Âm trạch và long mạch: đọc lăng mộ như đọc thế đất
Vì sao lăng vua Việt Nam, Trung Hoa, Triều Tiên đều tựa núi, ôm nước, và bài học chọn đất đặt mộ cho gia đình hôm nay
Trong phong thủy, âm trạch là nơi an táng người đã khuất, còn dương trạch là nhà của người sống. Người xưa tin rằng mộ phần tổ tiên nằm trên đất tốt thì con cháu được hưởng phúc ấm. Đó là niềm tin văn hóa; còn nhìn bằng con mắt kiến trúc, việc chọn đất cao ráo, khô, không ngập úng, thoát nước tốt chính là điều kiện để mộ phần bền vững qua nhiều thế hệ.
Long mạch là dải núi, gò đất chạy liền mạch như thân rồng, dẫn khí về nơi kết huyệt. Thầy địa lý xem đất theo bốn yếu tố: long là mạch núi đến, huyệt là điểm khí kết tụ để đặt mộ, sa là đồi núi bao quanh (Thanh Long bên trái, Bạch Hổ bên phải, án sơn phía trước, triều sơn ở xa), thủy là dòng nước ôm phía trước và cửa nước chảy đi (thủy khẩu) phải kín đáo, không lộ.
Các lăng vua là những bài học mẫu mực. Lăng triều Nguyễn ở Huế dựa vào núi, nhìn ra sông Hương và các dải đồi làm án. Minh Thập Tam Lăng ở Bắc Kinh lấy dãy Thiên Thọ Sơn làm hậu chẩm, thung lũng mở về phía nam như một minh đường lớn, trục thần đạo dài dẫn vào. Hoàng lăng triều Joseon ở Hàn Quốc được UNESCO ghi nhận là điển hình của việc chọn đất theo phong thủy.
Ngày nay, nghĩa trang đô thị khó chọn được thế núi sông, nhưng nguyên tắc vẫn dùng được: mộ đặt nơi cao ráo, không đọng nước; phía sau có tường, đồi hoặc hàng cây làm thế tựa; phía trước thoáng; tránh đường đâm thẳng, mương nước thải, gốc cây lớn có rễ đâm vào mộ. Khi gia đình xây mộ, cải táng hay quy hoạch nghĩa trang dòng họ, nên mời thầy xem đất để chọn huyệt và hướng phù hợp.
