💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát: Giám thuỷ ca (17) khẩn khoan và ba minh đường

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát: Giám thuỷ ca (17) khẩn khoan và ba minh đường

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát
琢玉斧巒頭歌括 (鑑水歌 · 第六鑑緊寬 · 三堂)
Tác giả: Từ Chi Mạc 徐之鏌 (tự Thí Khả 試可, người Chương Châu, Phúc Kiến, đời Minh) soạn · Trương Cửu Nghi 張九儀 (tên Phượng Tảo 鳳藻, người Nghiêm Lăng, Chiết Giang, đời Thanh) tăng thích · học trò Viên Sĩ Lân 袁士麟 tham đính
Bản gốc: Nghiêm Lăng Trương Cửu Nghi tăng thích Địa Lý Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 嚴陵張九儀增釋地理琢玉斧巒頭歌括, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng 小酉山房 khắc lại năm Đạo Quang thứ 8 (1828); lời tựa đề năm Khang Hy Tân Tỵ (1701).

Bài trước, Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát khép phép soi thứ năm bằng các bệnh của minh đường. Bài này mở phép soi thứ sáu: khẩn và khoan, tức chặt và rộng của minh đường, với ba minh đường, lời Bác sơn thiên của Hoàng Diệu Ứng thiền sư, và hai đất Đông Hồ chủ làm ở Chư Kỵ cho nhà họ Viên.

Trả lời nhanh: Minh đường có ba lớp: tiểu đường dưới viên vựng trong long hổ, nội đường ngoài long hổ trong án sơn, ngoại đường ngoài án sơn trong la thành. Nội đường cần chặt, như chiêng đồng, như đáy nồi, chặt thì phát nhanh; ngoại đường nên rộng, như tờ giấy, chạy ngựa được, nhưng rộng mà phải có khoá. Cổ nhân nói nội đường vừa chỗ nằm nghiêng, ngoại đường chứa muôn ngựa. Bác sơn thiên dặn: rộng hẹp theo long dài ngắn; sơn cốc rộng là tốt, đồng bằng hẹp là tốt; rộng không đến trống, hẹp không đến bức là toàn cát.

Câu ca phép soi thứ sáu – 第六鑑緊與寬

Câu ca nói: phép soi thứ sáu là khẩn và khoan; nội đường cần chặt, ngoại đường nên rộng; nội đường chặt thì phát nhanh, khoe được ngày đến; ngoại đường rộng nhưng kỵ trống trải, vẫn phải có khoá. Lời chú nói câu này bàn chỗ khác nhau về chặt rộng giữa trong và ngoài minh đường.

Trang sách phép soi thứ sáu
Trang sách gốc: câu ca phép soi thứ sáu và lời giảng ba minh đường. Trang gốc bản khắc năm 1828.

Ba minh đường – 小堂 · 內堂 · 外堂

Dưới viên vựng của huyệt, trong long hổ là tiểu đường; ngoài long hổ, trong án sơn là nội đường; ngoài án sơn, trong la thành là ngoại đường. Liêu công nói: phàm chỗ bằng phẳng trước huyệt chính là vị trí minh đường. Lời chú dặn câu này phải ghi nhớ thật chắc: xem đất cũ hay đất mới đều phải để ý, đất cũ ắt có chỗ này mới phát phúc, đất mới ắt có chỗ này mới là đất thật.

Đại để minh đường vốn có ba, dùng thì phải đối chiếu nhau. Tiểu minh đường ở dưới viên vựng, dùng để lập huyệt và phân thật giả, lời chú ghi hai lần "chí quyết". Ngoài long hổ là trung minh đường, chỗ giao hội phải xét kỹ. Đại minh đường ở ngoài án sơn, phải có bốn nước hội. Lý Thuần Phong gọi ba đường là tam dương, vì chỗ đọng lại là nước, mà tính nước là động.

Cổ nhân nói: nội đường vừa chỗ nằm nghiêng, ngoại đường chứa muôn ngựa. Vì vậy nội đường không được quá rộng; quá rộng thì trống trải, nước giới huyệt tản mà khí huyệt ắt không tụ. Ngoại đường không được quá hẹp; quá hẹp thì gò bó, nước theo long ngắn mà long khí ắt không dài. Tiền hiền nói minh đường như chiêng đồng, như đáy nồi, là nói nội đường; nói minh đường như tờ giấy, chạy ngựa được, là nói ngoại đường. Hiểu điều này thì biết chỗ nên rộng nên chặt của minh đường.

Ba minh đường và khẩn, khoan
Sơ đồ tiểu đường, nội đường, ngoại đường theo lời sách: nội đường cần chặt, ngoại đường nên rộng. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.
Hồ giữa núi ở Chư Kỵ
Mặt hồ giữa vòng núi ở Chư Kỵ, Thiệu Hưng, Chiết Giang. Ảnh: raymonraymon, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons. Ảnh: raymonraymon, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Thái Cực viên nhà họ Viên – 袁宅太極園

Đông Hồ chủ ghi: lời chú nói minh đường như chiêng đồng thì nhà giàu, chứa tiền thóc, ông đã thấy ở Ngũ Lý Đình, Chư Kỵ. Đất này do Chương Thạc Phủ ở Ninh Ba tìm ra, Đồng Tuấn Thăng ở Tân Thành điểm huyệt, long và huyệt chắc chắn không nghi. Năm Giáp Tuất táng, dùng Ất sơn Tân hướng; nước Tuất, Càn, Nhâm, Tý, Khôn, Thân chầu về Ất sơn, xét tiêu sa thì được, nhưng hướng Tân xét theo phép nạp thuỷ thì không hợp. Tháng ba năm Canh Thìn, ông sửa lại thành hướng Tuất, biến các nước thành tham lang, cự môn, phụ bật, vũ khúc đều cát. Nước Tuất Càn ngay trước mặt mênh mông chầu lạy đến, dài chừng nửa dặm. Ngạn ngữ nói long Thìn nước Tuất ruộng trang rộng, giàu sánh một nước, nhiều thuế lương; nên ông đoán ngày sau người con thứ ba giàu mấy chục vạn. Con nhà ấy là Viên Ngọc Thư tư chất hơn người, giỏi nghề khoa cử, nên ông đắp sa ở phương Ất Mão để phù trợ.

Đồ Thái Cực viên nhà họ Viên
Đồ trong sách: đất Thái Cực viên nhà họ Viên ở Ngũ Lý Đình, Giang Đông, huyện Chư Kỵ, hướng Tuất. Trang gốc bản khắc năm 1828.
Sơn thuỷ của Trần Hồng Thụ
Trần Hồng Thụ (người Chư Kỵ, cuối Minh), tranh sơn thuỷ trên quạt, Bảo tàng Metropolitan. Tranh cổ, phạm vi công cộng. Ảnh: Chen Hongshou, Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Đất Đông Hải đại đường – 犀牛望月

Lại một đất có minh đường là ao lớn, lập huyệt bên mép nước, theo cục cứ thuỷ. Mùa xuân năm Tân Tị, Đông Hồ chủ cùng Trần Trì Tam dạo ở Đông Sơn, Chư Kỵ, gặp một đất bốn kim tinh chiếu nhau, làm thọ vực cho thân mẫu nhà Viên Ngọc Thư; tên đất là Đông Hải đại đường.

Đất này hình tê ngưu vọng nguyệt (tê giác ngắm trăng), đứng trên bờ ao nhìn thì rất giống. Long từ phía đông đến, nổi riêng một đỉnh đá đen, cả thân xoay về bắc, thế như con trâu. Từ phương Đinh Mùi nhìn xuống huyệt trường, triều sơn là thái dương kim hình như nồi úp, sáng tròn ở phương Khảm Quý, không khác trăng rằm. Thân long bên phải chia ra làm hổ sa ở phương Ất Mão; bên trái từ lưng long chia ra, ôm sát huyệt ở phương Tân Tuất. Cách làm giống hệt mộ tổ của Vương Văn Khác công ở Đông Động Đình. Nhưng mộ họ Vương chỉ có một sa Ất Mão mà đã rất hiển quý; đất này bốn sa khối nào cũng sinh vượng cùng nổi, dù không dám sánh với Văn Khác thì phúc lực cũng không thể đo nông. Ngọc Thư đã là học trò, nên ông trao đất này để bù chỗ Thái Cực viên còn thiếu.

Đồ đất Đông Hải đại đường
Đồ trong sách: đất tê ngưu vọng nguyệt, minh đường là ao lớn, tên đất Đông Hải đại đường. Trang gốc bản khắc năm 1828.
Đồng ruộng ở Chư Kỵ
Đồng ruộng và núi thấp ở Thứ Ổ, Chư Kỵ. Ảnh: MNXANL, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons. Ảnh: MNXANL, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Bác sơn thiên bàn rộng hẹp – 博山篇

Hoàng Diệu Ứng thiền sư trong Bác sơn thiên nói: rộng hẹp của minh đường theo long dài ngắn. Long xa đường rộng là chính pháp; long gần đường nhỏ thì hình thế mới hợp (lời chú: phát nhanh mà lâu). Sơn cốc rộng là tốt, đồng bằng hẹp là tốt. Đáng hẹp mà rộng thì thành đồng trống, gió thổi khí tan; đáng rộng mà hẹp thì thành bế tắc (lời chú: cũng không mất phần ông nhà ruộng). Rộng hẹp sai mực thì chân khí không phát. Rộng không đến trống, hẹp không đến bức, minh đường như vậy là toàn cát.

Lại nói: tiểu minh đường ở trước huyệt, trung minh đường trong long hổ, đại minh đường ở trong chỗ triều xa. Ba đường này bốn nước tụ, nước lên đường thì là huyệt. Thấp, bằng, trũng, vuông, hướng về là sáu chữ chính không đổi. Phải tàng phong, phải đắc thuỷ; đủ cả hai thì khí tụ, khí tụ thì huyệt tốt; khí không tụ thì trống trơn (lời chú: đó là bệnh lớn của đất Nghiêm Châu). Trong đó quan trọng nhất là trung minh đường: khoá kết phải đủ, chân núi hội nhau, ruộng gò chen chặn lớp lớp, khí không thoát thì phúc tự dày. Thế phải bốn bề bằng, cao thấp rõ ràng, giữa thấp hai bên nổi, cong vòng; ngang, dọc, tròn, vuông, dẹt, dài đều được, cốt ngay phẳng, đều là đường tốt. Kỵ núi hung, đá dữ, đống đất (lời chú: sẩy thai, mù mắt), gai góc, đình đài, trồng nhiều cây, đường xung bắn và nước réo xiết (hai điều sau lời chú ghi là đại kỵ).

Rộng hẹp theo long
Bảng tóm tắt lời Bác sơn thiên của Hoàng Diệu Ứng thiền sư về rộng hẹp minh đường, kèm lời chú. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.
Sơn thuỷ của Trương Phong
Trương Phong (đời Minh Thanh), tập sơn thuỷ, Bảo tàng Metropolitan. Tranh cổ, phạm vi công cộng. Ảnh: Zhang Feng, Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Nguyên văn – 原文

第六鑑緊與寬,內堂要緊外宜寬;內緊發速誇指日,外寬忌曠也須關。(此論明堂有內外緊寬之別也。)
穴暈下龍虎內為小堂,龍虎外案山內為內堂,案山外羅城內為外堂。廖公曰:凡是穴前夷坦處,便是明堂位。(此句宜著實記。凡看新舊二地,俱要留心:舊地必有此方發福,新地必有此必有此方為真地。)大抵明堂原有三,取用必相參。小明堂在員暈下,立穴辨真假,至訣至訣。龍虎外是中明堂,交會須消詳。大明堂在案山外,必須四水會。李淳風稱三堂為三陽者,以其所瀦者水,而水性動故也。故曰明堂。古人曰:內堂容臥側,外堂容萬馬。故內堂不可太濶,太濶則曠蕩,界穴之水渙而穴氣必不聚矣;外堂不可太狹,太狹則局促,隨龍之水短而龍氣必不長矣。故前賢曰明堂如銅鑼,又曰明堂如鍋底,此指內堂言也;曰明堂如片紙,曰明堂通走馬,此指外堂言也。知此則知明堂寬緊之宜矣。
(東湖主云)註中明堂如銅鑼,家富積錢禾。吾于諸暨五里亭見之。此地寗波章碩甫看出,新城童俊升點穴,龍與穴確然無疑。甲戌年葬,用乙山辛向,戌乾壬子坤申水朝乙山,消砂則得,已辛向納水局法不合。庚辰三月,余為改正戌向,化諸水為貪巨輔武吉,何如之。而戌乾水當面洋朝拜來,約長半里許。語云:辰龍戌水廣田庄,富堪敵國多稅糧。則異日第三子數十萬之富可預卜者。袁子玉書資性過人,精舉業,因于乙卯方堆砂以扶之。【諸暨縣江東五里亭袁宅太極園地圖記】
又:明堂是大塘,立穴水涯,為據水局。余辛巳春正偕陳持三偶步諸暨東山,得一四金相照地,為袁玉書丹書令堂作壽域。圖記。【土名東海大塘】
此地犀牛望月形,立塘埂視之,甚為確肖。以龍從東來,特起黑石頂,舉身旋轉向北,勢如牛形。在丁未方俯視穴場,朝山太陽金形如覆鍋,光員在坎癸方,與十五六望月無異。右手龍身分來特作虎砂,在乙卯方;左手從龍背分來,緊彎抱穴,在辛戌方。正與東洞庭王文恪公祖塋同一作法。然王墳止一乙卯砂而甚顯貴,此四砂每塊生旺並起,即不敢上擬文恪,而福力亦未可淺測也。玉書既在門牆,余以此地界之,補太極園之所不足者。
黃妙應禪師博山篇云:堂之廣狹,隨龍長短。龍遠堂寬,斯為正法(畢竟大了);龍近堂小,形勢乃宜(速發而悠久)。山谷寬好(是的),平陽狹好(是的)。當狹而寬,便為曠野(風飄氣散);當寬而狹,是為窒塞(亦不失為田舍翁)。寬狹失中,真氣不發(無氣何以為地)。寬不至曠,狹不至逼,這樣明堂,是為全吉(果然得中)。又曰:小明堂,穴前是;中明堂,龍虎裡;大明堂,遠朝內。此三堂,四水聚,水上堂,穴即是。低平窪方向處(此六字至正不易之則)。要藏風,要得水,二者全,氣便聚,氣聚穴良可喜;氣不聚,空坦夷(此六字嚴郡之大病)。又曰:其中最重唯中明堂,鎖結要備細,會相全山腳,田岑關插重重,氣不走洩,福自豐隆(四語得竅)。又曰:其勢四平,高下分明,中低旁起,屈曲廻環,橫的也好,直的也好,員的也好,方的也好,匾的也好,長的也好(總要端平),皆吉堂也。又曰:忌有凶山,忌有惡石,忌有土堆(墮胎瞎眼),忌長荊棘,忌作亭臺,忌多種植,忌路沖射(大忌的),忌水湍激(大忌的)。此皆論明堂之要旨也。

Ghi chú: câu 新地必有此必有此方為真地 lặp chữ, giữ như bản in. Câu 已辛向納水局法不合 đọc theo nghĩa: hướng Tân xét phép nạp thuỷ thì không hợp. Chữ 丹書 trong câu 為袁玉書丹書令堂作壽域 giữ như bản in.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa

Thầy Vũ Giới dặn người học: phép soi thứ sáu dạy nhìn minh đường theo lớp. Lớp sát huyệt phải chặt để giữ khí, lớp ngoài phải rộng để nhận nước, và độ rộng hẹp phải hợp với long và địa hình: núi thì cần rộng, đồng bằng thì cần hẹp. Câu của Liêu công, chỗ bằng phẳng trước huyệt chính là minh đường, là cách nhận đất nhanh nhất ngoài thực địa. Hai đất ở Chư Kỵ cho thấy người xưa vừa xem loan đầu vừa sửa hướng theo thuỷ pháp, lại đắp sa để bù chỗ thiếu; nhưng việc sửa hướng, đắp sa phải do người hiểu rõ cả hai phép làm.

Tóm lại

Minh đường có tiểu, nội, ngoại ba lớp. Nội đường cần chặt như chiêng đồng, ngoại đường nên rộng như tờ giấy, rộng mà phải có khoá. Rộng hẹp theo long dài ngắn; sơn cốc rộng tốt, đồng bằng hẹp tốt; rộng không trống, hẹp không bức là toàn cát. Trong minh đường kỵ núi hung, đá dữ, đống đất, đường xung, nước réo. Bài sau chép Minh đường nhập thức của Liêu Kim Tinh.

Bài sau: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát: Giám thuỷ ca (18) minh đường quý gần, nhỏ.

Bài trước: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát: Giám thuỷ ca (16) phản, đẩu, kiếp sát, phá, lậu.

Nguồn: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (琢玉斧巒頭歌括), Từ Chi Mạc soạn, Trương Cửu Nghi tăng thích, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng khắc năm 1828: Giám thuỷ ca, phép soi thứ sáu khẩn khoan (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
  • Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Ba minh đường là gì? – 三堂

Tiểu đường dưới viên vựng trong long hổ, nội đường ngoài long hổ trong án sơn, ngoại đường ngoài án sơn trong la thành.

Vì sao nội đường cần chặt? – 內堂要緊

Nội đường quá rộng thì nước giới huyệt tản, khí huyệt không tụ; chặt thì phát nhanh.

Vì sao ngoại đường nên rộng? – 外堂宜寬

Ngoại đường quá hẹp thì nước theo long ngắn, long khí không dài; nhưng rộng vẫn phải có khoá.

Minh đường rộng hay hẹp là tốt? – 堂之廣狹

Theo long dài ngắn: long xa đường rộng, long gần đường nhỏ; sơn cốc rộng tốt, đồng bằng hẹp tốt.

Trong minh đường kỵ những gì? – 明堂之忌

Núi hung, đá dữ, đống đất, gai góc, đình đài, trồng nhiều cây, đường xung bắn và nước réo xiết.

Từ khoá: ["ba minh đường" · "nội đường ngoại đường" · "minh đường như chiêng đồng" · "Bác sơn thiên" · "Giám thuỷ ca" · "Trác Ngọc Phủ"]

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…