Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết
陽宅真傳秘訣 (明堂放水起例妙訣 · 二十四山放水圖)
Tác giả: Lý Bang Tường 李邦祥 (hiệu Hạc Tùng 鶴松, Lý Điền sơn nhân 理田山人, người Vụ Nguyên, Huy Châu, đời Minh) biên tập · em Lý Dung Vũ 李容宇, Lý Ứng Dụ 李應裕 hiệu chính · con Lý Hy Thánh 李希聖, Lý Triều Thánh 李朝聖 khắc in
Bản gốc: Tinh khắc biên tập Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết 精刻編集陽宅真傳秘訣, bản khắc đời Minh, tựa Vạn Lịch Mậu Tuất (1598), in khoảng Vạn Lịch 27 (1599); có tựa của Du Ứng Càn 游應乾.
Quyển năm khép lại phần đồ nhà. Bài thứ hai mươi bảy của Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết mở quyển sáu, quyển dành riêng cho minh đường phóng thuỷ: nước trong sân, trong thiên tỉnh, trong mương quanh nhà phải đi theo đường nào, thoát ra cửa nào. Sách đưa ra một phép khởi lệ chung (Thiên Phụ quái, cửu tinh quản bước, tránh “sát đâm mệnh”, đo quỹ nước), rồi vẽ cho mỗi sơn một trang hình gồm vòng sao, Hoàng Tuyền sát, phương mở cửa, phương phóng thuỷ, phương đào giếng, phương chuồng gia súc, kèm một trang lời giảng. Bài này đọc phần khởi lệ và mười hai sơn từ Nhâm đến Tỵ; bài 28 đọc mười hai sơn còn lại và phần tạp luận cuối sách.
Trả lời nhanh: Theo Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết, nước minh đường phải phóng theo Thiên Phụ quái: lấy sao của sơn ngồi đặt vào trung cung rồi bay thuận chín cung; chỉ phóng ở thiên can, gặp Tham Lang, Cự Môn, Vũ Khúc, Tả Phụ, Hữu Bật là cát. Mương nước đi từng bước, mỗi bước ứng một sao; bước đầu 6 thước nhỏ (bằng 4 thước 8 tấc thước thợ), bước sau thêm một thước. Chỗ mương gấp khúc không được rơi đúng can chi tuổi người trong nhà, gọi là “sát đâm mệnh”. Mỗi sơn còn có phương Hoàng Tuyền cấm mở cửa, phóng thuỷ, đặt cối giã; ví dụ nhà Nhâm sơn Bính hướng kỵ Thìn, Tốn, Ngọ, Khôn, nên phóng thuỷ ra Bính, Đinh.
Nguyên văn – 原文
Chép theo bản khắc quyển sáu: phần Minh đường phóng thuỷ khởi lệ diệu quyết, Khởi thuỷ quỹ xích thốn pháp, và mười hai sơn đầu của Nhị thập tứ sơn phóng thuỷ đồ. Mỗi sơn có hai đoạn: đoạn ghi theo trang hình (bảng phương cát) và đoạn lời giảng. Chữ khó đọc để “……”.
明堂放水起例妙訣
凡放水用天父卦,要合數起步,不要冲梁撞柱,必要伸縮活用,不可執一。又要避撞命殺,例具後。
秘訣:天干相冲,地支不動。乾巽戊 坤艮巳
如壬山丙向,係是天干向撞命殺,乃天干相冲:初步壬午是也,順行二步癸未,三步甲申生人,四步乙酉生人。如家下有此生命,必用長短步數以避之。如子午向,係是地支用撞命殺,地支不動:初步丙午,二步丁未,三步戊申,四步己酉。
天父卦例(以乾為主,一定不移,用飛番掌訣)
兌丁巳丑貪狼 震庚亥未巨門 坤乙祿存 坎癸申辰文曲 巽辛廉貞 艮丙武曲 離壬寅戌破軍 乾甲輔弼
其法以各山九星入中宮,順飛九宮掌是也。如甲山庚向,原甲屬乾,將左輔入中宮,右弼在乾,甲兌丁巳丑貪狼,艮丙巨門,離壬寅戌祿存,坎癸申辰文曲,坤乙廉貞,震庚亥未武曲,巽辛破軍是也。
如放水止放天干,不放地支。若合貪狼、巨門、武曲、左輔、右弼吉,餘者凶。若方位不便,放之可也。
起水櫃尺寸法
壬癸丑艮甲卯辰,巳丁未申酉戌辛,俱是尅出為財地。量步尺寸生櫃身,子寅乙巽丙午坤,乾亥九山櫃生入,惟有庚山生出去。起櫃之法值千金。
如壬山屬水,尅出為財,乃二七數作櫃;子山屬水,生入,乃四九數作櫃;庚山屬金,生出,乃一六數作櫃(以坐山正五行論,余倣此)。
凡量步轉折,須看地勢闊狹,要分明仔細推詳。或有一步一星者,一步半一星者,半步一星者,遇吉則折其尺寸。若初步六尺小尺,一步合今時匠尺四尺八寸為一步;第二步放七尺,即時尺五尺六寸;第三步放八尺,即時尺六尺四寸。其餘以此例推之。其量步轉折尺寸,以生入尅出為吉。
壬山丙向(圖):黃泉殺辰巽午坤上,不宜開門路、放水、碓磨。門路吉方:丙、甲、庚、丁、乙。放水吉方:丙、丁、丙。天井寬深聚水吉。安井吉方:寅。六畜吉方:子午俱吉;牛艮坤,馬戌辰,猪丑未,羊庚辛,雞壬丙。貪狼主事,左水倒右吉。
壬山丙向,初一步起壬午,二步癸未,如此接續而去。凡溝頭折轉處,勿撞其命,謂之撞命殺,主大凶。九星管步:一步起文曲,二步廉貞,輪流挨去,遇吉則吉,但要活變,以尺增減。白星每一寸起九紫,二寸一白。如或亥龍入首,則丙水為聰明水,主忠孝文章,加官進祿,多應於長子;艮龍入首,則丙為催官水,主甲第文章,先貴後富。丁乃亥之催官,如艮龍,丁是印信之水。以老五行而論之,丙丁是壬山之財,水故宜深注淺行。夫尺五行宜生進,以其財生穴之故也。如或他位放之,又且九星不吉,非淨陰之謂也。
子山午向(圖):黃泉殺坤巽方,不宜開門路、放水、碓磨。門路吉方:午方正木星、巽、卯、酉。放水吉方:坤、乙、丁。明堂天井宜深寬吉。安井吉方:申。六畜吉方:子午俱吉;牛艮坤,馬辰戌,猪丑未,羊辛乙,雞壬丙。武曲主事,右水倒左吉。(圖注:水櫃深淺用白星取之。)
子山午向,初一步起戊午,二步己未,如此接續而去。凡溝頭折轉處勿撞其命,謂之撞命殺,至凶。九星一步起破軍,二步左輔,輪流而去,加吉星者吉;如步不吉,以尺加減,遇吉而止。白星一寸起一白。此午向多是壬龍作之,而初步放丁,故非純陽之美,然是天卦武曲之位,故可放也。且丁屬金,壬火尅之為財。發龍作午向,丁水亦然。再放乙水,出於坤位,是坤土生兌金,兌金生坎水,而生生不絕也。斯又為金銀倉庫,即信御堦之水,主富貴,代代科第,多進寡母之財,六畜興旺,主小子先發,再及長。若放別位,水必隨其星而生災咎。(據丁屬金,洪範五行也。)
癸山丁向(圖):黃泉殺未坤上,不宜開門路、放水、碓磨。門路吉方:丁、巽、乙、辛、申、酉。放水吉方:巽、丙、庚、丁。明堂天井坦平吉。安井吉方:申。六畜吉方:子午俱吉;牛乾巽,馬子午,猪辰戌,羊癸丁,雞甲庚。破軍主事,右水倒左吉。(圖注:水櫃宜深。)
癸山丁向,初一步起癸未,二步甲申,接續而去。溝頭折轉處不可撞命,至凶。九星一步起破軍,二步左輔,輪流而去,遇吉則吉;如不能合,即以尺數增減,遇吉而止。白星一寸起一白。丁向多是艮亥二龍作之。艮龍放丁水為印信,亥龍放丁水為催官。其初步放元神,但此吉水宜深注淺行。再放庚水,乃橫財之水也,主驟富貴。又放丙水,乃聰明之水也,主生清秀,祿位高榮,因妻致富。及放巽水,乃御堦水,運行至此,主有侍翰之貴。洛書五行生進,謂之有氣穴。然巽雖是天卦祿存,殊不知巽水是六秀,巨門原是淨陰一家,故此為之吉。
丑山未向(圖):黃泉殺申坤上,不宜開門路、放水、碓磨。門路吉方:丁、辛、未、申、巳。放水吉方:辛、丙、巽。明堂天井寬濶聚水吉。穿井吉方:酉。六畜吉方:卯酉俱吉;牛坤艮,馬辰戌,猪丑未,羊丁癸,鷄壬丙。巨門主事,左水倒右吉。(圖注:櫃宜淺。)
丑山未向,初一步起己未,二步庚申,如此接續而去。九星一步起武曲,二步破軍。白星一寸起七赤,二寸八白。此向首不為全美,亦要放水合其規矩,方能發福。丑未是虛……,不可穿破,故淺作水櫃,而放辛水,轉丙向,注蓄艮之元氣。丙雖變文曲,然元辰屬貪狼,故非重吉,合其淨陰,亦可放之。轉巽,謂之水上御堦。巽又為艮之倉庫,主先富而後貴,多招僧道之財為應。若放他位,則不能有此之驗也。
艮山坤向(圖):黃泉殺庚丁上,不宜開門路、放水、碓磨。門路吉方:丙、午、丁、乾、酉、辛。放水吉方:坤、甲、丁、乾、坤。明堂天井深平吉。穿井吉方:申。六畜吉方:卯酉俱吉;牛乾巽,馬丑未,猪辰戌,羊癸丁,雞甲庚。破軍主事,右水倒左吉。(圖注:坤乃地母之位,不宜注。)
艮山坤向,初一步起己未,二步庚申。九星一步貪狼,二步巨門。白星一寸八白,二寸九紫。凡艮山坤向,多是子癸龍、寅甲龍入首用之。然放坤水,雖是祿存之位,斯乃純陽,是龍家正配。再放乾水,又係破軍之位,然是夫婦同歸一路,須以星論吉凶。丁即坤之少女也,以配艮之坐山。再轉坤出,謂之子隨母也,又謂水上御堦。雖富貴,不免有高堂紅粉之悲,但人事不齊,在於此也。如或因此小疵即不用此山向放水,式非也。然此事乃應之於後耳。
寅山申向(圖):黃泉殺坤方,不宜開門路、放水、碓磨。門路吉方:午、丙、未、酉。放水吉方:乾、坤。明堂天井廣深聚水吉。穿井吉方:寅。六畜吉方:子午俱吉;牛艮坤,馬辰戌,猪丑未,羊乙辛,雞壬丙。武曲主事,右水倒左吉。(圖注:申乃長生之位,宜深注,不宜行。)
寅山申向,初一步起戊申,二步己酉。九星一步起文曲,二步廉貞。白星一寸起九紫,二寸一白。凡申向多是甲乙龍而用之。但放水初步即以龍為主,如甲龍入首,即初步放乾水以配之,再又轉坤,坤又轉乾,如此則陰陽均勻,而人事和暢。此則淨陽歸於一路,不可以星向拘之。但此二星御堦印信之水,主少年文章,能招橫財之應。餘位不可放水,若誤則有禍矣。
甲山庚向(圖):黃泉殺坤申方,不宜開門路、放水、碓磨。門路吉方:午、壬、申。放水吉方:乾、丁、辛、庚。明堂寬廣平坦吉。穿井吉方:東北西北龍巳,東南西南龍酉。六畜吉方:子午俱吉;牛艮坤,馬辰戌,猪丑未,羊乙辛,雞壬丙。破軍主事,右水倒左吉。(圖注:庚水宜注宜行。)
甲山庚向,初一步起甲申,二步起乙酉。九星一步祿存,二步文曲。白星一寸六白。凡庚向多是艮龍作之。初放庚水,乃武曲主之,又合艮龍橫財之水,宜注宜行。再轉辛,乃金銀之位,主人發財。再轉丁水,乃南極之星照之。又轉乾,流入大神。去乾本非淨陰一家,喜其有弼星主之,故非重吉,然此亦可放之,又合小神流入大神之說。依此式,如山水湊局,則五福備矣。
卯山酉向(圖):黃泉殺乾坤方,不宜開門路、放水、碓磨。開門吉方:酉、丁、子。放水吉方:庚、辛。明堂天井宜深聚水吉。穿井吉方:寅。六畜吉方:卯酉俱吉;牛乾巽,馬丑未,猪辰戌,羊丁癸,鷄甲庚。巨門主事,左水倒右吉。(圖注:酉水不可放元神;其水似直,宜行注相續。)
卯山酉向,初一步起己酉,二步庚戌。九星一步廉貞,二步武曲。白星一寸三碧。凡酉向多是艮龍作之。初步辛水為金銀水,次放庚水為橫財。如此曲折行注,又合淨陰,九星又行重吉。但此向放此水,主發福極快,先富後貴,更主人多忠孝。餘位不可放之。
乙山辛向(圖):黃泉殺戌乾方,不宜開門路、放水、碓磨。門路吉方:丁、壬、子、未。放水吉方:辛、庚。明堂天井平坦吉。穿井吉方:申。六畜吉方:卯酉俱吉;牛乾巽,馬丑未,猪辰戌,羊丁癸,雞甲庚。廉貞主事,右水倒左吉。(圖注:辛水宜注宜行。)
乙山辛向,初一步起乙酉,二步丙戌。九星一步左輔,二步右弼。白星一寸二黑,二寸三碧。凡辛向多卯龍、巽龍作之。初步放辛水者,乃財帛之位;再放庚亦然。但此水宜行宜注,俱合重吉之位,且陰陽不雜。如此行水步數,多發福愈遠,主人清秀,科甲不替,貴及女家,金銀廣積;若破不奇,亦主興隆。餘位不可放之。
辰山戌向(圖):黃泉殺乾上,不宜開門路、放水、碓磨。門路吉方:乾、申、酉、子。放水吉方:坤、壬、坤、癸。明堂天井宜深聚水吉。穿井吉方:申。六畜吉方:子午吉;牛艮坤,馬辰戌,猪丑未,羊乙辛,雞壬丙。武曲主事,右水倒左吉。(圖注:戌乃庫水,不宜放元辰,宜淺注。)
辰山戌向,初一步起戊戌,二步己亥。九星一步破軍,二步左輔。白星一寸起一白,二寸二黑。凡戌向多是乙龍作之。初放癸水,乃金銀之水也;次放坤水,乃本元之水,故宜注而再行。如非乙龍則不可也。如或以中神流入大神之說,此注亦可。但辰戌向首不得已而為,必須依法行注控制,雖免凶禍,不過一時溫飽而已,後必敗絕也。
巽山乾向(圖):黃泉殺辛壬乾上,不宜開門路、放水、碓磨。門路吉方:癸、子、亥、坤。放水吉方:坤、乾。明堂天井寬深聚水吉。穿井吉方:卯。六畜吉方:子午俱吉;牛艮坤,馬辰戌,猪丑未,羊乙辛,雞壬丙。貪狼主事,右左水俱吉。(圖注:乾水宜注宜行。)
巽山乾向,初一步起戊戌,二步己亥。九星一步起巨門,二步祿存。白星一寸起四綠,二寸五黃。凡乾向多是乙辰龍入首也。初步宜放乾水,合武曲星;再放坤水,合巨門星。然此名步流御堦,主貴。又是乾坤乃夫婦正對,不雜。但乙辰龍之賤,若能如此放之,只小貴濁富一二代之榮可也;若能長遠,不能必矣。
巳山亥向(圖):黃泉殺乾壬上,不宜開門路、放水、碓磨。門路吉方:子、壬、丑、亥、酉。放水吉方:艮、庚、辛。明堂天井宜寬深吉。穿井吉方:東北東南龍巳,西北西南龍酉。六畜吉方:卯酉俱吉;牛乾巽,馬丑未,猪辰戌,羊癸丁,雞甲庚。巨門主事,左水倒右吉。
巳山亥向,初一步起己亥,二步庚子。九星一步起武曲,二步破軍。白星一寸七赤,二寸八白。凡亥向多是丙巽龍作之。其初步宜放辛,辛與巽配,主出翰苑之才。庚水乃丙之橫財,巽之財帛;艮乃巽之催官,丙之元氣。但依此式放之,相續而行,出大貴,驟富,世代不絕,多出於長小房,中房平平。亥水不可放也。

Bản dịch – 譯文
Minh đường phóng thuỷ khởi lệ diệu quyết. Phàm phóng thuỷ dùng Thiên Phụ quái, phải hợp số mà khởi bước, không được đâm vào xà, chạm vào cột, phải co duỗi dùng linh hoạt, không được cố chấp một lối. Lại phải tránh “sát đâm mệnh”, lệ ghi ở sau. Bí quyết: thiên can thì xung nhau, địa chi thì không động (Càn Tốn Mậu, Khôn Cấn Tỵ). Như Nhâm sơn Bính hướng là hướng thiên can bị sát đâm mệnh, tức thiên can xung nhau: bước đầu là Nhâm Ngọ, đi thuận bước hai Quý Mùi, bước ba gặp người tuổi Giáp Thân, bước bốn gặp người tuổi Ất Dậu. Nếu trong nhà có người tuổi ấy thì phải dùng bước dài ngắn để tránh. Như hướng Tý Ngọ là hướng địa chi, sát đâm mệnh thì địa chi không động: bước đầu Bính Ngọ, bước hai Đinh Mùi, bước ba Mậu Thân, bước bốn Kỷ Dậu.
Lệ Thiên Phụ quái (lấy Càn làm chủ, nhất định không đổi, dùng quyết bàn tay phi phiên): Đoài Đinh Tỵ Sửu là Tham Lang; Chấn Canh Hợi Mùi là Cự Môn; Khôn Ất là Lộc Tồn; Khảm Quý Thân Thìn là Văn Khúc; Tốn Tân là Liêm Trinh; Cấn Bính là Vũ Khúc; Ly Nhâm Dần Tuất là Phá Quân; Càn Giáp là Phụ Bật. Phép dùng là lấy sao của từng sơn đặt vào trung cung, bay thuận chín cung trên bàn tay. Như Giáp sơn Canh hướng, Giáp vốn thuộc Càn, đem Tả Phụ vào trung cung thì Hữu Bật ở Càn; Đoài Đinh Tỵ Sửu là Tham Lang, Cấn Bính là Cự Môn, Ly Nhâm Dần Tuất là Lộc Tồn, Khảm Quý Thân Thìn là Văn Khúc, Khôn Ất là Liêm Trinh, Chấn Canh Hợi Mùi là Vũ Khúc, Tốn Tân là Phá Quân. Phóng thuỷ chỉ phóng ở thiên can, không phóng ở địa chi; hợp Tham Lang, Cự Môn, Vũ Khúc, Tả Phụ, Hữu Bật thì cát, còn lại là hung. Nếu phương vị không tiện thì phóng cũng được.
Phép đo quỹ nước. Nhâm, Quý, Sửu, Cấn, Giáp, Mão, Thìn, Tỵ, Đinh, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Tân đều là đất khắc xuất làm tài; đo bước, thước tấc để sinh thân quỹ. Chín sơn Tý, Dần, Ất, Tốn, Bính, Ngọ, Khôn, Càn, Hợi thì quỹ sinh nhập; chỉ riêng sơn Canh là sinh xuất. Phép khởi quỹ đáng giá nghìn vàng. Như sơn Nhâm thuộc thuỷ, khắc xuất làm tài, dùng số hai, bảy làm quỹ; sơn Tý thuộc thuỷ, sinh nhập, dùng số bốn, chín; sơn Canh thuộc kim, sinh xuất, dùng số một, sáu (theo chính ngũ hành của sơn ngồi mà luận, các sơn khác theo đó). Phàm đo bước, gấp khúc phải xem thế đất rộng hẹp, suy xét rõ ràng cẩn thận. Có khi một bước một sao, có khi một bước rưỡi một sao, có khi nửa bước một sao; gặp sao cát thì gấp khúc theo thước tấc ấy. Như bước đầu 6 thước nhỏ, một bước bằng 4 thước 8 tấc thước thợ ngày nay; bước hai 7 thước, tức 5 thước 6 tấc thước nay; bước ba 8 thước, tức 6 thước 4 tấc. Còn lại theo lệ ấy mà suy. Thước tấc đo bước, gấp khúc lấy sinh nhập, khắc xuất làm cát.

Nhâm sơn Bính hướng. Hoàng Tuyền sát ở Thìn, Tốn, Ngọ, Khôn: không nên mở cửa ngõ, phóng thuỷ, đặt cối giã. Cửa ngõ cát: Bính, Giáp, Canh, Đinh, Ất. Phóng thuỷ cát: Bính, Đinh. Thiên tỉnh rộng sâu tụ nước thì tốt. Đào giếng ở Dần. Gia súc: Tý Ngọ đều tốt; trâu ở Cấn Khôn, ngựa Tuất Thìn, lợn Sửu Mùi, dê Canh Tân, gà Nhâm Bính. Tham Lang chủ sự, nước trái chảy sang phải là tốt. Lời giảng: bước một khởi Nhâm Ngọ, bước hai Quý Mùi, cứ thế nối tiếp. Chỗ đầu mương gấp khúc đừng đâm vào tuổi người, gọi là sát đâm mệnh, chủ đại hung. Cửu tinh quản bước: bước một Văn Khúc, bước hai Liêm Trinh, luân lưu mà đi, gặp cát thì cát, nhưng phải linh biến, thêm bớt thước. Bạch tinh mỗi tấc: tấc một Cửu Tử, tấc hai Nhất Bạch. Nếu long Hợi nhập thủ thì nước Bính là nước thông minh, chủ trung hiếu văn chương, thăng quan tiến lộc, ứng nhiều ở con trưởng; long Cấn nhập thủ thì Bính là nước thôi quan, chủ khoa giáp văn chương, quý trước giàu sau. Đinh là thôi quan của Hợi; nếu long Cấn thì Đinh là nước ấn tín. Theo lão ngũ hành, Bính Đinh là tài của sơn Nhâm, nên nước phải rót sâu, chảy nông; ngũ hành theo thước nên sinh tiến, vì tài sinh huyệt. Nếu phóng ở vị khác, cửu tinh lại không cát, thì không gọi là tịnh âm.
Tý sơn Ngọ hướng. Hoàng Tuyền ở Khôn, Tốn. Cửa cát: Ngọ (chính Mộc tinh), Tốn, Mão, Dậu. Phóng thuỷ: Khôn, Ất, Đinh. Thiên tỉnh minh đường nên sâu rộng. Giếng ở Thân. Gia súc: Tý Ngọ đều tốt; trâu Cấn Khôn, ngựa Thìn Tuất, lợn Sửu Mùi, dê Tân Ất, gà Nhâm Bính. Vũ Khúc chủ sự, nước phải chảy sang trái. Độ sâu quỹ nước lấy theo bạch tinh. Lời giảng: bước một Mậu Ngọ, bước hai Kỷ Mùi; cửu tinh bước một Phá Quân, bước hai Tả Phụ; bước không cát thì thêm bớt thước cho tới cát; bạch tinh tấc một Nhất Bạch. Hướng Ngọ phần nhiều do long Nhâm làm, bước đầu phóng Đinh nên không phải cái đẹp thuần dương, nhưng đó là vị Vũ Khúc của Thiên quái nên phóng được. Đinh thuộc kim, hoả của Nhâm khắc nó làm tài (theo Hồng Phạm ngũ hành). Lại phóng nước Ất ra vị Khôn: thổ Khôn sinh kim Đoài, kim Đoài sinh thuỷ Khảm, sinh sinh không dứt; đó là kho vàng bạc, nước ngự giai, chủ phú quý, đời đời khoa đệ, nhiều của của mẹ goá, gia súc thịnh, con út phát trước rồi tới con trưởng. Phóng vị khác thì nước theo sao mà sinh tai hoạ.
Quý sơn Đinh hướng. Hoàng Tuyền ở Mùi, Khôn. Cửa cát: Đinh, Tốn, Ất, Tân, Thân, Dậu. Phóng thuỷ: Tốn, Bính, Canh, Đinh. Thiên tỉnh bằng phẳng. Giếng ở Thân. Gia súc: Tý Ngọ đều tốt; trâu Càn Tốn, ngựa Tý Ngọ, lợn Thìn Tuất, dê Quý Đinh, gà Giáp Canh. Phá Quân chủ sự, nước chảy sang trái; quỹ nên sâu. Lời giảng: bước một Quý Mùi, bước hai Giáp Thân; cửu tinh bước một Phá Quân, bước hai Tả Phụ; bạch tinh tấc một Nhất Bạch. Hướng Đinh phần nhiều do long Cấn, long Hợi làm: long Cấn phóng Đinh là nước ấn tín, long Hợi phóng Đinh là nước thôi quan, nước cát này nên rót sâu chảy nông. Lại phóng Canh là nước hoạnh tài, chủ giàu sang nhanh; phóng Bính là nước thông minh, sinh người thanh tú, lộc vị cao, nhờ vợ mà giàu; phóng Tốn là nước ngự giai, chủ có quý hầu hàn lâm. Tốn tuy là Lộc Tồn của Thiên quái nhưng là lục tú, cùng Cự Môn một nhà tịnh âm, nên vẫn cát.
Sửu sơn Mùi hướng. Hoàng Tuyền ở Thân, Khôn. Cửa cát: Đinh, Tân, Mùi, Thân, Tỵ. Phóng thuỷ: Tân, Bính, Tốn. Thiên tỉnh rộng tụ nước. Giếng ở Dậu. Gia súc: Mão Dậu đều tốt; trâu Khôn Cấn, ngựa Thìn Tuất, lợn Sửu Mùi, dê Đinh Quý, gà Nhâm Bính. Cự Môn chủ sự, nước chảy sang phải; quỹ nên nông. Lời giảng: bước một Kỷ Mùi, bước hai Canh Thân; cửu tinh Vũ Khúc rồi Phá Quân; bạch tinh tấc một Thất Xích, tấc hai Bát Bạch. Hướng này không hoàn mỹ, phải phóng thuỷ đúng phép mới phát. Sửu Mùi là đất hư……, không được đào thủng, nên làm quỹ nông, phóng Tân rồi chuyển Bính để chứa nguyên khí của Cấn. Bính tuy biến Văn Khúc nhưng nguyên thần thuộc Tham Lang nên không phải trùng cát, hợp tịnh âm vẫn phóng được. Chuyển Tốn gọi là nước trên ngự giai; Tốn lại là kho của Cấn, chủ giàu trước sang sau, hay được của từ tăng đạo.
Cấn sơn Khôn hướng. Hoàng Tuyền ở Canh, Đinh. Cửa cát: Bính, Ngọ, Đinh, Càn, Dậu, Tân. Phóng thuỷ: Khôn, Giáp, Đinh, Càn. Thiên tỉnh sâu phẳng. Giếng ở Thân. Gia súc: Mão Dậu đều tốt; trâu Càn Tốn, ngựa Sửu Mùi, lợn Thìn Tuất, dê Quý Đinh, gà Giáp Canh. Phá Quân chủ sự, nước chảy sang trái; Khôn là vị địa mẫu, không nên rót đọng. Lời giảng: bước một Kỷ Mùi, bước hai Canh Thân; cửu tinh Tham Lang rồi Cự Môn; bạch tinh Bát Bạch, Cửu Tử. Hướng này phần nhiều do long Tý Quý, long Dần Giáp nhập thủ. Phóng Khôn tuy là vị Lộc Tồn nhưng thuần dương, là chính phối của long; phóng Càn tuy là vị Phá Quân nhưng là vợ chồng cùng về một đường. Đinh là con gái út của Khôn, phối với sơn Cấn; chuyển Khôn ra gọi là con theo mẹ, cũng gọi nước trên ngự giai. Tuy phú quý nhưng khó tránh nỗi buồn mẹ goá; nếu vì vết nhỏ này mà bỏ cách phóng thuỷ ấy thì sai.
Dần sơn Thân hướng. Hoàng Tuyền ở Khôn. Cửa cát: Ngọ, Bính, Mùi, Dậu. Phóng thuỷ: Càn, Khôn. Thiên tỉnh rộng sâu tụ nước. Giếng ở Dần. Gia súc: Tý Ngọ đều tốt; trâu Cấn Khôn, ngựa Thìn Tuất, lợn Sửu Mùi, dê Ất Tân, gà Nhâm Bính. Vũ Khúc chủ sự, nước chảy sang trái; Thân là vị trường sinh, nên rót đọng, không nên cho chảy. Lời giảng: bước một Mậu Thân, bước hai Kỷ Dậu; cửu tinh Văn Khúc rồi Liêm Trinh; bạch tinh Cửu Tử, Nhất Bạch. Hướng Thân phần nhiều do long Giáp Ất. Bước đầu lấy long làm chủ: long Giáp nhập thủ thì bước đầu phóng Càn để phối, rồi chuyển Khôn, Khôn lại chuyển Càn, âm dương đều, việc người hoà thuận. Đó là tịnh dương về một đường, không câu nệ sao hướng. Hai sao này là nước ngự giai, ấn tín, chủ tuổi trẻ văn chương, được hoạnh tài. Vị khác không được phóng, sai thì có hoạ.
Giáp sơn Canh hướng. Hoàng Tuyền ở Khôn, Thân. Cửa cát: Ngọ, Nhâm, Thân. Phóng thuỷ: Càn, Đinh, Tân, Canh. Minh đường rộng phẳng. Giếng: long Đông Bắc, Tây Bắc đào ở Tỵ; long Đông Nam, Tây Nam đào ở Dậu. Gia súc: Tý Ngọ đều tốt; trâu Cấn Khôn, ngựa Thìn Tuất, lợn Sửu Mùi, dê Ất Tân, gà Nhâm Bính. Phá Quân chủ sự, nước chảy sang trái; nước Canh nên rót nên chảy. Lời giảng: bước một Giáp Thân, bước hai Ất Dậu; cửu tinh Lộc Tồn rồi Văn Khúc; bạch tinh Lục Bạch. Hướng Canh phần nhiều do long Cấn. Phóng Canh trước, Vũ Khúc chủ, lại hợp nước hoạnh tài của long Cấn. Chuyển Tân là vị vàng bạc, chủ phát tài; chuyển Đinh có sao Nam Cực chiếu; lại chuyển Càn chảy vào đại thần. Càn vốn không cùng nhà tịnh âm, nhưng có Bật tinh chủ nên tuy không trùng cát vẫn phóng được, lại hợp thuyết tiểu thần chảy vào đại thần. Làm theo kiểu này, nếu sơn thuỷ hợp cục thì đủ năm phúc.
Mão sơn Dậu hướng. Hoàng Tuyền ở Càn, Khôn. Cửa cát: Dậu, Đinh, Tý. Phóng thuỷ: Canh, Tân. Thiên tỉnh nên sâu tụ nước. Giếng ở Dần. Gia súc: Mão Dậu đều tốt; trâu Càn Tốn, ngựa Sửu Mùi, lợn Thìn Tuất, dê Đinh Quý, gà Giáp Canh. Cự Môn chủ sự, nước chảy sang phải; nước Dậu không được phóng nguyên thần, nước thẳng thì nên chảy rót nối nhau. Lời giảng: bước một Kỷ Dậu, bước hai Canh Tuất; cửu tinh Liêm Trinh rồi Vũ Khúc; bạch tinh Tam Bích. Hướng Dậu phần nhiều do long Cấn. Bước đầu nước Tân là nước vàng bạc, sau phóng Canh là hoạnh tài; quanh co chảy rót như thế lại hợp tịnh âm, cửu tinh trùng cát, chủ phát phúc rất nhanh, giàu trước sang sau, người nhiều trung hiếu. Vị khác không được phóng.
Ất sơn Tân hướng. Hoàng Tuyền ở Tuất, Càn. Cửa cát: Đinh, Nhâm, Tý, Mùi. Phóng thuỷ: Tân, Canh. Thiên tỉnh bằng phẳng. Giếng ở Thân. Gia súc: Mão Dậu đều tốt; trâu Càn Tốn, ngựa Sửu Mùi, lợn Thìn Tuất, dê Đinh Quý, gà Giáp Canh. Liêm Trinh chủ sự, nước chảy sang trái; nước Tân nên rót nên chảy. Lời giảng: bước một Ất Dậu, bước hai Bính Tuất; cửu tinh Tả Phụ rồi Hữu Bật; bạch tinh Nhị Hắc, Tam Bích. Hướng Tân phần nhiều do long Mão, long Tốn. Bước đầu phóng Tân là vị tài bạch, phóng tiếp Canh cũng vậy; nước này nên chảy nên rót, đều hợp vị trùng cát, âm dương không lẫn. Theo số bước ấy thì phát phúc càng xa, người thanh tú, khoa giáp không dứt, quý đến cả nhà gái, vàng bạc chất đầy.
Thìn sơn Tuất hướng. Hoàng Tuyền ở Càn. Cửa cát: Càn, Thân, Dậu, Tý. Phóng thuỷ: Khôn, Nhâm, Quý. Thiên tỉnh nên sâu tụ nước. Giếng ở Thân. Gia súc: Tý Ngọ tốt; trâu Cấn Khôn, ngựa Thìn Tuất, lợn Sửu Mùi, dê Ất Tân, gà Nhâm Bính. Vũ Khúc chủ sự, nước chảy sang trái; Tuất là nước kho, không nên phóng nguyên thần, nên rót nông. Lời giảng: bước một Mậu Tuất, bước hai Kỷ Hợi; cửu tinh Phá Quân rồi Tả Phụ; bạch tinh Nhất Bạch, Nhị Hắc. Hướng Tuất phần nhiều do long Ất. Phóng Quý trước là nước vàng bạc; sau phóng Khôn là nước bản nguyên, nên rót rồi mới chảy; không phải long Ất thì không được. Hướng Thìn Tuất là bất đắc dĩ mới làm, phải theo phép mà khống chế; tuy khỏi hung hoạ cũng chỉ ấm no một thời, về sau ắt bại tuyệt.
Tốn sơn Càn hướng. Hoàng Tuyền ở Tân, Nhâm, Càn. Cửa cát: Quý, Tý, Hợi, Khôn. Phóng thuỷ: Khôn, Càn. Thiên tỉnh rộng sâu tụ nước. Giếng ở Mão. Gia súc: Tý Ngọ đều tốt; trâu Cấn Khôn, ngựa Thìn Tuất, lợn Sửu Mùi, dê Ất Tân, gà Nhâm Bính. Tham Lang chủ sự, nước chảy sang trái hay phải đều tốt; nước Càn nên rót nên chảy. Lời giảng: bước một Mậu Tuất, bước hai Kỷ Hợi; cửu tinh Cự Môn rồi Lộc Tồn; bạch tinh Tứ Lục, Ngũ Hoàng. Hướng Càn phần nhiều do long Ất Thìn nhập thủ. Bước đầu phóng Càn hợp Vũ Khúc, sau phóng Khôn hợp Cự Môn, gọi là bước chảy ngự giai, chủ quý; Càn Khôn là vợ chồng đối nhau, không lẫn. Nhưng long Ất Thìn hèn, làm thế cũng chỉ quý nhỏ, giàu đục một hai đời; muốn lâu dài thì không chắc.
Tỵ sơn Hợi hướng. Hoàng Tuyền ở Càn, Nhâm. Cửa cát: Tý, Nhâm, Sửu, Hợi, Dậu. Phóng thuỷ: Cấn, Canh, Tân. Thiên tỉnh nên rộng sâu. Giếng: long Đông Bắc, Đông Nam đào ở Tỵ; long Tây Bắc, Tây Nam đào ở Dậu. Gia súc: Mão Dậu đều tốt; trâu Càn Tốn, ngựa Sửu Mùi, lợn Thìn Tuất, dê Quý Đinh, gà Giáp Canh. Cự Môn chủ sự, nước chảy sang phải. Lời giảng: bước một Kỷ Hợi, bước hai Canh Tý; cửu tinh Vũ Khúc rồi Phá Quân; bạch tinh Thất Xích, Bát Bạch. Hướng Hợi phần nhiều do long Bính, long Tốn. Bước đầu phóng Tân, Tân phối với Tốn, chủ ra người tài hàn uyển; Canh là hoạnh tài của Bính, tài bạch của Tốn; Cấn là thôi quan của Tốn, nguyên khí của Bính. Phóng theo kiểu này nối nhau mà đi thì ra đại quý, giàu nhanh, đời đời không dứt, phát nhiều ở phòng trưởng và phòng út, phòng giữa bình thường. Nước Hợi không được phóng.
Thiên Phụ quái: sao nào quản phương nào – 天父卦
Gốc của cả quyển sáu là bảng Thiên Phụ quái. Tám quẻ được gán chín sao theo lối nạp giáp: Đoài nạp Đinh, Tỵ, Sửu là Tham Lang; Chấn nạp Canh, Hợi, Mùi là Cự Môn; Cấn nạp Bính là Vũ Khúc; Càn nạp Giáp là Phụ Bật; Khôn Ất là Lộc Tồn, Khảm Quý Thân Thìn là Văn Khúc, Tốn Tân là Liêm Trinh, Ly Nhâm Dần Tuất là Phá Quân. Khi dùng cho một sơn cụ thể, sách đặt sao của sơn ấy vào trung cung rồi bay thuận theo Lạc Thư, như ví dụ sơn Giáp ở hình trên. Nước chỉ được phóng ở thiên can, và chỉ nên rơi vào năm sao cát.

Bên cạnh vòng sao, mỗi bước mương còn được gán một sao “cửu tinh quản bước” và mỗi tấc sâu được gán một “bạch tinh”. Như Nhâm sơn: bước một Văn Khúc, bước hai Liêm Trinh; tấc một Cửu Tử, tấc hai Nhất Bạch. Gặp bước hung thì thêm bớt thước cho tới bước cát.
Đo bước, quỹ nước và sát đâm mệnh – 步數 · 水櫃 · 撞命殺
Phép đo của sách khá cụ thể. Bước đầu 6 thước nhỏ, bằng 4 thước 8 tấc thước thợ thời ấy; bước hai 7 thước (5 thước 6 tấc), bước ba 8 thước (6 thước 4 tấc). Quỹ nước (chỗ chứa nước đầu mương) lấy số theo quan hệ ngũ hành giữa sơn ngồi và nước: sơn khắc xuất làm tài dùng số hai, bảy; sinh nhập dùng bốn, chín; riêng sơn Canh sinh xuất dùng một, sáu.

Điều cấm quan trọng nhất là “sát đâm mệnh”: đếm bước theo lục thập hoa giáp từ can chi của hướng, chỗ mương gấp khúc mà rơi đúng can chi tuổi người trong nhà thì đại hung, phải đổi độ dài bước để tránh. Hướng thiên can thì đếm theo can xung (Nhâm sơn bước đầu Nhâm Ngọ), hướng địa chi thì địa chi giữ nguyên (Tý sơn bước đầu Bính Ngọ).

Mười hai sơn từ Nhâm đến Tỵ – 二十四山放水圖
Mỗi trang hình của sách cho đủ một bộ thông số dương trạch: Hoàng Tuyền sát (cấm mở cửa, phóng thuỷ, đặt cối giã), phương cửa ngõ cát, phương phóng thuỷ cát, thiên tỉnh nên sâu hay phẳng, phương đào giếng, phương chuồng trâu, ngựa, lợn, dê, gà, sao chủ sự và chiều nước. Bảng dưới gom lại mười hai sơn đầu.

Lời giảng mỗi sơn luôn bắt đầu từ long nhập thủ: cùng một hướng nhưng long khác thì nước mang nghĩa khác. Hướng Bính, long Hợi thì nước Bính là nước thông minh, long Cấn thì là nước thôi quan. Sách cũng nói thẳng các hướng kém: Thìn Tuất là “bất đắc dĩ”, chỉ ấm no một thời; Tốn Càn với long Ất Thìn chỉ quý nhỏ một hai đời.


Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花論
Quyển sáu cho thấy dương trạch đời Minh coi nước trong nhà quan trọng như nước ngoài huyệt: mương thoát nước sân, rãnh thiên tỉnh, giếng, ao đều được đo bằng thước, đếm bằng bước, gán sao. Phần thông số như Hoàng Tuyền, phương cửa, phương giếng có thể tra ngay; phần “cửu tinh quản bước”, “bạch tinh mỗi tấc” là thủ pháp, đọc cho biết nguyên lý chứ không nên áp máy móc khi chưa xác định đúng long, đúng hướng.
Với nhà ở hôm nay, Thầy Vũ Giới thường áp phần này vào ba việc: chọn chỗ đặt hố ga, ống thoát nước chính; chọn chỗ hồ cá, bể nước, giếng khoan; và tránh mở cửa, đặt máy bơm, máy giặt ở phương Hoàng Tuyền của hướng nhà. Nước phải có chỗ tụ trước (thiên tỉnh, sân) rồi mới thoát ra đúng cung.



Tóm lại – 總結: Quyển sáu của Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết dạy minh đường phóng thuỷ theo Thiên Phụ quái: sao của sơn vào trung cung bay thuận, nước chỉ phóng ở thiên can và rơi vào Tham, Cự, Vũ, Phụ, Bật. Mương đi từng bước 6, 7, 8 thước nhỏ, quỹ nước lấy số theo sinh khắc với sơn ngồi, chỗ gấp khúc tránh tuổi người trong nhà. Mười hai sơn từ Nhâm đến Tỵ mỗi sơn có Hoàng Tuyền, phương cửa, phương phóng thuỷ, giếng, chuồng gia súc riêng, và lời giảng luôn xét theo long nhập thủ.
Bài sau: Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (28): Phóng thuỷ mười hai sơn từ Bính đến Hợi và tạp luận ngũ hành.
Bài trước: Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (26): Hai mươi bốn kiểu nhà không hợp cách còn lại và cách sửa.
Nguồn: Tinh khắc biên tập Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (精刻編集陽宅真傳秘訣), quyển sáu, Minh đường phóng thuỷ khởi lệ diệu quyết, Khởi thuỷ quỹ xích thốn pháp và mười hai sơn đầu của Nhị thập tứ sơn phóng thuỷ đồ (bản khắc đời Minh, khoảng 1599; sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; chữ chú trong vòng sao chỉ ghi tóm lược; vài chữ mờ để “……”. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo hướng nhà và xác định cửa, rãnh thoát nước nằm ở sơn nào.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ sân, thiên tỉnh, đường mương thoát nước và giếng trên mặt bằng.
- Lập Cục Pháp: lập cục dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (26): Hai mươi bốn kiểu nhà không hợp cách còn lại và cách sửa
- Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (23): Hai mươi bốn hướng phân kim toạ độ
- Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (24): Nhà mẫu năm hành
- Kệ sách Tam Hợp trong Kho Sách Quý
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Bảng phương cát của từng sơn là phần Thư. Xác định đúng long nhập thủ, đặt quỹ nước và đếm bước mương trên mặt bằng thật, tránh tuổi người trong nhà là phần Tâm và Nhãn, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Thiên Phụ quái trong phóng thuỷ là gì? – 天父卦
Là bảng gán chín sao cho tám quẻ theo nạp giáp, lấy Càn làm chủ. Khi dùng, đặt sao của sơn ngồi vào trung cung rồi bay thuận chín cung; nước chỉ phóng ở thiên can, rơi vào Tham Lang, Cự Môn, Vũ Khúc, Tả Phụ, Hữu Bật là cát.
“Sát đâm mệnh” khi làm mương nước là gì? – 撞命殺
Mương đi từng bước, mỗi bước ứng một can chi tính từ hướng nhà. Chỗ mương gấp khúc mà rơi đúng can chi tuổi người trong nhà gọi là sát đâm mệnh, chủ đại hung; phải đổi độ dài bước để tránh.
Nhà Nhâm sơn Bính hướng nên phóng thuỷ ở đâu? – 壬山丙向
Sách cho phóng thuỷ ra Bính, Đinh; cửa ngõ cát ở Bính, Giáp, Canh, Đinh, Ất; kỵ Hoàng Tuyền ở Thìn, Tốn, Ngọ, Khôn; giếng đào ở Dần.
Một bước mương dài bao nhiêu? – 步數
Bước đầu 6 thước nhỏ, bằng 4 thước 8 tấc thước thợ; bước hai 7 thước (5 thước 6 tấc); bước ba 8 thước (6 thước 4 tấc); các bước sau theo lệ ấy, gặp sao hung thì thêm bớt thước.
Hướng Thìn Tuất phóng thuỷ có tốt không? – 辰戌
Sách nói hướng Thìn Tuất là bất đắc dĩ mới làm; phóng Quý rồi Khôn đúng phép thì khỏi hung hoạ nhưng chỉ ấm no một thời, về sau ắt bại tuyệt.









