Giao nha giao toả là tên người xưa gọi một thế núi rất quý ở cửa nước: hai dãy núi hai bên dòng chảy thay nhau vươn chân ra, bên này một mỏm, bên kia một mỏm, đan cài vào nhau như răng của hai chiếc lược, như then cài của ổ khoá. Dòng nước muốn ra khỏi thung lũng phải lượn qua từng mỏm một, không thể chạy thẳng. Chữ "nha" là răng, chữ "toả" là khoá. Răng đan nhau, khoá cài chặt.
Có một tấm ảnh chỉ ghi bốn chữ ấy, không giải thích gì thêm. Người hiểu nghề nhìn là biết đó là bài học về thủy khẩu: chỗ nước đi ra quyết định khí có ở lại được hay không. Bài này giải thế giao nha giao toả theo Hình Pháp Liên Hoa, cách phân biệt thật – giả và nguyên lý ấy dùng cho nhà ở thế nào. Các bạn đang học phong thủy sẽ thấy đây là một thế rất "kỹ thuật", rất dễ hiểu nếu nhìn bằng con mắt của người làm thuỷ lợi.
"Không có Hình thì Khí không tụ. Không có Cục tốt thì hướng tốt cũng chẳng để làm gì." – Thầy Vũ Giới
Vì sao thủy khẩu phải khoá?
Khí "gặp gió thì tán, gặp nước thì dừng". Nước giữ khí. Nhưng nước cũng có thể mang khí đi. Nếu cửa nước ra khỏi một thung lũng rộng toang, nước chảy thẳng một mạch, thì khí trong thung lũng cũng theo nước mà đi. Người xưa ví như cái chậu thủng đáy: đổ bao nhiêu nước vào cũng không đầy.
Vì thế người xem đất luôn hỏi: thủy khẩu ở đâu, có kín không? Thủy khẩu kín thì khí trong cục được giữ lại, cục mới có "của để dành". Thủy khẩu lỏng thì đất đẹp đến đâu cũng là hư hoa. Câu khẩu quyết quen: "sơn quản nhân đinh, thủy quản tài". Núi giữ người, nước giữ của. Cửa nước mà không khoá thì của cứ trôi đi.
Có nhiều cách để thủy khẩu được khoá:
- Có núi đá đứng chắn giữa dòng: hàn môn, bắc thần, la tinh.
- Có hai núi hai bên bóp lại thành cổ chai: hẹp mà sâu.
- Có hai dãy núi đan cài: giao nha giao toả.
Trong ba cách, giao nha giao toả là cách "mềm" nhất. Không chặn, không bóp, mà buộc nước phải uốn đi uốn lại. Khí vì thế ra rất chậm, gần như không ra.
Giao nha giao toả trông như thế nào?
Hãy tưởng tượng đứng trên cao nhìn xuống một dòng sông chảy ra khỏi thung lũng. Bên trái có một dãy núi, bên phải có một dãy núi. Thay vì chạy song song như hai bức tường, hai dãy này mỗi bên vươn ra một loạt mỏm núi. Mỏm bên trái vươn sang phải, rồi đến mỏm bên phải vươn sang trái, cứ thế xen kẽ.
Dòng sông ở giữa phải lượn qua mỏm trái, rồi lượn qua mỏm phải, rồi lại mỏm trái. Nhìn từ trên cao, dòng nước thành hình chữ S nối nhau, hình chi huyền. Nhìn từ trong thung lũng ra, không thấy được cửa sông, vì mỏm núi này che khuất mỏm núi kia. Đó là dấu hiệu quan trọng nhất: đứng trong cục mà không thấy nước đi.
| Đặc điểm | Giao nha giao toả thật | Dạng dễ nhầm |
|---|---|---|
| Mỏm núi | Hai bên thay nhau vươn ra, xen kẽ | Chỉ một bên vươn ra |
| Dòng nước | Uốn qua lại nhiều lần | Uốn một lần rồi thẳng |
| Tầm nhìn từ trong | Không thấy cửa nước | Nhìn thẳng ra ngoài |
| Hình mỏm | Tròn, thoải, có thịt | Nhọn sắc như dao chĩa |
Răng thật và răng giả: những điều phải kiểm
Không phải cứ thấy hai bên núi lồi lõm là giao nha. Cần kiểm thêm mấy điều.
Mỏm núi phải có tình
Mỏm núi vươn ra phải tròn đầu, thoải, như cánh tay đưa ra đỡ dòng nước. Nếu mỏm núi sắc nhọn, trơ đá, chĩa thẳng như mũi giáo thì không còn là răng khoá mà là răng cưa. Nước đi qua những mỏm như vậy bị cắt, bị xé, khí không yên.
Phải đủ lớp
Một lớp đan thì gọi là có giao. Hai ba lớp đan liên tiếp mới gọi là giao nha giao toả. Càng nhiều lớp, khoá càng chặt. Nhưng nhiều quá, chật quá, thì nước không thoát được, mùa lũ lại thành ngập.
Phải ở đúng chỗ
Giao nha quý nhất khi nằm ở thủy khẩu, tức chỗ nước ra khỏi cục. Nếu nằm ở chỗ nước đến thì lại là chuyện khác: nước đến uốn khúc là tốt, nhưng đó là "lai thủy chi huyền", không gọi là khoá.
Phải thuộc về cục mình xem
Hai dãy núi đan cài phải là tay núi của chính cục ấy, tức Thanh Long và Bạch Hổ kéo dài ra. Người xưa gọi là "long hổ giao". Nếu hai dãy ấy là núi của một cục khác, thì cái khoá ấy khoá cho cục khác, không phải cho mình.
Long hổ giao: khi tay núi ôm đến tận cửa nước
Trong một cục đất đẹp, Thanh Long (tay trái) và Bạch Hổ (tay phải) ôm lấy huyệt. Nếu hai tay ấy dài, vươn ra phía trước, rồi đến cửa nước thì đan vào nhau, đó là long hổ giao. Thế này người xưa rất quý, vì nó cho thấy cả cục được ôm kín từ lưng đến tận cửa.
Có mấy dạng long hổ giao:
- Long ôm hổ: tay trái dài hơn, vòng qua trước tay phải.
- Hổ ôm long: tay phải dài hơn, vòng qua trước tay trái.
- Long hổ giao nha: hai tay thay nhau vươn ra nhiều lần, chính là giao nha giao toả.
Tay nào dài hơn thì nước đi về phía tay ngắn. Người xem đất nhìn tay núi là biết nước ra ở đâu, và ngược lại. Đây là một cách kiểm tra chéo rất hay: tay núi và dòng nước phải khớp nhau. Không khớp là mình đọc sai một trong hai.
/api/public/thu-vien/bai-viet/nuoc-uon-quanh-chan-nui-dan-cai-mwgxx05f1knb.webpNguyên lý gốc: khoá khí bằng nhịp, không bằng chặn
Theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, khí vận động "chạy như nước – xoắn như gió". Muốn giữ khí, không thể chặn đứng nó, vì khí bị chặn sẽ tù, sẽ bức. Phải làm cho nó chậm lại, xoáy lại, quay vòng trong cục.
Giao nha giao toả làm đúng điều ấy. Mỗi mỏm núi là một lần dòng khí bị buộc đổi chiều. Mỗi lần đổi chiều là một lần khí xoáy lại. Sau nhiều lần như vậy, phần lớn khí đã quay ngược vào trong, chỉ một phần nhỏ thoát ra. Đó là cách giữ mà vẫn thông, giữ mà không tù.
Ở đây cũng thấy rõ âm dương. Mỏm núi là âm, tĩnh, cứng. Dòng nước là dương, động, mềm. Âm dương xen kẽ nhau nhiều lần thì khí liên tục được sinh ra và giữ lại. Một dòng nước chảy giữa hai bức tường thẳng là dương đi một mạch, âm không chạm được. Một dòng nước lượn qua răng núi là dương bị âm ôm lấy từng khúc.
Những sai lầm hay gặp khi đọc thủy khẩu
Thủy khẩu là phần khó nhất của thủy pháp, nên người học hay sai ở đây. Có mấy sai lầm thường gặp:
- Chỉ nhìn nước đến, quên nước đi. Thấy dòng nước đẹp chảy về là mừng, không lần theo xem nó ra đi ở đâu. Nước đến đẹp mà nước đi toang thì cục vẫn lỏng.
- Lấy cửa nước của cục lớn làm cửa của cục nhỏ. Một thung lũng lớn có thể khoá rất chặt, nhưng trong đó có những cục nhỏ cửa nước lại lỏng. Phải xét đúng tầng cục: đại cục, trung cục, tiểu cục.
- Nhầm mỏm núi chĩa với răng khoá. Mỏm núi sắc chĩa ngang dòng nước có thể làm nước uốn, nhưng đó là thế cắt chứ không phải thế ôm.
- Chỉ nhìn bản đồ. Bản đồ phẳng không cho thấy độ cao của mỏm núi. Một mỏm thấp lè tè trên bản đồ trông như răng khoá, ra thực địa chỉ là một gò đất nhỏ, nước tràn qua dễ dàng.
- Quên mùa lũ. Mùa khô nước lượn qua từng mỏm. Mùa lũ nước dâng tràn qua đầu mỏm, chạy thẳng. Khoá chỉ có tác dụng nửa năm thì phải tính đến.
Thầy Vũ Giới vẫn nhắc học trò: thấy đẹp phải nghi, nghi rồi phải kiểm. Với thủy khẩu, kiểm bằng cách đi bộ dọc dòng nước, không phải bằng cách phóng to tấm ảnh.
Thực tế ở Việt Nam: đọc cửa sông, cửa thung lũng
Ở các vùng đồi núi Việt Nam, nhiều thung lũng có cửa ra là một đoạn suối lượn qua những mỏm đồi xen kẽ. Người dân sống bên trong thung lũng ấy thường thấy "kín đáo", "ấm", đi vào phải qua mấy khúc quanh. Đó chính là cảm giác của một cục có thủy khẩu được khoá.
Khi xem đất ở những vùng như vậy, người học nên làm mấy việc:
- Đi dọc dòng suối từ trong thung lũng ra, đếm số khúc quanh trước khi nước thoát ra đồng bằng.
- Xem mỗi khúc quanh do mỏm núi bên nào tạo ra, có xen kẽ hai bên không.
- Xem các mỏm núi có tròn, có cây, có thịt không, hay trơ đá sắc.
- Hỏi người dân về mùa lũ: nước có thoát kịp không, có ngập trong thung lũng không.
- Quay lại huyệt hoặc chỗ định làm nhà, nhìn ra xem có thấy cửa nước không.
Lưu ý: những đoạn đường xẻ qua núi, đập ngăn, kênh đào thẳng có thể phá thế giao nha tự nhiên. Một con đường thẳng xẻ ngang qua mấy lớp răng núi là mở toang cái khoá.
Bài học cho nhà ở: đừng để khí đi thẳng ra cửa sau
Ở nhà phố, "thủy khẩu" là cửa khí đi ra: cửa sau, cửa sổ đối diện cửa chính, lối thông ra sân sau. Nguyên lý giao nha giao toả dùng rất được.
- Cửa trước đối thẳng cửa sau là thủy khẩu toang. Khí vào cửa trước chạy thẳng ra cửa sau. Cần có vách, tủ, bình phong, cầu thang đặt xen kẽ để khí phải lượn.
- Vách ngăn xen kẽ hai bên giống răng núi. Hành lang dài có thể dùng kệ, chậu cây, vách lửng đặt so le hai bên.
- Đừng chặn chết. Bịt kín cửa sau làm khí tù. Chỉ cần làm khí chậm và lượn.
- Góc vách nên bo tròn. Răng khoá phải tròn đầu, không sắc như dao.
- Sân sau nên có cây, có tường thấp để giữ khí, không để trống thẳng ra đường.
Muốn biết cửa nào là cửa khí vào, cửa nào là cửa khí ra, hãy vẽ mặt bằng bằng công cụ Vẽ mặt bằng và định tâm bằng Lập Cục Pháp. Với kích thước cửa, dùng cung 52,2 cm thông thuỷ trên thước Lỗ Ban Liên Hoa.
/api/public/thu-vien/bai-viet/thuy-khau-khoa-chat-mwgxx292cfzx.webpTóm lại: giao nha giao toả là hai dãy núi thay nhau vươn ra như răng khoá, buộc nước uốn qua lại ở thủy khẩu. Răng phải tròn, có thịt, đủ lớp, đúng chỗ và thuộc về cục mình. Khoá khí bằng nhịp chứ không bằng chặn. Ở nhà phố, đừng để khí từ cửa trước chạy thẳng ra cửa sau. Hiểu vậy là đủ!
— Vũ Kim —
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- Vẽ mặt bằng – vẽ cửa, vách để đọc đường khí vào ra.
- Lập Cục Pháp – định tâm thực (miễn phí).
- Thước Lỗ Ban Liên Hoa – 52,2 cm thông thuỷ cho cửa, ô thoáng.
Bài liên quan
- Quan toả thủy khẩu: vì sao hồ rộng mà cửa nước lỏng là đất hư hoa?
- Bắc Thần ở thủy khẩu: núi đá trấn cửa nước trong phong thủy
- Chi huyền thủy: sông uốn như chữ Chi, chữ Huyền trong phong thủy
- Thế hữu câu quyền: khi nhánh hổ bên phải vòng ra trước mặt
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới
Đọc thủy khẩu, long hổ giao là bài thực địa của Hình Pháp Liên Hoa. Xem chương trình khoá học phong thủy. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp
Giao nha giao toả khác quan toả thủy khẩu thế nào?
Quan toả là nói chung việc khoá cửa nước. Giao nha giao toả là một cách khoá cụ thể: hai dãy núi đan cài xen kẽ, buộc nước uốn quanh.
Có phải càng nhiều lớp đan càng tốt?
Đủ hai ba lớp là đẹp. Quá chật, nước không thoát kịp thì mùa lũ thành ngập, khí tù.
Đứng trong cục không thấy cửa nước có ý nghĩa gì?
Đó là dấu hiệu thủy khẩu kín, khí được giữ trong cục. Thấy nước chảy thẳng ra là thủy khẩu lỏng.
Nhà có cửa trước thẳng cửa sau nên làm gì?
Đặt vách, kệ, bình phong, cây xanh xen kẽ để khí phải lượn; không nên bịt kín cửa sau.
Đường xẻ qua núi có phá thế giao nha không?
Có thể. Đường thẳng xẻ ngang các lớp răng núi là mở toang cái khoá tự nhiên của thung lũng.









