💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Hướng mộ: chọn theo thế đất hay theo tuổi?

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Khi xây mộ hay cải táng, gia đình nào cũng hỏi: "Mộ nên quay hướng nào?". Có người nói phải theo tuổi người mất, có người nói theo tuổi con trưởng, có người lại bảo hướng mộ phải theo thế đất, núi sông xung quanh. Những ý kiến khác nhau khiến gia đình bối rối, nhất là khi các cách cho ra những hướng trái ngược. Bài này giải thích ý nghĩa của việc chọn hướng theo thế đất và theo tuổi, thứ tự ưu tiên thường được nhiều người làm nghề áp dụng, cách xác định hướng mộ bằng la kinh, cách áp dụng trong nghĩa trang tập trung và những ngộ nhận hay gặp. Nguyên lý âm trạch nói chung có ở bài phong thủy mộ phần.

Trong bài này: hướng mộ là gì · chọn hướng theo thế đất · chọn hướng theo tuổi · thứ tự ưu tiên · cách xác định hướng mộ · trong nghĩa trang tập trung · ngộ nhận hay gặp · câu hỏi thường gặp.

Đồi thoải với khoảng thoáng phía trước: thế đất quyết định hướng mộ trước tiên. Ảnh minh hoạ: Unsplash

1. Hướng mộ là gì?

Hướng mộ là hướng mà phía trước ngôi mộ, tức phía có bia, nhìn ra. Phía ngược lại là toạ, tức phía lưng mộ. Giống như nhà ở, mộ được gọi theo cặp toạ – hướng, ví dụ "toạ Tý hướng Ngọ" là mộ quay mặt về chính Nam. Hướng mộ được đo bằng la kinh và đọc trên vòng 24 sơn. Cách đọc có ở bài cách đọc la kinh phong thủy.

2. Chọn hướng theo thế đất

Trong địa lý phong thủy truyền thống, hướng mộ trước hết được xác định theo hình thế của cuộc đất:

Lưng tựa vào chỗ cao, vững: phía sau mộ là gò, đồi, núi hoặc địa hình cao hơn.
Mặt nhìn ra chỗ thoáng: phía trước là minh đường, khoảng đất bằng, có thể có nước tụ hoặc dòng nước uốn quanh.
Hai bên có che chắn: mộ nằm giữa hai bên địa hình hoặc cây cối bao bọc.
Hài hoà với dòng nước: xét hướng nước đến và nước đi để chọn hướng phù hợp.

Lý do của cách làm này rất trực quan: một ngôi mộ quay lưng ra vực, mặt nhìn vào vách đồi sẽ vừa khó thoát nước, vừa tạo cảm giác bức bối, bất ổn. Ngược lại, mộ có lưng tựa vững, mặt nhìn ra khoảng thoáng thì cao ráo, sáng sủa, dễ chăm sóc. Bảy tiêu chí xem đất có ở bài chọn đất làm mộ.

Sườn đồi có thế tựa phía sau, hai bên che chắn. Ảnh minh hoạ: Unsplash

3. Chọn hướng theo tuổi

Cách chọn hướng theo tuổi thường dựa vào năm sinh của người mất, hoặc của người con đứng chủ việc, để tìm những hướng được xem là hợp theo một phương pháp nhất định. Cách làm này phổ biến trong dân gian vì dễ áp dụng: chỉ cần năm sinh là có thể tra được hướng.

Tuy nhiên, cần lưu ý:

Có nhiều phương pháp tính hướng theo tuổi khác nhau, cho kết quả không giống nhau.
Hướng hợp tuổi có thể trái ngược hoàn toàn với thế đất, ví dụ bắt mộ quay lưng ra chỗ trũng, mặt vào vách đồi.
Khi áp dụng máy móc, việc chọn hướng theo tuổi dễ bỏ qua những yếu tố quan trọng hơn như thoát nước, nền đất, cảnh quan.

4. Thứ tự ưu tiên thường được áp dụng

Nhiều người làm nghề áp dụng thứ tự như sau:

Thế đất trước: xác định thế tựa, minh đường, hướng nước để biết mộ nên quay về phía nào là hợp lý về hình thế.
Điều chỉnh trong phạm vi cho phép: trong khoảng hướng hợp hình thế, có thể xoay vài độ để chọn sơn hướng phù hợp hơn theo phương pháp lý khí mà người tư vấn sử dụng, hoặc cân nhắc thêm yếu tố tuổi.
Tránh ranh giới sơn: hướng chốt nên nằm gần giữa một sơn, không sát ranh giới hai sơn hay hai cung.
Thống nhất trong khu mộ: với khu mộ gia tộc, hướng các ngôi mộ nên hài hoà với trục chung. Xem bài quy hoạch khu mộ gia tộc.

Nói cách khác, thế đất quyết định "mặt mộ nhìn về phía nào", còn tuổi và lý khí thường chỉ dùng để tinh chỉnh trong phạm vi mà thế đất cho phép.

Thung lũng mở ra phía trước tạo minh đường cho cuộc đất. Ảnh minh hoạ: Unsplash

5. Cách xác định hướng mộ bằng la kinh

Đặt la kinh trên mặt bia hoặc cạnh trước của mộ, nằm ngang, đường chỉ song song với mặt trước mộ.
Đứng phía sau mộ nhìn ra phía trước, hoặc đứng trước bia quay lưng vào mộ, tuỳ cách quen dùng nhưng phải nhất quán.
Tránh nhiễu từ từ khung sắt, cốt thép của mộ, hàng rào kim loại xung quanh; nên đo thêm ở khoảng cách xa hơn.
Ghi lại số độ, tên sơn hướng và sơn toạ.
Khi xây mới, đánh dấu hướng bằng dây căng hoặc cọc mốc trước khi đổ móng để thợ xây đúng.

Hướng dẫn chi tiết về thao tác đo có ở bài cách đo hướng nhà bằng la kinh; nguyên tắc áp dụng tương tự cho mộ.

6. Trong nghĩa trang tập trung

Ở nghĩa trang tập trung, các lô mộ thường được quy hoạch thẳng hàng, hướng gần như cố định theo dãy. Gia đình có thể:

Chọn lô cao ráo, không đọng nước, phía trước thoáng.
Hỏi ban quản lý về phạm vi được phép xoay hướng mộ; nhiều nơi chỉ cho phép điều chỉnh rất ít để giữ trật tự chung.
Nếu hướng dãy không hợp, có thể tinh chỉnh vài độ trong giới hạn cho phép, kết hợp chọn kích thước mộ, bia theo thước Lỗ Ban. Xem bài kích thước mộ đơn.

7. Những ngộ nhận hay gặp

"Chỉ cần hợp tuổi là đủ": bỏ qua thế đất, thoát nước, dễ dẫn tới mộ đọng nước, sụt lún.
"Xoay hướng càng nhiều càng tốt": xoay lệch hẳn so với địa hình làm mộ mất cân đối, khó xây và khó thoát nước.
"Mọi mộ trong khu phải theo tuổi riêng": khiến khu mộ lộn xộn, mỗi ngôi một hướng.
"Hướng nào cũng như nhau": bỏ qua hoàn toàn yếu tố hình thế và cảm nhận của con cháu khi thăm viếng.

8. Một ví dụ chọn hướng mộ

Giả sử gia đình có một khu đất trên sườn đồi thoải, phía sau là đỉnh đồi cao, phía trước là một thung lũng nhỏ có con suối chảy uốn từ trái sang phải. Theo thế đất, ngôi mộ nên tựa lưng vào đỉnh đồi và nhìn xuống thung lũng. Khi đo bằng la kinh, hướng nhìn xuống thung lũng nằm trong khoảng từ 150° tới 170°. Trong khoảng này, người tư vấn có thể chọn một sơn hướng nằm gần giữa, phù hợp với phương pháp lý khí mà mình áp dụng, đồng thời xem thêm yếu tố tuổi nếu gia đình mong muốn. Hướng cuối cùng vừa giữ được thế tựa và minh đường, vừa đáp ứng các yêu cầu tinh chỉnh khác.

Nếu lúc đó có người đề xuất xoay mộ quay hẳn ra hướng ngược lại vì "hợp tuổi hơn", ngôi mộ sẽ tựa lưng vào thung lũng và nhìn vào vách đồi: nước mưa từ đỉnh đồi sẽ chảy thẳng vào mặt mộ, không gian phía trước chật hẹp, con cháu đứng hành lễ cũng khó khăn. Ví dụ này cho thấy vì sao thế đất thường được đặt lên trước.