Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát
琢玉斧巒頭歌括 (鑑水歌 · 第五鑑堂勢 · 偏 · 斜 · 捲)
Tác giả: Từ Chi Mạc 徐之鏌 (tự Thí Khả 試可, người Chương Châu, Phúc Kiến, đời Minh) soạn · Trương Cửu Nghi 張九儀 (tên Phượng Tảo 鳳藻, người Nghiêm Lăng, Chiết Giang, đời Thanh) tăng thích · học trò Viên Sĩ Lân 袁士麟 tham đính
Bản gốc: Nghiêm Lăng Trương Cửu Nghi tăng thích Địa Lý Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 嚴陵張九儀增釋地理琢玉斧巒頭歌括, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng 小酉山房 khắc lại năm Đạo Quang thứ 8 (1828); lời tựa đề năm Khang Hy Tân Tỵ (1701).
Bài trước, Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát khép phép soi nước thứ tư bằng tám loại nước theo nơi gặp. Bài này mở phép soi thứ năm: thế minh đường, với năm chữ nên có, mười một bệnh nên tránh, và ba bệnh đầu là thiên (lệch), tà (xiên), quyển liêm (cuốn rèm), kèm ba đất người biên chép đã xem ở Vô Tích và Vũ Tiến.
Trả lời nhanh: Minh đường nên phương, viên, bình, chính, tịnh; không kể vuông hay tròn, cốt phẳng như tờ giấy, ngay không lệch. Lệch về phải thì chi út hơn, lệch về trái thì chi trưởng hơn. Tà là không vuông không tròn mà xiên, như mang khô, mang trôi. Quyển liêm là ruộng trước huyệt cuốn đổ: trái cao phải thấp chủ chi trưởng bại, phải cao trái thấp chủ chi út bại; bậc này thấp hơn bậc kia đổ thẳng trước mặt là trung quyển liêm, ba con cùng bại, chỉ còn cứu khi có án sa thu lại.
Câu ca phép soi thứ năm – 第五鑑堂勢
Câu ca nói: phép soi thứ năm xét thế minh đường, phương, viên, bình, chính, tịnh là nên; thiên, tà, quyển, phản, biện, đẩu, trất, kiếp, sát, phá, lậu thì đều không phải đất lạ. Lời chú nói câu này giảng hết lợi hại của minh đường.
Thế minh đường không kể vuông hay tròn, cốt lấy cái phẳng như một tờ giấy, ngay mà không lệch mới đáng quý. Nếu không thì bên trái hẹp bên phải rộng, lệch về phải, thì phần hơn ở chi út; bên phải hẹp bên trái rộng, lệch về trái, thì phần hơn ở chi trưởng. Đó gọi là thiên (lệch).


Đất họ Mâu: minh đường nhỏ mà tụ – 繆姓地
Năm Bính Tý, người biên chép cùng Trần Chưởng Hành ở Vô Tích đi xem đất táng tổ của một nhà, chỉ thấy tản mát không thu giữ gì, bèn nói đây là đất tiêu bại. Chưởng Hành dẫn sang bên trái xem một đất khác: long thần cũng rộng tản không chặt, nhưng minh đường thì trũng xuống, kín đáo tụ lại, đủ cả năm chữ phương, viên, bình, chính, tịnh, lại thêm khít gọn. Ông nói: đất thế này tự nhiên phát phúc; chọn đất phải như vậy, sao người ta lại ham chỗ trống trải mà chê chỗ hẹp nhỏ? Chưởng Hành nói đó là đất họ Mâu, táng đã tám chín năm, lúc mới táng không ai để ý, nay mỗi năm thêm sản nghiệp hơn nghìn lạng.

Đất họ Hề ở Vũ Tiến – 奚姓地
Sách chép tiếp một đất khác để xét thế minh đường. Ở bắc hương Vũ Tiến có đất họ Hề, long khí cũng không nối chặt lắm, nhưng ruộng huyệt trường cao hơn ruộng minh đường một hai thước; minh đường thấp mà bằng phẳng ngay ngắn, có ý hàm súc. Bên trái thiên môn mở thoáng, nước ruộng lớp lớp chầu vào minh đường; ruộng cao làm án phía trước nổi đầy đặn thấp thoáng, cao hơn ruộng minh đường ba bốn thước, hơi cong ôm có tình, kéo qua đến thuỷ khẩu, giao hợp với ruộng phía hạ thủ của huyệt trường mà khoá lại. Nước đến từ bên trái nên chi thứ hai phát giàu, vì nước tay thanh long do con thứ quản.


Tà và quyển liêm – 斜 · 捲簾
Tà là không vuông không tròn mà xiên lệch, như các thế mang khô, mang trôi. (Chữ trong bản in giống 欵; theo nghĩa câu đọc là nghiêng xiên.)
Quyển là quyển liêm thuỷ (nước cuốn rèm). Trái cao phải thấp gọi là tả quyển liêm, chủ chi trưởng bại; phải cao trái thấp gọi là hữu quyển liêm, chủ chi út bại. Trước huyệt bậc này thấp hơn bậc kia, đổ thẳng trước mặt, không thấy án sa ngăn chặn, gọi là trung quyển liêm, ba con cùng bại mà con giữa nặng nhất. Phàm gặp đất phạm tả hay hữu quyển liêm thì không thuốc chữa; chỉ trung quyển liêm mà có án sa thu lại thì chủ chi giữa phát phúc.


Đất họ Ngô cạnh chùa Bảo Ứng – 吳姓地
Người biên chép từng thấy thế này ở một đất họ Ngô phía tây chùa Bảo Ứng, Vũ Tiến. Mới đến xem thế minh đường, ông nói đất này lợi nhất cho chi thứ hai. Chủ nhà nói chi thứ hai đã tuyệt rồi, ruộng đất của cải của chi thứ ba đều phát sau khi táng. Ông thấy đất ra ngoài chuẩn mực mình biết thì không chắc, nên im lặng. Người đi cùng hỏi anh của chủ nhà mất năm nào; chủ nhà nói năm ấy tháng giêng anh mất, tháng tám cha mất, cuối đông thì táng ở đất này. Người đi cùng cười lớn: chi thứ hai tuyệt trước, thì lúc táng đất này phải lấy chi thứ ba làm chi thứ hai rồi; địa lý nào có ấm sai. Đồ trong sách còn ghi: thanh long hơi xiên, chi trưởng vì thế nghèo.


Nguyên văn – 原文
第五鑑堂勢,方員平正淨為宜;偏斜捲返弁陡窒,劫殺破漏總非奇。(講盡明堂利弊。)
堂勢不拘方與員,總取其平如片紙,正而不偏,始為可貴。否則左窄右寬,偏在右,則勝在小房;右窄左寬,偏在左,則勝在長房。此謂之偏也。
丙子,無錫同陳掌衡到上舍閱葬祖之地,但見其渙散無收拾。予曰:此消敗地也。因偕予往左手閱一地,只見龍神亦濶散不緊,而堂局則窩下藏聚,方員平正淨五字皆備,而又加以緊簇。予曰:如此地自然發福。擇地必須如此,人何為貪曠蕩而嫌狹小也。掌衡曰:此繆姓地也,葬有八九年,初葬時人不以為意,目下但見歲歲增產千餘金。【圖:高、田、明堂、前朝層層、案朝層層】
不知其他堂局之偏者。曾于武進北鄉見一奚姓地,龍氣亦不甚緊接,但穴場田較明堂田高一二尺,明堂低而平正,有含蓄意。左手天門開暢,田水層層朝入堂來,前案高田隱隱豐隆,高于明堂之田三四尺,稍稍彎抱有情,拖過到水口,與穴場下手之田交合收住。左首來水,仲房遂發富,以青龍手水,仲子管也。
斜者,不方不員而欵斜,如帶燥帶蕩之類是也。
捲者,捲簾水也。左高右低曰左捲簾,主長敗;右高左低曰右捲簾,主小敗。穴前一級低一級,當面傾瀉,不見案砂攔阻,曰中捲簾,三子同敗,而中子為尤甚。凡遇地犯左右捲簾,無藥可救;唯中捲簾有案砂收住,主中房發福。曾于武進寶應寺西手一吳姓地見之。余初到地見此堂勢,云此地最利者第二房。東家云:二房絕了,第三房田產資財皆葬後發者。余因地出準繩之外,則不穩確,遂默然不語。同伴適問其令兄何年死,東翁言其年正月兄死,八月父死,冬底葬此地者。同伴乃爽然大笑曰:二房絕在先,則葬此地時應以三房作二房已,地理何嘗錯蔭。【圖:田塍稍高收水;高三四尺;又低五寸;低五寸;高一尺;青龍稍斜,長房遂窮;龍來、濶無氣、龍去】
Ghi chú: chữ 欵 trong câu 不方不員而欵斜 giữ như bản in; theo nghĩa câu đọc là nghiêng (欹). Câu 不知其他堂局之偏者 giữ nguyên văn.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa
Thầy Vũ Giới dặn người học: phép soi thứ năm đưa mắt người xem đất từ dòng nước về mặt bằng minh đường. Ba đất trong bài đều là long khí không mạnh, nhưng minh đường đúng phép thì vẫn phát; đó là chỗ đáng ghi: minh đường nhỏ mà tụ còn hơn rộng mà tản. Phép chia chi trưởng, chi thứ, chi út theo trái, giữa, phải cũng cần đọc như câu chuyện họ Ngô: phải hỏi thứ tự người còn mất trong nhà lúc táng, đừng đoán máy móc. Ở đồng bằng, ruộng bậc trước mộ là thứ dễ gặp, nên xem kỹ ruộng đổ về phía nào và có án thu lại không.
Tóm lại
Minh đường nên phương, viên, bình, chính, tịnh, phẳng như tờ giấy. Lệch phải lợi chi út, lệch trái lợi chi trưởng. Tà là xiên lệch không ra hình. Tả quyển liêm hại chi trưởng, hữu quyển liêm hại chi út, đều không cứu; trung quyển liêm hại cả ba, có án thu lại thì chi giữa còn phát. Bài sau tiếp các bệnh phản, đẩu và những bệnh khác của minh đường.
Bài sau: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát: Giám thuỷ ca (16) phản, đẩu, kiếp sát, phá, lậu.
Bài trước: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát: Giám thuỷ ca (14) hải triều, sông hồ, ruộng, ao.
Nguồn: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (琢玉斧巒頭歌括), Từ Chi Mạc soạn, Trương Cửu Nghi tăng thích, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng khắc năm 1828: Giám thuỷ ca, phép soi thứ năm thế minh đường (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
- Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Mục lục Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 琢玉斧巒頭歌括
- Kệ sách Tam Hợp trong Kho Sách Quý
- Địa Lý Ngũ Quyết 地理五訣
- La Kinh Thấu Giải 羅經透解
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Minh đường thế nào là tốt? – 方員平正淨
Phương, viên, bình, chính, tịnh; không kể vuông tròn, cốt phẳng như tờ giấy, ngay không lệch.
Minh đường lệch ứng thế nào? – 偏
Trái hẹp phải rộng, lệch về phải thì chi út hơn; phải hẹp trái rộng, lệch về trái thì chi trưởng hơn.
Quyển liêm thuỷ là gì? – 捲簾水
Ruộng hay đất trước huyệt cuốn đổ như rèm cuốn: tả quyển liêm hại chi trưởng, hữu quyển liêm hại chi út, trung quyển liêm hại cả ba.
Quyển liêm có cứu được không? – 案砂收住
Tả, hữu quyển liêm thì không; trung quyển liêm có án sa thu lại thì chủ chi giữa phát phúc.
Minh đường hẹp có xấu không? – 嫌狹小
Không. Sách khen đất họ Mâu minh đường trũng tụ, khít gọn, và trách người ham trống trải mà chê hẹp nhỏ.









