Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết
陽宅真傳秘訣 (二十四山放水圖 · 襍論陰陽妙用 · 五行妙用)
Tác giả: Lý Bang Tường 李邦祥 (hiệu Hạc Tùng 鶴松, Lý Điền sơn nhân 理田山人, người Vụ Nguyên, Huy Châu, đời Minh) biên tập · em Lý Dung Vũ 李容宇, Lý Ứng Dụ 李應裕 hiệu chính · con Lý Hy Thánh 李希聖, Lý Triều Thánh 李朝聖 khắc in
Bản gốc: Tinh khắc biên tập Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết 精刻編集陽宅真傳秘訣, bản khắc đời Minh, tựa Vạn Lịch Mậu Tuất (1598), in khoảng Vạn Lịch 27 (1599); có tựa của Du Ứng Càn 游應乾.
Bài 27 đã đọc phép khởi lệ phóng thuỷ và mười hai sơn từ Nhâm đến Tỵ. Bài thứ hai mươi tám, cũng là bài cuối của Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết, đọc nốt mười hai sơn từ Bính đến Hợi, rồi đến đoạn tạp luận âm dương diệu dụng và ngũ hành diệu dụng khép lại cả bộ, trước dòng in “Vạn Lịch năm Kỷ Hợi, tháng cuối xuân, Hoành Viễn đường Hùng Vân Tân khắc in”.
Trả lời nhanh: Theo Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết, mười hai sơn từ Bính đến Hợi mỗi sơn có phương Hoàng Tuyền cấm mở cửa, phóng thuỷ; ví dụ nhà Ngọ sơn Tý hướng kỵ Càn, Cấn, nên phóng thuỷ ra Càn, Giáp, Nhâm; nhà Dậu sơn Mão hướng kỵ Tốn, Tỵ, nên phóng ra Tốn, Bính, Cấn. Hướng Thìn Tuất và Thân Dần bị coi là kém, chỉ được ấm no. Phần tạp luận phân tám phép ngũ hành, mỗi phép dùng cho một việc: chính ngũ hành luận long khí, bát quái ngũ hành luận cục và tiêu thuỷ, Hồng Phạm luận sơn ngồi, song sơn tam hợp luận lập hướng thu thuỷ, Huyền Không luận hướng thu thuỷ, nạp âm luận phân kim, Hồn Thiên luận phân độ, tinh tú luận quan cục. Mọi phép chung một điều: không để khách khắc chủ.
Nguyên văn – 原文
Chép theo bản khắc quyển sáu: mười hai sơn sau của Nhị thập tứ sơn phóng thuỷ đồ, phần Tạp luận âm dương diệu dụng, Ngũ hành diệu dụng và dòng in cuối sách. Chữ khó đọc để “……”.
丙山壬向(圖):黃泉殺乾癸上,不宜開門路、放水、碓磨。門路吉方:艮、亥、寅、子。放水吉方:壬、癸。明堂天井平坦吉。穿井吉方:申。六畜吉方:卯酉俱吉;牛乾巽,馬丑未,猪辰戌,羊癸丁,雞甲庚。破軍主事,右水倒左。(圖注:壬水宜行宜注。)
丙山壬向,初一步起丙子,二步丁丑。九星一步貪狼,二步巨門。白星一寸八白。凡壬向多是離龍作之。初放癸水,是巨門之位;再放壬水,是貪狼位,又係離之元氣;而癸又為離龍金銀之水,多主富。如此相續曲折而行,且主夫婦同諧,人事忻懽,為其水火既濟,陰陽交配之故。如放他水,決不能如此之美。乾水亦可放,雖是黃泉,乃御堦,亦吉也。
午山子向(圖):黃泉殺乾艮上,不宜開門路、放水、碓磨。門路吉方:丑、甲、戌。放水吉方:乾、甲、壬。明堂天井寬深吉。穿井吉方:甲。六畜吉方:子午俱吉;牛艮坤,馬辰戌,猪丑未,羊乙辛,雞壬丙。武曲主事,右水倒左吉。
午山子向,初一步起丙子,二步丁丑。九星一步起文曲,一步廉貞。白星一寸九紫。凡子向或坤龍或離龍作之。離龍則是氣冲腦散,縱山水奇巧,為福亦輕。初放壬水,為坤之印信,主長子多財福。又放甲水,乃坤之催官,主文章官貴。又放乾水,與坤龍相配,如此則陰陽和而萬物生,人事沛然。況乾為坤之御堦,主門閭光耀。若不合式,豈能效驗也。
丁山癸向(圖):黃泉殺乾艮上,不宜開門路、放水、碓磨。門路吉方:丑、癸、乙、卯、壬。放水吉方:乾、甲、癸。明堂天井宜平坦吉。穿井吉方:申。六畜吉方:卯酉俱吉;牛乾巽,馬丑未,猪辰戌,羊丁癸,雞甲庚。廉貞主事,右水倒左吉。(圖注:癸水宜行宜注。)
丁山癸向,初一步起丁丑,二步戊寅。九星一步起武曲,二步破軍。白星一寸七赤,二寸八白。凡癸向或是離龍作之。初步放癸水,為坤龍金銀水,午龍亦然,於星為武曲。放甲,為坤龍之催官,午龍之財帛。再放乾水,乃為催官御堦水,居其巨門之位,故主子孫聰明,文章科甲,清白傳家。但要山水奇秀,則此應驗不虛;如山水不如,福雖輕,亦不至禍。若放水一差,則禍福相關,不可不慎。
未山丑向(圖):黃泉殺癸艮上,不宜放水、開門路、碓磨。門路吉方:卯、艮、乾。放水吉方:艮、壬、乙。明堂深寬注水吉。穿井吉方:卯。六畜吉方:卯酉俱吉;牛乾巽,馬丑未,猪辰戌,羊丁癸,雞甲庚。巨門主事,左水倒右吉。(圖注:丑水宜深注。)
未山丑向,初一步起己丑,二步庚寅。九星一步起廉貞,二步武曲。白星一寸三碧,二寸四綠。凡丑向放水難合淨陰,故以天卦加盤向而取之。即此初放乙水,得左輔之星;再放壬水,得武曲之星。如或有丁龍而作之,但此向者僅得溫飽,主出僧道、寡婦權家。然壬乙之水非合淨陰,以其有三吉臨之故,放此水,但不能成大事業耳。外艮水出口大吉。
坤山艮向(圖):黃泉殺甲癸上,不宜開門路、放水、碓磨。門路吉方:乾、丑、艮。放水吉方:艮、辛、巽。明堂天井平坦吉。穿井吉方:東北東南龍寅,西北西南龍申。六畜吉方:卯酉俱吉;牛乾巽,馬丑未,猪辰戌,羊癸丁,雞甲庚。廉貞主事,右水倒左吉。
坤山艮向,初一步起己丑,二步庚寅。九星一步起左輔,二步右弼。白星一寸起二黑,二寸三碧。凡艮向多是丁龍入首。初步放艮,乃催官水,合武曲星;次放巽,御堦水;又轉艮,巨門武曲相更;又放辛水配巽,而辛主文秀,巽主科第,故所係出于催官之艮水。但如此式而行注,主科甲蟬聯,家無白丁,財帛廣蓄,男已內榮,女仍外貴,因放辛水之功。若山水明秀,富貴可立而得也。如或有差,則福減矣。
申山寅向(圖):黃泉殺艮上,不宜開門路、放水、碓磨。門路吉方:亥、子、癸、寅、巽。放水吉方:壬、乙、癸、乙。明堂寬深聚水吉。穿井吉方:申。六畜吉方:子午俱吉;牛坤艮,馬辰戌,猪丑未,羊乙辛,雞壬丙。武曲主事,右水倒左吉。(圖注:寅水不可放元辰。)
申山寅向,初一步起戊寅,二步己卯。九星一步起破軍,二步左輔。白星一寸一白,二寸二黑。凡寅向多是坤龍作之。初放乙水,乃貪狼之位,又乙配坤;再放癸水,乃坤龍催官金銀之水;轉乙放壬,從左輔而出,壬為印信之水。然此相接依式而去,不過衣食溫飽而已,寡母傳家,為富不義。大抵此向縱然山水明秀,不過如此。
庚山甲向(圖):黃泉殺艮巽上,不宜開門路、放水、碓磨。門路吉方:子、癸、艮、甲。放水吉方:壬、乙。明堂平坦吉。穿井吉方:卯。六畜吉方:卯酉俱吉;牛乾巽,馬丑未,猪辰戌,羊癸丁,雞甲庚。廉貞主事,右水倒左吉。
庚山甲向,初一步起庚寅,二步辛卯。九星一步廉貞,二步武曲。白星一寸起三碧,二寸四綠。凡甲向多是坤申龍入首。初步放乙水,乙與坤配,又得左輔主之;再放壬水,為坤印信,得武曲主之,主進田產,人丁大旺。但此水陰多陽少,致損。放陽而旺於陰,或富貴恐艱於子,若貧窮反以旺人。有此不均之咎,在智者推而用之。若得乾水一步,為全美矣。
酉山卯向(圖):黃泉殺巽巳上,不宜開門路、放水、碓磨。門路吉方:子、艮、卯、辰、乙。放水吉方:巽、丙、艮。明堂寬深聚水吉。穿井吉方:巳。六畜吉方:卯酉俱吉;牛乾巽,馬丑未,猪辰戌,羊癸丁,雞甲庚。巨門主事,左水倒右吉。(圖注:卯乃四旺之位,宜注不宜行。)
酉山卯向,初一步起己卯,二步庚辰。九星一步起武曲,二步破軍。白星一寸七赤,二寸八白。凡酉山卯向多是庚龍作之,主有鼓盆之嘆;辛龍作之,主文學威武。初步放艮水,乃迎財催官之水,主加官進祿,財產增多。雖不合其重吉,然其元是貪狼之位,故此為吉。次放丙,論斷與艮同。再放巽水出口,乃是御堦水,又且重吉之位,主長生貴子,名播王庭,威振塞閫;若砂水不奇,亦主雄伯鄉都。
辛山乙向(圖):黃泉殺辰巽上,不宜開門路、放水、碓磨。門路吉方:癸、卯、丑。放水吉方:艮、癸、丙、乙。明堂平坦吉。穿井吉方:卯。六畜吉方:子午俱吉;牛艮坤,馬辰戌,猪丑未,羊乙辛,雞壬丙。祿存主事,左水倒右吉。(圖注:乙水宜注宜行,不便不放亦可。)
辛山乙向,一步起辛卯,二步壬辰。九星一步起巨門,二步祿存。白星一寸四綠,二寸五黃。凡乙向多是乾龍作之。放乙,為聰明水,又得巨門星照之,主二房先進,六畜,後生貴子。次放丙水,雖非淨陰一家,用天父卦左輔星照之,主小房先招橫財,久遠富貴。次放艮水出口,又得左輔星照之,合流大神之說。如不然,甲水出口亦可。大抵此家之水發福易而退敗亦易,必須放水得法,控制有道,方可回此造化。
戌山辰向(圖):黃泉殺巽巳上,不宜開門路、放水、碓磨。門路吉方:辰、丙、未、丑、午。放水吉方:甲、乙。明堂寬深聚水吉。穿井吉方:東北東南龍寅,西北西南龍巳。六畜吉方:子午俱吉;牛艮坤,馬辰戌,猪丑未,羊乙辛,雞壬丙。武曲主事,右水倒左吉。(圖注:辰乃四庫,不可放元辰。)
戌山辰向,初一步起戊辰,二步己巳。九星一步起文曲,二步廉貞。白星一寸九紫,二寸一白。凡辰向多是乾龍作之。初放乙,合聰明水,然不合星吉,乃淨陽一家,不以此為忌。次放甲水,合左輔星,又是淨陽。但此山向天羅地網之鄉,貴人不臨之地,縱作合法,不過一時富足,暫發牛田而已,日後貧窮不免。
乾山巽向(圖):黃泉殺巳丙辰上,不宜開門路、放水、碓磨。門路吉方:巽、艮、卯、坤。放水吉方:巽、艮、丁。明堂天井平坦吉。穿井吉方:巳。六畜吉方:子午俱吉;牛艮坤,馬辰戌,猪丑未,羊乙辛,雞壬丙。破軍主事,右水倒左吉。
乾山巽向,初一步起戊辰,二步己巳。九星一步起祿存,二步文曲。白星一寸六白,二寸七赤。凡巽向多是亥辛龍作之。初步放丁,乃亥之催官,辛之迎財,主爵高祿厚,田連阡陌。次放艮水,議與前同。從辛出口,巽為亥辛龍之御堦水,主長中子先富後貴。大抵此向若得辛龍正氣,或文筆峰高,巽水潮流,主出翰林;亥龍若向面完固,砂水精奇,主人丁大旺,科甲不替;更因親得利,多生美女,常招貴婿。但依此局放水,佈例有如此應驗;若行注有差,則無此全福。
亥山巳向(圖):黃泉殺辰巽上,不宜開門路、放水、碓磨。門路吉方:巳、丙、卯、丁。放水吉方:巽、丙、丁。明堂寬深注水吉。穿井吉方:東北東南龍卯,西南西北龍寅。六畜吉方:卯酉俱吉;牛乾巽,馬丑未,猪辰戌,羊癸丁,雞甲庚。巨門主事,左水倒右吉。(圖注:巳乃四生之位,不宜放元辰。)
亥山巳向,初一步起己巳,二步庚午。九星一步起廉貞,二步武曲。白星一寸三碧,二寸四綠。凡巳向多是辛龍作之,或亥而作者。然亥龍則是氣冲腦散,固是淨陰,則為不忌。初步放丁水,不合重吉,乃是南極照臨之方,此水則多主壽。次放乙水亦可。丙水出口,小神流入中神,聽人活變。丙水亦不合重吉,但其丙水乃……文之水,放之永無災咎,而且因妻致富。轉巽出口,乃為亥龍御堦,辛龍正配,主出聰明才子,職位高遷。然范越鳳放水之法,皆主於淨陰淨陽之理,以天卦加盤以為權變之法,在智者用之,不可毫釐有差。如或有失,則噬臍無及矣。
襍論陰陽妙用
淨陰淨陽論龍立向長水,一陰一陽論山立配,分陰分陽論局定位,真陰真陽論理之正,先天陰陽論理氣,後天陰陽論方位。
五行妙用
正五行論龍氣五穴推運:即乾兌庚辛申金,亥壬子癸水,丙丁巳午火,甲乙寅同震巽木,戊己辰戌丑未土是也。
八卦五行論局收砂消水:即乾甲兌丁巳丑金,震庚亥未巽辛木,艮丙坤乙土,坎癸申辰水,離壬寅戌火是也。
洪範五行論坐山墓運:即甲寅辰巽大江水,戌坎申辛水一同,艮震巳宮原屬木,離壬丙乙火為宗,兌丁乾亥金生處,丑癸坤庚未土宮。
雙山五行論立向收水:即乾甲丁亥卯未木局,坤壬乙申子辰水局,艮丙辛寅午戌火局,巽庚癸巳酉丑金局。聯珠三合,收生放墓出此。
玄空五行論向收水:即丙丁乙酉火,乾坤卯午金,亥癸艮甲木,戌庚丑未土,巽巳寅申辰壬子水。收生旺,放死墓。
納音五行論分金布氣乘氣:即甲子乙丑海中金之類。收生旺,避尅制。
渾天五行論分度配氣:即甲子水,甲寅……午火,壬申金之類。考財官父兄子。
星宿五行論官局:即室火、奎木、牛金、女土之類。
已上五行,從盤內十二支辰、二十四方位,以至三百六十五度,俱不可使用尅體自行。龍以至入首、坐穴、砂水、分金、立向等,俱不可使客尅主,宜細審之。
精刻編集陽宅真傳秘訣終
萬曆己亥歲季春月 宏遠堂熊雲濱梓行

Bản dịch – 譯文
Bính sơn Nhâm hướng. Hoàng Tuyền ở Càn, Quý: không nên mở cửa ngõ, phóng thuỷ, đặt cối giã. Cửa cát: Cấn, Hợi, Dần, Tý. Phóng thuỷ: Nhâm, Quý. Thiên tỉnh bằng phẳng. Giếng ở Thân. Gia súc: Mão Dậu đều tốt; trâu Càn Tốn, ngựa Sửu Mùi, lợn Thìn Tuất, dê Quý Đinh, gà Giáp Canh. Phá Quân chủ sự, nước chảy sang trái; nước Nhâm nên chảy nên rót. Lời giảng: bước một Bính Tý, bước hai Đinh Sửu; cửu tinh Tham Lang rồi Cự Môn; bạch tinh Bát Bạch. Hướng Nhâm phần nhiều do long Ly làm. Phóng Quý trước là vị Cự Môn; sau phóng Nhâm là vị Tham Lang, lại là nguyên khí của Ly; Quý cũng là nước vàng bạc của long Ly, chủ giàu. Nối nhau quanh co mà đi thì vợ chồng hoà hợp, việc người vui vẻ, vì thuỷ hoả ký tế, âm dương giao phối. Phóng nước khác thì không đẹp bằng. Nước Càn cũng phóng được: tuy là Hoàng Tuyền nhưng là ngự giai, cũng tốt.
Ngọ sơn Tý hướng. Hoàng Tuyền ở Càn, Cấn. Cửa cát: Sửu, Giáp, Tuất. Phóng thuỷ: Càn, Giáp, Nhâm. Thiên tỉnh rộng sâu. Giếng ở Giáp. Gia súc: Tý Ngọ đều tốt; trâu Cấn Khôn, ngựa Thìn Tuất, lợn Sửu Mùi, dê Ất Tân, gà Nhâm Bính. Vũ Khúc chủ sự, nước chảy sang trái. Lời giảng: bước một Bính Tý, bước hai Đinh Sửu; cửu tinh Văn Khúc, Liêm Trinh; bạch tinh Cửu Tử. Hướng Tý do long Khôn hay long Ly làm; long Ly thì khí xung đầu tán, dù sơn thuỷ kỳ xảo cũng phúc nhẹ. Phóng Nhâm trước là ấn tín của Khôn, chủ con trưởng nhiều tài phúc; phóng Giáp là thôi quan của Khôn, chủ văn chương quan quý; lại phóng Càn phối với long Khôn, âm dương hoà thì muôn vật sinh, việc người dồi dào. Càn lại là ngự giai của Khôn, chủ cửa nhà rạng rỡ. Không hợp kiểu thì sao có ứng nghiệm.
Đinh sơn Quý hướng. Hoàng Tuyền ở Càn, Cấn. Cửa cát: Sửu, Quý, Ất, Mão, Nhâm. Phóng thuỷ: Càn, Giáp, Quý. Thiên tỉnh nên bằng phẳng. Giếng ở Thân. Gia súc: Mão Dậu đều tốt; trâu Càn Tốn, ngựa Sửu Mùi, lợn Thìn Tuất, dê Đinh Quý, gà Giáp Canh. Liêm Trinh chủ sự, nước chảy sang trái; nước Quý nên chảy nên rót. Lời giảng: bước một Đinh Sửu, bước hai Mậu Dần; cửu tinh Vũ Khúc rồi Phá Quân; bạch tinh Thất Xích, Bát Bạch. Hướng Quý phần nhiều do long Ly. Phóng Quý trước là nước vàng bạc của long Khôn, long Ngọ cũng vậy, về sao là Vũ Khúc; phóng Giáp là thôi quan của long Khôn, tài bạch của long Ngọ; lại phóng Càn là nước thôi quan ngự giai, ở vị Cự Môn, nên con cháu thông minh, văn chương khoa giáp, nhà thanh bạch. Sơn thuỷ kỳ tú thì ứng nghiệm không sai; sơn thuỷ kém thì phúc nhẹ nhưng không đến hoạ. Phóng thuỷ sai một chút là hoạ phúc liền nhau, không thể không cẩn thận.
Mùi sơn Sửu hướng. Hoàng Tuyền ở Quý, Cấn. Cửa cát: Mão, Cấn, Càn. Phóng thuỷ: Cấn, Nhâm, Ất. Minh đường sâu rộng rót nước. Giếng ở Mão. Gia súc: Mão Dậu đều tốt; trâu Càn Tốn, ngựa Sửu Mùi, lợn Thìn Tuất, dê Đinh Quý, gà Giáp Canh. Cự Môn chủ sự, nước chảy sang phải; nước Sửu nên rót sâu. Lời giảng: bước một Kỷ Sửu, bước hai Canh Dần; cửu tinh Liêm Trinh rồi Vũ Khúc; bạch tinh Tam Bích, Tứ Lục. Hướng Sửu phóng thuỷ khó hợp tịnh âm, nên lấy Thiên quái gia bàn hướng mà chọn: phóng Ất trước được sao Tả Phụ, sau phóng Nhâm được Vũ Khúc. Nếu có long Đinh làm hướng này cũng chỉ ấm no, chủ ra tăng đạo, quả phụ cầm quyền nhà. Nước Nhâm, Ất không hợp tịnh âm nhưng có ba sao cát chiếu nên vẫn phóng, chỉ không làm nên sự nghiệp lớn. Nước Cấn ra cửa ngoài thì đại cát.
Khôn sơn Cấn hướng. Hoàng Tuyền ở Giáp, Quý. Cửa cát: Càn, Sửu, Cấn. Phóng thuỷ: Cấn, Tân, Tốn. Thiên tỉnh bằng phẳng. Giếng: long Đông Bắc, Đông Nam đào ở Dần; long Tây Bắc, Tây Nam đào ở Thân. Gia súc: Mão Dậu đều tốt; trâu Càn Tốn, ngựa Sửu Mùi, lợn Thìn Tuất, dê Quý Đinh, gà Giáp Canh. Liêm Trinh chủ sự, nước chảy sang trái. Lời giảng: bước một Kỷ Sửu, bước hai Canh Dần; cửu tinh Tả Phụ rồi Hữu Bật; bạch tinh Nhị Hắc, Tam Bích. Hướng Cấn phần nhiều do long Đinh nhập thủ. Phóng Cấn trước là nước thôi quan, hợp Vũ Khúc; sau phóng Tốn là nước ngự giai; lại chuyển Cấn, Cự Môn Vũ Khúc thay nhau; lại phóng Tân phối với Tốn: Tân chủ văn tú, Tốn chủ khoa đệ, đều từ nước thôi quan Cấn mà ra. Chảy rót theo kiểu ấy thì khoa giáp nối nhau, nhà không người áo trắng, của chất đầy, trai vinh trong nhà, gái quý nhà chồng, đều nhờ công phóng nước Tân. Sơn thuỷ minh tú thì phú quý đứng ngay; sai thì phúc giảm.
Thân sơn Dần hướng. Hoàng Tuyền ở Cấn. Cửa cát: Hợi, Tý, Quý, Dần, Tốn. Phóng thuỷ: Nhâm, Ất, Quý. Minh đường rộng sâu tụ nước. Giếng ở Thân. Gia súc: Tý Ngọ đều tốt; trâu Khôn Cấn, ngựa Thìn Tuất, lợn Sửu Mùi, dê Ất Tân, gà Nhâm Bính. Vũ Khúc chủ sự, nước chảy sang trái; nước Dần không được phóng nguyên thần. Lời giảng: bước một Mậu Dần, bước hai Kỷ Mão; cửu tinh Phá Quân rồi Tả Phụ; bạch tinh Nhất Bạch, Nhị Hắc. Hướng Dần phần nhiều do long Khôn. Phóng Ất trước là vị Tham Lang, Ất lại phối với Khôn; sau phóng Quý là nước thôi quan vàng bạc của long Khôn; chuyển Ất phóng Nhâm, theo Tả Phụ mà ra; Nhâm là nước ấn tín. Nối nhau theo kiểu ấy cũng chỉ áo cơm ấm no, mẹ goá giữ nhà, giàu mà bất nghĩa. Hướng này dù sơn thuỷ minh tú cũng chỉ đến thế.
Canh sơn Giáp hướng. Hoàng Tuyền ở Cấn, Tốn. Cửa cát: Tý, Quý, Cấn, Giáp. Phóng thuỷ: Nhâm, Ất. Minh đường bằng phẳng. Giếng ở Mão. Gia súc: Mão Dậu đều tốt; trâu Càn Tốn, ngựa Sửu Mùi, lợn Thìn Tuất, dê Quý Đinh, gà Giáp Canh. Liêm Trinh chủ sự, nước chảy sang trái. Lời giảng: bước một Canh Dần, bước hai Tân Mão; cửu tinh Liêm Trinh rồi Vũ Khúc; bạch tinh Tam Bích, Tứ Lục. Hướng Giáp phần nhiều do long Khôn Thân nhập thủ. Phóng Ất trước, Ất phối Khôn, lại được Tả Phụ chủ; sau phóng Nhâm là ấn tín của Khôn, được Vũ Khúc chủ, chủ thêm ruộng đất, người đông. Nhưng nước này âm nhiều dương ít nên có tổn: phóng dương mà vượng ở âm, giàu sang thì khó con, nghèo khó thì lại đông người. Cái không đều ấy để người trí suy mà dùng; nếu được thêm một bước nước Càn thì trọn đẹp.
Dậu sơn Mão hướng. Hoàng Tuyền ở Tốn, Tỵ. Cửa cát: Tý, Cấn, Mão, Thìn, Ất. Phóng thuỷ: Tốn, Bính, Cấn. Minh đường rộng sâu tụ nước. Giếng ở Tỵ. Gia súc: Mão Dậu đều tốt; trâu Càn Tốn, ngựa Sửu Mùi, lợn Thìn Tuất, dê Quý Đinh, gà Giáp Canh. Cự Môn chủ sự, nước chảy sang phải; Mão là vị tứ vượng, nên rót không nên chảy. Lời giảng: bước một Kỷ Mão, bước hai Canh Thìn; cửu tinh Vũ Khúc rồi Phá Quân; bạch tinh Thất Xích, Bát Bạch. Hướng này do long Canh làm thì có nỗi buồn mất vợ; long Tân làm thì chủ văn học uy vũ. Phóng Cấn trước là nước nghênh tài thôi quan, chủ thăng quan tiến lộc, thêm của cải; tuy không hợp trùng cát nhưng gốc là vị Tham Lang nên tốt. Sau phóng Bính, luận như Cấn. Lại phóng Tốn ra cửa là nước ngự giai, lại ở vị trùng cát, chủ sinh quý tử, danh vang triều đình, uy chấn biên ải; sa thuỷ không kỳ cũng làm hào trưởng một vùng.
Tân sơn Ất hướng. Hoàng Tuyền ở Thìn, Tốn. Cửa cát: Quý, Mão, Sửu. Phóng thuỷ: Cấn, Quý, Bính, Ất. Minh đường bằng phẳng. Giếng ở Mão. Gia súc: Tý Ngọ đều tốt; trâu Cấn Khôn, ngựa Thìn Tuất, lợn Sửu Mùi, dê Ất Tân, gà Nhâm Bính. Lộc Tồn chủ sự, nước chảy sang phải; nước Ất nên rót nên chảy, không tiện thì không phóng cũng được. Lời giảng: bước một Tân Mão, bước hai Nhâm Thìn; cửu tinh Cự Môn rồi Lộc Tồn; bạch tinh Tứ Lục, Ngũ Hoàng. Hướng Ất phần nhiều do long Càn. Phóng Ất là nước thông minh, có Cự Môn chiếu, chủ phòng hai tiến trước, gia súc rồi sinh quý tử. Sau phóng Bính, tuy không cùng nhà tịnh âm nhưng dùng Thiên Phụ quái có Tả Phụ chiếu, chủ phòng út được hoạnh tài trước, lâu dài phú quý. Sau phóng Cấn ra cửa, cũng có Tả Phụ chiếu, hợp thuyết chảy vào đại thần; không thì nước Giáp ra cửa cũng được. Nước nhà này phát phúc dễ mà lui bại cũng dễ, phải phóng thuỷ đúng phép, khống chế có đường lối mới giữ được tạo hoá.
Tuất sơn Thìn hướng. Hoàng Tuyền ở Tốn, Tỵ. Cửa cát: Thìn, Bính, Mùi, Sửu, Ngọ. Phóng thuỷ: Giáp, Ất. Minh đường rộng sâu tụ nước. Giếng: long Đông Bắc, Đông Nam đào ở Dần; long Tây Bắc, Tây Nam đào ở Tỵ. Gia súc: Tý Ngọ đều tốt; trâu Cấn Khôn, ngựa Thìn Tuất, lợn Sửu Mùi, dê Ất Tân, gà Nhâm Bính. Vũ Khúc chủ sự, nước chảy sang trái; Thìn là tứ khố, không được phóng nguyên thần. Lời giảng: bước một Mậu Thìn, bước hai Kỷ Tỵ; cửu tinh Văn Khúc rồi Liêm Trinh; bạch tinh Cửu Tử, Nhất Bạch. Hướng Thìn phần nhiều do long Càn. Phóng Ất trước hợp nước thông minh, tuy không hợp sao cát nhưng là một nhà tịnh dương nên không kỵ; sau phóng Giáp hợp Tả Phụ, cũng tịnh dương. Nhưng sơn hướng này ở chốn thiên la địa võng, đất quý nhân không tới; dù làm đúng phép cũng chỉ giàu đủ một thời, tạm phát trâu ruộng, về sau khó tránh nghèo.
Càn sơn Tốn hướng. Hoàng Tuyền ở Tỵ, Bính, Thìn. Cửa cát: Tốn, Cấn, Mão, Khôn. Phóng thuỷ: Tốn, Cấn, Đinh. Thiên tỉnh bằng phẳng. Giếng ở Tỵ. Gia súc: Tý Ngọ đều tốt; trâu Cấn Khôn, ngựa Thìn Tuất, lợn Sửu Mùi, dê Ất Tân, gà Nhâm Bính. Phá Quân chủ sự, nước chảy sang trái. Lời giảng: bước một Mậu Thìn, bước hai Kỷ Tỵ; cửu tinh Lộc Tồn rồi Văn Khúc; bạch tinh Lục Bạch, Thất Xích. Hướng Tốn phần nhiều do long Hợi, long Tân. Phóng Đinh trước là thôi quan của Hợi, nghênh tài của Tân, chủ tước cao lộc hậu, ruộng liền bờ cõi. Sau phóng Cấn, luận như trên. Theo Tân ra cửa, Tốn là nước ngự giai của long Hợi Tân, chủ con trưởng, con giữa giàu trước sang sau. Được chính khí long Tân, hoặc núi bút văn cao, nước Tốn triều về thì ra hàn lâm; long Hợi mà mặt hướng vững chắc, sa thuỷ tinh kỳ thì người đông, khoa giáp không dứt, lại nhờ thông gia được lợi, sinh nhiều con gái đẹp, hay được rể quý. Phóng thuỷ theo cục này thì có ứng nghiệm như thế; chảy rót sai thì không được trọn phúc.
Hợi sơn Tỵ hướng. Hoàng Tuyền ở Thìn, Tốn. Cửa cát: Tỵ, Bính, Mão, Đinh. Phóng thuỷ: Tốn, Bính, Đinh. Minh đường rộng sâu rót nước. Giếng: long Đông Bắc, Đông Nam đào ở Mão; long Tây Nam, Tây Bắc đào ở Dần. Gia súc: Mão Dậu đều tốt; trâu Càn Tốn, ngựa Sửu Mùi, lợn Thìn Tuất, dê Quý Đinh, gà Giáp Canh. Cự Môn chủ sự, nước chảy sang phải; Tỵ là vị tứ sinh, không nên phóng nguyên thần. Lời giảng: bước một Kỷ Tỵ, bước hai Canh Ngọ; cửu tinh Liêm Trinh rồi Vũ Khúc; bạch tinh Tam Bích, Tứ Lục. Hướng Tỵ phần nhiều do long Tân làm, hoặc long Hợi. Long Hợi thì khí xung đầu tán, nhưng vốn tịnh âm nên không kỵ. Phóng Đinh trước, tuy không trùng cát nhưng là phương sao Nam Cực chiếu, chủ thọ; sau phóng Ất cũng được. Nước Bính ra cửa, tiểu thần chảy vào trung thần, tuỳ người linh biến; Bính tuy không trùng cát nhưng là nước văn, phóng thì mãi không tai hoạ, lại nhờ vợ mà giàu. Chuyển Tốn ra cửa là ngự giai của long Hợi, chính phối của long Tân, chủ ra tài tử thông minh, chức vị thăng cao. Phép phóng thuỷ của Phạm Việt Phụng đều chủ ở lẽ tịnh âm tịnh dương, lấy Thiên quái gia bàn làm phép quyền biến; người trí dùng thì không được sai một li. Nếu sai thì hối không kịp.
Tạp luận âm dương diệu dụng. Tịnh âm tịnh dương để luận long, lập hướng, nước chảy; nhất âm nhất dương để luận sơn, lập phối; phân âm phân dương để luận cục, định vị; chân âm chân dương để luận cái lý cho chính; âm dương tiên thiên để luận lý khí; âm dương hậu thiên để luận phương vị.
Ngũ hành diệu dụng. Chính ngũ hành để luận long khí, năm huyệt, suy vận: Càn, Đoài, Canh, Tân, Thân là kim; Hợi, Nhâm, Tý, Quý là thuỷ; Bính, Đinh, Tỵ, Ngọ là hoả; Giáp, Ất, Dần cùng Chấn, Tốn là mộc; Mậu, Kỷ, Thìn, Tuất, Sửu, Mùi là thổ. Bát quái ngũ hành để luận cục, thu sa, tiêu thuỷ: Càn Giáp Đoài Đinh Tỵ Sửu là kim; Chấn Canh Hợi Mùi Tốn Tân là mộc; Cấn Bính Khôn Ất là thổ; Khảm Quý Thân Thìn là thuỷ; Ly Nhâm Dần Tuất là hoả. Hồng Phạm ngũ hành để luận sơn ngồi, mộ vận: Giáp Dần Thìn Tốn là thuỷ lớn, Tuất Khảm Thân Tân cùng là thuỷ; Cấn Chấn Tỵ vốn thuộc mộc; Ly Nhâm Bính Ất lấy hoả làm gốc; Đoài Đinh Càn Hợi là nơi kim sinh; Sửu Quý Khôn Canh Mùi là cung thổ. Song sơn ngũ hành để luận lập hướng, thu thuỷ: Càn Giáp Đinh Hợi Mão Mùi là mộc cục; Khôn Nhâm Ất Thân Tý Thìn là thuỷ cục; Cấn Bính Tân Dần Ngọ Tuất là hoả cục; Tốn Canh Quý Tỵ Dậu Sửu là kim cục. Liên châu tam hợp, thu sinh phóng mộ là từ đây. Huyền Không ngũ hành để luận hướng thu thuỷ: Bính Đinh Ất Dậu là hoả; Càn Khôn Mão Ngọ là kim; Hợi Quý Cấn Giáp là mộc; Tuất Canh Sửu Mùi là thổ; Tốn Tỵ Dần Thân Thìn Nhâm Tý là thuỷ; thu sinh vượng, phóng tử mộ. Nạp âm ngũ hành để luận phân kim, bố khí, thừa khí, như Giáp Tý Ất Sửu là Hải trung kim; thu sinh vượng, tránh khắc chế. Hồn Thiên ngũ hành để luận phân độ phối khí, như Giáp Tý thuỷ, Giáp Dần…… Ngọ hoả, Nhâm Thân kim; để xét tài, quan, phụ, huynh, tử. Tinh tú ngũ hành để luận quan cục, như Thất hoả, Khuê mộc, Ngưu kim, Nữ thổ. Các phép ngũ hành trên, từ mười hai chi, hai mươi bốn phương vị trên bàn cho tới ba trăm sáu mươi lăm độ, đều không được dùng để khắc thể tự hành. Từ long cho tới nhập thủ, toạ huyệt, sa thuỷ, phân kim, lập hướng, đều không được để khách khắc chủ, phải xét kỹ. (Tinh khắc biên tập Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết hết. Vạn Lịch năm Kỷ Hợi, tháng cuối xuân, Hoành Viễn đường Hùng Vân Tân khắc in.)

Mười hai sơn từ Bính đến Hợi – 二十四山放水圖
Nửa sau của phần phóng thuỷ đối xứng với nửa đầu: mỗi sơn ở đây là hướng ngược của một sơn ở bài 27. Bảng trên gom Hoàng Tuyền, phương cửa, phương phóng thuỷ, giếng và sao chủ sự. Lời giảng vẫn xét theo long nhập thủ: hướng Nhâm đẹp nhất với long Ly vì “thuỷ hoả ký tế”; hướng Tý với long Khôn thì Nhâm là ấn tín, Giáp là thôi quan, Càn là ngự giai.

Sách cũng chấm điểm thẳng từng hướng. Thân sơn Dần hướng “dù sơn thuỷ minh tú cũng chỉ đến thế”, áo cơm ấm no; Tuất sơn Thìn hướng ở “thiên la địa võng”, chỉ giàu một thời; Canh sơn Giáp hướng âm nhiều dương ít, giàu thì khó con. Ngược lại Khôn sơn Cấn hướng với long Đinh được khen “khoa giáp nối nhau, nhà không người áo trắng”, và Dậu sơn Mão hướng phóng Tốn ra cửa thì “danh vang triều đình”.

Tám phép ngũ hành, mỗi phép một việc – 五行妙用
Đoạn tạp luận cuối sách ngắn nhưng rất đáng giá, vì nó trả lời câu hỏi người học hay rối: sao cùng một chữ Giáp mà sách này nói thuộc mộc, sách kia nói thuộc thuỷ, sách khác lại nói thuộc kim. Theo Chân Truyền Bí Quyết, mỗi phép ngũ hành có chỗ dùng riêng: chính ngũ hành cho long khí, bát quái ngũ hành cho cục và tiêu thuỷ, Hồng Phạm cho sơn ngồi và mộ vận, song sơn cho lập hướng thu thuỷ, Huyền Không cho hướng thu thuỷ, nạp âm cho phân kim, Hồn Thiên cho phân độ, tinh tú cho quan cục.


Sáu cặp âm dương cũng được chia việc như vậy: tịnh âm tịnh dương dùng khi luận long, lập hướng, nước chảy, là cặp đã dùng suốt phần phóng thuỷ; âm dương tiên thiên luận lý khí; âm dương hậu thiên luận phương vị. Điều cấm chung cho mọi phép là “không để khách khắc chủ”, từ long, nhập thủ, toạ huyệt cho tới sa thuỷ, phân kim, lập hướng.

Song sơn tam hợp: thu sinh, phóng mộ – 雙山三合
Trong tám phép, song sơn tam hợp là phép mà các trang phóng thuỷ dùng nhiều nhất: Càn Giáp, Đinh Hợi, Mão Mùi là mộc cục; Khôn Nhâm, Ất Thân, Tý Thìn là thuỷ cục; Cấn Bính, Tân Dần, Ngọ Tuất là hoả cục; Tốn Canh, Quý Tỵ, Dậu Sửu là kim cục. Nguyên tắc “thu sinh, phóng mộ” giải thích vì sao sách hay dặn Dần Thân Tỵ Hợi (tứ sinh) nên rót không nên cho chảy, còn Thìn Tuất Sửu Mùi (tứ khố) không được phóng nguyên thần.


Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花論
Đọc hết hai mươi tám bài, có thể thấy Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết là một bộ sách dương trạch rất “thợ”: nó cho số gian, số lớp, thước bước, độ sâu quỹ nước, phương giếng, phương chuồng trâu ngựa, chứ không dừng ở lý thuyết. Đoạn tạp luận cuối sách như một lời dặn: đừng lẫn các phép ngũ hành, mỗi phép một việc, và đừng để khách khắc chủ. Đó cũng là cách Thầy Vũ Giới dạy học trò đọc sách cổ: biết phép nào dùng cho việc nào trước khi đem ra áp.
Với nhà ở hôm nay, phần mười hai sơn này dùng tốt nhất như một bảng tra: biết hướng nhà, tra Hoàng Tuyền để tránh mở cửa, đặt ống thoát, máy bơm; tra phương phóng thuỷ để đặt hố ga, cửa thoát nước sân; tra phương giếng để đặt giếng khoan, bể nước. Phần cửu tinh quản bước và lời đoán theo long thì phải có thầy xem tận nơi.


Tóm lại – 總結: Bài cuối của Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết đọc mười hai sơn từ Bính đến Hợi, mỗi sơn có Hoàng Tuyền, cửa cát, phóng thuỷ, giếng, chuồng gia súc và lời giảng theo long; sách chấm thẳng Thân Dần, Thìn Tuất là hướng kém, Khôn Cấn, Dậu Mão là hướng tốt. Đoạn tạp luận khép bộ sách bằng sáu cặp âm dương và tám phép ngũ hành, mỗi phép một việc, cùng chung một điều cấm: không để khách khắc chủ.
Hết bộ. Xem mục lục: Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết 陽宅真傳秘訣.
Bài trước: Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (27): Minh đường phóng thuỷ, khởi lệ và mười hai sơn từ Nhâm đến Tỵ.
Nguồn: Tinh khắc biên tập Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (精刻編集陽宅真傳秘訣), quyển sáu, mười hai sơn sau của Nhị thập tứ sơn phóng thuỷ đồ, Tạp luận âm dương diệu dụng, Ngũ hành diệu dụng (bản khắc Hoành Viễn đường Hùng Vân Tân, năm Vạn Lịch Kỷ Hợi 1599; sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; vài chữ mờ để “……”. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo hướng nhà để tra Hoàng Tuyền và phương phóng thuỷ.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ đường thoát nước, giếng, hố ga theo hai mươi bốn sơn.
- Lập Cục Pháp: lập cục dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (27): Minh đường phóng thuỷ, khởi lệ và mười hai sơn từ Nhâm đến Tỵ
- Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (26): Hai mươi bốn kiểu nhà không hợp cách còn lại
- Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết (23): Hai mươi bốn hướng phân kim toạ độ
- Kệ sách Tam Hợp trong Kho Sách Quý
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Bảng phương cát và tám phép ngũ hành là phần Thư. Biết dùng phép nào cho việc nào, xác định long nhập thủ và đặt nước trên nhà thật là phần Tâm và Nhãn, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Nhà Ngọ sơn Tý hướng phóng thuỷ ở đâu? – 午山子向
Sách cho phóng thuỷ ra Càn, Giáp, Nhâm; cửa cát ở Sửu, Giáp, Tuất; kỵ Hoàng Tuyền ở Càn, Cấn; giếng đào ở Giáp.
Vì sao một can chi lại có nhiều ngũ hành khác nhau? – 五行妙用
Vì mỗi phép ngũ hành dùng cho một việc: chính ngũ hành luận long khí, bát quái ngũ hành luận cục và tiêu thuỷ, Hồng Phạm luận sơn ngồi, song sơn luận lập hướng thu thuỷ, nạp âm luận phân kim. Không được lẫn phép này sang việc của phép kia.
Song sơn tam hợp gồm những cục nào? – 雙山五行
Càn Giáp Đinh Hợi Mão Mùi là mộc cục; Khôn Nhâm Ất Thân Tý Thìn là thuỷ cục; Cấn Bính Tân Dần Ngọ Tuất là hoả cục; Tốn Canh Quý Tỵ Dậu Sửu là kim cục. Nguyên tắc là thu sinh, phóng mộ.
Hướng nào trong mười hai sơn này bị sách chê? – 向首
Thân sơn Dần hướng chỉ được ấm no, mẹ goá giữ nhà; Tuất sơn Thìn hướng ở thiên la địa võng, chỉ giàu một thời; Canh sơn Giáp hướng âm nhiều dương ít, giàu thì khó con.
Dương Trạch Chân Truyền Bí Quyết in năm nào? – 萬曆己亥
Dòng in cuối sách ghi năm Vạn Lịch Kỷ Hợi (1599), tháng cuối xuân, do Hoành Viễn đường Hùng Vân Tân khắc in; sách do Lý Bang Tường biên tập.









