Giám sát phong thuỷ trong thi công là việc người hiểu phong thuỷ theo dõi các mốc xây dựng quan trọng, để những gì đã lập cục trên bản vẽ được làm đúng ngoài công trình. Theo Phong Thuỷ Liên Hoa, cơ thể công trình như móng, sàn, cột, dầm, nóc tham gia trực tiếp vào việc tụ hay tán khí, nên bản vẽ đúng mà thi công sai thì cục vẫn hỏng.
Trả lời nhanh: Phong thuỷ không dừng ở bản vẽ. Các mốc cần người hiểu phong thuỷ kiểm tra là định vị tim mốc, móng, kết cấu sàn – cột – dầm, cửa và cầu thang, nóc mái, bếp và bàn thờ. Thầy Vũ Giới từng gặp ca sàn lầu "đổ giả" khiến công trình không tụ được thần khí, dù bố cục và hướng đã đúng.
"Phong thuỷ sư chính là Kiến Trúc Sư Cổ vậy."
Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa) xuất thân thợ mộc, kỹ sư xây dựng và nội thất, nên rất coi trọng khâu thi công. Câu nói trên nhắc rằng người làm phong thuỷ xưa vừa định cục vừa dựng nhà. Ngày nay hai việc tách ra cho nhiều người, nên một đội ngũ công trình cần biết phối hợp ở từng mốc.
Giám sát phong thuỷ trong thi công là gì?
Giám sát phong thuỷ trong thi công là kiểm tra tại hiện trường xem vị trí, kích thước, vật liệu và cấu tạo có đúng với phương án lập cục hay không, ở những thời điểm khó sửa về sau. Đây không phải giám sát kỹ thuật thay kỹ sư, mà là một lớp kiểm tra riêng về hình và khí.
Giám sát phong thuỷ khác với "xem ngày động thổ" rồi để mặc. Chọn ngày là một việc, còn hình cục thành hay không lại nằm ở từng mét vuông bê tông, từng khung cửa, từng bậc cầu thang. Theo Thầy Vũ Giới, sau khi lập cục thì thịnh suy là do hình tướng và hình thế cục vận động mà kết tinh; quá trình lưu trữ và chuyển hoá khí dựa vào cơ thể cục.
Giám sát phong thuỷ cũng không có nghĩa phải có người túc trực mỗi ngày. Phần lớn công trình nhà ở chỉ cần kiểm tra ở một số mốc then chốt, kèm ảnh chụp và số đo gửi định kỳ ở các giai đoạn còn lại.
Vì sao bản vẽ đúng mà công trình vẫn có thể sai phong thuỷ?
Bản vẽ đúng mà công trình vẫn sai vì giữa bản vẽ và công trình có rất nhiều quyết định nhỏ do người thi công tự xử lý: dời cột vài tấc, đổi vật liệu sàn, nâng hạ cao độ nền, đổi vị trí ô thoáng. Mỗi thay đổi nhỏ có thể làm lệch hình cục.
Những sai lệch thường gặp trong thi công nhà ở, theo tình huống điển hình:
- Cao độ nền thay đổi: nền bị hạ thấp hơn đường do tiết kiệm đất đắp. Theo Liên Hoa, nóc là dương chủ, nền là âm chủ; nền thấp hơn đường thì nền mất thế âm chủ.
- Vật liệu sàn bị đổi: sàn bê tông đổ toàn khối bị thay bằng giải pháp "đổ giả" cho nhanh và rẻ.
- Cửa và ô thoáng bị dời: dời cửa để tiện kê đồ, làm thay đổi cổng nạp khí.
- Cầu thang bị đảo chiều: đảo chiều lên để tiết kiệm diện tích, làm đổi đường khí lưu đứng.
- Bếp bị xoay theo "hợp hướng": xoay bếp theo một bảng hướng mà bỏ mất chỗ tựa của bếp.
Điểm cuối cùng Thầy Vũ Giới phân tích rõ trong bài về cái bếp. Khẩu quyết "Nhất vị nhì hướng": vị ở đây là toạ, là chỗ tựa của bếp, nơi tiếp năng lượng của đại cục vào tiểu cục. Thầy viết: "Toạ là quan trọng nhất – toạ xấu thì hướng phế." Chạy theo hướng mà đặt bếp vào thế khốn khó thì coi như phá cục. Thầy còn nhắc một câu đáng nhớ cho cả ngành: một người làm sai, cả ngành mang tiếng.
Những mốc thi công nào cần người hiểu phong thuỷ kiểm tra?
Các mốc cần người hiểu phong thuỷ kiểm tra là những mốc mà sai thì phải đập phá mới sửa được. Thứ tự dưới đây là khung chung cho nhà ở dân dụng; công trình lớn sẽ chi tiết hơn.
- Định vị tim mốc, ranh đất: xác nhận vị trí công trình trên khu đất, khoảng lùi trước và sau.
- Móng và cao độ nền: xác nhận cao độ nền so với đường và đất xung quanh.
- Sàn, cột, dầm: xác nhận vật liệu, cấu tạo sàn và vị trí cột, dầm so với vị trí giường, bếp, bàn thờ dự kiến.
- Cửa, ô thoáng, cầu thang, giếng trời: xác nhận các cổng xuất nhập khí và đường khí lưu đứng.
- Nóc, mái: xác nhận hình mái, không để cạnh nhọn chĩa ra ngoài.
- Bếp và bàn thờ: xác nhận vị trí, chỗ tựa và cao độ bàn thờ trước khi ốp lát hoàn thiện.
- Hoàn thiện, nhập trạch: rà soát tổng thể trước khi dọn vào ở.
Ở các mốc có kích thước cửa, cao độ bàn thờ, gia chủ có thể tham khảo cung tốt trên Thước Lỗ Ban: 52,2 cm thông thuỷ cho cửa và ô thoáng, 42,9 cm dương trạch cho khối xây và nội thất, 38,8 cm âm phần cho bàn thờ. Với bàn thờ Thổ Địa, Thầy Vũ Giới lưu ý đây là khí sát đất, không đặt cao quá rốn.
Hình Pháp hoá kết cấu: cột, dầm, móng, sàn, mái nói gì về khí?
Hình Pháp hoá kết cấu là phần của Hình Pháp Liên Hoa xét cột, dầm, đà, móng, tường, mái như những bộ phận tạo hình cục và dẫn khí, không chỉ là bộ phận chịu lực. Thầy Vũ Giới đưa nội dung này vào khoá Hình Pháp Liên Hoa.
Một số nguyên tắc hình pháp với kết cấu, viết ở mức lý pháp:
- Móng và nền: là phần tiếp địa khí. Nền đặc chắc, cao độ đúng thì cục có chỗ "đứng".
- Sàn: là mặt tụ khí của từng tầng. Sàn phải đặc chắc, đồng nhất.
- Cột và dầm: là khung xương của cục; vị trí của chúng so với giường, bàn làm việc, bếp ảnh hưởng đến cảm giác an hay bị đè nén của người ở.
- Tường: phân vị không gian. Theo Thầy, nơi ăn, nơi ngủ, nơi tiếp khách, nơi đặt bếp, nơi thờ tự phải riêng, không chồng chéo.
- Nóc, mái: nơi chủ quản dương khí; nhà độc lập trên đất thì mở nóc khai vận.
Thầy Vũ Giới cũng khuyên khi xây nên chừa một khoảng trống phía sau nhà, khoảng 50 cm đến 1 m, coi như "đường lui". Đây là chi tiết rất dễ bị bỏ trong thi công vì gia chủ muốn tận dụng tối đa diện tích. Người giám sát phong thuỷ cần nói rõ lý do ngay từ bản vẽ để khoảng lùi không bị "lấn" khi xây.
Những nguyên tắc này không thay tính toán kết cấu. Kích thước cột, dầm, thép, mác bê tông là việc của kỹ sư. Người làm phong thuỷ chỉ xét vị trí, hình dáng và tính đặc chắc của chúng dưới góc độ hình và khí.
Ca thực địa: sàn "đổ giả" làm suy thần khí
Ca thực địa về sàn "đổ giả" cho thấy vật liệu cấu tạo là nhân tố trực tiếp vận động khí, không phải chỉ phương hướng. Thầy Vũ Giới kể ca này trong bài về một công trình ở Hóc Môn, TP.HCM.
Ở công trình đó, Thầy đã kiến nghị gia chủ lùi lại 1 m phía sau để lập Trấn Sơn Dưỡng Khí Cục, và xử lý mặt tiền hướng Tây bị nắng làm tán khí bằng hệ che chắn và trồng một cây sa kê. Sau ba năm quay lại, Thầy nhận thấy thần khí của gia chủ suy giảm rõ. Kiểm tra thực địa thì phát hiện sàn lầu chỉ được "đổ giả", không được bê tông hoá đồng nhất.
Theo nguyên lý Liên Hoa, sàn đổ giả không có độ đặc chắc nên không thể tụ thần khí cục. Gia chủ thừa nhận dù thu nhập vẫn có, nhưng tinh thần và thể trạng của hai vợ chồng luôn trong tình trạng suy nhược, bất an. Thầy kết luận: bản chất vận khí không chỉ nằm ở phương hướng mà còn ở bố cục và cơ thể công trình.
Bài học cho đội ngũ công trình rất rõ: những quyết định "tiết kiệm" về kết cấu có thể làm mất phần mà phong thuỷ đã dày công lập. Một buổi kiểm tra đúng lúc ở mốc đổ sàn rẻ hơn rất nhiều so với sửa chữa sau này.
Ai làm gì trong đội ngũ công trình phong thuỷ?
Trong một công trình làm theo phong thuỷ, phong thuỷ sư giữ phần hình và khí, kiến trúc sư giữ phần công năng và thẩm mỹ, kỹ sư giữ phần an toàn kết cấu, thợ thi công làm đúng bản vẽ, còn gia chủ là người quyết định cuối cùng khi các yêu cầu khác nhau.
| Vai trò | Việc chính | Mốc cần có mặt hoặc xác nhận |
|---|---|---|
| Phong thuỷ sư | Định cục, lập cục, xác nhận vị trí các bộ phận then chốt | Tim mốc, nền, cửa, cầu thang, bếp, bàn thờ, nhập trạch |
| Kiến trúc sư | Chuyển phương án lập cục thành bản vẽ có công năng | Thiết kế, thay đổi bản vẽ |
| Kỹ sư kết cấu | Bảo đảm an toàn chịu lực | Móng, sàn, cột, dầm |
| Đội thi công | Làm đúng bản vẽ, báo trước mọi thay đổi | Toàn bộ quá trình |
| Gia chủ | Duyệt phương án, giữ kỷ luật không tự ý đổi | Các mốc quan trọng |
Nguyên tắc phối hợp quan trọng nhất là mọi thay đổi so với bản vẽ ở các vị trí then chốt phải báo lại cho người giữ phương án phong thuỷ trước khi làm. Một tin nhắn kèm ảnh chụp là đủ để tránh một lần đập phá.
Giới hạn của bài: danh sách mốc trên là khung chung. Công trình có địa hình đặc biệt, có tầng hầm, hoặc là công trình tín ngưỡng sẽ cần thêm các mốc riêng, phải trao đổi cụ thể khi lập phương án.
Tóm lại: cục lập trên giấy chỉ thành khi cơ thể công trình được làm đúng. Giữ nền, giữ sàn, giữ cửa, giữ chỗ tựa của bếp và bàn thờ. Không có Hình thì Khí không tụ. Hiểu vậy là đủ!
— Vũ Giới —
Biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới – Phong Thuỷ Liên Hoa.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- Thước Lỗ Ban: tra cung tốt cho cửa, khối xây, bàn thờ khi thi công.
- Dự toán Liên Hoa: ước tính chi phí xây dựng theo công cụ Dự toán Liên Hoa.
- Mẫu nhà Liên Hoa: tham khảo bố cục trước khi chốt bản vẽ.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ lại mặt bằng khi có thay đổi trong thi công.
Bài liên quan
- Phối hợp kiến trúc sư và phong thuỷ sư
- Nguyên lý thiết kế nhà ở: 6 trụ cột Hình Pháp
- Lỗi kiến trúc phong thuỷ khi tự xây nhà ở
- Cái bếp
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới
Hình Pháp hoá kết cấu nhà, từ móng, cột, dầm đến mái, là một phần của chương trình Hình Pháp Liên Hoa. Kiến trúc sư, kỹ sư muốn đưa phong thuỷ vào thiết kế nên học từ gốc. Lịch học Thầy báo khi đăng ký.
Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM). Công trình kiến trúc phía Bắc có thể liên hệ Hà Nội 0917 798 886 (KTS Vũ Minh).
Câu hỏi thường gặp
Nhà đã có bản vẽ phong thuỷ thì có cần kiểm tra lúc thi công không?
Nên có. Thi công thường phát sinh thay đổi nhỏ về cao độ, vật liệu, vị trí cửa. Kiểm tra ở vài mốc then chốt giúp giữ đúng phương án mà không tốn nhiều công.
Sàn đổ giả có thật sự ảnh hưởng phong thuỷ không?
Theo Phong Thuỷ Liên Hoa là có. Thầy Vũ Giới từng gặp ca sàn lầu đổ giả khiến công trình không tụ được thần khí; vật liệu cấu tạo là nhân tố trực tiếp vận động khí.
Thợ muốn dời cửa cho tiện thì xử lý thế nào?
Dừng lại và hỏi người giữ phương án phong thuỷ trước khi làm. Cửa là cổng nạp khí, dời cửa là đổi cục, nên cần kiểm tra lại chứ không nên quyết tại chỗ.
Có thể tự giám sát phong thuỷ khi xây nhà không?
Gia chủ có thể tự giữ các điểm dễ thấy như cao độ nền, khoảng lùi sau nhà, vị trí cửa và bếp theo bản vẽ. Những thay đổi ảnh hưởng đến cục thì nên hỏi người đã lập phương án.
