💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát: Giám thuỷ ca (14) hải triều, sông hồ, ruộng, ao

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát: Giám thuỷ ca (14) hải triều, sông hồ, ruộng, ao

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát
琢玉斧巒頭歌括 (鑑水歌 · 海潮 · 黃河 · 江湖 · 溪澗 · 平田 · 池塘)
Tác giả: Từ Chi Mạc 徐之鏌 (tự Thí Khả 試可, người Chương Châu, Phúc Kiến, đời Minh) soạn · Trương Cửu Nghi 張九儀 (tên Phượng Tảo 鳳藻, người Nghiêm Lăng, Chiết Giang, đời Thanh) tăng thích · học trò Viên Sĩ Lân 袁士麟 tham đính
Bản gốc: Nghiêm Lăng Trương Cửu Nghi tăng thích Địa Lý Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 嚴陵張九儀增釋地理琢玉斧巒頭歌括, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng 小酉山房 khắc lại năm Đạo Quang thứ 8 (1828); lời tựa đề năm Khang Hy Tân Tỵ (1701).

Bài trước, Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát chép củng bối, nhập khẩu và vệ thân thuỷ, rồi hẹn chép nghĩa các loại sông, hồ, khe, ruộng ở dưới. Bài này là phần ấy: tám loại nước theo nơi gặp, gồm hải triều, Hoàng Hà, giang, hồ, khê giản, bình điền, câu hức và trì đường, khép lại phép soi nước thứ tư.

Trả lời nhanh: Biển là nơi bốn sông lớn đổ về, nên đại cán long phần nhiều dừng ven biển; triều đầu cao, sắc trắng, thong thả là tốt nhất, sách dẫn đất tổ Vương Dương Minh có nước triều tràn vào trước huyệt. Hoàng Hà nguồn xa nhất, hai bờ nhiều đô hội. Sông lớn cần cong ôm, lắng trong. Khe suối cần cong vòng, tụ sâu, chậm; thẳng gấp, có tiếng là xấu. Ruộng bằng lớp lớp chầu về gọi là thương bản thuỷ, chủ giàu nhanh. Ao cần ngay ngắn cong ôm; lệch ở phương hung gọi là chiếu bồn sát, chủ chết trẻ.

Hải triều thuỷ – 海潮水

Biển là nơi bốn sông lớn (tứ độc) dồn về. Thế nước đã tụ thì thế long dừng lớn, nên đại cán long phần nhiều dừng ven biển, kết thành đất sinh vương hầu phú quý. Nước triều đến có thể nghiệm thịnh suy: đầu triều cao, sắc trắng, thong thả là tốt nhất. Ca cổ nói: nước biển triều ngược người quý tiếc, anh hùng Lưỡng Chiết từ đây ra; mười □ không triều người than thở. Lại nói: khí tú Giang Hữu ở nước triều, khi triều trắng người nhiều phú quý.

Sách dẫn chứng: huyện Côn Sơn mấy chục năm trước có ba lần triều biển đến tận thành, thì cũng ứng ba trạng nguyên. Tuyền Châu cát lấp sông triều, gần đây khơi thông, triều đến tận thành mà nhân tài đứng đầu đất Mân. Tiên Du xưa triều đến huyện nên nhiều người hiển quý. Đầu đời Tống, Bồ Điền đắp đập Mộc Lan, triều dừng dưới đập mà quý tụ ở Bồ Dương. Vì vậy triều quan hệ đến thịnh suy của địa khí, âm phần được triều là tốt nhất; như đất Tôn Trung Liệt công ở Dư Diêu, triều đến hội trước huyệt mà họ Tôn cả nhà áo đỏ áo tía.

Triều sông Tiền Đường
Sóng triều dâng trên sông Tiền Đường, Hàng Châu. Ảnh: gwydionwilliams, CC BY 2.0, Wikimedia Commons. Ảnh: gwydionwilliams, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.
Tiền Đường quan triều đồ
Lý Tung (đời Tống), tranh xem triều sông Tiền Đường. Tranh cổ, phạm vi công cộng. Ảnh: Li Song, Wikimedia Commons, tranh công cộng.
Trang sách về hải triều thuỷ
Trang sách gốc: lời ứng của nước triều ở Côn Sơn, Tuyền Châu, Bồ Điền, đất họ Tôn và đất tổ Vương Dương Minh. Trang gốc bản khắc năm 1828.

Đất tổ Vương Dương Minh – 王陽明祖地

Đất tổ của Vương Dương Minh ở phía tây huyện mười dặm, huyệt kết đất bằng, nước trước huyệt cong khúc mà đi; triều biển lên thì tràn vào trước huyệt. Bài ký cũ nói: khó cầu nhất một đất Phong Sơn, huyệt rơi đồng bằng nước vòng quanh, núi lạ thấp thoáng ngoài mây, văn đỗ đầu thiên hạ, võ phong hầu. Sau khi táng, cha ông là Hải Nhật công Vương Hoa đỗ trạng nguyên năm Tân Sửu niên hiệu Thành Hoá, làm đến Lại bộ thượng thư Nam Kinh; Dương Minh đỗ hội khôi, cuối Chính Đức làm tuần phủ Nam Cám, nhờ công dẹp Thần Hào được phong Tân Kiến bá, đầu Long Khánh truy tặng tước hầu, thuỵ Văn Thành. Sách nói quả đúng như bài ký cũ, lời ứng của nước triều là vậy. Lời chú nhỏ ghi: chắc chắn là đất long Canh nhập thủ, trục Dậu Mão kiêm Tân Ất.

Đất tổ Vương Dương Minh
Bảng tóm tắt lời sách về đất tổ họ Vương ở Dư Diêu, nước triều tràn vào trước huyệt, và lời ứng sách ghi. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

Hoàng Hà, giang thuỷ và hồ thuỷ – 黃河 · 江 · 湖

Trong thiên hạ, nước có nguồn xa nhất là Hoàng Hà, nên hai bờ sông phần nhiều là đô hội của các triều, như Lạc Ấp, Bình Dương, An Ấp, Bồ Phản. Hoàng Hà trên thông vận trời, quan hệ rất lớn, nên bốn mùa đều đục; nếu một lần trong thì là điềm ứng minh vương. Ngạn ngữ nói: Hoàng Hà trong, thánh nhân sinh.

Sông (giang) đứng đầu bốn sông lớn, cũng là nơi các nước đổ vào. Thế nó mênh mông, nên phải cong ôm, khuất khúc, lắng trong mới tốt; Kim Lăng có Trường Giang như vạt áo dải đai nên thành đô hội thiên hạ, thật có lý do. Hồ là nơi các nước dồn tụ, mênh mông muôn khoảnh. Sách kể đời Ngô Việt vương Tiền Vũ Túc, có người lạ khuyên lấp Tây Hồ để dựng phủ thì ngôi truyền lâu dài, không thì vương khí không đầy trăm năm; vua không nghe, quả chín mươi tám năm thì dứt. (Chữ đầu câu khuyên trong bản in là 壙; theo nghĩa câu là lấp, đắp hồ.)

Thác Hồ Khẩu trên Hoàng Hà
Nước Hoàng Hà đục vàng đổ qua thác Hồ Khẩu. Ảnh: Leruswing, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons. Ảnh: Leruswing, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.
Trường Giang vạn lý đồ
Cuộn tranh Trường Giang muôn dặm (chi tiết), tương truyền của Hạ Khuê đời Tống. Tranh cổ, phạm vi công cộng. Ảnh: Xia Gui, Wikimedia Commons, tranh công cộng.
Tám loại nước theo nơi gặp
Bảng tóm tắt tám loại nước sách bàn: hải triều, Hoàng Hà, giang, hồ, khê giản, bình điền, câu hức, trì đường. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

Khê giản thuỷ – 溪澗水

Đại cán long phần nhiều ở bên sông, hồ, biển như đã bàn; nhưng tiểu cán, tiểu chi của long đi thường kết giữa khe suối, nên nước khe suối không thể không xét. Nước ấy phải cong khúc vòng quanh, tụ sâu, chậm mới đẹp; nếu thẳng mà gấp, chảy xiết có tiếng, dốc mà đổ thác thì đều không tốt. Tuyết tâm phú nói nước cong đến chầu thì không kể khe lớn khe nhỏ, ý là cong khúc thì tốt. Táng thư lấy nước làm chu tước, kỵ nước xiết réo, gọi là bi khấp (khóc thương), ý là có tiếng thì hung.

Bình điền, câu hức và trì đường thuỷ – 平田 · 溝洫 · 池塘

Bình điền thuỷ không phải là nước tản trong ruộng, mà là bờ ruộng vòng hướng về, bằng phẳng, thong thả, không xung, không bắn, không xuyên, không cắt, không mang hung sát. Đất được nước này là tốt nhất, gọi là thương bản thuỷ (nước ván kho), vì lớp lớp chầu lạy như ván cửa kho lẫm. Chầu ngay mặt chủ giàu nhanh; hai bên đều vòng về huyệt trường thì càng giàu thịnh. Mùa đông năm Mậu Dần, sách ghi táng Hứa Bá Thành ở bên phải nhà, xã Tân An, Vô Tích: nước ruộng trước mặt lớp lớp chầu đến, hai bên cũng vậy, bên trái hơi cao ôm lại càng có tình, nước rạch bên phải từ huyệt không thấy, chủ giàu lớn.

Đồ đặt sau đoạn bình điền thuỷ
Đồ trong sách đặt ngay sau đoạn đất Hứa Bá Thành ở Vô Tích, ghi chữ 地在錢炳橋龍舌嘴, ruộng lớp lớp chầu vào. Trang gốc bản khắc năm 1828.

Câu hức là nước mương, ngòi ruộng, đầu rạch. Muốn nó tụ tròn sạch, sáng lấp lánh soi huyệt; nếu thẳng gấp cắt xuyên, quét bắn vô tình, bờ cao nước thấp, không thấy nước thì hung.

Ao (trì đường) hoặc vuông, hoặc tròn, hoặc dài, đều lấy ngay ngắn, cong ôm làm tốt. Nếu méo lệch quay ngược, nằm ở phương hung, gọi là chiếu bồn sát, chủ chết trẻ. Ca cổ nói: ao trên nối ao dưới, mẹ goá giữ phòng không. Ao vốn có thì không nên lấp; chưa có thì không nên đào bừa. Đất họ Chu sau Mạc Hạng ở bài trước cũng là trì đường thuỷ.

Trang sách về trì đường thuỷ
Trang sách gốc: trì đường thuỷ, chiếu bồn sát, rồi mở sang phép soi thứ năm là thế minh đường. Trang gốc bản khắc năm 1828.

Nguyên văn – 原文

海潮水
海之為水,四瀆之所聚也。水勢既聚,則龍勢大止,故凡大幹龍多止海濱,而其融結生產王侯富貴。至于潮水之來,可驗盛衰。潮頭高而色白,悠揚最吉。古歌云:海水逆潮人愛惜,兩浙英雄從此出;十□不潮人嘆息。又云:江右秀氣在潮水,潮白時人多富貴。如崑山縣近數十年前海潮抵其邑者三,狀元亦三應之。又泉州沙塞潮河,近年開通,潮水抵城,而人才盛冠八閩。仙遊古潮抵縣,故多顯貴。宋初莆田因築木欄陂,潮止陂下,而貴聚莆陽。故潮關地氣隆替,陰地得之最吉。如餘姚孫忠烈公地,穴前潮水來會,而孫氏滿門朱紫。又王陽明先生祖地在縣西十里,穴結平陽,穴前水屈曲而去,海潮一起,湧入穴前。舊有記云:封山一地最難求,穴落平洋水遶流,奇峯隱隱雲霄外,文魁天下武封侯。葬後,先生父海日公華中成化辛丑狀元,官至南京吏部尚書;陽明登會魁,正德末官南贛巡撫,以平宸濠功封新建伯,隆慶初追贈侯,謚文成。果符舊記海潮之應如此。(決然庚龍入首,酉卯兼辛乙的地。)
黃河水
天下之水,發源遠者,黃河為最,故濱河兩涯多為帝都會,如洛邑、平陽、安邑、蒲坂是也。黃河上通天運,關係甚大,故其水四時皆濁,若一澄清,則為明王之應。諺云:黃河清,聖人生。古云:黃河在北四時濁,急風翻浪泥沙惡,五百年來一遍清,此乃南朝聖帝生是也。
江水
江為四瀆之長,亦諸水之所注也。其勢浩蕩,必以彎抱屈曲澄凝為吉。故金陵襟帶長江,為天下都會,良有以也。
湖水
湖水乃諸水注聚之處,汪洋萬頃。吳越王錢武肅時,有異人云:壙築西湖以建府治,垂祚可悠久不替;否則王氣不滿百年。王勿聽,果九十八年而止。
溪澗水
大幹龍多居江湖河海之旁,前已論之矣。然行龍之小幹小枝,每結溪澗之間,是溪澗水不可不察也。其水必以屈曲環遶、注聚深緩為佳;若直而大急,溜而有聲,峻而跌漈,則皆不吉。雪心賦:曲水來朝,不拘大澗小澗,言屈曲之吉也。葬書以水為朱雀者,忌激湍,謂之悲泣,言有聲凶也。
平田水
平田水者,非水散田中之謂也,言田塍遶向平夷,悠緩,不沖不射,不穿不割,不帶凶煞。凡地得之最吉,名為倉板水,言其層次朝拜,一似倉廒門板然。當面朝來主驟富;若左右皆遶向穴場,尤主富盛。戊寅冬,在無錫新安葬許伯誠于宅右,當面田水層次朝來,左右亦然,而左手稍高,抱來更有情,右手浜水穴中不見,主大富。【圖:地在錢炳橋龍舌嘴】
溝洫水
溝渠田洫浜頭水也。欲其滙聚員淨,光瀲炤穴;若直急割穿,撇射無情,岸高水低,無水可見者凶。
池塘水
池塘之水,或方或員或長,總以中正彎抱為吉。若歪斜偏反,位在凶方,謂之照盆煞,主少亡。古歌云:上塘聯下塘,寡母守空房,是也。原有者不宜填塞,未有者不宜妄鑿。(前朱景御莫巷後地圖亦即池塘水。)

Ghi chú: chữ đầu dòng 十□不潮人嘆息 mờ, không đọc chắc, để □. Chữ 壙 trong câu 壙築西湖 giữ như bản in; theo nghĩa câu là lấp đắp hồ. 元武, 光瀲炤穴 đọc theo nét chữ trong bản in.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa

Thầy Vũ Giới dặn người học: phần này đem các phép soi nước đã học áp vào từng loại nước thật trên đất. Nước lớn như biển, sông lớn, hồ thì đi với long lớn, ứng việc lớn của cả vùng; nước nhỏ như khe, ruộng, mương, ao thì đi với tiểu chi, ứng phúc một nhà. Nhưng tiêu chuẩn vẫn chung một mối: nước cong, lặng, tụ, có tình với huyệt thì tốt; nước thẳng, gấp, réo, cắt thì xấu. Ở đồng bằng, bờ ruộng và ao là thứ người xem đất gặp nhiều nhất, nên câu ao có sẵn thì đừng lấp, chưa có thì đừng đào bừa rất đáng giữ khi sửa nhà, sửa mộ. Các lời ứng về triều và trạng nguyên là sách chép lại; người học ghi để hiểu cách nghĩ.

Tóm lại

Hải triều thuỷ tụ khí lớn, triều cao trắng thong thả là tốt; Hoàng Hà nguồn xa, hai bờ nhiều đô hội; sông cần cong ôm lắng trong; hồ là nơi nước dồn tụ; khe suối cần cong, sâu, chậm, kỵ réo xiết; ruộng bằng lớp lớp chầu về là thương bản thuỷ; mương cần tụ tròn soi huyệt; ao cần ngay ngắn cong ôm, kỵ chiếu bồn sát. Bài sau mở phép soi thứ năm: thế minh đường.

Bài sau: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát: Giám thuỷ ca (15) soi thế minh đường.

Bài trước: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát: Giám thuỷ ca (13) củng bối, nhập khẩu, vệ thân.

Nguồn: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (琢玉斧巒頭歌括), Từ Chi Mạc soạn, Trương Cửu Nghi tăng thích, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng khắc năm 1828: Giám thuỷ ca, tám loại nước theo nơi gặp (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
  • Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Vì sao đại cán long hay dừng ven biển? – 海潮

Vì biển là nơi bốn sông lớn dồn về; thế nước đã tụ thì thế long dừng lớn.

Nước triều thế nào là tốt? – 潮頭

Đầu triều cao, sắc trắng, thong thả là tốt nhất; triều đến hội trước huyệt thì âm phần rất tốt.

Nước khe suối kỵ điều gì? – 溪澗

Kỵ thẳng gấp, chảy xiết có tiếng, dốc đổ thác; Táng thư gọi nước réo là bi khấp, chủ hung.

Thương bản thuỷ là gì? – 倉板水

Là nước ruộng bằng, bờ ruộng lớp lớp chầu về như ván cửa kho; chầu ngay mặt chủ giàu nhanh.

Chiếu bồn sát là gì? – 照盆煞

Ao méo lệch quay ngược ở phương hung, chủ chết trẻ; ao có sẵn không nên lấp, chưa có không nên đào bừa.

Từ khoá: ["hải triều thuỷ" · "bình điền thuỷ" · "trì đường thuỷ" · "chiếu bồn sát" · "Vương Dương Minh" · "Trác Ngọc Phủ"]

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…