Những năm gần đây, nhiều gia đình lựa chọn mộ đá thay cho mộ xây gạch, trát xi măng truyền thống. Mộ đá bền vững, ít phải sửa chữa, có thể chạm khắc hoa văn tinh xảo, thể hiện sự trang trọng và lòng hiếu kính với người đã khuất. Tuy nhiên, mộ đá cũng có nhiều loại đá, nhiều kiểu dáng, và cần được làm đúng kích thước, đúng hướng, đúng ngày theo phong thủy âm trạch. Bài viết này giúp quý vị có cái nhìn tổng quan trước khi đặt làm mộ đá.
Nguyên tắc chung có trong bài trụ cột phong thủy mộ phần âm trạch.
Ưu điểm của mộ đá
- Bền vững: chịu mưa nắng tốt, ít nứt vỡ, ít rêu mốc so với mộ xây trát.
- Ít bảo trì: không phải trát, sơn lại thường xuyên.
- Thẩm mỹ: có thể chạm khắc hoa văn, chữ, tượng tinh xảo.
- Trang nghiêm: thể hiện sự chăm chút, lòng hiếu kính của con cháu.
- Lắp đặt nhanh: thường được chế tác sẵn tại xưởng, mang đến lắp ráp.
Các loại đá thường dùng
- Đá xanh: phổ biến ở miền Bắc, màu xanh xám, cứng, dễ chạm khắc, càng để lâu càng có vẻ cổ kính.
- Đá granite (đá hoa cương): cứng, bóng, ít thấm nước, nhiều màu như đen, đỏ, xám, vàng; thường dùng cho mộ hiện đại.
- Đá trắng: sáng, sang trọng; cần chọn loại chịu thời tiết tốt.
- Đá vàng, đá ong: màu ấm, mềm hơn, hợp một số phong cách truyền thống.
Mỗi loại đá có độ cứng, độ thấm nước, độ bền màu khác nhau. Nên xem mẫu đá thật, hỏi kỹ nguồn gốc và cách bảo quản. Màu đá cũng có thể chọn theo Ngũ Hành, ví dụ đá trắng, xám thiên Kim, đá đen thiên Thủy, đá đỏ thiên Hỏa, đá vàng, nâu thiên Thổ, đá xanh tùy sắc độ.
Các kiểu mộ đá phổ biến
- Mộ đơn: cho một người, có thể có mái hoặc không.
- Mộ đôi: cho hai người, thường là vợ chồng.
- Mộ tam sơn: phần đầu mộ có ba ngọn như ba ngọn núi, mang ý nghĩa thế dựa vững chãi.
- Mộ có mái che: có mái cong, cột, thể hiện sự uy nghi.
- Mộ tròn: kiểu truyền thống ở một số vùng.
- Mộ tiểu quách, mộ cải táng: kích thước nhỏ, dùng sau cải táng.
- Lăng mộ, khu mộ gia tộc: nhiều mộ trong một khuôn viên có tường bao, cổng, lư hương chung. Xem bài quy hoạch khu mộ gia tộc.
Hoa văn và ý nghĩa
- Rồng, phượng: uy nghi, cao quý, thường thấy ở mộ có mái, lăng mộ.
- Hoa sen: thanh tịnh, siêu thoát, phù hợp với gia đình theo đạo Phật.
- Tùng, cúc, trúc, mai: khí tiết, trường thọ, thanh cao.
- Mây, sóng nước: mềm mại, lưu thông.
- Chữ Thọ, chữ Phúc: mong ước phúc đức cho con cháu.
Hoa văn nên chọn phù hợp với người đã khuất, tín ngưỡng của gia đình và tổng thể khu mộ; không nên chạm khắc quá dày đặc, rườm rà.
Mộ đá ở các vùng miền
Kiểu dáng mộ đá có sự khác biệt giữa các vùng. Ở miền Bắc, mộ đá xanh với hoa văn truyền thống, mộ có mái cong, khu lăng mộ có tường bao, lư hương, cuốn thư khá phổ biến. Ở miền Trung, nhiều gia đình làm mộ có bình phong, mái che, kết cấu chắc để chịu mưa bão. Ở miền Nam, mộ đá granite với kiểu dáng hiện đại, màu sắc đa dạng được ưa chuộng. Khi chọn mẫu, nên tôn trọng phong tục của quê hương, dòng họ và hài hòa với các mộ xung quanh.
Các bộ phận thường có trên mộ đá
- Thân mộ: phần chính bao quanh huyệt.
- Bia mộ: ghi thông tin người đã khuất; nội dung bia nên được kiểm tra kỹ trước khi khắc.
- Bát hương, lư hương: đặt phía trước mộ để thắp hương.
- Đế mộ, bậc: giúp mộ cao ráo, chống ngập.
- Mái, cột (nếu có): che chắn, tạo vẻ trang nghiêm.
- Tường bao, cổng (với khu mộ): phân định ranh giới khu mộ gia đình, dòng họ.
Mộ đá cho khu mộ gia đình
Khi làm nhiều mộ đá trong một khu, nên quy hoạch tổng thể trước: trục chính, vị trí mộ tổ, các hàng mộ theo thế hệ, lối đi, lư hương chung, cây xanh. Các mộ trong khu nên đồng bộ về loại đá, kiểu dáng, chiều cao để tạo sự trang nghiêm, thống nhất. Mộ tổ thường đặt ở vị trí trung tâm hoặc cao nhất. Xây dựng theo từng giai đoạn vẫn cần bám theo quy hoạch chung đã thống nhất.
Kích thước mộ đá
Kích thước mộ đá (chiều dài, chiều rộng, chiều cao, kích thước bia) thường được chọn theo các cung tốt trên thước Lỗ Ban dùng cho âm phần (thước 38,8cm). Chi tiết các cung và cách chọn có trong bài thước Lỗ Ban 38,8cm cho mồ mả, bàn thờ và tiểu quách. Ngoài ra, kích thước mộ cần phù hợp với quy định của nghĩa trang và cân đối với các mộ xung quanh.
Hướng mộ
Tọa hướng mộ được xác định theo thế đất, long mạch và các phương pháp lập hướng âm trạch. Khi làm mộ đá thay cho mộ cũ, thường giữ nguyên hướng mộ nếu hướng cũ tốt; nếu muốn thay đổi, cần người có chuyên môn xem xét. Xem bài tọa hướng mộ phần.
Chọn ngày làm mộ, lắp mộ
Ngày động thổ, ngày lắp đặt mộ đá thường được chọn theo tuổi người đã khuất và tuổi người đứng ra lo việc (thường là con trưởng). Nên tránh các ngày xấu, chọn giờ tốt; trước khi làm, gia đình thắp hương khấn báo người đã khuất và thổ thần.
Quy trình làm mộ đá
- Khảo sát: đo đạc vị trí, hướng, mặt bằng, các mộ xung quanh.
- Chọn mẫu, loại đá, kích thước: theo nhu cầu gia đình, thước Lỗ Ban và quy định nghĩa trang.
- Thiết kế, duyệt mẫu: xem bản vẽ, mẫu hoa văn, nội dung bia.
- Chế tác tại xưởng: cắt, chạm khắc, mài, khắc chữ.
- Chọn ngày, làm lễ: khấn báo trước khi thi công.
- Thi công móng: móng chắc, chống lún, thoát nước tốt.
- Lắp đặt: lắp ghép, căn chỉnh hướng, cao độ.
- Hoàn thiện, nghiệm thu: kiểm tra mối ghép, độ cân bằng, làm sạch.
Bảo quản mộ đá sau khi lắp
- Lau rửa mộ bằng nước sạch, bàn chải mềm vào các dịp tảo mộ; tránh hóa chất tẩy mạnh làm mờ bề mặt đá.
- Kiểm tra các mối ghép, khe nứt sau mùa mưa bão.
- Tô lại chữ bia khi bị mờ, dùng loại sơn phù hợp với đá.
- Không đốt vàng mã sát mặt đá, tránh làm đá bị ám khói, nứt vì nhiệt.
- Dọn cây cỏ, rễ cây mọc sát móng mộ.
Xem thêm bài chăm sóc mộ phần hằng năm.
Trao đổi trong gia đình, dòng họ
Làm mộ cho ông bà, cha mẹ là việc chung của con cháu. Trước khi quyết định loại đá, kiểu mộ, hoa văn, nội dung bia, nên bàn bạc giữa các anh chị em, hỏi ý kiến người lớn trong họ. Sự đồng thuận giúp công việc thuận lợi và thể hiện tinh thần đoàn kết, hiếu kính của cả gia đình.
Lưu ý để mộ bền, đẹp
- Móng mộ phải chắc chắn, đặc biệt ở nền đất yếu, đất đồi.
- Các mối ghép đá cần liên kết chắc, chống xô lệch.
- Có độ dốc thoát nước trên mặt mộ, không để nước đọng.
- Chữ trên bia khắc sâu, rõ ràng, kiểm tra kỹ chính tả, ngày tháng trước khi khắc.
- Chọn đơn vị chế tác có kinh nghiệm, xem công trình thực tế đã làm.
Phong Thuỷ Liên Hoa nhận tư vấn tọa hướng, kích thước, chọn ngày làm mộ, xây mộ và khu mộ gia tộc. Văn phòng Hà Nội ở Long Biên, điện thoại 0917 798 886; văn phòng TP.HCM liên hệ 0988 964 636. Quý vị cũng có thể gửi thông tin qua trang Liên hệ.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- La kinh web: đo tọa hướng mộ tại nghĩa trang.
- App Lập Cục Pháp: đặt la kinh lên bản đồ khu mộ.
Câu hỏi thường gặp về mộ đá
Mộ đá có tốt hơn mộ xây không?
Mộ đá bền hơn, ít phải sửa chữa, đẹp và trang nghiêm hơn; mộ xây có chi phí ban đầu thấp hơn.
Nên chọn đá gì làm mộ?
Đá xanh, đá granite là phổ biến nhất vì cứng, bền; có thể chọn màu đá theo Ngũ Hành và sở thích gia đình.
Kích thước mộ đá chọn theo gì?
Theo các cung tốt trên thước Lỗ Ban âm phần 38,8cm, kết hợp quy định của nghĩa trang.
Thay mộ xây bằng mộ đá có cần chọn ngày không?
Nên chọn ngày và làm lễ khấn báo trước khi tháo dỡ mộ cũ, lắp mộ mới.
Mộ tam sơn có ý nghĩa gì?
Ba ngọn ở đầu mộ tượng trưng cho núi, thể hiện thế dựa vững chãi cho mộ phần.
