Ngọc Tủy Chân Kinh
玉髓真經 (卷第十九 · 穴髓摘玄)
Tác giả: Trương Động Huyền (張洞玄, tự Tử Vi 子微, quốc sư niên hiệu Khai Bảo, đầu đời Tống) soạn · Lưu Doãn Trung (劉允中) chú · Thái Nguyên Định (蔡元定, tự Quý Thông) phát huy
Bản gốc: bản khắc đời Minh, có tựa năm Gia Tĩnh Canh Tuất (1550), 23 tập.
Huyệt tủy trích huyền dịch và giảng quyển mười chín của Ngọc Tủy Chân Kinh, chọn ra những điểm "huyền" của phép điểm huyệt. Tử Vi mở đầu bằng hình ảnh cung điện: có đại huyệt như triều đình, có tiểu huyệt như phủ, nha, nhà lại; rồi đi thẳng vào những huyệt khó mà người thường hoặc bỏ nhầm hoặc dùng nhầm: Thiên hãn (đất sũng), Long lậu (mạch nước ở tim huyệt), Thiên khư (đất khô cằn), Thiên ẩn, Thiên hoàn (núi toàn đá), Thiên hãm, Thiên thuý (núi toàn đất mềm), Long bí, Long súc. Xuyên suốt là phép nông sâu: núi cao táng nông, đồng bằng táng sâu, đào quá mạch thì thành tuyệt huyệt. Quyển này còn kèm nhiều đồ thuyết mộ tổ; bài này dịch phần kinh văn và chú giải then chốt.
Trả lời nhanh: Huyệt tủy trích huyền dạy những huyệt khó và phép nông sâu. Đất sũng nước khắp nơi (Thiên hãn) thì dù long thật huyệt thật cũng không dùng; nhưng một mạch nước đúng tim huyệt (Long lậu) thì bịt lại mà táng, vẫn ra phú quý. Đất khô cằn, cây cỏ cháy, đào ra đá gan gà đen nát (Thiên khư) là long không khí. Núi cao đất khô thì táng nông cho được mưa móc, ba quang; gò bằng cao vài thước thì khí chỉ ở trong vài thước, đào sâu là mất khí; đồng bằng nghìn dặm, vùng hồ ngập nước thì phải táng sâu; nhưng đào quá mạch là gặp hơi suối vàng âm lạnh, thành tuyệt huyệt. Núi cao chót vót thì tìm chỗ "long gấp huyệt hoà" có một mảnh bằng (Thiên ẩn). Núi toàn đá thì huyệt ở khe đất dưới đá (Thiên hoàn); núi toàn đất mềm thì đào đến khi gặp mũi đá hay vân đất năm màu (Thiên thuý). Hõm do nước lũ khoét (Thiên hãm) không dùng.
Thầy Vũ Giới giảng: "Điểm huyệt không chỉ là chỉ chỗ mà còn là định sâu nông. Cùng một huyệt, đào nông thì không chạm khí, đào sâu quá thì cắt qua mạch. Ngọc Tủy dặn rất kỹ: khí theo long, long cao bao nhiêu thì khí ở trong bấy nhiêu."

Huyệt pháp nghìn trăm cửa: đại huyệt, tiểu huyệt – 穴法茫茫千百門
Nguyên văn – 原文
穴法茫茫千百門,固當纖悉與子論。子言廣遠求要旨,要旨亦有可得言。假如廟朝是大穴,內寢外朝宮掖分;府監省部及院轄,皆是小穴爲紫垣。次是衙府亦廣大,設廳便坐及轅門,宅堂吏舍及軒檻,庭院皆是穴紛紜。大小身橫又其次,十數里間分本原。手足肩背及臍腹,節節是穴有脉存。要識摘玄易知處,亦有捷法知其根。
Dịch: Huyệt pháp mênh mông nghìn trăm cửa, vốn phải cùng con bàn kỹ từng li. Con nói muốn tìm yếu chỉ cho rộng xa, yếu chỉ cũng có thể nói được. Như miếu triều là đại huyệt, trong có tẩm cung, ngoài có triều đường, cung dịch chia ra; phủ, giám, tỉnh, bộ và các viện đều là tiểu huyệt quanh Tử viên. Kế đến nha phủ cũng rộng lớn: sảnh chính, chỗ ngồi, cửa viên môn, nhà chính, nhà lại, hiên lan, sân vườn, đều là huyệt chen nhau. Lớn nhỏ, thân ngang lại là bậc kế, trong mười mấy dặm chia gốc ngọn. Tay chân, vai lưng và rốn bụng, đốt đốt đều là huyệt vì có mạch. Muốn biết chỗ dễ nhận của trích huyền, cũng có phép tắt mà biết gốc của nó.
Giảng: Hình ảnh cung điện giúp người học đặt huyệt vào đúng bậc. Một cuộc đất lớn không chỉ có một huyệt: có huyệt chính như ngai vua, có huyệt phụ như các bộ, các viện quanh đó. Long chi nhỏ hơn thì như nha môn, rồi như thân người với tay chân, vai lưng, rốn bụng, mỗi đốt có mạch thì có thể có huyệt. Ý chính: phải biết mình đang đứng ở bậc nào của cuộc đất để đoán sức huyệt, đừng đem huyệt nhà lại mà luận như huyệt triều đình.
Thiên hãn, Long lậu, Thiên khư: nước và khô – 天汗 · 龍漏 · 天墟
Nguyên văn – 原文
且如高山生沮洳,龍真穴真不可取。此爲天濕名天汗,葬後人家……家業冷退去無聊,任是有財留不住。(註)沮洳若山地常濕而沮洳,非指冷泉窟穴之類……沮洳之地遍地皆然,名爲天汗,不可作穴也。却有山開冷泉窟,穴心相當不可忽……此名龍漏要窒塞,作穴納棺病不發,此穴多出富貴人,只要龍真無欠缺。(註)若山有一泉窟,却是龍行大盡之地,山聚水聚穴正當心,不幸而泉竅相當,常人忽畏棄去,不知乃龍漏之穴,如人病漏,以藥窒之……所以與沮洳異,可致富貴者矣。又有平坡土石枯,草木焦燋名天墟。此龍無氣更不旺,家財沃焦食無餘。鑿開必有鷄肝石,片片黑爛不禁鋤。
Dịch: Như núi cao sinh đất sũng nước, long thật huyệt thật cũng không lấy. Đó là trời ẩm, tên Thiên hãn (trời đổ mồ hôi); táng rồi nhà ấy …… gia nghiệp lạnh lui, buồn bã, dù có của cũng giữ không được. (Chú) Sũng nước là đất núi thường ẩm mà lầy, không phải nói hang suối lạnh …… đất sũng thì khắp nơi như vậy, gọi là Thiên hãn, không làm huyệt được. Lại có núi mở một hang suối lạnh, đúng ngay tim huyệt, đừng xem thường …… gọi là Long lậu (long rò), phải bịt lại; làm huyệt nạp quan thì bệnh không phát, huyệt này nhiều khi ra người phú quý, chỉ cần long thật không thiếu khuyết. (Chú) Nếu núi có một hang suối, lại là chỗ long đi tận, núi tụ nước tụ, huyệt đúng tim, chẳng may lỗ suối trùng chỗ ấy, người thường sợ mà bỏ, không biết đó là huyệt Long lậu, như người bệnh rò, lấy thuốc bịt lại …… nên khác với đất sũng, có thể đến phú quý. Lại có sườn bằng đất đá khô, cỏ cây cháy héo, tên Thiên khư (gò hoang). Long này không có khí, lại không vượng, của nhà khô cạn, ăn không dư. Đào ra ắt có đá gan gà, từng mảnh đen nát, không chịu nổi cuốc.
Giảng: Ba trường hợp này dạy phân biệt nước và khô. Thiên hãn là cả vùng ẩm lầy: khí tán vì nước thấm khắp, dù long thật cũng bỏ. Long lậu thì khác hẳn: cả cuộc đều tốt, chỉ có một điểm mạch nước rò đúng tim huyệt; người thầy giỏi biết đó là "long rò" chứ không phải đất hỏng, bịt mạch ấy lại mà táng. Phân biệt nằm ở chữ "khắp nơi" và "một chỗ". Thiên khư là cực ngược lại: khô cháy, cây cỏ héo, đất đá đen nát như gan gà, là long hết khí. Đặt cạnh phép xem màu đất đá của Long tủy tiệp pháp thì càng rõ.

Nông sâu theo long: núi cao, gò bằng, đồng bằng, vùng hồ – 深淺之法
Nguyên văn – 原文
又有龍勢分低昂,穴剩差峩脉深長,此穴須要淺淺下,要沾雨露及三光。(註)山高則土多乾枯,深葬則不沾潤,淺葬則沾雨露三光之氣,故須要淺藏之方好。雖然此論不執一,若是遇見碎石岡,此穴須下七八尺,但得山脉適相當。又有平岡天尺龍,此穴五尺四尺中,入穴太深易成絕,須要淺與氣相逢。(註)……如田龍高一寸亦爲一龍,則龍氣不在地下矣。若平岡龍高二尺,則龍氣只在三尺之中,深則失龍氣矣;若高一丈,則穴雖深四五尺無害;田龍則不可深下也。……不如中原千里平,以水尋龍非常理。龍行地中不出地,隱隱深藏龍不起,若非深葬不得脉……又有江湖有湖鄉,三五十里皆平洋,春夏茫茫皆水浸,只有秋冬見三光,亦須深穴聚龍氣,不使水漬年年傷。……正緣深藏脉在上,下及黃泉是絕鄉。(註)深葬則龍脉已斷,氣之發泄從棺上過去,只得黃泉幽陰之氣,沉秘寒冷,此乃是絕穴,所宜深戒。
Dịch: Lại có thế long chia thấp cao, huyệt nằm chỗ cao chót vót mà mạch sâu dài; huyệt này phải hạ nông, để được thấm mưa móc và ba quang. (Chú) Núi cao thì đất phần nhiều khô; táng sâu thì không thấm nhuận; táng nông thì được khí mưa móc, ba quang, nên phải giấu nông mới tốt. Tuy vậy lời này không chấp một: nếu gặp gò đá vụn thì huyệt phải hạ bảy tám thước, cốt được mạch núi vừa vặn. Lại có gò bằng, long cao một thước, huyệt ở trong bốn năm thước; vào huyệt sâu quá dễ thành tuyệt, phải nông để gặp khí. (Chú) …… như long ruộng cao một tấc cũng là một long, thì khí long không ở dưới đất. Nếu long gò bằng cao hai thước thì khí chỉ ở trong ba thước, sâu thì mất khí; nếu cao một trượng thì huyệt dù sâu bốn năm thước cũng không hại; long ruộng thì không được hạ sâu. …… Không như Trung Nguyên nghìn dặm bằng, lấy nước tìm long là lẽ không thường. Long đi trong đất không ra khỏi đất, ẩn sâu không nổi lên; không táng sâu thì không được mạch …… Lại có vùng hồ, ba năm mươi dặm đều bằng nước, xuân hạ mênh mông đều ngập, chỉ thu đông mới thấy ba quang; cũng phải huyệt sâu để tụ khí long, không để nước thấm làm hại hằng năm. …… Chính vì giấu sâu mà mạch ở trên, xuống đến suối vàng là đất tuyệt. (Chú) Táng sâu thì mạch long đã đứt, khí phát tiết đi qua trên quan tài, chỉ được hơi suối vàng âm u, lặng kín lạnh lẽo; đó là tuyệt huyệt, phải hết sức răn.
Giảng: Đây là phần thực hành quan trọng nhất của quyển: khí theo long, long cao bao nhiêu thì khí ở trong bấy nhiêu. Núi cao đất khô thì táng nông, nhưng gò đá vụn thì phải xuống đến lớp đất có mạch. Gò bằng cao hai thước thì khí chỉ trong ba thước; long ruộng cao một tấc thì càng không được đào sâu. Ngược lại, ở đồng bằng lớn và vùng hồ ngập nước, long đi chìm trong đất, phải táng sâu mới gặp mạch và để quan tài không bị nước dập dềnh. Giới hạn cuối cùng: đào quá mạch thì khí đi qua phía trên quan tài, chỉ còn hơi lạnh dưới sâu, gọi là tuyệt huyệt.

Những huyệt khó: Thiên ẩn, Thiên hoàn, Thiên hãm, Thiên thuý, Long bí, Long súc – 天隱 · 天完 · 天陷 · 天脆 · 龍秘 · 龍縮
Nguyên văn – 原文
又如諸山極高聳,入穴巍峩皆臃腫,或爲獅象虎牛形,頭面不顯手足重,此名天隱最難尋,面面皆高無脉縫,要知龍急下緩穴,穴緩必有平坡送。又有石山石片漫,皆無寸土穴難安……此名天完……(註)……不必面上有土,土在石下……穴必在於石下也。又有洪迹如見坡,此名天陷非真窠,斜凹似好非生活,龍氣已泄無沖和。又有土山全是土……中間處處無石生,此名天脆……(註)……鑿見石尖,便要住,或是鑿見五色暈,不斜不偏枕峰主……即是穴。又有山塔如釵股,中間深狹山水注……煩君取此名龍秘……必有真穴在平處……又有如釵長短股,無乳無鉞何處取,此名龍縮,縮處尋短股頭間氣脉聚……外山不問高和低,但要風藏并氣聚。
Dịch: Lại như các núi cao vút, vào huyệt chót vót đều phình nặng, hoặc thành hình sư tử, voi, hổ, trâu, đầu mặt không rõ, tay chân nặng nề; đó tên Thiên ẩn, khó tìm nhất, mặt nào cũng cao, không có khe mạch. Phải biết long gấp thì hạ huyệt chỗ hoà; huyệt hoà ắt có sườn bằng đưa đến. Lại có núi đá trải toàn phiến đá, không một tấc đất, huyệt khó đặt …… tên Thiên hoàn …… (Chú) …… không cần trên mặt có đất, đất ở dưới đá …… huyệt ắt ở dưới đá. Lại có dấu lũ như thấy sườn, tên Thiên hãm, không phải ổ thật: hõm xiên trông như tốt mà không sống, khí long đã tiết, không có xung hoà. Lại có núi đất toàn đất …… giữa không chỗ nào có đá, tên Thiên thuý (giòn mềm) …… (Chú) …… đào thấy mũi đá thì dừng, hoặc thấy vân đất năm màu, không lệch không xiên, gối vào núi chủ …… tức là huyệt. Lại có núi như hai chân trâm, giữa sâu hẹp, nước núi đổ vào …… gọi là Long bí (long giấu) …… ắt có huyệt thật ở chỗ bằng …… Lại có trâm hai chân dài ngắn, không vú không búa, lấy ở đâu? Tên Long súc (long co), ở chỗ co, tìm đầu chân ngắn nơi khí mạch tụ …… núi ngoài không kể cao thấp, chỉ cần tàng phong tụ khí.
Giảng: Sáu huyệt khó, mỗi huyệt một mẹo. Thiên ẩn: núi lớn nặng nề, chỗ nào cũng cao; tìm chỗ long đang dốc gấp bỗng hoà lại thành một mảnh bằng. Thiên hoàn: núi toàn đá, huyệt ở khe đất dưới lớp đá chứ không cần đất trên mặt. Thiên thuý: núi toàn đất mềm, cắm gậy là lún; cứ đào đến khi gặp mũi đá hay vân đất năm màu, đó là dấu dừng. Thiên hãm: hõm do nước lũ hay mạch đã tiết, trông như ổ huyệt nhưng không sống, không dùng. Long bí và Long súc: núi chia như hai chân trâm, không thấy vú huyệt; huyệt ở chỗ bằng giữa, hay ở đầu chân ngắn nơi khí tụ, miễn là tàng phong.


Bảng tổng hợp: huyệt khó và cách xử – 摘玄要訣
| Tên | Dấu hiệu | Xử lý |
|---|---|---|
| Thiên hãn | cả vùng ẩm lầy | bỏ, dù long thật |
| Long lậu | một mạch nước đúng tim huyệt, cuộc tốt | bịt mạch mà táng, vẫn phú quý |
| Thiên khư | khô cháy, đá gan gà đen nát | long không khí, bỏ |
| Núi cao, gò bằng | khí theo chiều cao long | táng nông; gò đá vụn thì xuống đến mạch |
| Đồng bằng, vùng hồ | long chìm trong đất, nước ngập | táng sâu, nhưng không quá mạch |
| Thiên ẩn | núi lớn nặng nề, mặt nào cũng cao | tìm chỗ long gấp hoá hoà có sườn bằng |
| Thiên hoàn, Thiên thuý | toàn đá; toàn đất mềm | huyệt dưới đá; đào đến mũi đá hay vân năm màu |
| Thiên hãm | hõm xiên do lũ, khí đã tiết | bỏ |
| Long bí, Long súc | núi như chân trâm, không vú | huyệt ở chỗ bằng hoặc đầu chân ngắn, cốt tàng phong |

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花論
Phép nông sâu của quyển này rất hợp với địa hình Việt Nam: vùng núi cao, trung du gò đồi, đồng bằng châu thổ và vùng trũng ngập nước, mỗi nơi một độ sâu khác. Thầy Vũ Giới dặn học trò không lấy một con số chung cho mọi nơi mà đo chiều cao của long, xem lớp đất đá, xem mực nước ngầm rồi mới định sâu nông; và luôn nhớ giới hạn "đào quá mạch là tuyệt huyệt". Với dương trạch, cùng lẽ ấy áp vào móng nhà: nền đất ẩm lầy khắp nơi khác với một mạch nước ngầm cục bộ có thể xử lý.
Khi đã định được huyệt và độ sâu, người học mới dùng la kinh và vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục để định toạ hướng và chọn thời.
Tóm lại – 總結: Huyệt có bậc như cung điện, đại huyệt và tiểu huyệt. Đất sũng khắp nơi thì bỏ, một mạch nước đúng tim thì bịt mà dùng, đất khô cháy là long hết khí. Khí theo long: núi cao, gò bằng táng nông; đồng bằng, vùng hồ táng sâu; đào quá mạch là tuyệt huyệt. Thiên ẩn tìm chỗ hoà, Thiên hoàn tìm dưới đá, Thiên thuý đào đến mũi đá hay vân năm màu, Thiên hãm bỏ, Long bí và Long súc tìm chỗ bằng, đầu chân ngắn tàng phong.
Bài trước: Long tủy tiệp pháp: phép nhanh xem long. Bài sau: Hình huyệt nghiệm tủy.
Nguồn: Ngọc Tủy Chân Kinh (玉髓真經), Trương Động Huyền (tự Tử Vi) soạn, Lưu Doãn Trung chú, Thái Nguyên Định phát huy, bản khắc đời Minh có tựa năm Gia Tĩnh Canh Tuất (1550), quyển mười chín, Huyệt tủy trích huyền: đoạn mở đầu, các huyệt Thiên hãn, Long lậu, Thiên khư, phép nông sâu, Thiên ẩn, Thiên hoàn, Thiên hãm, Thiên thuý, Long bí, Long súc. Hiệu đính: các huyệt còn lại và đồ thuyết mộ tổ trong quyển chưa dịch trong bài này; vài chữ mờ được lược bằng dấu "……". Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo hướng huyệt, toạ hướng sau khi định huyệt.
- Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: phân cung mặt bằng sau khi đã định tâm.
Bài liên quan – 相關文章
- Long tủy tiệp pháp: phép nhanh xem long
- Tú tinh luận tủy: thuỷ tinh có vân
- Tài tinh luận tủy: kho đụn thổ tinh
- Quỷ tinh luận tủy: gò đỡ sau lưng huyệt
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Phân biệt đất sũng với long rò, định sâu nông theo chiều cao long, đào đến mũi đá hay vân năm màu mà dừng: những việc ấy phải làm tại hiện trường cùng người đã quen tay. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Huyệt tủy trích huyền là gì? – 穴髓摘玄
Là quyển mười chín Ngọc Tủy Chân Kinh, chọn ra những điểm then chốt của phép điểm huyệt: các huyệt khó như Thiên hãn, Long lậu, Thiên ẩn, Thiên thuý và phép táng nông sâu theo long.
Huyệt có mạch nước có dùng được không? – 龍漏
Nếu cả vùng ẩm lầy (Thiên hãn) thì không. Nếu cuộc tốt, chỉ một mạch nước rò đúng tim huyệt (Long lậu) thì bịt mạch lại mà táng, vẫn có thể phú quý.
Nên táng sâu hay nông? – 深淺
Theo long: núi cao đất khô táng nông; gò bằng cao bao nhiêu thì khí ở trong bấy nhiêu; đồng bằng và vùng hồ táng sâu. Đào quá mạch thì thành tuyệt huyệt.
Núi toàn đá có táng được không? – 天完
Kinh gọi là Thiên hoàn: không cần đất trên mặt, huyệt ở khe đất dưới lớp đá, nếu tìm được mạch.
Núi toàn đất mềm thì biết dừng đào ở đâu? – 天脆
Đào đến khi gặp mũi đá hoặc vân đất năm màu, ngay ngắn, gối vào núi chủ, đó là huyệt.








