Ngọc Tủy Chân Kinh
玉髓真經 (卷第九 · 玄武論髓第九)
Tác giả: Trương Động Huyền (張洞玄, tự Tử Vi 子微, quốc sư niên hiệu Khai Bảo, đầu đời Tống) soạn · Lưu Doãn Trung (劉允中) chú · Thái Nguyên Định (蔡元定, tự Quý Thông) phát huy
Bản gốc: bản khắc đời Minh, có tựa năm Gia Tĩnh Canh Tuất (1550), 23 tập.
Huyền Vũ luận tủy dịch và giảng quyển chín của Ngọc Tủy Chân Kinh, bàn về Huyền Vũ, tức đoạn long nhập huyệt phía sau lưng huyệt, nơi đầu mạch "gối" xuống. Tử Vi kể bốn mươi lăm cách Huyền Vũ: chỉ cách thứ nhất Thuỳ đầu (cúi đầu) là thuần cát, vài cách như Ngang đầu, Chuyển đầu, Thụ bình, Ẩn tung, Quá thuỷ, Phục tàng phải có long chân mới dùng, còn lại phần lớn là cách hung: đầu trọc, đầu vỡ, há miệng, rỉ nước, nhả khói, đá trơ, lạnh thịt, cự thi, thôn thi. Bài này dịch tổng luận, các cách tiêu biểu, đoạn kết kinh văn và lời phát huy của Thái Quý Thông, với câu then chốt: đất có thể không có Long Hổ, không có Chu Tước, nhưng chưa từng có đất không có Huyền Vũ.
Trả lời nhanh: Huyền Vũ là đoạn long nhập huyệt sau lưng huyệt, gọi theo nghĩa phương bắc thuỷ đức, không cần đúng phương bắc. Kinh ví tổ long như sao Hoa Cái, huyệt như sao Bắc Cực: nhỏ, khó thấy, mà muôn sao chầu về. Cách đầu tiên và quý nhất là Thuỳ đầu: đầu chịu cúi thì huyệt ắt tinh, không cúi thì huyệt không nhận. Ngang đầu, Chuyển đầu phải có long chân; Súc đầu thường là long ngang đi qua, giả huyệt. Các cách hung gồm đầu trọc, đầu vỡ do đào đá, há miệng, rỉ nước hai mang, nhả khói (thầy tục tưởng vượng khí), đá trơ, đất lạnh, mộ cổ huyệt bỏ. Phát huy: Long Hổ, Chu Tước có thể mượn từ ngoài, Huyền Vũ phải là chính khí thật của bản thân; xét Huyền Vũ không hung trước, rồi mới định huyệt.
Thầy Vũ Giới giảng: "Thanh Long, Bạch Hổ, án sơn đều có thể vay mượn, nhưng Huyền Vũ thì không vay được. Đứng sau lưng huyệt mà thấy mạch cúi xuống mềm mại, đất tươi, cỏ mọc thẳng, đó là mạch còn sống. Đất trọc, đá trơ, nước rỉ, khói bốc, cỏ rạp sát đất, thì dù phía trước đẹp đến đâu cũng phải bỏ."

Huyền Vũ là gì: Hoa Cái và Bắc Cực – 華蓋 · 極星
Nguyên văn – 原文
玄武北方水德名。不拘星紀七宿名。(註)言不必真論北方星紀之次七宿,但取北方之義。北方天心轉樞地。衆星拱處極星明。(註)北極星,此爲論穴心起處而設。龍起祖宗如在此。主領經綸散百緒。華蓋覆垣如起祖。(註)華蓋在閣道星下、紫微垣上門口,蓋覆北極居天之中心,如龍起祖也。極星正在穴中心。(註)以華蓋比龍祖,以極星比穴也。
北方水氣取清秀。滔湧起伏如水情。水爲性情山爲骨。(註)山爲龍骨,水爲龍情,取其活也。……坐北向南同爲美。如此氣象亦可營。(註)不必拘坐坎向離,但要得此氣象矣。
玄武乃是入穴處。穴心正似北極星。……北極中間小熒熒。(註)極星最小望不可見,如嫩穴最巧,非凡眼能識也。萬象森羅俱北向。人欲瞻望不可輕。(註)極星雖小,衆星環拱,而人不能見;見者主壽。巧穴人不能識,識者主富貴也。脆嫩真龍出巧穴。諸山拱衛森羅城。……玄武出頭降勢落。面目分明爲穴主。
Dịch: Huyền Vũ là tên của thuỷ đức phương bắc, không câu nệ tên bảy sao Huyền Vũ trên trời. (Chú) Không cần bàn đúng thứ tự sao phương bắc, chỉ lấy nghĩa phương bắc. Phương bắc là chỗ trục xoay của tâm trời, nơi muôn sao chầu thì sao Bắc Cực sáng. (Chú) Sao Bắc Cực, đặt ra để bàn chỗ khởi của tâm huyệt. Long khởi tổ tông như ở chỗ này, làm chủ, dệt mối, toả ra trăm nhánh; sao Hoa Cái che vòm như khởi tổ. (Chú) Hoa Cái ở dưới sao Các Đạo, trên cửa vòm Tử Vi, che trùm Bắc Cực ở giữa trời, như long khởi tổ. Sao Cực ở đúng giữa tâm huyệt. (Chú) Lấy Hoa Cái ví tổ long, lấy sao Cực ví huyệt. Khí nước phương bắc lấy chỗ trong tú; cuồn cuộn nhấp nhô như tình của nước; nước là tính tình, núi là xương. (Chú) Núi là xương của long, nước là tình của long, lấy cái sống của nó. …… Ngồi bắc hướng nam đều đẹp, khí tượng như vậy cũng có thể làm. (Chú) Không cần câu nệ toạ khảm hướng ly, chỉ cần được khí tượng ấy. Huyền Vũ chính là chỗ nhập huyệt, tâm huyệt giống như sao Bắc Cực. …… Giữa Bắc Cực một chấm sáng nhỏ. (Chú) Sao Cực nhỏ nhất, nhìn không thấy, như huyệt non khéo nhất, không phải mắt thường nhận ra. Muôn tượng đều hướng về bắc, người muốn nhìn chớ xem nhẹ. (Chú) Sao Cực tuy nhỏ, muôn sao vây chầu mà người không thấy; ai thấy thì thọ. Huyệt khéo người không nhận ra; ai nhận ra thì phú quý. Long thật non giòn sinh huyệt khéo, núi non vây giữ thành vòng. …… Huyền Vũ nhô đầu, thế hạ xuống, mặt mũi rõ ràng làm chủ huyệt.
Giảng: Đoạn mở đầu này cho thấy Tử Vi dùng thiên văn như một phép ví, không phải phương vị. Sao Hoa Cái che trùm như cái lọng là tổ long; sao Bắc Cực nhỏ xíu ở giữa mà muôn sao chầu về là huyệt. Hình ảnh ấy dạy hai điều. Một là huyệt thật thường nhỏ, non, khó thấy, "không phải mắt thường nhận ra". Hai là huyệt nhận ra được nhờ cái thế chầu của mọi núi xung quanh, chứ không nhờ tự nó to lớn. Và câu "không cần câu nệ toạ khảm hướng ly" đã gạt bỏ ngay cách hiểu Huyền Vũ là núi ở phía bắc.

Thuỳ đầu, Ngang đầu, Chuyển đầu – 垂頭 · 昂頭 · 轉頭
Nguyên văn – 原文
玄武垂頭第一名。頭肯垂時穴必精。頭不垂時穴不受。遷法不能非佳城。頭若肯垂任君鑿。亡靈安妥家宅興。便使前朝無貴氣。自是無禍百事成。
玄武昂頭居第二。……穴前不可着脚上。不葬鍾腰並鍾鼻。……此須見得龍穴真。後來大富仍大貴。……若還識鑒不能精。棄捨見存非上計。(註)言此等穴驗若見不端的,不若見存,見在家計不可輕易。
第三玄武名轉頭。頭不肯直左右鉤。……彎彎如角難捉摸。必有穴法近上求。只取龍虎堂局正。任他回顧我自由。却須龍真並脉正。不然枉費不如休。
Dịch: Huyền Vũ Thuỳ đầu (cúi đầu) là cách thứ nhất. Đầu chịu cúi thì huyệt ắt tinh, đầu không cúi thì huyệt không nhận, cải táng vào đó không thành mộ tốt. Đầu chịu cúi thì mặc ông đào, vong linh yên ổn, nhà cửa hưng thịnh; dù phía trước không có quý khí, tự nhiên không hoạ mà trăm việc thành. Huyền Vũ Ngang đầu (ngẩng đầu) là cách thứ hai. …… Trước huyệt không được đặt ở chân; không táng ở lưng chuông và mũi chuông. …… Cách này phải thấy rõ long huyệt thật, về sau mới đại phú lại đại quý. …… Nếu nhận xét chưa tinh, bỏ nhà đang có mà dời đi không phải thượng sách. (Chú) Huyệt loại này nếu thấy chưa chắc, không bằng giữ cái đang có; gia kế hiện tại không thể khinh suất. Huyền Vũ thứ ba tên Chuyển đầu (quay đầu): đầu không chịu thẳng, móc sang trái hoặc phải, cong cong như sừng khó nắm bắt; ắt có huyệt pháp, tìm gần phía trên. Chỉ cần Long Hổ, đường cục ngay ngắn, mặc nó ngoái lại, ta vẫn tự do. Nhưng phải long thật mạch chính, không thì uổng công, chi bằng thôi.
Giảng: Ba cách đầu là ba thế đầu mạch: cúi, ngẩng, quay. Cúi là chuẩn mực, vì đầu mạch cúi xuống tức là khí đang hạ vào huyệt; Tử Vi nói dứt khoát "không cúi thì huyệt không nhận". Ngẩng và quay không phải bỏ hẳn, nhưng đòi người xem phải thấy rõ long chân mạch chính. Lời chú ở cách Ngang đầu rất nhân hậu: nếu chưa chắc, đừng xúi người ta bỏ mộ đang có mà dời, vì cải táng sai còn hại hơn để yên.
Súc đầu, đầu trọc, đầu phong, đầu vỡ – 縮頭 · 光頭 · 頭風 · 頭破
Nguyên văn – 原文
第四玄武名縮頭。穴下出乳如方丘。……非坡非窩非斂股。如龜縮入穴難求。……凡此恐是橫龍過。或是虛花龍泛遊。(註)遊龍假穴。
第五光頭玄武醜。白黑斑駁頭面有。……若還玄武有此狀。黃茅數莖活不久。……
第六玄武名頭風。乳頭當穴與風通。……風從右來殺小子。風從左來殺長公。
第七玄武頭破病。鑿石取土傷其命。……若有好星作朝應。可柰龍傷氣不孕。無凶無禍是得吉。不可更求百事稱。(註)言縱有好山朝應,得無凶禍已是大吉,不可更望百事稱意,蓋龍氣已傷故耳。
Dịch: Huyền Vũ thứ tư tên Súc đầu (rụt đầu): dưới huyệt nhô ra một nhũ như gò vuông, …… không phải sườn dốc, không phải oa, không phải chân khép lại, như rùa rụt đầu vào, huyệt khó tìm. …… Phần nhiều đây là long ngang đi qua, hoặc long hoa giả lang thang. (Chú) Long lang thang, huyệt giả. Huyền Vũ thứ năm Quang đầu (đầu trọc) là xấu: đầu mặt loang lổ trắng đen. …… Huyền Vũ có dạng này, cỏ tranh vài cọng cũng không sống lâu. Huyền Vũ thứ sáu tên Đầu phong: đầu nhũ ngay chỗ huyệt thông với gió. …… Gió từ phải tới hại con út, gió từ trái tới hại con trưởng. Huyền Vũ thứ bảy là bệnh vỡ đầu: đục đá lấy đất làm hại mạng của nó. …… Dù có sao tốt chầu ứng, khốn nỗi long đã thương, khí không thai nghén; không hung không hoạ đã là được lành, không thể cầu trăm việc như ý. (Chú) Dù có núi tốt chầu ứng, được không hung hoạ đã là đại cát, đừng mong trăm việc vừa lòng, vì long khí đã bị thương.
Giảng: Bốn cách này dạy nhận ra mạch không còn khí hoặc khí bị tổn. Súc đầu là long chưa dừng, chỉ đi ngang qua, nên gò nhô ra trông như nhũ mà là giả. Quang đầu là đất trọc loang lổ, cỏ không mọc nổi: dấu hiệu khí khô. Đầu phong là đầu mạch bị gió lùa thẳng vào. Còn cách thứ bảy là một cảnh báo cho thời nay: Huyền Vũ bị đào đá, xẻ đất làm đường, khai mỏ, thì dù án sơn đẹp đến mấy cũng chỉ mong "không hoạ" là may.

Các cách có nước, khói, đá và đất lạnh – 漏腮 · 吐沫 · 吐氣 · 露骨 · 肉寒
Nguyên văn – 原文
十一玄武名漏腮。泉水兩頷漏窟開。發泄地氣不堪用。……家有萬金留不住。日夕滲漏不再來。
十二吐沫玄武癡。……穴前當面有泉竅。勃勃時出如唾餘。……(註)穴前有水泉竅,非龍常流,……時出時止,勃勃如人吹泡涎沫。
十四玄武名吐氣。晨朝暮夜煙霧起。時師把作旺氣看。此是山嵐君試看。天將陰雨出雲霧。或是初晴山未霽。正緣山深更高峻。水氣浮騰接天際。……出人疫癘與瘴癘。
十九玄武頭露骨。石出漫漫無縫窟。……鑿石納棺泉沸沸。
三二玄武是肉寒。地氣凄冷木多蟠。(註)木多蟠屈者,地氣寒故也。不生立草皆貼地。(註)立草之茂,竪立而生者也;貼地小草,帖地不長茂也。蛇虺不住蟻不安。(註)蛇蟻不住,可知其寒。
Dịch: Huyền Vũ thứ mười một tên Lậu tai (rỉ mang): nước suối ở hai bên má mở hang rỉ ra, khí đất tiết ra, không dùng được. …… Nhà có vạn vàng cũng không giữ nổi, ngày đêm rỉ đi không trở lại. Thứ mười hai Thổ mạt (nhả bọt): trước huyệt ngay mặt có mạch nước, lúc lúc sủi ra như nước bọt. (Chú) Trước huyệt có lỗ nước, không phải nước chảy thường của long, lúc ra lúc ngừng, sủi như người thổi bong bóng nước dãi. Thứ mười bốn tên Thổ khí (nhả khói): sớm tối khói sương bốc lên; thầy tục coi là vượng khí, đây là chướng khí của núi, xin ông thử xem. Trời sắp mưa thì mây mù bốc ra, hoặc mới tạnh mà núi chưa quang, chính vì núi sâu lại cao hiểm, hơi nước bốc lên tận chân trời. …… Ra người mắc dịch bệnh, sốt rét chướng khí. Thứ mười chín Lộ cốt (lộ xương): đá trơ ra mênh mông không kẽ hở, …… đục đá đặt quan thì nước sôi sục. Thứ ba mươi hai là Nhục hàn (thịt lạnh): khí đất lạnh lẽo, cây phần nhiều cong queo. (Chú) Cây cong queo vì khí đất lạnh. Không mọc cỏ đứng, cỏ đều rạp sát đất. (Chú) Cỏ tốt thì mọc thẳng đứng; cỏ nhỏ rạp đất là không tươi tốt. Rắn không ở, kiến không yên. (Chú) Rắn kiến không ở được thì biết đất lạnh.
Giảng: Đây là phần đáng giá nhất cho người đi thực địa, vì nó là những dấu hiệu có thể quan sát được. Nước rỉ hai bên đầu mạch, lỗ nước sủi lúc có lúc không trước huyệt: khí tiết ra ngoài. Khói sương bốc sớm tối ở núi sâu: Tử Vi nói thẳng là thầy tục hay nhầm thành vượng khí, thật ra là chướng khí. Đá trơ không kẽ: không có "thịt" để khí đọng. Và cách Nhục hàn đưa ra một bộ phép thử rất cụ thể: cây cong queo, cỏ rạp sát đất không mọc đứng, rắn kiến không làm tổ, thì đất lạnh, không chôn được.

Những cách cần long chân: Thụ bình, Ẩn tung, Quá thuỷ, Phục tàng – 竪屏 · 隱蹤 · 過水 · 伏藏
Nguyên văn – 原文
廿六玄武名竪屏。如頓屏風峻莫登。若還龍真旁有穴。穴在屏下與田坪。……
廿七玄武名隱蹤。斷却無線不接龍。……斷蹤過處即有穴。此穴定起平平峯。(註)平岡也。此是玄武巧妙處。遂得穴直出三公。
廿八玄武名過水。石脉水中過者是。過水登岸即是穴。此穴奇異無人指。……
廿九玄武名伏藏。沉沉無穴不相當。欲鑿高山不可下。龍真穴真不可忘。要知玄武巧藏伏。却在平地法最良。隱隱隆隆還有路。……(註)穴法中之沉穴,頗與此法相類。
Dịch: Huyền Vũ thứ hai mươi sáu tên Thụ bình (bình phong dựng): như bình phong dựng sừng sững, dốc không leo nổi; nếu long thật thì bên cạnh có huyệt, huyệt ở dưới bình phong, chỗ ruộng bằng. Thứ hai mươi bảy tên Ẩn tung (giấu dấu): đứt đi như không có sợi chỉ nối long, …… qua chỗ dấu đứt liền có huyệt, huyệt này ắt nổi thành ngọn bằng thấp. (Chú) Tức gò bằng. Đây là chỗ khéo của Huyền Vũ, được huyệt thì ra ngay tam công. Thứ hai mươi tám tên Quá thuỷ (qua nước): mạch đá đi qua dưới nước, qua nước lên bờ liền là huyệt; huyệt này kỳ lạ, không ai chỉ ra. Thứ hai mươi chín tên Phục tàng (nằm ẩn): chìm chìm như không có huyệt; muốn đục núi cao thì không được táng, long thật huyệt thật chớ quên; phải biết Huyền Vũ khéo ẩn nấp, lại ở đất bằng, phép ấy tốt nhất, lờ mờ nhô nhô vẫn còn đường mạch. (Chú) Trẩm huyệt trong huyệt pháp khá giống phép này.
Giảng: Bốn cách này cân bằng lại phần hung ở trên. Không phải cứ không thấy đầu mạch cúi rõ ràng là bỏ: có long thật mà mạch ẩn đi, đứt dấu, chìm qua ruộng, qua nước, rồi nổi lại thành gò bằng thấp. Những huyệt này "không ai chỉ ra", vì người thường chỉ tìm đầu núi cúi. Điều kiện chung của cả bốn là long thật huyệt thật, tức phải theo được mạch từ xa tới, không đoán từ một gò lẻ.
Những cách cực hung: mộ cổ, cự thi, thôn thi – 死玄武 · 拒尸 · 吞尸
Nguyên văn – 原文
三十三爲死玄武。十穴九穴爲古墓。或是廢穴久發泄。元不吉利遷徙去。此龍已死無氣脉。莫信時師深葬語。(註)今人欲葬廢穴,托其說曰只深鑿則可,言此說難信,已傷死者不可葬。
三九玄武名拒尸。頑石難鑿山勢危。分明拒屍不肯受。倘欲強葬門戶衰。……四十玄武名移屍。葬後退下非人移。自是山神不肯納。……四一玄武是吞尸。葬後陷入深莫窺。……急宜遷徙不可遲。
Dịch: Thứ ba mươi ba là Huyền Vũ chết: mười huyệt thì chín là mộ cổ, hoặc là huyệt bỏ đã tiết khí lâu, vốn không tốt nên đã dời đi; long này đã chết, không còn khí mạch, chớ tin lời thầy tục bảo chôn sâu. (Chú) Người nay muốn táng vào huyệt bỏ, mượn cớ nói chỉ cần đào sâu là được; lời này khó tin, chỗ đã thương đã chết thì không táng được. Thứ ba mươi chín tên Cự thi (cự xác): đá cứng khó đục, thế núi nguy hiểm, rõ ràng cự không chịu nhận xác; nếu cố táng thì nhà suy. Thứ bốn mươi tên Di thi (dời xác): táng xong quan tài trôi lùi xuống, không phải người dời, tự là sơn thần không chịu nhận. Thứ bốn mươi mốt là Thôn thi (nuốt xác): táng xong lún sâu không nhìn thấy; …… gấp nên dời đi, không được chậm.
Giảng: Cách "Huyền Vũ chết" là lời dặn rất thực tế với việc tìm đất ngày nay: chỗ đã có mộ cổ, hoặc huyệt người xưa đã dời đi, phần nhiều là đất đã tiết khí hoặc vốn không tốt. Đừng tin lời "đào sâu hơn là được". Các cách Cự thi, Di thi, Thôn thi mô tả đất không ổn định: đá cứng không nhận, đất trôi, đất lún. Đó vừa là lời hình pháp, vừa là kinh nghiệm địa chất của người xưa.
Đoạn kết kinh văn: Huyền Vũ là toàn thể của long – 玄武本是龍全體
Nguyên văn – 原文
玄武本是龍全體。且言入穴因前勢。入穴通稱是乳頭。或是平洋坦夷地。總名皆謂之玄武。此是正坐明堂地。若求端的作穴處。自有穴法論其髓。先知玄武吉與凶。然後定穴審其勢。若如不知玄武義。只能定穴亦徒爾。譬如工匠善架屋。不識陰陽何處美。……又如無燈視婦女。徒知此是陰人形。那知身賤非可御。端相形醜方分明。近取諸身遠取物。義理透徹斯可行。莫如盲瞽射弓箭。定不中的空飛翎。
Dịch: Huyền Vũ vốn là toàn thể của long, ở đây chỉ nói chỗ nhập huyệt theo thế phía trước. Chỗ nhập huyệt gọi chung là đầu nhũ, hoặc là đất bằng phẳng nơi đồng bằng, gọi chung đều là Huyền Vũ, tức chỗ ngồi chính đối minh đường. Muốn tìm đúng chỗ làm huyệt thì tự có huyệt pháp bàn phần tủy. Trước biết Huyền Vũ lành hay dữ, sau mới định huyệt, xét thế. Nếu không biết nghĩa Huyền Vũ, chỉ biết định huyệt cũng uổng; ví như thợ giỏi dựng nhà mà không biết âm dương chỗ nào đẹp. …… Lại như không đèn mà nhìn đàn bà, chỉ biết là hình người nữ, đâu biết thân phận thấp hèn không thể lấy, phải nhìn kỹ hình xấu mới rõ. Gần lấy ở thân, xa lấy ở vật, nghĩa lý thấu suốt mới làm nghề được. Chớ như người mù bắn cung, ắt không trúng đích, chỉ bay lông tên.
Giảng: Đoạn kết đặt thứ tự công việc rất rõ: xét Huyền Vũ trước, định huyệt sau. Định huyệt đúng điểm mà Huyền Vũ hung thì cũng như dựng nhà đẹp trên nền xấu. Phép ví "không đèn mà nhìn" là lời cảnh tỉnh: nhìn qua thấy có đầu nhũ, có gò nhô, tưởng là huyệt; phải soi kỹ màu đất, cỏ cây, nước, đá mới biết nó sống hay chết.

Phát huy: chưa từng có đất không có Huyền Vũ – 未有無玄武者
Nguyên văn – 原文
發揮曰:經云玄武北方水德星,不拘星紀七宿名,此論玄武取義之活法也。……東者不專在東,西者不專在西,亦猶地之龍虎不可專以東西爲據。……且穴貴坐坎向離,不然亦要前陽明而後蔽障,略與玄武同義,遂因以名之。……所不可拘者,地有高山,平岡,有平洋及田洋,穴不可專執蔽障之說,而其義則隱然在中。
……世俗之見,多喜有龍有虎,又有乳頭,即爲好地,不復辨其美惡。……教人先觀玄武無凶禍形格,然後相視穴法,則縱使定穴高下左右未得其的,亦不至有凶禍也。四獸之中玄武最爲緊切,地固有無龍虎、無朱雀,未有無玄武者也。龍虎朱雀可以外來假合,玄武須是本身正氣真脉實體的形,假合不得。……統而言之,自來龍以至入穴皆玄武也;今經中所圖只取入穴處一節爲格,……玄武不泛論後龍,只取入穴。……但玄武入穴只是泛論乳頭,穴法方是定穴,不可以玄武作穴法看了。
Dịch: Phát huy: kinh nói Huyền Vũ là sao thuỷ đức phương bắc, không câu nệ tên bảy sao, đó là phép sống trong việc lấy nghĩa Huyền Vũ. …… Đông không hẳn ở đông, tây không hẳn ở tây, cũng như Long Hổ của đất không thể lấy đông tây làm chuẩn. …… Huyệt quý ở toạ khảm hướng ly, không thì cũng cần phía trước dương minh, phía sau che chắn, nghĩa gần với Huyền Vũ nên lấy tên ấy. …… Điều không thể câu nệ: đất có núi cao, gò bằng, có đồng bằng và ruộng nước, huyệt không thể chấp riêng thuyết che chắn, nhưng nghĩa ấy vẫn ngầm có trong đó. …… Cái thấy của người đời phần nhiều thích có long có hổ, lại có đầu nhũ, liền cho là đất tốt, không phân biệt đẹp xấu nữa. …… Dạy người trước xem Huyền Vũ không có hình cách hung hoạ, sau mới xem huyệt pháp; thì dù định huyệt cao thấp trái phải chưa đúng điểm, cũng không đến nỗi có hung hoạ. Trong bốn thú, Huyền Vũ là thiết yếu nhất. Đất vốn có chỗ không có Long Hổ, không có Chu Tước, nhưng chưa từng có chỗ không có Huyền Vũ. Long Hổ, Chu Tước có thể từ ngoài tới mượn mà hợp; Huyền Vũ phải là hình thật của chính khí, chân mạch của bản thân, không mượn được. …… Nói chung thì từ long tới cho đến nhập huyệt đều là Huyền Vũ; nay kinh vẽ chỉ lấy một đốt nhập huyệt làm cách, …… Huyền Vũ không bàn rộng long sau, chỉ lấy chỗ nhập huyệt. …… Nhưng Huyền Vũ nhập huyệt chỉ bàn chung về đầu nhũ; huyệt pháp mới là định huyệt, không được coi Huyền Vũ là huyệt pháp.
Giảng: Ba ý của Thái Quý Thông nên thuộc lòng. Thứ nhất, Huyền Vũ là nghĩa, không phải phương: ở đồng bằng, ruộng nước, không có núi che sau lưng, nghĩa "sau có chỗ dựa" vẫn ngầm có trong mạch đất. Thứ hai, Huyền Vũ là thú duy nhất không mượn được: Long Hổ thiếu có thể lấy núi xa thay, án thiếu có thể lấy nước thay, nhưng mạch nhập huyệt phải là của chính nó. Thứ ba, xét Huyền Vũ là để tránh hoạ: Huyền Vũ không hung thì dù định huyệt lệch một chút cũng không đến nỗi gặp tai hoạ; còn định đúng điểm thì phải dùng huyệt pháp, là phần khác của sách.
Bảng tổng hợp: xét Huyền Vũ tại thực địa – 玄武要訣
| Dấu hiệu | Huyền Vũ sống | Huyền Vũ hung |
|---|---|---|
| Đầu mạch | cúi xuống, thế hạ, mặt mũi rõ | rụt, ngẩng không có long chân, quay lơ lửng |
| Mặt đất | tươi, có thịt, cỏ mọc thẳng | trọc loang lổ, đá trơ không kẽ, cỏ rạp sát đất |
| Nước | khô ráo tại đầu nhũ | rỉ hai bên, lỗ nước sủi, nước vàng đục |
| Khí | kín gió, ấm | gió lùa đầu nhũ, khói sương sớm tối, cây cong queo |
| Nguyên vẹn | chưa bị đào xẻ | đào đá lấy đất, mộ cổ, huyệt đã bỏ |
| Mạch ẩn | Thụ bình, Ẩn tung, Quá thuỷ, Phục tàng: dùng được khi theo được long thật từ xa | |

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花論
Quyển Huyền Vũ khép lại phần Tứ thú bằng một thứ tự rất rõ: trong bốn thú, ba thú có thể vay mượn, một thú phải là của chính mình. Phong Thuỷ Liên Hoa dạy theo đúng thứ tự ấy: trước hết xét mạch nhập huyệt sống hay chết, bằng mắt và bằng tay, nhìn đất, cỏ, nước, đá; sau đó mới xét Long Hổ, án sơn; sau cùng mới định huyệt và hướng. Đất có Long Hổ đẹp, án đẹp mà Huyền Vũ trọc, rỉ nước, thì Thầy Vũ Giới khuyên bỏ, không tiếc.
Lời chú "nếu chưa chắc, đừng bỏ cái đang có" và cách "Huyền Vũ chết" cũng là y đức của người làm nghề: không xúi gia chủ cải táng khi chưa thấy rõ, không táng vào huyệt bỏ chỉ vì "đào sâu là được". Khi đã định được mạch và huyệt, người học mới dùng la kinh và vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục để xét thời vận.
Tóm lại – 總結: Huyền Vũ là đoạn long nhập huyệt sau lưng huyệt, lấy nghĩa thuỷ đức phương bắc, không cần đúng phương bắc. Tổ long như Hoa Cái, huyệt như Bắc Cực: nhỏ, khó thấy, muôn núi chầu về. Thuỳ đầu là chuẩn; đầu không cúi thì huyệt không nhận. Đất trọc, đá trơ, nước rỉ, khói bốc, đất lạnh, bị đào xẻ, mộ cổ đều là hung. Mạch ẩn qua ruộng, qua nước dùng được khi theo được long thật. Long Hổ, Chu Tước mượn được, Huyền Vũ thì không; xét Huyền Vũ trước, định huyệt sau.
Bài trước: Chu Tước luận tủy (2): triều án hình tượng. Bài sau: Quan tinh luận tủy.
Nguồn: Ngọc Tủy Chân Kinh (玉髓真經), Trương Động Huyền (tự Tử Vi) soạn, Lưu Doãn Trung chú, Thái Nguyên Định phát huy, bản khắc đời Minh có tựa năm Gia Tĩnh Canh Tuất (1550), quyển chín, Huyền Vũ luận tủy: tổng luận, các cách tiêu biểu trong bốn mươi lăm cách, đoạn kết kinh văn và lời phát huy. Hiệu đính: tên bốn mươi lăm cách lấy theo mục lục đầu quyển; vài chữ mờ được lược bằng dấu "……"; phần đồ bản từng cách không dịch trong bài này. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng sau khi đã xét mạch nhập huyệt.
- Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: phân cung mặt bằng sau khi đã định tâm.
Bài liên quan – 相關文章
- Chu Tước luận tủy (2): triều án hình tượng
- Chu Tước luận tủy (1): án sơn, chu tước tường vũ
- Bạch Hổ luận tủy: hổ sa bên hữu
- Thanh Long luận tủy: long sa bên tả
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Nhận ra đầu mạch đang cúi hay đang rụt, đất còn thịt hay đã trọc, khói sớm là chướng khí hay hơi ấm, mạch ẩn qua ruộng còn hay đã đứt: những việc ấy phải luyện tại thực địa cùng người đã quen tay quen mắt. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Huyền Vũ trong phong thuỷ âm trạch là gì? – 玄武
Là đoạn long nhập huyệt phía sau lưng huyệt, nơi đầu mạch hạ xuống thành đầu nhũ. Nói rộng thì từ long tới đến nhập huyệt đều là Huyền Vũ; Ngọc Tủy chỉ lấy đốt nhập huyệt để định cách.
Huyền Vũ có phải là núi phía bắc? – 北方
Không. Kinh văn và lời chú đều nói không cần câu nệ toạ khảm hướng ly; chỉ lấy nghĩa phía sau có chỗ dựa, phía trước dương minh. Ở đồng bằng không có núi, nghĩa ấy vẫn ngầm có trong mạch đất.
Cách Huyền Vũ tốt nhất là gì? – 垂頭
Thuỳ đầu, tức đầu mạch cúi xuống. Kinh nói đầu chịu cúi thì huyệt ắt tinh, dù phía trước không có quý khí cũng không hoạ mà trăm việc thành; đầu không cúi thì huyệt không nhận.
Làm sao biết đất ở Huyền Vũ là đất lạnh? – 肉寒
Theo cách Nhục hàn: cây cong queo, cỏ rạp sát đất không mọc đứng, rắn kiến không làm tổ. Thêm các dấu hiệu khác: đất trọc loang lổ, nước rỉ hai bên, khói sương bốc sớm tối.
Có nên táng vào chỗ mộ cổ hay huyệt người xưa đã dời? – 死玄武
Ngọc Tủy gọi đó là Huyền Vũ chết: mười huyệt chín là mộ cổ hoặc huyệt bỏ đã tiết khí. Lời chú bác bỏ thuyết "chỉ cần đào sâu là được"; đất đã thương đã chết thì không táng.








