cửa. Phàm nhà mới dựng, hướng nhà và hướng cửa đều quan trọng như nhau. Trước hết theo hướng nhà mà đoán được mất của ngoại lục sự; nếu không nghiệm thì theo hướng cửa mà đoán. Nếu hướng nhà đã nghiệm thì không cần tham khảo hướng cửa nữa. Ngược lại, nghiệm ở hướng cửa thì cũng không cần hỏi hướng nhà.

Hướng nhà và hướng cửa có thể khác nhau
Hướng nhà và hướng cửa có thể khác nhau: nhà quay ra đường phía Bắc, cửa mở ở mặt Tây. Sơ đồ: vẽ lại theo Thẩm Thị Huyền Không Học – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Giảng: "Ngoại lục sự" (外六事), theo sách Bát Trạch Minh Kính mà người hiệu đính dẫn, là sáu thứ: cửa, đường, giếng, bếp, nhà xí, cối xay. Nhà ngày nay ít có giếng, có thể lấy vòi nước thay giếng; cối xay thì lấy đồ dùng chạy điện như tivi thay thế. Cách dùng điều này rất thực tế: lập một bàn theo hướng nhà, đối chiếu với những việc đã xảy ra trong nhà; khớp thì dùng bàn ấy, không khớp thì lập bàn theo hướng cửa.

Người hiệu đính lấy ví dụ một ngôi nhà vuông: nhà toạ Nam hướng Bắc, quay ra đường cái; nhưng cửa lại mở ở mặt Tây, tức cửa toạ Đông hướng Tây. Trước lập bàn toạ Nam hướng Bắc (Ngọ sơn Tý hướng) để đoán việc trong nhà; nếu không đúng thì mới lập bàn theo cửa, toạ Đông hướng Tây (Mão sơn Dậu hướng). Ông nhấn mạnh: hướng nhà là thứ nhất, hướng cửa là thứ hai; khi bàn hướng nhà đã được kiểm chứng là đúng thì không cần lập thêm bàn theo cửa.

Sáu cách định hướng nhà ở đô thị mà người hiệu đính ghi lại.
Sáu cách định hướng nhà ở đô thị mà người hiệu đính ghi lại. Sơ đồ: vẽ lại theo Thẩm Thị Huyền Không Học – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Ông cũng ghi lại các cách định hướng nhà mà giới phong thuỷ Hồng Kông thường dùng: lấy cửa chính làm hướng; lấy con đường sát nhà làm hướng; với cao ốc thì lấy cửa vào chính của cả toà, mọi căn bên trong cùng một toạ hướng; lấy phía có nhiều cửa sổ, đón sáng nhiều nhất, vì "lấy dương định hướng"; nhà nhiều cửa thì lấy phía gắn biển số; và lấy mặt, lưng, như nhà ở lưng chừng núi thì quay ra biển là mặt, dựa vào núi là lưng. Ông cũng nhắc chuyện có thầy cho rằng toà nhà Ngân hàng HSBC ở Trung Hoàn hướng ra đại lộ Hoàng Hậu, tức lấy con đường làm hướng.

Khu Trung Cấp Hồng Kông nhìn từ đường Old Peak, nhà cao tầng dựa vào sườn núi
Khu Trung Cấp (Mid-Levels) Hồng Kông: nhà dựa sườn núi, quay ra cảng biển. Theo cách "lấy mặt và lưng", phía biển là mặt, phía núi là lưng. Ảnh: Daniel Case, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Điều 4 và 5: cảnh quanh nhà, cửa lớn mở lệch – 堂局環境・大門旁開

四、堂局環境 凡看陽宅,先看山川形勢氣脈之是否合局,繼看路氣與週圍之外六事及鄰家屋脊、牌坊、旗桿、坟墩、古樹等物落何星宮。辨衰旺以斷吉凶。

Dịch: Bốn, đường cục và hoàn cảnh. Phàm xem dương trạch, trước xem hình thế, khí mạch của núi sông có hợp cục không; tiếp đến xem khí của đường và ngoại lục sự xung quanh, cùng nóc nhà hàng xóm, cổng bài phường, cột cờ, gò mộ, cây cổ thụ rơi vào cung sao nào; phân biệt suy vượng mà đoán cát hung.

Cổng bài phường đá cổ đứng giữa làng
Một cổng bài phường đá cổ (牌坊) ở An Huy. Bài phường, cột cờ, gò mộ, cây cổ thụ quanh nhà đều được đặt lên tinh bàn để xem rơi vào sao nào. Ảnh: 猫猫的日记本, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Giảng: Thứ tự xem rất rõ: hình thế lớn trước, lý khí sau; trong lý khí thì đường đi trước, các vật nổi bật quanh nhà sau. Mỗi vật cao, nhọn, nặng như nóc nhà bên, cổng đá, cột cờ, gò đất, cây to đều là "núi" nhỏ; nó nằm ở cung nào trên tinh bàn của nhà thì kích hoạt sao ở cung ấy. Người hiệu đính tóm lại: mọi công trình hay vật đặc biệt ngoài nhà đều phải đặt lên tinh bàn của nhà mà luận.

五、大門旁開 凡陽宅以大門向首所納之氣斷吉凶。大門旁開者,則用大門向與正屋向,合兩盤觀之。外吉內凶難除瑕疵,外凶內吉僅許小康。

Dịch: Năm, cửa lớn mở bên cạnh. Phàm dương trạch lấy khí nạp ở đầu hướng của cửa lớn mà đoán cát hung. Cửa lớn mở lệch sang bên thì dùng hướng cửa lớn và hướng nhà chính, gộp hai bàn mà xem. Ngoài tốt trong xấu thì khó trừ được vết, ngoài xấu trong tốt thì chỉ cho khá giả nhỏ.

Giảng: Khi cửa không mở ở chính diện mà mở lệch sang một bên, Thẩm thị cho hướng nhà và hướng cửa mỗi bên chia một nửa ảnh hưởng, vì khí nạp vào không thuần. Theo người hiệu đính, "ngoài" ở đây là hướng nhà, "trong" là hướng cửa. Ông lại có ý riêng: nếu biết chắc hướng nhà thì dù cửa mở bên cạnh, chỉ cần lập bàn theo hướng nhà để đoán, không cần lập thêm bàn theo cửa.

Điều 6 và 7: nhà lớn cửa nhỏ, thừa vượng mở cửa – 屋大門小・乘旺開門

六、屋大門小 凡屋與門須大小相稱。若屋大門小,主不吉。然屋向門向皆旺,屋大門小亦無妨。

Dịch: Sáu, nhà lớn cửa nhỏ. Phàm nhà với cửa phải lớn nhỏ cân xứng. Nếu nhà lớn cửa nhỏ thì chủ không tốt. Nhưng hướng nhà, hướng cửa đều vượng thì nhà lớn cửa nhỏ cũng không hại.

Giảng: Người hiệu đính giải thích vì sao nhà lớn cửa nhỏ mà hướng vượng thì lại tốt: cửa như miệng bình, khí tốt vào nhà rồi khó thoát ra. Ngược lại khi hướng suy thì cửa nhỏ làm khí tù đọng, nên mới "chủ không tốt".

七、乘旺開門 凡舊屋欲開旺門,須從舊屋起造時某運之飛星推算。如一白運立壬山丙向,旺星到坐,原非吉屋,到三碧運在甲方開門方能吸收旺氣。緣起造時,向上飛星三碧到震,交三運乘時得令,非爲地盤之震三也。若開卯門,亦須兼甲,以通山向同元之氣也。

Dịch: Bảy, nhân lúc vượng mà mở cửa. Phàm nhà cũ muốn mở cửa vượng, phải theo phi tinh của vận lúc nhà cũ được dựng mà tính. Như vận Nhất Bạch dựng nhà Nhâm sơn Bính hướng, sao vượng đến toạ, vốn không phải nhà tốt; đến vận Tam Bích mở cửa ở phương Giáp mới thu được vượng khí. Vì lúc dựng nhà, phi tinh hướng thượng Tam Bích bay đến Chấn, sang vận 3 thì nhân thời đắc lệnh, chứ không phải số 3 Chấn của địa bàn. Nếu mở cửa Mão cũng phải kiêm Giáp, để thông khí đồng nguyên của sơn hướng.

Vận 1 Nhâm sơn Bính hướng
Vận 1 Nhâm sơn Bính hướng: hướng tinh 3 ở Chấn, sang vận 3 mở cửa Giáp thì thu được vượng khí. Sơ đồ: vẽ lại theo Thẩm Thị Huyền Không Học – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Giảng: Tinh bàn vận 1 Nhâm sơn Bính hướng có song tinh 1 1 ở Khảm (đáo toạ): sao vượng của cả sơn lẫn hướng đều chạy ra sau lưng, nên người hiệu đính nói cục này bất lợi tài vận. Nhưng khi sang vận 3, nhìn vào tinh bàn gốc thấy hướng tinh 3 nằm ở Chấn, nên mở cửa ở Chấn để thu sao 3 đang đắc lệnh. Ông thêm: theo đại quái Huyền Không, ở vận 3 thì Chấn là chính thần, cũng nên mở cửa. Điểm cốt lõi: sao để mở cửa là "phương sống" của tinh bàn lúc dựng nhà, không phải số Lạc Thư cố định.

Tam nguyên đại quái
Tam nguyên đại quái: Nhâm, Bính, Giáp, Canh cùng địa nguyên dương nên cửa Giáp hợp nhà Nhâm sơn Bính hướng. Sơ đồ: vẽ lại theo Thẩm Thị Huyền Không Học – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Vì sao Chấn có ba sơn Giáp, Mão, Ất mà chỉ mở cửa Giáp? Người hiệu đính giải thích bằng tam nguyên đại quái: Nhâm, Bính, Giáp, Canh cùng là địa nguyên long và cùng âm dương, gọi là nhất quái thuần thanh. Mở cửa Giáp thì khí cửa đồng nguyên với toạ hướng; còn Mão là thiên nguyên, Ất là nhân nguyên, không hợp quẻ toạ hướng. Bởi vậy Thẩm thị mới dặn nếu mở cửa Mão thì cũng phải kiêm sang Giáp.

Điều 8: nhà cũ mở cửa vượng mới – 新開旺門

八、新開旺門 凡舊屋新開旺門後,其斷法可竟用門向,不用屋向也。打灶作房亦從門向上定方位。(王則先按)此指旺門大開,原有大門堵塞或緊閉者而言。須辨方向之陰陽、順逆。與乘時立向無異。若開便門以通旺氣,則取同元一氣。仍照起造立極之屋向斷之可也!

Dịch: Tám, mới mở cửa vượng. Phàm nhà cũ sau khi mới mở cửa vượng, phép đoán có thể dùng hẳn hướng cửa, không dùng hướng nhà nữa. Đặt bếp, làm phòng cũng theo hướng cửa mà định phương vị. (Vương Tắc Tiên bàn: điều này chỉ trường hợp mở rộng cửa vượng, còn cửa lớn cũ thì bịt lại hoặc đóng chặt. Phải phân biệt âm dương, thuận nghịch của phương hướng, không khác gì nhân thời lập hướng. Nếu chỉ mở cửa phụ để thông vượng khí thì lấy đồng nguyên nhất khí, vẫn theo hướng nhà lúc dựng mà đoán.)

Hai cách xem nhà đổi cửa
Hai cách xem nhà đổi cửa: giữ bàn vận 1 theo hướng nhà, hay lập bàn vận 3 Canh sơn Giáp hướng theo cửa mới. Sơ đồ: vẽ lại theo Thẩm Thị Huyền Không Học – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Giảng: Đây là điều gây tranh luận. Theo Vương Tắc Tiên (người truyền học của Thẩm thị), muốn dùng cửa mới làm chủ thì phải bịt cửa cũ, rồi lấy vận mới phối hướng cửa mới mà lập tinh bàn. Nếu chỉ mở cửa nhỏ bên hông mà cửa cũ vẫn dùng, thì tinh bàn vẫn như lúc chưa mở cửa mới. Ví dụ của người hiệu đính: nhà vận 1 Nhâm sơn Bính hướng, mở cửa Bính; sang vận 3 đổi sang cửa Giáp thì nhà thành bàn vận 3 Canh sơn Giáp hướng.

Người hiệu đính lại không đồng ý. Ông cho rằng dù vận 3 lập cửa mới, tinh bàn vẫn phải lấy hướng nhà, không lấy hướng cửa mới. Nếu không, năm nay mở cửa Giáp thì thành Canh sơn Giáp hướng, mấy năm sau mở cửa Canh lại thành Giáp sơn Canh hướng, rồi mở lại cửa Nhâm thì thành Bính sơn Nhâm hướng; tinh bàn cứ đổi theo cửa như vậy là không hợp lý.

Điều 9 đến 11: cửa bị che, nền cửa cao, hẻm tối – 旺門蔽塞・旺門地高・黑衕

九、旺門蔽塞 凡所開旺門,前面有屋蔽塞不能直達,從旁再開一低小便門,以通旺門,則小門祇作路氣論,不必下盤。

Dịch: Chín, cửa vượng bị che. Phàm cửa vượng đã mở mà phía trước có nhà che lấp, không đi thẳng được, phải mở thêm bên cạnh một cửa phụ thấp nhỏ để thông tới cửa vượng, thì cửa nhỏ chỉ luận như khí của đường, không cần lập bàn.

Cửa vượng bị nhà người khác che
Cửa vượng bị nhà người khác che: cửa nhỏ mở thêm chỉ luận như lộ khí, không lập bàn. Sơ đồ: vẽ lại theo Thẩm Thị Huyền Không Học – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Giảng: Người hiệu đính vẽ hình: nhà mình có sân trời, cửa vượng mở ra sân; trước cổng lại có nhà người khác chắn, nên phải mở một cửa nhỏ bên hông. Ông nói cửa lớn mới là quan trọng, cửa nhỏ chỉ có tác dụng phụ trợ, nên không lấy cửa nhỏ làm toạ hướng.

十、旺門地高 旺門門外有水,本主大吉。但門基反高於屋基者,雖有旺水不能吸收,門基高於門內之明堂者亦然。若門外路高當別論也。

Dịch: Mười, nền cửa vượng cao. Ngoài cửa vượng có nước thì vốn chủ đại cát. Nhưng nền cửa lại cao hơn nền nhà thì dù có nước vượng cũng không thu được; nền cửa cao hơn minh đường bên trong cửa cũng vậy. Nếu là đường bên ngoài cửa cao thì phải luận khác.

Giảng: Khí như nước, chảy từ cao xuống thấp. Bậc cửa gồ cao hơn sàn nhà thì khí ngoài cửa dừng lại ở bậc, không tràn vào nhà được. Người hiệu đính giải thích câu cuối: đường là hư thuỷ chứ không phải chân thuỷ, nên đường cao hơn nền nhà cũng không đáng sợ như nước.

十一、黑衕 凡宅內有黑衕不見日光者,作陰氣論。二黑或五黃加臨,主其家見鬼,即不逢此二星,亦屬不吉。

Dịch: Mười một, hẻm tối. Phàm trong nhà có lối hẻm tối không thấy ánh mặt trời thì luận là âm khí. Có Nhị Hắc hoặc Ngũ Hoàng gia lâm thì chủ nhà ấy thấy ma; dù không gặp hai sao ấy cũng thuộc loại không tốt.

Giảng: "Hắc đồng" là lối đi hẹp, tối. Người hiệu đính nói rõ: hẻm thiếu ánh sáng mà phi tinh 2 hoặc 5 bay đến thì chủ thấy ma, nếu không cũng không tốt; vì 2 gọi là bệnh phù, 5 là liêm trinh, đều chủ tật bệnh tai ách. Hiểu theo nghĩa thực tế: góc tối, ẩm, không thông gió là nơi sinh bệnh, càng nặng khi rơi vào cung sao xấu.

Điều 12 và 13: đặt bếp, hố xí – 造竈・糞窖牛池

十二、造竈 不論宅之生旺衰死方,均可打竈。但生旺方可避則避,竈以火門爲重。竈神坐朝可弗問焉。火門向一白爲水火既濟,向三碧四綠爲木生火,均爲吉竈。火門向八白火生土爲中吉向。九紫亦作次吉論,但究嫌火太熾盛耳。六白七赤火門不宜向,因火剋金也。二黑五黃更不宜向,因二爲病符,五主瘟癀也。然火門所朝之向,乃造屋時向上飛星所到之活方位,非指地盤九星言也。如一白運所造之屋,至八九運打竈仍須用一白運之向上飛星是也。惟飛星之九紫方,切忌打竈,火氣太盛,恐遭火患,此造竈方位之概略也。

Dịch: Mười hai, làm bếp. Không kể phương sinh, vượng, suy, tử của nhà, đều có thể đặt bếp; nhưng phương sinh vượng tránh được thì tránh. Bếp lấy miệng lửa làm trọng, còn bàn thờ táo quân toạ hướng thế nào thì không cần hỏi. Miệng lửa quay về Nhất Bạch là thuỷ hoả ký tế; quay về Tam Bích, Tứ Lục là mộc sinh hoả; đều là bếp tốt. Quay về Bát Bạch là hoả sinh thổ, hướng trung cát. Cửu Tử cũng luận là thứ cát, nhưng rốt cuộc chê lửa quá mạnh. Lục Bạch, Thất Xích thì miệng lửa không nên quay về, vì hoả khắc kim. Nhị Hắc, Ngũ Hoàng càng không nên quay về, vì 2 là bệnh phù, 5 chủ ôn dịch. Nhưng hướng mà miệng lửa quay về là phương sống do phi tinh hướng thượng lúc dựng nhà bay đến, không phải chín sao của địa bàn. Như nhà dựng ở vận 1, đến vận 8, 9 đặt bếp vẫn phải dùng phi tinh hướng thượng của vận 1. Chỉ có phương phi tinh Cửu Tử là tuyệt đối kỵ đặt bếp, vì hoả khí quá thịnh, e gặp hoả hoạn. Đó là đại lược về phương vị làm bếp.

Miệng bếp quay về phương có hướng tinh nào thì tốt hay kỵ, theo thiên Tạo táo.
Miệng bếp quay về phương có hướng tinh nào thì tốt hay kỵ, theo thiên Tạo táo. Sơ đồ: vẽ lại theo Thẩm Thị Huyền Không Học – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Giảng: Hai điều cần tách bạch. Một là vị trí đặt bếp: phương nào cũng đặt được, nhưng nên tránh phương sinh vượng (để dành cho cửa, phòng ngủ), và tuyệt đối tránh phương có hướng tinh 9. Hai là hướng miệng lửa: xét số hướng tinh ở phương mà miệng lửa quay về. Người hiệu đính nói gọn: điều quan trọng nhất là hướng của miệng bếp, kỵ nhất quay về 2, 5; 6, 7, 9 cũng không nên; các sao khác quay về được; về phi tinh thì lấy hướng tinh, tức số ở phía trên bên phải mỗi cung, làm chủ. Với bếp gas, bếp điện ngày nay, "miệng lửa" được hiểu là phía người nấu đứng đối diện, tức hướng núm vặn, hướng bảng điều khiển.

Gian bếp cổ với bếp lò xây trong hiệu cầm đồ cổ ở Cao Bưu
Gian bếp cổ ở Cao Bưu (Giang Tô): bếp lò xây bằng gạch. Thẩm thị dạy xét bếp theo hướng miệng lửa và hướng tinh của phương ấy. Ảnh: Huanokinhejo, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
十三、糞窖牛池 穢濁不宜嚮邇,五黃加臨則主瘟癀。二黑飛到亦罹疾病。以較遠之退氣方爲宜。

Dịch: Mười ba, hố phân, ao trâu. Thứ ô uế không nên ở gần; có Ngũ Hoàng gia lâm thì chủ ôn dịch, Nhị Hắc bay đến cũng mắc bệnh tật. Đặt ở phương thoái khí, cách xa hơn là phù hợp.

Giảng: Người hiệu đính tóm: phương 2, 5 kỵ thấy vật ô uế. Ngày nay là nhà vệ sinh, bể phốt, thùng rác, chuồng thú nuôi: nên đặt xa phòng ở, ở phương thoái khí (sao đã qua thời), không đặt ở phương có 2, 5 bay đến.

Điều 14 đến 17: xây thêm, chia phòng, nhiều nhà ở chung – 隔運添造・分房・同居

十四、隔運添造 凡屋同運起造,固以正屋爲主。如後運添造前後進或側屋,而不另開大門者,亦仍作初運論,不作兩運排也。若添造之屋另開一門,獨自出入,方作兩運排。倘因後運添造而更改大門,則全宅概作後運論可也。

Dịch: Mười bốn, cách vận xây thêm. Phàm nhà dựng cùng một vận thì lấy nhà chính làm chủ. Nếu vận sau xây thêm dãy trước, dãy sau hay nhà bên mà không mở riêng cửa lớn, thì vẫn luận theo vận đầu, không lập hai vận. Nếu phần xây thêm mở riêng một cửa, ra vào riêng, mới lập hai vận. Nếu vì xây thêm ở vận sau mà đổi cửa lớn, thì cả nhà đều luận theo vận sau.

Ba trường hợp xây thêm ở vận sau
Ba trường hợp xây thêm ở vận sau: giữ cửa cũ, thêm cửa riêng, dời cửa chính. Sơ đồ: vẽ lại theo Thẩm Thị Huyền Không Học – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Giảng: Người hiệu đính vẽ ba hình. Nhà vận 1, vận 2 xây thêm bên trái mà cửa lớn vẫn như cũ: vẫn xem là nhà vận 1. Phần xây thêm có cửa riêng để ra vào: phần ấy là nhà vận 2. Nhà vận 1, phần bên trái xây thêm ở vận 2, cửa lớn dời sang phần mới, cửa cũ bịt lại, tường ngăn phá đi ở vận 2: cả nhà thành nhà vận 2, ai tinh lấy vận 2 làm chủ. Quy tắc gọn: cửa lớn ở đâu, vận ở đó.

十五、分房挨星 凡某運起造之宅,至下運分作兩房者,仍以起造時之宅運星圖爲主。而以兩邊私門爲用。蓋星運定於起造,不因分房而變動,分房以後,各以所處局部之星氣推斷吉凶可也。同運分房者類推。參看《宅斷》中會稽章宅七運子午兼癸丁圖自明。

Dịch: Mười lăm, chia phòng ai tinh. Phàm nhà dựng ở vận nào, đến vận sau chia làm hai phòng, vẫn lấy tinh đồ vận nhà lúc dựng làm chủ, lấy cửa riêng hai bên làm dụng. Vì tinh vận định lúc dựng nhà, không vì chia phòng mà thay đổi; sau khi chia, mỗi bên lấy tinh khí ở phần mình mà đoán cát hung. Cùng vận mà chia phòng thì suy ra tương tự. Xem hình nhà họ Chương ở Cối Kê, vận 7 Tý Ngọ kiêm Quý Đinh, trong phần Trạch đoán sẽ rõ.

Vận 1 Tý sơn Ngọ hướng chia hai phòng
Vận 1 Tý sơn Ngọ hướng chia hai phòng: mỗi phòng xem sao ở cửa Tốn và cửa Khôn của bàn vận 1. Sơ đồ: vẽ lại theo Thẩm Thị Huyền Không Học – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Giảng: Người hiệu đính giải thích: trong một nhà lớn có hai gia đình cùng ở thì mỗi nhà lấy cửa phòng mình làm chủ, cửa lớn là thứ yếu; còn tinh bàn thì không đổi vì chia phòng. Hình của ông là nhà vận 1 Tý sơn Ngọ hướng, chia phòng ở vận 2 nhưng vẫn tính là nhà vận 1. Phòng A cửa trong ở Tốn, cửa ngoài ở Khôn; phòng B cửa trong ở Khôn, cửa ngoài ở Tốn. Trên bàn vận 1, cửa Tốn có hướng tinh 6, cửa Khôn có hướng tinh 8; mỗi phòng đọc sao ở cửa của mình.

十六、數家同居 一宅之中數家或數十家同居。斷法以各家私門作主,諸家往來之路爲用,看其路之遠近衰旺,即知其氣之親疏得失也。

十七、分宅 一宅劃作內室,另立私門者,從私門算。但全宅通達毗連,仍作一家排,不從兩宅斷也。

Dịch: Mười sáu, nhiều nhà ở chung. Trong một nhà có vài nhà hay vài chục nhà cùng ở. Phép đoán lấy cửa riêng của từng nhà làm chủ, lấy lối đi lại của các nhà làm dụng; xem lối đi ấy xa gần, suy vượng thì biết khí thân sơ, được mất. Mười bảy, chia nhà. Một nhà chia làm phòng trong, lập cửa riêng thì tính theo cửa riêng. Nhưng cả nhà thông suốt liền nhau thì vẫn lập bàn như một nhà, không đoán theo hai nhà.

Tằng Đại Ốc ở Sa Điền, Hồng Kông, một toà nhà lớn kiểu thành luỹ nhiều gia đình cùng ở
Tằng Đại Ốc (曾大屋) ở Sa Điền, Hồng Kông: nhiều hộ cùng ở trong một khối nhà, ví dụ mà người hiệu đính dùng cho điều "nhà thông liền vẫn là một nhà". Ảnh: CPJoseph, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Giảng: Người hiệu đính nói điều 16 cùng ý với điều 15. Với điều 17 ông lấy ví dụ: trong một toà nhà lớn, dù bên trong bao nhiêu phòng vẫn luận là một nhà, như Tằng Đại Ốc ở Sa Điền (Hồng Kông). Áp vào ngày nay: chung cư là "nhiều nhà ở chung", cửa căn hộ là cửa riêng, hành lang và thang máy là "lối đi lại"; còn nhà phố chia tầng cho con cháu mà cầu thang vẫn thông nhau thì vẫn xem như một nhà.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Mười bảy điều này cho thấy Thẩm thị xem ngôi nhà như một cơ thể có miệng (cửa), có mốc sinh (vận dựng nhà) và có quá trình lớn lên (xây thêm, chia phòng). Ba câu hỏi phải trả lời trước khi lập bàn: nhà "sinh" vào vận nào; cửa chính đang ở đâu và có đổi qua vận khác không; trong nhà có bao nhiêu "nhà con" với cửa riêng. Trả lời sai một câu thì tinh bàn đẹp đến mấy cũng sai từ gốc.

Một đoạn tranh Thanh Minh Thượng Hà Đồ với phố xá, nhà cửa ven sông
Một đoạn Thanh Minh Thượng Hà Đồ (清明上河圖) của Trương Trạch Đoan đời Tống: phố xá, nhà cửa san sát, đường sá thay cho núi nước, đúng cảnh "thành thị khí tụ" mà điều 1 nói. Nguồn: Wikimedia Commons, tranh thuộc phạm vi công cộng.

Về tranh luận ở điều 8, Phong Thuỷ Liên Hoa đi theo nguyên tắc thực nghiệm mà chính Thẩm thị nêu ở điều 3: lập cả bàn theo hướng nhà và bàn theo cửa mới, đối chiếu với việc đã xảy ra trong nhà từ khi đổi cửa, bàn nào nghiệm thì dùng. Với nhà phố Việt Nam, cửa thường mở ngay chính diện nên hai bàn trùng nhau; khó là ở nhà góc, nhà có cổng lệch và căn hộ chung cư, nơi cửa căn hộ, cửa toà và mặt đón sáng có thể quay về ba phía khác nhau.

Về bếp, điều đáng nhớ nhất là câu "dùng phi tinh lúc dựng nhà, không dùng địa bàn". Nhiều người đặt bếp theo hướng Lạc Thư cố định hay theo mệnh chủ nhà rồi không hiểu vì sao không ứng. Trong Huyền Không, bếp đặt trong ngôi nhà nào thì phải đọc sao của chính ngôi nhà ấy.

Tóm lại – 總結

ĐiềuNội dung chính
1. Thành thị, thôn quêQuê lấy núi nước thật; phố lấy nhà cao, lồi, hẹp, thẳng làm núi, chỗ thấp, lõm, rộng, uốn làm nước
2. Ai tinhNhư âm trạch; mốc là vận thụ khí (xây xong, dọn vào); dương trạch trọng cửa, có nước sáng ngoài cửa thì nặng hơn đường
3. Hướng nhà, hướng cửaĐoán theo hướng nhà trước, không nghiệm mới theo hướng cửa; nghiệm ở bên nào thì dùng bên ấy
4. Đường cụcHình thế trước, rồi đường đi, ngoại lục sự, nóc nhà bên, bài phường, cột cờ, gò mộ, cây cổ thụ rơi vào sao nào
5. Cửa mở lệchGộp bàn hướng cửa và bàn hướng nhà; ngoài tốt trong xấu khó trừ vết, ngoài xấu trong tốt chỉ khá giả nhỏ
6. Nhà lớn cửa nhỏKhông tốt, trừ khi hướng nhà và hướng cửa đều vượng
7. Thừa vượng khai mônTính theo tinh bàn lúc dựng nhà: vận 1 Nhâm sơn Bính hướng, vận 3 mở cửa Giáp; mở Mão phải kiêm Giáp
8. Cửa vượng mớiBịt cửa cũ thì có thể đoán theo cửa mới (Vương Tắc Tiên); người hiệu đính vẫn giữ bàn hướng nhà
9–11Cửa nhỏ mở thêm chỉ là lộ khí; nền cửa cao không thu được nước vượng; hẻm tối gặp 2, 5 chủ bệnh
12–13. Bếp, chỗ ô uếMiệng bếp quay về hướng tinh 1, 3, 4 tốt, 8 trung cát, 9 thứ cát, kỵ 6, 7, càng kỵ 2, 5; phương hướng tinh 9 kỵ đặt bếp; chỗ ô uế tránh 2, 5
14–17. Xây thêm, chia phòngCửa lớn ở đâu, vận ở đó; chia phòng không đổi tinh bàn, mỗi phòng đọc sao ở cửa riêng; nhà thông liền vẫn là một nhà

Nguồn: Thẩm Thị Huyền Không Học (沈氏玄空學) tập Thượng, thiên "Dương trạch tam thập tắc" (陽宅三十則), điều 1 đến 17, trang 303–321; bản chấm câu và hiệu đính của Bạch Hạc Minh. Lời bàn và hình vẽ của người hiệu đính được tóm ý, vẽ lại; tinh bàn trong bài do Phong Thuỷ Liên Hoa tính và vẽ lại. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Bài trước: Thuỷ pháp, Tam cát ngũ cát. Bài sau: Dương trạch tam thập tắc (điều 18–30).

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Xác định nhà sinh vào vận nào, cửa nào là cửa nạp khí, căn hộ lấy hướng toà hay hướng cửa, bếp quay về sao nào, là những việc phải đứng trong nhà mà đo, mà hỏi. Học cùng thầy trên hiện trường giúp người học lập đúng tinh bàn trước khi luận cát hung. Xem Khoá học Huyền Không Phi Tinh vận 9 hoặc Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Dương trạch Huyền Không lấy vận nào để lập tinh bàn? – 受氣之元運

Lấy nguyên vận lúc nhà thụ khí. Theo người hiệu đính, với dương trạch là năm nhà xây xong và dọn vào ở; với âm trạch là năm hạ táng.

Hướng nhà và hướng cửa khác nhau thì theo cái nào? – 屋向門向

Thẩm thị dạy đoán theo hướng nhà trước, đối chiếu với việc đã xảy ra; không nghiệm mới lập bàn theo hướng cửa. Đã nghiệm ở bên nào thì dùng bên ấy, không cần xét bên kia.

Ở thành phố không có sông hồ thì lấy gì làm nước? – 城市氣聚

Lấy chỗ thấp, lõm, rộng, uốn động như đường rộng, ngã ba, sân trống, mái nhà thấp làm nước; nhà cao, lồi, hẹp, thẳng làm núi. Người hiệu đính tóm là cao một tấc là núi, thấp một tấc là nước.

Nhà cũ muốn mở cửa vượng thì tính thế nào? – 乘旺開門

Phải theo phi tinh của tinh bàn lúc dựng nhà. Ví dụ nhà vận 1 Nhâm sơn Bính hướng có hướng tinh 3 ở Chấn, sang vận 3 mở cửa Giáp thì thu được vượng khí; mở cửa Mão cũng phải kiêm Giáp cho đồng nguyên.

Miệng bếp nên quay về sao nào? – 竈以火門爲重

Quay về hướng tinh 1 (thuỷ hoả ký tế), 3, 4 (mộc sinh hoả) là tốt; 8 trung cát; 9 thứ cát; 6, 7 không nên; 2, 5 càng không nên. Phương có hướng tinh 9 kỵ đặt bếp. Sao là sao bay lúc dựng nhà, không phải số Lạc Thư.

Xây thêm nhà ở vận sau thì tinh bàn có đổi không? – 隔運添造

Không mở cửa riêng thì vẫn tính vận cũ. Phần thêm có cửa riêng, ra vào riêng thì lập hai bàn. Vì xây thêm mà đổi cửa lớn thì cả nhà tính theo vận sau.

Từ khoá: dương trạch tam thập tắc · 陽宅三十則 · huyền không nhà ở · hướng nhà hướng cửa · mở cửa vượng · hướng bếp huyền không · xây thêm nhà đổi vận · phân phòng ai tinh · thẩm thị huyền không học

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…