Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát
琢玉斧巒頭歌括 (鑑水歌 · 三鑑水看局面)
Tác giả: Từ Chi Mạc 徐之鏌 (tự Thí Khả 試可, người Chương Châu, Phúc Kiến, đời Minh) soạn · Trương Cửu Nghi 張九儀 (tên Phượng Tảo 鳳藻, người Nghiêm Lăng, Chiết Giang, đời Thanh) tăng thích · học trò Viên Sĩ Lân 袁士麟 tham đính
Bản gốc: Nghiêm Lăng Trương Cửu Nghi tăng thích Địa Lý Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 嚴陵張九儀增釋地理琢玉斧巒頭歌括, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng 小酉山房 khắc lại năm Đạo Quang thứ 8 (1828); lời tựa đề năm Khang Hy Tân Tỵ (1701).
Bài trước, Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát bàn đại tụ, tiểu tụ và mượn cục. Bài này chép phép soi nước thứ ba: xem cục diện, tức nước lớn nhỏ, cao thấp có xứng với núi, với huyệt hay không; kèm mấy đất ở Vô Tích mà Đông Hồ chủ dẫn để nói về nước kênh ở đồng bằng.
Trả lời nhanh: Cục diện là thế nước lớn nhỏ cao thấp phải xứng với huyệt. Núi nhỏ nước lớn gọi là khoáng, núi lớn nước nhỏ gọi là trách, đều không phải cục tốt; Tuyết tâm phú nói núi nhỏ nước lớn cần tổ sơn cao dày, núi lớn nước nhỏ cần đường cục rộng phẳng. Huyệt thấp nước cao là ngưỡng diện thuỷ, chủ chết đuối, phát rồi nhân đinh bại tuyệt. Huyệt cao nước thấp, nước chảy dưới chân không vào miệng là ám hao thuỷ. Ở đồng bằng sông nước, nước kênh phải đầy, sáng sát huyệt, ruộng ngoài kênh phải cao giữ huyệt mới phát.
Câu ca thứ ba: xem cục diện – 三鑑水看局面
Câu ca nói: soi nước thứ ba, xem cục diện, lớn nhỏ cao thấp phải phân kỹ. Núi nhỏ nước lớn không cần xem, núi lớn nước nhỏ chớ luyến. Huyệt cao nước thấp không vào cổ, nước cao huyệt thấp gọi là ngưỡng diện. Bàn nước mà không xét trong cục thì đi khắp núi sông cũng chỉ hoa mắt.


Nước phải xứng với huyệt – 曠 · 窄
Sách giảng: cục diện là nói thế nước lớn nhỏ cao thấp, quý ở chỗ xứng với huyệt. Núi nhỏ nước lớn gọi là khoáng, núi lớn nước nhỏ gọi là trách, đều không phải cục tốt. Tuyết tâm phú nói: núi nhỏ nước lớn thì cần tổ tông cao dày; lời chú thêm rằng tổ sơn ở xa thì không địch nổi nước. Núi lớn nước nhỏ thì nên đường cục rộng phẳng. Chính là ý ấy.
Huyệt thấp nước cao, Lưu thị gọi là ngưỡng diện thuỷ, tức nước tạt mặt; Dương công gọi là khoả đầu thuỷ, chủ chết đuối, phát một lần rồi nhân đinh bại tuyệt. Huyệt cao nước thấp, nước chảy đi dưới chân, không vào miệng huyệt, người xưa gọi là ám hao thuỷ. Bát sa ca nói: nước theo dưới chân thấp thấp chảy, không tiền mà luống làm phong lưu.


Nước kênh ở đồng bằng – 浜水
Sách nhắc: thầy địa lý ở Vô Tích thấy một con kênh liền gọi là thuỷ thần, không biết bờ cao mà lòng nước thấp, đứng ở huyệt chỉ thấy một rãnh trống như sợi chỉ, sợi dây, chính là mắc bệnh ám hao, nên nhớ kỹ. Các quận Chiết Tây, Giang Đông nhiều kênh, đều phải thuỷ thần lấp lánh, toả sáng sát huyệt thì huyệt mới phát phúc. Nếu bờ cao nước thấp, mắc bệnh ám hao, quyết không phát. Sách vẽ mấy đất đã thấy phát phúc làm ví dụ.


Mộ tổ họ Ngô ở Tân Đường – 新塘裏吳氏
Họ Ngô ở Tây Hà Đầu, Vô Tích, đời đời ra quan hiển, đều đỗ năm Ngọ, Mùi. Mộ tổ ở nơi gọi là Tân Đường, thân long rất rộng, đẹp ở chỗ hai bờ đều cao, long lớp lớp hạ thấp; bên trái trống, lùi vào một thửa ruộng thấp, đó là chỗ thân long động. Ban đầu táng hai huyệt trước, sau táng bốn huyệt sau. Huyệt giữa bên trái nằm ngay trên ruộng thấp sau lưng, bờ ruộng được long khí nên khoa giáp đời đời không dứt; huyệt bên trái phía đông cũng phát đinh tài vì sau lưng ruộng trống, được động khí; hai huyệt bên phải thì bại tuyệt, vì sau lưng toàn ruộng rộng, đọng cứng không động, nên không thanh.
Sách dẫn Dương Cứu Bần: long phải có thúc khí, thúc khí phải hiện ra động sống; xem đất này thì hiểu. Trước mặt ở phương Dậu nước đọng lấp lánh toả sáng, án bạch hổ thu giữ, ngoài có nước đi quanh co, án che không thấy. Vì phương Mùi Khôn hơi động, nên bên phương Tuất cũng phát.

Mộ tổ Hoa Kỳ Phương và mộ họ Vương – 華琪芳 · 王姓
Mộ tổ của Hoa Kỳ Phương, người đỗ hội nguyên, ở ngoài cửa nam: long Hợi một đường quá mạch, bốn bề đều là kênh rãnh, đến phương Dậu thành một ao, đứng trên huyệt thấy nước sáng rực trước mặt; sơn Nhâm hướng Bính. Đông Hồ chủ nói nước quý nhân hiện sáng thì phát quý, đoán ở năm Dậu, năm Sửu; Kỳ Phương quả đỗ cử nhân năm Dậu, hội nguyên năm Sửu. Tiếc hướng Bính lấn sang Ngọ một phân nên nước Dậu hơi có vẻ phá cục; đất Tân Đường cũng vậy.
Phàm long đồng bằng, nước kênh hai bên nên hiện sáng, ruộng ngoài kênh phải nổi cao giữ huyệt. Nếu nước kênh thấp hõm, ruộng ngoài kênh bằng với huyệt thì lạnh lui hao tổn, như mộ họ Vương sau Đinh Phong: nước kênh hai bên phân giới như lưỡi rồng, đến nay người tục còn rất khen, nhưng sa hai bên đều bằng, không có hộ ủng, sinh khí không tụ, nên ngày càng sa sút. Nước kênh thấp hõm là hạng kém hơn nữa.

Nguyên văn – 原文
(歌)三鑑水,看局面,大小高低須細辨。山小水大不須觀,山大水小休眷戀。穴高水低不入喉,水高穴低名仰面。論水不向局中評,走遍山川空自眩。
局面者何?言水勢之大小高低,貴與穴相稱也。山小水大曰曠,山大水小曰窄,均非吉局。故雪心賦云:山小水大者,要祖宗之高厚;(祖山遠不能敵水。)山大水小者,宜堂局之寬平。正此謂也。穴低水高,劉氏曰仰面水,(即潑面水。)楊公謂裹頭水,主落水死亡,一發而人丁敗絕。穴高水低,流從腳下去,並不入口,古人謂之暗耗水。撥砂云:水從腳下低低溜,無錢空自逞風流,是也。無錫諸堪輿見一溝浜水,便謂水神,不知勘岸老高,水身低陷,穴場視之,止見空溝一條,如線如繩,正犯暗耗之病,切記。浙西江東諸郡浜水居多處,俱以水神灩灩,放光逼焰,穴場方能發福。若岸高水低,犯暗耗病者,決不發。今將所見發福地圖之,以例其餘。
(無錫西河頭吳氏)世出顯官,皆午未年中。其老祖墳土名新塘裏,龍身甚濶,喜兩岸皆高,龍乃層層低下,左胥空,進一低田,此龍身動處。初葬前二穴,後葬後四穴。中左穴正當背後低田,田塍得龍氣,科甲世代不絕;東左穴亦發丁財者,以背後田空,得其動氣故也;右二穴竟敗絕,以背後皆濶田,凝頑不動,則不清也。楊救貧言:龍要有束氣,束氣要現活動相觀,于此地可悟已。面前酉上蓄水灩灩放光,白虎案收住,外曲折去水,案遮不見。因未坤稍動,所以戌邊彼處又發。【新塘裏吳氏祖墳圖】
(又)南門外會元華琪芳祖墳,亥龍一線過脈,四圍皆溝浜水,至酉上成一池,立穴上晶光焰面。壬山丙向。予曰:貴人水現光發貴者,斷在酉丑。果琪芳酉年舉人,丑年會元。惜丙向侵午一分,遂使酉水稍有破局之嫌,新塘裏亦然,似少微。水六秀之次者,凡平田龍,左右浜水喜現光,浜外田要高起護穴。若浜水低陷,浜外田與穴同平,冷退消耗,如丁埄後王姓墳,左右浜水界如龍舌,至今俗流猶大欣羨,殊左右砂一樣平,則無護擁,生氣不聚,遂日日消乏。浜水低陷,又其次已。【華琪芳祖墳圖】【砫尖上王姓墳圖】
Ghi chú: chữ 邊 trong câu 所以戌邊彼處又發 in mờ, đọc theo nét và nghĩa câu. Câu 似少微水六秀之次者 khó ngắt chắc, bài dịch giữ ý chính, không dịch phần này.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa
Thầy Vũ Giới dặn người học: phép xem cục diện dạy chữ "xứng". Nước lớn mà núi nhỏ thì núi không giữ nổi; núi lớn mà nước nhỏ thì đường cục phải rộng phẳng bù vào. Ở đồng bằng sông nước càng phải để ý cao thấp: nước kênh phải đầy và sáng sát huyệt, bờ ruộng ngoài phải cao ôm huyệt; nước sâu dưới bờ cao, đứng ở huyệt chỉ thấy rãnh trống, là ám hao. Lời ứng năm đỗ từng nhà là sách chép lại; người học ghi để hiểu cách nghĩ, phải kiểm bằng nhiều đất thật.

Tóm lại
Phép soi nước thứ ba là xem cục diện: nước và núi, nước và huyệt phải xứng. Huyệt thấp nước cao, huyệt cao nước thấp đều kỵ. Ở đồng bằng, nước kênh phải đầy, sáng, ruộng ngoài kênh phải cao giữ huyệt. Bài sau bàn phép soi nước thứ tư: tình ý của nước.
Bài sau: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (91): Giám thuỷ ca (11), tình ý của nước.
Bài trước: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (89): Giám thuỷ ca (9), đại tụ, tiểu tụ và mượn cục.
Nguồn: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (琢玉斧巒頭歌括), Từ Chi Mạc soạn, Trương Cửu Nghi tăng thích, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng khắc năm 1828: Giám thuỷ ca, xem cục diện (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
- Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Mục lục Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 琢玉斧巒頭歌括
- Kệ sách Tam Hợp trong Kho Sách Quý
- Địa Lý Ngũ Quyết 地理五訣
- La Kinh Thấu Giải 羅經透解
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Cục diện của nước là gì? – 局面
Là thế nước lớn nhỏ cao thấp, quý ở chỗ xứng với núi và huyệt.
Khoáng và trách khác nhau thế nào? – 曠 · 窄
Núi nhỏ nước lớn là khoáng, cần tổ sơn cao dày; núi lớn nước nhỏ là trách, cần đường cục rộng phẳng.
Ngưỡng diện thuỷ là gì? – 仰面水
Là huyệt thấp nước cao, nước tạt vào mặt; sách nói chủ chết đuối, phát rồi nhân đinh bại tuyệt.
Ám hao thuỷ là gì? – 暗耗水
Là huyệt cao nước thấp, nước chảy dưới chân không vào miệng huyệt; bờ cao nước thấp ở đồng bằng cũng mắc bệnh này.
Nước kênh ở đồng bằng thế nào thì tốt? – 浜水現光
Nước phải đầy, sáng sát huyệt; ruộng ngoài kênh phải nổi cao giữ huyệt.









