Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát
琢玉斧巒頭歌括 (鑑水歌 · 四鑑情意)
Tác giả: Từ Chi Mạc 徐之鏌 (tự Thí Khả 試可, người Chương Châu, Phúc Kiến, đời Minh) soạn · Trương Cửu Nghi 張九儀 (tên Phượng Tảo 鳳藻, người Nghiêm Lăng, Chiết Giang, đời Thanh) tăng thích · học trò Viên Sĩ Lân 袁士麟 tham đính
Bản gốc: Nghiêm Lăng Trương Cửu Nghi tăng thích Địa Lý Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 嚴陵張九儀增釋地理琢玉斧巒頭歌括, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng 小酉山房 khắc lại năm Đạo Quang thứ 8 (1828); lời tựa đề năm Khang Hy Tân Tỵ (1701).
Bài trước, Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát bàn phép soi nước thứ ba là xem cục diện. Bài này chép phép soi nước thứ tư: xét tình ý của nước, tức nước có hướng về, quyến luyến huyệt hay quay lưng. Sách vẽ đồ miên cung, tư đới, chi huyền, triều hoài; Đông Hồ chủ kể thêm một đất "thương bản thuỷ" ở cầu Hoàng Bà, Vô Tích.
Trả lời nhanh: Tình ý là nước minh đường hướng về huyệt, quyến luyến, không quay lưng. Nước ngang thì như cung nằm (miên cung), như dải đai (tư đới); nước đi thì uốn khúc chi huyền; nước đến thì quanh co chầu vào lòng (triều hoài); nước ra thì thích quay lại ngoái nhìn. Không kể sông, khe, ao hay ruộng, có tình là cát, trái lại là hung. Triều hoài dễ phát, sáng nghèo tối giàu, lại có thể sinh quý nếu huyệt trường hùng vĩ. Ruộng bằng lớp lớp chầu vào gọi là thương bản thuỷ, chủ giàu nhanh.
Câu ca thứ tư: soi tình ý – 四鑑情意
Câu ca nói: soi nước thứ tư, xét tình ý; cong uốn, lắng đọng mới được lợi. Không câu nệ sông khe hay ao đầm, nước có tình là đất thật.
Sách giảng: tình ý là thế nước minh đường hướng về ta, quyến luyến ta, không quay lưng. Vì vậy nước ngang thì như cung nằm, như dải đai; nước đi thì cần chữ chi chữ huyền xen nhau; nước đến thì lấy quanh co chầu vào lòng; nước ra thì thích quay dòng ngoái lại. Hoặc rót vào trước huyệt, hoặc chầu ôm sau lưng, hoặc nhỏ giọt chảy vào miệng huyệt, hoặc vòng quanh giữ thân huyệt; không kể sông hồ ruộng khe, đều lấy có tình là cát, trái lại là hung. Lời chú khen câu này đã nói đủ hình thế của nước.


Miên cung và tư đới – 眠弓 · 胥帶
Sách vẽ hai đồ. Tư đới là nước vòng ôm hai bên sườn huyệt. Miên cung là nước đi qua trước huyệt, cong ôm trước mặt. Cả hai đều là nước có tình.

Chi huyền – 之玄
Nước chi huyền là nước chảy uốn khúc thì gọi là huyền, chảy mà gãy khúc lớn, quặt lớn thì gọi là chi. Nước chảy chi huyền thì sa ắt ôm nhau; người xưa nói có nước chảy cong ắt có sa vòng cong, nên cát. Lời chú nói đồ đã phân rõ hai hình nước chữ chi và nước chữ huyền.

Triều hoài – 朝懷
Triều hoài là nước chầu lạy ngay trước mặt vào minh đường; đồ trong sách ghi chín khúc vào minh đường ứng làm tể tướng. Nước này dễ phát, chủ sáng nghèo tối giàu. Tác giả từng nói: sa nghịch một thước có thể làm giàu, nước chầu một gáo có thể cứu nghèo. Nhưng nước chầu không chỉ phát tài mà còn sinh quý; Dương công nói nước lớn mênh mông chầu đối mặt thì được chia đất phong tước.
Đông Hồ chủ nói: chỉ có nước thì chỉ giàu; câu của Dương công phải có huyệt trường, loan đầu hùng vĩ mới sinh quý, không phải chỉ nhờ nước lớn mênh mông. Đồ này là hình nước khe suối chín khúc vào minh đường. Lại có nước ruộng bằng chầu vào lòng gọi là thương bản thuỷ, bờ ruộng lớp lớp chầu đến, chủ giàu nhanh, núi hay đồng bằng đều có.

Đất họ Chu ở cầu Hoàng Bà – 黃婆橋朱氏
Đông Hồ chủ từng đặt cho anh em Chu Đán Luân một đất táng cha mẹ ở cầu Hoàng Bà ngoài cửa đông Vô Tích. Long ruộng bằng lớp lớp đi về đông, kênh hai bên phân giới, hợp ở đông nam rồi đi; đất này ban đầu do Từ Trọng Tiếp ở Hưu Ninh xem. Sau mời thầy địa lý bản xứ Vô Tích xem lại, ai cũng nói không có đất. Ông nói: đất đẹp như vậy mà bảo không có, nếu không phải nghề kém thì là lòng không tốt. Đất này nên quay ngược đặt huyệt hướng tây, thu nước thương bản trên thân long, đinh tài vượng lớn mà nhanh; lại không chỉ giàu mà còn quý hiển, không biết chủ nhà muốn lấy cả hay lấy một.
Anh em Đán Luân nghe lời tục, cho rằng có giàu tự có quý, chỉ dặn phát đinh tài cho nhanh; ông đành theo ý mà tạm đặt, chờ sau khi táng quan tài người nữ sẽ bàn thêm. Năm Bính Tý đại tướng quân ở Dậu, người tục lấy đó làm cớ; ông nói họ không biết chỗ then chốt của hoá sát, dụng sát, và ông đang muốn mượn nó để làm chứng phát phúc vào năm Sửu sau. Sách chép năm sau Đinh Sửu, Đán Luân quả sinh một con trai, buôn bán bất ngờ được năm trăm lượng, người ta mới tin.



Nguyên văn – 原文
(歌)第四鑑,鑑情意,彎曲沉凝方得利。不拘江澗及池塘,水在有情為真地。
情意者,以明堂水勢與我相向相戀而不反背也。是故橫如眠弓、胥帶,去要之元互闕,來取屈曲朝懷,出喜回流反顧,或流注于穴前,或拱抱于背後,或點滴而流來入口,或周圍而護衛本身,不拘江湖田澗,總取有情為吉,反是則凶。(言水之形勢盡備矣。)
【眠弓水圖】【胥帶水圖】胥帶者,以其遶抱于左右胥間也。眠弓者,以水過穴前而彎抱面前也。二者俱為有情,故云。
【之玄互闕之圖】之玄水者,以水之流而屈曲者為玄,流而大折大轉者為之。水流之玄,則砂必互抱。古云:若有曲流之水,定有曲轉之砂,故吉。(辨之字水、玄字水二形明白。)
【朝懷水之圖】(九曲入明堂,當朝宰相。)朝懷者,當面朝拜入堂也。此水易發,主朝貧暮富。予嘗謂逆砂一尺可致富,朝水一勺可救貧。然朝水不謂但發財而已,且能致貴。楊公云:大水洋洋對面朝,列土更分茅,是也。
(東湖主云)單水止富,楊公所云,必穴場巒頭雄偉,方能致貴,非單在洋洋大水上得也。然此圖形是溪澗水九曲入明堂之形。又有平田水朝懷者,名倉板水,田塍層層朝來,主驟富,不拘山壠平陽皆有之。予曾于無錫東門外黃婆橋為朱旦輪兄弟葬親一地,平田來龍層層向東而行,左右界浜合于東南而去,原係休寧徐仲爕所閱。後邀無錫土堪輿覆視,皆言無地。予曰:如此美地而言無者,非術業不精,即存心不善者也。此地宜逆轉向西扦穴,即收本龍身上倉板水,且丁財大旺,而且速。但此地不獨富旺,而且貴顯,不識東家欲兼取之,欲單取之?而旦輪昆玉惑于俗議,以為有富自然有貴,乃以速發丁財致屬,只得如其意而暫扦之,俟後女棺用事時,再為之商酌可也。丙子大將軍在酉,時俗藉以為言。予曰:此輩不知化煞用煞之竅者也。予正欲借他以為來年丑歲發福徵驗。而次年丁丑,旦輪果生一子,貿易中不意獲資五百金,人乃信服。【黃婆橋朱氏倉板水地圖】
Ghi chú: sách in 之元 ở đoạn giảng và 之玄 ở tên đồ; hai chữ cùng chỉ nước chi huyền.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa
Thầy Vũ Giới dặn người học: phép soi tình ý là chỗ người xem nước dễ cảm nhất: nước ôm, nước uốn, nước chầu thì có tình; nước thẳng, nước quay lưng thì vô tình. Nhưng Đông Hồ chủ nhắc một điều quan trọng: nước chầu chỉ đem giàu, muốn quý phải có huyệt trường, loan đầu hùng vĩ. Ở đồng bằng, ruộng lớp lớp chầu vào cũng là nước có tình. Lời ứng năm phát là sách chép lại; người học ghi để hiểu cách nghĩ, phải kiểm bằng nhiều đất thật.

Tóm lại
Phép soi nước thứ tư là xét tình ý: nước hướng về, quyến luyến huyệt là có tình. Miên cung, tư đới, chi huyền, triều hoài đều là nước có tình; triều hoài dễ phát giàu, muốn quý phải có loan đầu hùng vĩ. Ruộng lớp lớp chầu vào gọi là thương bản thuỷ. Bài sau tiếp các hình nước có tình, bắt đầu từ hồi lưu thuỷ.
Bài sau: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát: Giám thuỷ ca (12) hồi lưu, dung chư, thiên tâm.
Bài trước: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (90): Giám thuỷ ca (10), xem cục diện của nước.
Nguồn: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (琢玉斧巒頭歌括), Từ Chi Mạc soạn, Trương Cửu Nghi tăng thích, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng khắc năm 1828: Giám thuỷ ca, tình ý của nước (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
- Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Mục lục Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 琢玉斧巒頭歌括
- Kệ sách Tam Hợp trong Kho Sách Quý
- Địa Lý Ngũ Quyết 地理五訣
- La Kinh Thấu Giải 羅經透解
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Tình ý của nước là gì? – 情意
Là thế nước minh đường hướng về huyệt, quyến luyến huyệt, không quay lưng.
Miên cung và tư đới khác nhau thế nào? – 眠弓 · 胥帶
Miên cung là nước qua trước huyệt cong ôm trước mặt; tư đới là nước vòng ôm hai bên sườn huyệt.
Nước chi huyền là gì? – 之玄
Nước uốn khúc là huyền, gãy khúc lớn là chi; nước uốn thì sa ắt ôm nhau nên cát.
Nước triều hoài ứng gì? – 朝懷
Dễ phát, sáng nghèo tối giàu; muốn quý phải có huyệt trường, loan đầu hùng vĩ.
Thương bản thuỷ là gì? – 倉板水
Là nước ruộng bằng, bờ ruộng lớp lớp chầu vào huyệt; sách nói chủ giàu nhanh.









