La Kinh Thấu Giải
羅經透解 (收水納宮位 · 分合泥水斷 · 論放水 · 七曜歌 · 四局 · 八干行龍 · 輔星水法 · 天盤縫針式 · 八字訣 · 卷上終)
Tác giả: Vương Đạo Hanh (王道亨, Âm dương học huấn thuật, Tứ Hợp Đường, người Định Ấp vùng Thục Đông, đời Thanh) tập lục; Tần Thận An (秦慎安, Giang Ninh) hiệu khám
Bản gốc: tựa đề Đạo Quang năm 3 (1823); bản in Thượng Hải Văn Minh thư cục, Dân Quốc năm 15 (1926), 2 quyển thượng hạ, 36 tầng la kinh.
Phần cuối quyển thượng La Kinh Thấu Giải là một chùm bài về thuỷ pháp, đọc ngay sau tầng 18 thiên bàn phùng châm và bài luận cửu tinh thuỷ. Vương Đạo Hanh gom vào đây những khẩu quyết thầy địa lý cần thuộc khi đứng ở huyệt nhìn nước: thu nước vào cung vị nào, phân hợp bùn nước ra sao, nước nên thả về phương nào, bốn cục tam hợp cho nước ra ở đâu, tám chữ loan, câu, đâu, chuyển, xung, xạ, giải, chiếu. Bài này dịch trọn tám trang cuối quyển thượng, từ "thu thuỷ nạp cung vị" tới dòng "La Kinh Thấu Giải quyển thượng chung".
Trả lời nhanh: Sách dạy "huyệt tuy ở núi, hoạ phúc ở nước": điểm huyệt lấy nước mà định. Nước tính từ chỗ phát nguyên, chỗ mắt nhìn thấy ở huyệt, nạp vào cung vị tới minh đường; nước âm thì lập hướng âm, nước dương thì lập hướng dương, không được lẫn. Nước ra nên chảy về thiên can hay tứ duy, từ tiểu thần vào trung thần rồi đại thần, chớ thả ra địa chi. Bốn cục tam hợp mỗi cục có một cửa nước ra: Hoả cục ra Càn, Mộc cục ra Khôn, Thuỷ cục ra Tốn, Kim cục ra Cấn. Tám chữ quyết phân biệt hình nước tốt xấu: uốn khúc, móc lại, chặn lại, quay về là có tình; đâm ngang, bắn thẳng là hung.
Thầy Vũ Giới giảng: "Núi là vợ, nước là chồng. Đứng ở huyệt mà không biết nước tới từ đâu, đi về đâu, thì la kinh có bao nhiêu tầng cũng chỉ là đồ trang trí."
Thu thuỷ nạp cung vị: lấy nước định huyệt – 收水納宮位
Trang đầu của chùm bài mở bằng một nguyên tắc ngắn mà nặng: xem đất trước xem núi, sau xem nước; huyệt nằm ở núi nhưng hoạ phúc nằm ở nước. Từ đó sách dạy cách "thu nước" vào cung vị trên la kinh.

Nguyên văn – 原文
先賢小地先看山,次看水,穴雖在山,禍福在水。點穴之法,以水定之。水動爲陽,山靜爲陰,故山爲婦,水爲夫,婦從夫貴,水之應驗速,如砂有關於二宅之興衰。得水爲上。穴中見左右前朝,先從撥源現眼處納宮位到堂。或三溝俱是陰水,立陰向以收之;或三四溝盡是陽水,立陽向收之,乃爲成局。或一溝陰水,謂之四中失一無妨。水總以發源處爲的,過宮水不必論。或一概陽水立陽向,即爲破局。萬不可陰陽相雜。而水去宜流天干,莫放地支。先賢云:萬水盡從天上去,尋龍雖向地中行。又云:山與筆笏好裝掛,水去之玄莫問方,下砂收盡源頭水,兒孫買盡世間田。
Dịch: Người xưa xem đất, trước xem núi, sau xem nước. Huyệt tuy ở núi, hoạ phúc lại ở nước. Phép điểm huyệt lấy nước mà định. Nước động là dương, núi tĩnh là âm, nên núi là vợ, nước là chồng; vợ theo chồng mà sang. Nước ứng nghiệm nhanh, cũng như sa, có liên quan tới thịnh suy của cả nhà ở lẫn mộ. Được nước là trên hết. Ở trong huyệt nhìn thấy nước bên trái, bên phải, phía trước chầu lại, thì trước hết tính từ chỗ nước phát nguyên hiện ra trước mắt, nạp vào cung vị cho tới minh đường. Nếu ba dòng đều là nước âm thì lập hướng âm để thu; nếu ba bốn dòng đều là nước dương thì lập hướng dương để thu, như thế mới thành cục. Nếu có một dòng nước âm lẫn vào, gọi là "bốn mất một", không hại. Nước luôn lấy chỗ phát nguyên làm chuẩn, nước đi qua cung không cần luận. Nếu toàn nước dương mà lập hướng khác loại thì thành phá cục (bản in ghi "lập hướng dương", theo mạch văn phải là hướng âm). Tuyệt đối không được để âm dương lẫn lộn. Nước đi nên chảy về thiên can, chớ thả về địa chi. Người xưa nói: "Muôn dòng nước đều đi về phía trời, tìm long tuy là đi trong đất." Lại nói: "Núi với bút, hốt nên treo bày; nước đi chữ chi chữ huyền thì chẳng cần hỏi phương; hạ sa thu hết nước đầu nguồn, con cháu mua hết ruộng trong đời."
Giảng: Đoạn này có ba ý. Thứ nhất là vị trí của nước: núi cho hình huyệt, nước quyết định huyệt có phúc hay không, và nước ứng nhanh hơn núi. Thứ hai là cách đo: đứng ở huyệt, nhìn chỗ nước hiện ra đầu tiên (phát nguyên hiện nhãn), lấy phương đó trên la kinh làm cung vị của dòng nước; đoạn nước chảy ngang qua các cung khác (quá cung thuỷ) không tính. Thứ ba là luật tịnh âm tịnh dương: các dòng nước chầu về phải cùng một loại âm hoặc dương với hướng lập. Sách nới một chút: bốn dòng lẫn một dòng khác loại thì chưa hại. Câu "nước đi chữ chi chữ huyền chẳng cần hỏi phương" sẽ gặp lại ở phần tám chữ quyết bên dưới: nước uốn khúc có tình thì phương hơi lệch cũng không đáng ngại.
Phân hợp và bùn nước trong huyệt – 分合泥水斷
Ngay sau phép thu nước là một đoạn đoán "bùn nước": vì sao có huyệt mở ra thấy nước đọng, có huyệt thấy bùn, có huyệt ván quan tài mục nát. Sách quy về chữ "phân hợp": nước có chia ở đầu huyệt và gặp lại ở chân huyệt hay không.

Nguyên văn – 原文
直硬不開鉗者,孤陰;平壙無化生頭者,孤陽。無包裹,無分合者,主有泥水。並連落風者,先泥後水;漏胎者,先水後泥;撞脈者,先泥後水;脫脈者,先水後泥。左缺右生,右缺左生,打破太極圖,泥水便進棺。若深葬杳杳無蓋,若淺葬底先穿,赤天帶氣生白蟻,必有木根。仰瓦脊箕眞泥水斷:仰乘風水濕泥,漏胎風蕩爛板骨,龜頭鵝頸主孤殘。有分無合一板水,有合無分一板泥。
Dịch: Thẳng cứng mà không mở kìm là cô âm; bằng phẳng trống trải mà không có đầu hoá sinh là cô dương. Không có bao bọc, không có phân hợp thì trong huyệt có bùn nước. Liền nhau mà đón gió thì trước bùn sau nước; lậu thai thì trước nước sau bùn; đâm vào mạch thì trước bùn sau nước; lìa mạch thì trước nước sau bùn. Bên trái khuyết thì bên phải sinh, bên phải khuyết thì bên trái sinh, đánh vỡ vòng thái cực thì bùn nước vào quan tài. Nếu táng sâu thì mịt mờ không có nắp che; nếu táng nông thì đáy bị xuyên trước. Đất đỏ mang khí nóng thì sinh mối trắng, ắt có rễ cây. Lời đoán bùn nước của thế ngửa ngói, sống nia: ngửa mà đón gió thì nước ẩm bùn; lậu thai, gió lùa thì nát ván, nát xương; đầu rùa cổ ngỗng chủ cô đơn tàn tật. Có phân không hợp thì một tấm nước; có hợp không phân thì một tấm bùn.
Giảng: "Phân" là chỗ nước mưa trên long mạch chia đôi hai bên đầu huyệt, "hợp" là chỗ hai dòng ấy gặp nhau dưới chân huyệt, ở minh đường nhỏ. Có phân thì nước không chảy vào giữa huyệt; có hợp thì khí được giữ lại. Thiếu một trong hai thì huyệt bị nước hoặc bùn. Sách còn liệt kê các thế đất hỏng như cô âm (sống núi thẳng cứng, không mở thành kìm), cô dương (đất bằng không có gò hoá sinh), lậu thai (chỗ khí rò ra), thoát mạch (huyệt lìa khỏi mạch). Đây là phần loan đầu, cần đi thực địa nhiều lần mới nhận ra; la kinh không thay được mắt nhìn.
Luận phóng thuỷ: tiểu thần, trung thần, đại thần – 論放水
Bài ca phóng thuỷ chia 24 sơn làm ba hạng "thần" để nói nước nên thả ra phương nào. Đây là bài ca quen thuộc trong sách thuỷ pháp Tam Hợp.

Nguyên văn – 原文
乙辛丁癸神名小,辰戌丑未小神表。甲庚丙申號中神,子午卯酉中神照。惟有乾坤艮巽方,寅申巳亥大神當。四維八干流皆吉,若放支辰起禍殃。富貴貧賤在水神,水是山家血脈精。山靜水動晝夜定,水主財祿山主人。是水流歸東大海,唯有巽宮有去來。第一識龍要識穴,海裏尋珠爲上訣。第二要識面前砂,斷人禍福定無差。第三要識九宮水,斷人禍福靈如鬼。稍有禍福砂水斷,貴賤還須龍上看。
Dịch: Ất, Tân, Đinh, Quý tên là tiểu thần; Thìn, Tuất, Sửu, Mùi cũng thuộc tiểu thần. Giáp, Canh, Bính, Nhâm gọi là trung thần; Tý, Ngọ, Mão, Dậu cũng là trung thần. Chỉ có bốn phương Càn, Khôn, Cấn, Tốn cùng Dần, Thân, Tị, Hợi là đại thần. Nước chảy ra bốn duy, tám can đều cát; nếu thả ra địa chi thì sinh hoạ. Giàu sang nghèo hèn nằm ở thuỷ thần; nước là tinh huyết mạch của nhà núi. Núi tĩnh nước động, ngày đêm định rõ; nước chủ tài lộc, núi chủ người. Nước đều chảy về biển đông, chỉ cung Tốn có đi có lại. Thứ nhất phải biết long, biết huyệt, như mò ngọc dưới biển là quyết cao nhất. Thứ hai phải biết sa trước mặt, đoán hoạ phúc không sai. Thứ ba phải biết nước chín cung, đoán hoạ phúc linh như quỷ thần. Hoạ phúc nhỏ thì đoán bằng sa và nước; sang hèn vẫn phải xem ở long.
Giảng: Bản in ghi "Giáp, Canh, Bính, Thân là trung thần", nhưng Thân đã có trong nhóm đại thần ở câu sau, và các bản bài ca này thường ghi Giáp, Canh, Bính, Nhâm. Bài dịch theo cách đọc đó. Ý chính của bài ca là nước đi từ phương nhỏ sang phương lớn, cuối cùng ra ở thiên can hoặc tứ duy thì thuận; nước thoát ra đúng một địa chi thì dễ phạm. Hai câu cuối đặt thứ tự ưu tiên rõ ràng: long huyệt trước, sa sau, nước sau nữa; hoạ phúc lặt vặt nhìn sa nước, còn sang hay hèn phải nhìn long. Câu này giữ cho người học khỏi sa vào thuỷ pháp mà quên long mạch.
Thuỷ pháp cát hung ca và Thất diệu ca – 水法吉凶歌 · 七曜歌
Hai bài ca ngắn này nối thuỷ pháp với cửu tinh và vòng trường sinh, là cầu nối giữa bài luận cửu tinh thuỷ ở trước và bốn cục tam hợp ở sau.

Nguyên văn – 原文
水法吉凶歌:收山出煞有何功,破祿廉文要坐空,貪巨輔武收入穴,何愁大地不相逢。七曜歌:大墓是破軍,絕胎是祿存,養生貪狼位,沐浴冠帶文武曲,臨冠旺,逢衰是巨門,廉貞兼病死,七曜一齊分。原眞一書水法,總以雙山三合以水口爲定向。至於四局四十四圖、八十八向,余已編成歌訣,以俟學者便覽易識。
Dịch: Ca thuỷ pháp cát hung: Thu sơn xuất sát có công gì? Phá, Lộc, Liêm, Văn phải ngồi ở chỗ trống; Tham, Cự, Phụ, Vũ thu vào huyệt, lo gì đất lớn chẳng gặp. Ca bảy diệu: Đại mộ là Phá quân; tuyệt, thai là Lộc tồn; dưỡng, sinh là ngôi Tham lang; mộc dục, quan đới là Văn khúc; lâm quan, đế vượng là Vũ khúc; gặp suy là Cự môn; Liêm trinh gồm bệnh, tử. Bảy diệu chia đều như thế. Thuỷ pháp trong sách Nguyên Chân đều lấy song sơn tam hợp, lấy thuỷ khẩu để định hướng. Còn bốn cục, bốn mươi bốn đồ, tám mươi tám hướng thì tôi đã soạn thành ca quyết, để người học tiện xem dễ nhớ.
Giảng: Bài ca thất diệu gán bảy sao cho mười hai cung trường sinh: sinh, dưỡng ứng Tham lang; mộc dục, quan đới ứng Văn khúc; lâm quan, đế vượng ứng Vũ khúc; suy ứng Cự môn; bệnh, tử ứng Liêm trinh; mộ ứng Phá quân; tuyệt, thai ứng Lộc tồn. Ghép với bài cát hung ca: nước ở các cung sinh vượng (Tham, Vũ, Cự) nên thu vào huyệt; nước ở các cung bệnh tử mộ tuyệt (Liêm, Phá, Lộc) nên để trống, tức là cho nước ra ở đó. Văn khúc (mộc dục) xếp vào nhóm hung; nhiều sách thuỷ pháp gọi nước ở cung mộc dục là đào hoa thuỷ. Câu cuối cho biết Vương Đạo Hanh theo phép song sơn tam hợp của sách Nguyên Chân, lấy thuỷ khẩu định hướng, đúng tinh thần phái Tam Hợp.
Bốn cục tam hợp và cửa nước ra – 四局
Bốn câu thơ bảy chữ tóm tắt bốn cục nước. Mỗi cục là một bộ tam hợp sinh, vượng, mộ; nước của cục chảy về kho mộ rồi ra ở phương can hay duy kề bên.

Nguyên văn – 原文
〔火局〕寅午戌丑正出乾,乾亥庚酉放辛邊,亥卯未壬出壬位,再變乾亥出乾元。〔木局〕亥卯未戌正出坤,坤申丙午且放丁,辛子庚辰放庚上,再變坤申正出坤。〔水局〕申子辰未正出巽,巽巳甲卯出乙定,乙酉丑丙放出丙,再變巽巳出巽順。〔金局〕巳酉丑辰正出艮,艮寅壬子癸宮間,寅午戌甲放出甲,再變艮寅正消艮。
Dịch: Hoả cục: Dần Ngọ Tuất, nước chính ra Càn; Càn Hợi, Canh Dậu thì thả về bên Tân; Hợi Mão Mùi, Nhâm thì ra ngôi Nhâm; biến lần nữa Càn Hợi thì ra gốc Càn. Mộc cục: Hợi Mão Mùi, nước chính ra Khôn; Khôn Thân, Bính Ngọ thì thả về Đinh; Tân Tý, Canh Thìn thì thả ở Canh; biến lần nữa Khôn Thân thì chính ra Khôn. Thuỷ cục: Thân Tý Thìn, nước chính ra Tốn; Tốn Tị, Giáp Mão thì ra Ất là định; Ất Dậu Sửu, Bính thì thả ra Bính; biến lần nữa Tốn Tị thì ra Tốn là thuận. Kim cục: Tị Dậu Sửu, nước chính ra Cấn; Cấn Dần, Nhâm Tý thì ra khoảng cung Quý; Dần Ngọ Tuất, Giáp thì thả ra Giáp; biến lần nữa Cấn Dần thì chính tiêu ở Cấn.
Giảng: Bài ca rất cô đọng, mỗi câu sau nói một biến thể của hướng và cửa nước, nên người học chỉ cần nắm câu đầu của mỗi cục: Hoả cục (mộ ở Tuất) nước ra Càn, Mộc cục (mộ ở Mùi) nước ra Khôn, Thuỷ cục (mộ ở Thìn) nước ra Tốn, Kim cục (mộ ở Sửu) nước ra Cấn. Cả bốn cửa đều là tứ duy, đúng với bài ca phóng thuỷ ở trên: nước ra đại thần là tốt. Các chữ "丑", "戌", "未", "辰" chen sau bộ tam hợp ở câu đầu mỗi cục chưa rõ nghĩa trong bản in, bài dịch tạm lược và giữ nguyên văn để đối chiếu. Cách phối từng hướng với từng cửa nước là thủ pháp, Thầy Vũ Giới giảng trực tiếp trên la kinh trong lớp.
Tám can hành long, vợ chồng cùng kho – 八干行龍夫婦同庫
Đoạn dài nhất của chùm bài giải thích vì sao bốn cục nước ra ở Sửu, Mùi, Thìn, Tuất. Sách dùng hình ảnh "vợ chồng": một can dương và một can âm có cùng kho mộ thì gọi là phu phụ chính phối.

Nguyên văn – 原文
詳論八干行龍四局合龍通竅陰陽配合夫婦同庫之源。西南丁庚行龍,系巳酉丑金局,金生巽巳,沐浴丙午,至養乙辰,萬水俱從丑位上出水口。經云:斗牛納丁庚之氣。解曰:丙以丁嫁於庚,丁爲婦,庚爲夫,庚金生巳旺酉,丁火生酉旺巳,同庫在丑,夫婦正配,夫唱婦隨之義,合成金局,方有結作。東北癸甲行龍,系卯未木局,木生乾亥,至養辛戌,萬水俱從去口出。經云:金羊收癸甲之靈也。解曰:壬以癸嫁於甲,甲爲夫,癸爲婦,癸水生卯旺亥,甲木生亥旺卯,同庫在未,得夫婦正配之義,合成水局,方有結作。西北辛壬行龍,係申子辰水局,生坤申,養丁水,萬水俱從辰位出。水口經云:辛壬會而趨辰也。解曰:庚以辛嫁於壬,辛爲婦,壬爲夫,辛金生子旺申,壬水生申旺子,同庫在辰,得夫婦正配,夫唱婦隨之義,合成水局,方有結作。東南乙丙行龍,係寅午戌火局,生艮寅,養癸丑,萬水俱從戌位出。水口經云:乙丙交而趨戌也。解曰:甲以乙嫁於丙,乙爲婦,丙爲夫,丙火生寅旺午,乙木生午旺寅,同庫在戌,得夫婦正配,夫唱婦隨之義,合成火局,方有結作。使作用者,須知出脈分水,隨龍左右定三合,過峽入首,八干理氣,方謂通竅。若穴場墓前,必以向山淨陰淨陽納水定向爲要領。
Dịch: Bàn kỹ gốc của việc tám can hành long, bốn cục hợp long thông khiếu, âm dương phối hợp, vợ chồng cùng kho. Long đi ở Tây Nam theo Đinh, Canh thuộc Kim cục Tị Dậu Sửu: Kim sinh ở Tốn Tị, mộc dục ở Bính Ngọ, tới dưỡng ở Ất Thìn; muôn dòng nước đều ra thuỷ khẩu ở Sửu. Kinh nói: "Đẩu Ngưu nạp khí Đinh Canh." Giải: Bính gả Đinh cho Canh; Đinh là vợ, Canh là chồng. Canh kim sinh ở Tị, vượng ở Dậu; Đinh hoả sinh ở Dậu, vượng ở Tị; cùng kho ở Sửu, vợ chồng chính phối, chồng xướng vợ theo, hợp thành Kim cục mới có kết. Long đi ở Đông Bắc theo Quý, Giáp thuộc Mộc cục Mão Mùi: Mộc sinh ở Càn Hợi, tới dưỡng ở Tân Tuất; muôn dòng nước đều ra ở cửa Mùi. Kinh nói: "Kim dương thu linh khí Quý Giáp." Giải: Nhâm gả Quý cho Giáp; Giáp là chồng, Quý là vợ. Quý thuỷ sinh ở Mão, vượng ở Hợi; Giáp mộc sinh ở Hợi, vượng ở Mão; cùng kho ở Mùi, được nghĩa vợ chồng chính phối, hợp thành Mộc cục mới có kết. Long đi ở Tây Bắc theo Tân, Nhâm thuộc Thuỷ cục Thân Tý Thìn: sinh ở Khôn Thân, dưỡng ở Đinh Mùi; muôn dòng nước đều ra ở Thìn. Thuỷ khẩu kinh nói: "Tân Nhâm hội mà về Thìn." Giải: Canh gả Tân cho Nhâm; Tân là vợ, Nhâm là chồng. Tân kim sinh ở Tý, vượng ở Thân; Nhâm thuỷ sinh ở Thân, vượng ở Tý; cùng kho ở Thìn, hợp thành Thuỷ cục mới có kết. Long đi ở Đông Nam theo Ất, Bính thuộc Hoả cục Dần Ngọ Tuất: sinh ở Cấn Dần, dưỡng ở Quý Sửu; muôn dòng nước đều ra ở Tuất. Thuỷ khẩu kinh nói: "Ất Bính giao mà về Tuất." Giải: Giáp gả Ất cho Bính; Ất là vợ, Bính là chồng. Bính hoả sinh ở Dần, vượng ở Ngọ; Ất mộc sinh ở Ngọ, vượng ở Dần; cùng kho ở Tuất, hợp thành Hoả cục mới có kết. Người dùng phép này phải biết chỗ xuất mạch phân thuỷ, theo long bên trái bên phải mà định tam hợp, xét quá giáp nhập thủ và lý khí tám can, như thế mới gọi là thông khiếu. Còn ở huyệt trường trước mộ thì phải lấy hướng tịnh âm tịnh dương thu nước định hướng làm điều cốt yếu.
Giảng: Bốn câu kinh "Đẩu Ngưu nạp Đinh Canh", "Kim dương thu Quý Giáp", "Tân Nhâm hội về Thìn", "Ất Bính giao về Tuất" là bốn câu nổi tiếng của thuỷ pháp Tam Hợp; Đẩu, Ngưu là hai tú ở cung Sửu, Kim dương là Mùi. Sách giải bằng vòng trường sinh của can dương đi thuận và can âm đi nghịch: mỗi cặp một dương một âm có chỗ sinh của người này là chỗ vượng của người kia, và gặp nhau ở cùng một kho mộ. Bản in có hai chỗ nhầm trong đoạn Đông Bắc: "ra ở cửa 去" nên đọc là "cửa Mùi 未", và "hợp thành Thuỷ cục" đúng ra là Mộc cục; ở đoạn Tây Bắc, "dưỡng ở Đinh thuỷ" nên đọc là Đinh Mùi. Bài dịch đã sửa theo mạch văn và ghi rõ ở đây.
Bát can sinh tử ca và Phụ tinh thuỷ pháp – 八干生死歌 · 輔星水法
Hai mục tiếp theo là một bài ca ngắn về sinh tử của tám can và một bảng tra "phụ tinh thuỷ pháp", phép tính tám sao cho tám hướng theo lối nạp giáp.

Nguyên văn – 原文
八干生死歌:陽生陰死,陰生陽死,陰陽生死,堪輿秘旨。皆生皆死,不生不死,錯亂生死,其禍立至。出得生死,太羅仙子。輔星水法:橫推直看,納甲同八卦推,子支來水。輔武破廉貪巨祿文。乾向甲同:乾離艮巽坎坤震兌。離向壬寅戌同:離乾巽艮坤坎兌震。艮向丙同:艮巽乾離震兌坎坤。巽向辛同:巽艮離乾兌震坤坎。坎向癸申辰同:坎坤震兌乾離艮巽。坤向乙同:坤坎兌震離乾巽艮。震向庚亥未同:震兌坎坤艮巽乾離。兌向丁巳丑同:兌震坤坎巽艮離乾。
Dịch: Ca sinh tử tám can: Dương sinh thì âm tử, âm sinh thì dương tử; sinh tử của âm dương là chỉ bí mật của kham dư. Cùng sinh cùng tử, chẳng sinh chẳng tử, sinh tử rối loạn thì hoạ tới ngay. Ra khỏi được vòng sinh tử là tiên nhân Thái La. Phụ tinh thuỷ pháp: đẩy ngang xem dọc; can nạp giáp tính theo quẻ đã nạp, nước tới tính theo chi. Thứ tự tám sao: Phụ, Vũ, Phá, Liêm, Tham, Cự, Lộc, Văn. Hướng Càn (Giáp cùng): Càn, Ly, Cấn, Tốn, Khảm, Khôn, Chấn, Đoài. Hướng Ly (Nhâm, Dần, Tuất cùng): Ly, Càn, Tốn, Cấn, Khôn, Khảm, Đoài, Chấn. Hướng Cấn (Bính cùng): Cấn, Tốn, Càn, Ly, Chấn, Đoài, Khảm, Khôn. Hướng Tốn (Tân cùng): Tốn, Cấn, Ly, Càn, Đoài, Chấn, Khôn, Khảm. Hướng Khảm (Quý, Thân, Thìn cùng): Khảm, Khôn, Chấn, Đoài, Càn, Ly, Cấn, Tốn. Hướng Khôn (Ất cùng): Khôn, Khảm, Đoài, Chấn, Ly, Càn, Tốn, Cấn. Hướng Chấn (Canh, Hợi, Mùi cùng): Chấn, Đoài, Khảm, Khôn, Cấn, Tốn, Càn, Ly. Hướng Đoài (Đinh, Tị, Sửu cùng): Đoài, Chấn, Khôn, Khảm, Tốn, Cấn, Ly, Càn.
Giảng: Cách đọc bảng: tìm hàng của hướng (can chi đứng sau là các sơn nạp giáp vào cùng quẻ), đọc ngang tám quẻ, mỗi quẻ ứng một sao theo thứ tự Phụ, Vũ, Phá, Liêm, Tham, Cự, Lộc, Văn. Ví dụ hướng Càn: nước tới từ phương Càn là Phụ, từ Ly là Vũ, từ Cấn là Phá, từ Tốn là Liêm, từ Khảm là Tham, từ Khôn là Cự, từ Chấn là Lộc, từ Đoài là Văn. Đồ thức thiên bàn phùng châm ở trang sau kết luận: Phụ, Vũ, Tham, Cự là bốn nước tốt, thấy thì hợp cục; Phá, Lộc, Văn, Liêm là bốn nước xấu, thấy thì phá cục. Đây là phép "phụ tinh" nạp giáp, khác với phép trường sinh ở mục trước; sách đặt hai phép cạnh nhau để người học đối chiếu.
Thiên bàn phùng châm thức: mười hai dương, mười hai âm – 天盤縫針式
Trang đồ hình duy nhất của chùm bài vẽ vòng 24 sơn thiên bàn với mười hai vòng trắng và mười hai chấm đen. Đây là bàn tịnh âm tịnh dương dùng để kiểm nước chầu.

Nguyên văn – 原文
天盤縫針式。十二白圈乃陽,十二黑點屬陰。輔武貪巨,四水朝來,是陰見陰,陽見陽,合局吉。破祿文廉,四水朝來,是陽見陰,陰見陽,破局凶。
Dịch: Đồ thức thiên bàn phùng châm. Mười hai vòng trắng là dương, mười hai chấm đen thuộc âm. Bốn nước Phụ, Vũ, Tham, Cự chầu lại là âm thấy âm, dương thấy dương: hợp cục, cát. Bốn nước Phá, Lộc, Văn, Liêm chầu lại là dương thấy âm, âm thấy dương: phá cục, hung.

Giảng: Đọc lại đồ hình theo vòng thiên bàn: dương gồm Càn, Khôn, Khảm (Tý), Ly (Ngọ) cùng các sơn nạp giáp Giáp, Ất, Nhâm, Quý và tam hợp Thân Tý Thìn, Dần Ngọ Tuất; âm gồm Cấn, Tốn, Chấn (Mão), Đoài (Dậu) cùng Bính, Đinh, Canh, Tân và Tị Dậu Sửu, Hợi Mão Mùi. Đây chính là "tịnh âm tịnh dương" đã nói ở mục thu thuỷ nạp cung: hướng dương thu nước dương, hướng âm thu nước âm. Sơ đồ vẽ lại ở trên đặt nam ở trên như bản gốc, tô xám các sơn âm để dễ nhìn.
Tám chữ quyết về nước – 灣鈎兜轉冲射解照八字訣
Mục cuối cùng về thuỷ pháp là tám chữ mô tả hình nước, mỗi chữ kèm lời đoán cát hung và ứng phòng. Đây là phần thực hành nhất, người xem đất đứng ở huyệt có thể đối chiếu ngay.

Nguyên văn – 原文
灣者,之玄九曲是也,有去有來,皆宜吉位,雖位凶方,亦無大害。經云:水到之玄莫問方是也。最忌反背無情。鈎者,或去或橫過,有砂鈎回曰鈎,亦宜吉位,凶位亦有禍福。兜者,元辰水去,而前砂兜之便住,多見發財,但屬凶方,亦生凶禍,房分之應,最忌逆胎反兜不吉。轉者,水過去而復轉回,或過去而成旋轉者,皆是也,有吉凶房位之應,轉而有情,多吉少凶,最忌背穴逆胎。冲者,來水橫冲其穴是也,大冲小冲皆不吉,不論方位之吉凶,但以方位驗災過之大小,房分之長少也。射者,直來之水,向穴箭射之謂,大射小射,皆不吉,須以方位之吉凶,分辨禍之大小,與房分所屬之應。解者,凡高大水來,蓋著低小之水,曰解,有吉水解凶水者,則凶可化吉,凶水解吉水者,則吉亦成凶,或水高來穴低見,亦謂之解,須辨吉凶方位。照者,凡池塘坑坎水缸之類,常積水而不乾者,皆可照之,有吉有凶,須要近宅照見方驗,如有遮隔不驗。假如水積於戌乾位上,照了陽宅,則蟻從巽方生起,蓋照從對宮生蟻也,百無一失,餘仿此。
Dịch: Loan là nước uốn chữ chi chữ huyền, chín khúc; có đi có lại, đều nên ở phương cát, dù ở phương hung cũng không hại lớn. Kinh nói "nước tới uốn chữ chi chữ huyền thì chẳng cần hỏi phương" là vậy. Kỵ nhất là quay lưng vô tình. Câu là nước đi hoặc chảy ngang qua mà có sa móc lại; cũng nên ở phương cát, ở phương hung cũng có hoạ phúc. Đâu là nước nguyên thần chảy đi mà sa phía trước chặn lại, nước dừng ở đó; thường thấy phát tài, nhưng nếu thuộc phương hung thì cũng sinh hoạ, ứng theo phòng; kỵ nhất là chặn ngược thai, chặn ngược thì không tốt. Chuyển là nước đi qua rồi quay trở lại, hoặc đi qua mà thành vòng xoáy; có ứng cát hung theo phòng vị; quay lại mà có tình thì nhiều cát ít hung; kỵ nhất là quay lưng với huyệt, ngược thai. Xung là nước tới đâm ngang vào huyệt; xung lớn xung nhỏ đều không tốt, không kể phương cát hay hung, chỉ dùng phương vị để nghiệm tai hoạ lớn nhỏ và ứng vào phòng trưởng hay phòng út. Xạ là nước tới thẳng, bắn vào huyệt như mũi tên; bắn lớn bắn nhỏ đều không tốt, phải xem phương cát hung để phân hoạ lớn nhỏ và phòng nào chịu. Giải là nước cao lớn tới, che lấp dòng nước thấp nhỏ; nước cát giải nước hung thì hung có thể hoá cát, nước hung giải nước cát thì cát cũng thành hung; hoặc nước tới từ cao mà huyệt thấp nhìn thấy cũng gọi là giải; phải phân phương cát hung. Chiếu là ao hồ, hố trũng, chum nước, những chỗ thường đọng nước không khô, đều có thể chiếu; có cát có hung, phải gần nhà và nhìn thấy được mới nghiệm, có vật che thì không nghiệm. Ví như nước đọng ở phương Tuất Càn chiếu vào nhà ở thì mối sinh từ phương Tốn, vì chiếu thì mối sinh ở cung đối diện; trăm lần không sai một, các phương khác suy theo đó.

Giảng: Tám chữ chia làm hai nhóm. Bốn chữ loan, câu, đâu, chuyển là nước có tình: uốn lượn, được móc giữ, được chặn lại, đi rồi quay về; các chữ này chịu phương hung nhẹ hơn. Hai chữ xung, xạ là nước vô tình, đâm vào huyệt; sách nói rõ dù phương tốt cũng không cứu được, phương vị chỉ để đoán hoạ nặng nhẹ và ứng phòng nào. Hai chữ giải, chiếu là nước tương tác: giải là dòng lớn đè dòng nhỏ, chiếu là nước đọng phản chiếu vào nhà. Ví dụ "nước đọng ở Tuất Càn thì mối sinh ở Tốn" cho thấy cách sách nghĩ: ảnh hưởng của nước chiếu rơi vào cung đối diện. Người học nên coi đó là lời truyền của sách, nghiệm thêm ở thực tế.
Tháo nước nguyên thần trước nhà và mộ – 元辰水
Đoạn cuối về thuỷ pháp bàn về dòng nước nguyên thần, tức dòng nước mưa thoát ra ngay trước nhà hay trước mộ. Sách coi đây là dòng nước quan hệ hoạ phúc nhiều nhất vì nó gần nhất.

Nguyên văn – 原文
凡宅墓前乾流元辰水,最關禍福。或陡瀉,或直出,或流入凶位,災禍立見。術家有法拆之,以位空五行,生旺休囚爲主,恭合楊公七十二龍水法,兼避木星局燥火方。陰山放陰水,陽山放陽水,自小神流入中神,中神流入大神位,須從天干方位放出爲妙,總以象吉二十四山所載放水方道門路爲準。來水出口進堂照,穴流來俱以佇立穴前眼之所見爲主,納宮位,過宮水不必論。
Dịch: Phàm dòng nước nguyên thần chảy khô trước nhà, trước mộ là quan hệ hoạ phúc nhiều nhất. Nước dốc xối, hoặc chảy thẳng ra, hoặc chảy vào phương hung thì tai hoạ thấy ngay. Nhà thuật có phép sửa lại: lấy ngũ hành của vị trí và sinh vượng hưu tù làm chủ, hợp với phép nước 72 long của Dương Công, lại tránh phương táo hoả của cục Mộc tinh. Núi âm thả nước âm, núi dương thả nước dương; nước từ tiểu thần chảy vào trung thần, từ trung thần chảy vào đại thần, phải thả ra ở phương thiên can mới hay. Tóm lại lấy phương, đường, cửa thả nước đã ghi cho 24 sơn trong sách Tượng Cát làm chuẩn. Nước tới, cửa ra, nước vào minh đường, nước chiếu, nước từ huyệt chảy ra đều lấy chỗ mắt nhìn thấy khi đứng trước huyệt làm chủ, nạp vào cung vị; nước đi qua cung không cần luận.
Giảng: Đoạn này nhắc lại các nguyên tắc đã học và chuyển chúng thành việc làm: nếu rãnh nước trước nhà, trước mộ chảy dốc, chảy thẳng hay chảy vào phương xấu thì sửa đường thoát nước, đổi cửa ra cho đúng phương. Hình vẽ nhỏ cuối trang gốc ghi mấy câu về ruộng nước trước huyệt và nhắc lại "lấy chỗ mắt nhìn thấy làm chủ". Với nhà ở ngày nay, dòng nguyên thần là rãnh thoát nước mưa, cống trước cửa, đường dốc đổ nước về nhà; sửa được phần này thường là việc phong thuỷ thiết thực nhất.
Hết quyển thượng – 羅經透解卷上終
Trang cuối quyển thượng chỉ có một dòng "La Kinh Thấu Giải quyển thượng chung" và một bức tranh khắc đôi vịt bơi trên nước, như một lời kết nhẹ cho chùm bài thuỷ pháp.

Quyển thượng đã đi qua 18 tầng đầu của la kinh: bát quái, hoàng tuyền, cửu tinh, địa bàn chính châm, âm dương long, chính ngũ hành, kiếp sát, xuyên sơn 72 long, xuyên sơn bản quái, nhân bàn trung châm, thấu địa 60 long, kỳ môn, 28 tú, tứ cát, thiên bàn phùng châm và thuỷ pháp. Quyển hạ mở bằng tầng 19 chính châm 240 phân và đi sâu vào phân kim, tinh tú, rồi kết bằng long huyệt sa thuỷ.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Chùm bài cuối quyển thượng có nhiều khẩu quyết, dễ làm người mới rối. Phong Thuỷ Liên Hoa đề nghị đọc theo ba lớp.

Lớp thứ nhất là hình nước: phân hợp quanh huyệt, tám chữ loan, câu, đâu, chuyển, xung, xạ, giải, chiếu, dòng nguyên thần trước nhà. Lớp này ai cũng có thể học bằng mắt và nên học trước. Lớp thứ hai là phương nước theo tam hợp: bốn cục, bốn cửa nước ra Càn, Khôn, Tốn, Cấn, bốn câu kinh vợ chồng cùng kho. Lớp này cần thuộc 24 sơn và vòng trường sinh. Lớp thứ ba là các phép tra như phụ tinh thuỷ pháp, thất diệu, tịnh âm tịnh dương; đây là phần tinh chỉnh khi đã chắc hai lớp trên. Câu của chính sách nên giữ làm kim chỉ nam: "hoạ phúc nhỏ đoán bằng sa nước, sang hèn vẫn phải xem ở long."
Bài trên Kho dừng ở nguyên lý. Cách lập hướng thu nước, chọn cửa thoát nước cho từng toạ hướng cụ thể là phần thủ pháp, Thầy Vũ Giới dạy trực tiếp trên la kinh trong lớp.
Bảng tóm tắt thuỷ pháp cuối quyển thượng
| Mục | Ý chính | Nhớ nhanh |
|---|---|---|
| Thu thuỷ nạp cung | Lấy nước định huyệt, tính từ chỗ nước hiện ra trước mắt | Âm thu âm, dương thu dương; nước qua cung không tính |
| Phân hợp | Nước chia ở đầu, gặp ở chân huyệt | Phân không hợp: nước; hợp không phân: bùn |
| Phóng thuỷ | Tiểu thần → trung thần → đại thần | Ra thiên can, tứ duy; chớ ra địa chi |
| Thất diệu | Bảy sao gán vòng trường sinh | Tham, Vũ, Cự thu vào; Phá, Lộc, Liêm, Văn để trống |
| Bốn cục | Hoả mộ Tuất, Mộc mộ Mùi, Thuỷ mộ Thìn, Kim mộ Sửu | Nước chính ra Càn, Khôn, Tốn, Cấn |
| Phụ tinh thuỷ pháp | Tám sao cho tám hướng theo nạp giáp | Phụ, Vũ, Tham, Cự tốt; Phá, Liêm, Lộc, Văn xấu |
| Tám chữ quyết | Hình nước có tình và vô tình | Loan, câu, đâu, chuyển có tình; xung, xạ hung |
Bài trước: La Kinh Thấu Giải (18): Luận cửu tinh thuỷ: thuỷ triều, thuỷ khứ, thuỷ lâm
Bài sau: La Kinh Thấu Giải (20): Tầng 19–20: Bí thụ chính châm 240 phân, Địa bàn phân kim nhị bát gia giảm
Nguồn: La Kinh Thấu Giải (羅經透解), Vương Đạo Hanh tập lục, quyển thượng, trang 123–130. Chỗ hiệu đính: "一概陽水立陽向" theo mạch văn là hướng âm; "甲庚丙申" đọc là 甲庚丙壬; đoạn Đông Bắc "去口" đọc là 未口, "水局" đọc là 木局; đoạn Tây Bắc "丁水" đọc là 丁未. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn, Phong Thuỷ Liên Hoa.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- La kinh Liên Hoa trực tuyến: đo phương nước tới, nước đi từ huyệt hay từ cửa nhà.
- App Lập Cục Pháp: lập cục tam hợp theo long và hướng trước khi xét cửa nước.
- App Vẽ Mặt Bằng: vẽ rãnh thoát nước, cống, ao hồ quanh nhà để đối chiếu phương vị.
Bài liên quan
- La Kinh Thấu Giải (1): Vương Đạo Hanh, ba bài tựa và mục lục 36 tầng la kinh
- La Kinh Thấu Giải (18): Luận cửu tinh thuỷ: thuỷ triều, thuỷ khứ, thuỷ lâm
- Tứ Đạn Tử: Thiết Đạn Tử, chương hình khí
- Thanh Nang Kinh quyển thượng: Hoá thuỷ
Học cùng Thầy Vũ Giới: Muốn học thuỷ pháp Tam Hợp trên la kinh, lập hướng thu nước và chọn cửa thoát nước cho nhà, mộ, Thầy nhận lớp nhiều người và lớp kèm riêng, học online buổi tối. Liên hệ Zalo 0988 964 636.
Câu hỏi thường gặp về thu thuỷ nạp cung và thuỷ pháp
Thu thuỷ nạp cung vị là gì? – 收水納宮位
Là đứng ở huyệt, lấy chỗ nước phát nguyên hiện ra trước mắt làm cung vị của dòng nước trên la kinh, rồi lập hướng cùng loại âm dương để thu nước ấy. Nước chảy ngang qua các cung khác không tính.
Vì sao sách nói núi là vợ, nước là chồng? – 山爲婦水爲夫
Vì nước động thuộc dương, núi tĩnh thuộc âm. Vợ theo chồng mà sang, nên huyệt tuy ở núi nhưng hoạ phúc ở nước, và nước ứng nghiệm nhanh hơn núi.
Tiểu thần, trung thần, đại thần gồm những sơn nào? – 小神中神大神
Tiểu thần: Ất, Tân, Đinh, Quý, Thìn, Tuất, Sửu, Mùi. Trung thần: Giáp, Canh, Bính, Nhâm, Tý, Ngọ, Mão, Dậu. Đại thần: Càn, Khôn, Cấn, Tốn, Dần, Thân, Tị, Hợi. Nước nên đi từ tiểu thần tới đại thần và ra ở thiên can hay tứ duy.
Bốn cục tam hợp cho nước ra ở đâu? – 四局水口
Theo bài ca của sách: Hoả cục Dần Ngọ Tuất nước chính ra Càn, Mộc cục Hợi Mão Mùi ra Khôn, Thuỷ cục Thân Tý Thìn ra Tốn, Kim cục Tị Dậu Sửu ra Cấn.
Có phân không hợp, có hợp không phân nghĩa là gì? – 分合
Phân là nước chia hai bên đầu huyệt, hợp là hai dòng gặp lại ở chân huyệt. Có phân không hợp thì huyệt thành một tấm nước; có hợp không phân thì thành một tấm bùn. Phải đủ cả phân lẫn hợp, có bao bọc thì huyệt mới khô ráo.
Nước xung, nước xạ có cứu được bằng phương tốt không? – 冲射
Theo sách thì không: xung lớn xung nhỏ, xạ lớn xạ nhỏ đều không tốt, dù ở phương nào. Phương vị chỉ dùng để đoán hoạ nặng hay nhẹ và ứng vào phòng nào.








