Nhà ở hiện đại thường có hình khối đơn giản, nhiều kính, không gian mở, vật liệu mới. Nhiều gia chủ băn khoăn liệu phong cách này có "hợp phong thủy" không, và nếu muốn kết hợp thì bắt đầu từ đâu. Thực ra, phần lớn nguyên lý phong thủy về hình thế và bố trí có thể chuyển thành những nguyên tắc thiết kế rất cụ thể, áp dụng được cho mọi phong cách. Bài này tổng hợp mười nguyên tắc kiến trúc phong thủy dễ áp dụng cho nhà ở hiện đại, mỗi nguyên tắc kèm lý do và cách làm. Mối quan hệ chung giữa hai lĩnh vực có ở bài phong thủy và kiến trúc; tổng quan có ở bài kiến trúc phong thủy.
Trong bài này: mười nguyên tắc từ hình khối, cửa chính, tâm nhà, ánh sáng, gió, cầu thang, bếp, phòng ngủ, phòng thờ tới vật liệu và cây xanh · cách kiểm tra nhanh một bản vẽ · câu hỏi thường gặp.
Nguyên tắc 1: Hình khối vuông vắn, vững chãi
Khối nhà chính nên có hình dạng gọn, vuông vắn, tránh khuyết góc lớn hoặc nhô ra những phần quá mảnh, quá dài. Hình khối vững tạo cảm giác ổn định cho người ở và thuận lợi cho việc chia cung khi đặt la kinh. Nhà hiện đại vẫn có thể tạo điểm nhấn bằng ban công, mái đua, lam che, miễn là khối chính rõ ràng. Nếu lô đất méo, nên đặt khối chính vuông theo phần đất tốt nhất, phần thừa dành cho sân, cây xanh.
Nguyên tắc 2: Có khoảng đệm trước cửa chính
Cửa chính là nơi đón khí và người vào nhà. Một khoảng sân, hiên, sảnh hoặc bậc thềm phía trước giúp dòng khí chậm lại, tạo cảm giác trang trọng và riêng tư. Nhà phố có thể lùi cửa vào vài chục centimet, làm mái đón; biệt thự có sân trước rộng. Tránh để cửa chính mở sát mép đường hoặc đối diện thẳng cột điện, góc nhọn công trình.
Nguyên tắc 3: Cửa không thẳng hàng
Khi cửa chính, cửa giữa và cửa sau nằm trên một đường thẳng, khí đi xuyên một mạch, nhà khó ấm cúng. Trong thiết kế hiện đại với không gian mở, nguyên tắc này càng cần chú ý. Giải pháp: lệch vị trí cửa, dùng kệ, vách lam, bình phong, cầu thang làm điểm chuyển hướng mà vẫn giữ được sự thông thoáng.
Nguyên tắc 4: Tâm nhà sạch và thoáng
Tâm nhà, tức giao điểm hai đường chéo của khối nhà chính, được nhiều phương pháp coi là vị trí quan trọng. Không nên đặt nhà vệ sinh, kho chứa, bể nước ở tâm nhà. Không gian tâm nhà nên thoáng, sạch, có thể là phòng khách, phòng sinh hoạt chung hoặc giếng trời.
Nguyên tắc 5: Ánh sáng tự nhiên đầy đủ, có kiểm soát
Nhà tối tăm bị coi là nhà "âm khí nặng". Kiến trúc hiện đại với cửa kính lớn, giếng trời, mái lấy sáng giải quyết tốt vấn đề này. Tuy nhiên, ánh sáng cần có kiểm soát: lam che nắng, mái đua, rèm cho các mặt hướng Tây, kính phòng ngủ có rèm dày. Sáng mà không chói, ấm mà không nóng là mục tiêu.
Nguyên tắc 6: Gió lưu thông nhưng không lùa
Thông gió xuyên phòng, đối lưu theo chiều đứng qua giếng trời và cầu thang giúp nhà mát, khô ráo. Nhưng gió thổi thẳng, mạnh vào giường ngủ, bàn làm việc hay bếp nấu thì gây khó chịu. Nên bố trí cửa sổ đối diện lệch nhau, có vách, rèm điều chỉnh.
Nguyên tắc 7: Cầu thang đặt hợp lý
Cầu thang không nên đâm thẳng ra cửa chính, không chiếm đúng tâm nhà khi không có khoảng thoáng. Chân cầu thang nên quay vào trong nhà, có chiếu nghỉ, tay vịn chắc chắn, đủ ánh sáng. Cầu thang kết hợp giếng trời vừa đẹp vừa giúp thông gió.
Nguyên tắc 8: Bếp có điểm tựa, phòng ngủ yên tĩnh
Bếp nấu nên có tường tựa phía sau, không đối diện cửa vệ sinh, không nằm ngay lối từ cửa chính đi thẳng vào. Bếp mở kiểu hiện đại vẫn có thể giữ nguyên tắc này bằng cách đặt bếp nấu sát tường, đảo bếp dùng để sơ chế. Phòng ngủ đặt ở khu yên tĩnh, giường có tường tựa đặc, không nằm dưới dầm, không đối diện gương hay cửa.
Nguyên tắc 9: Phòng thờ trang nghiêm
Dù nhà hiện đại, nhiều gia đình Việt vẫn có phòng thờ hoặc ban thờ. Vị trí nên cao ráo, yên tĩnh, ban thờ có tường tựa vững, không chung vách với vệ sinh, không nằm dưới vệ sinh tầng trên, không bị lối đi cắt ngang. Thiết kế ban thờ có thể tối giản, gỗ trơn, ánh sáng dịu mà vẫn trang nghiêm. Xem bài bàn thờ gia tiên trong phong thủy nhà ở.
Nguyên tắc 10: Vật liệu tự nhiên và cây xanh
Gỗ, đá, gạch, gốm, cây xanh, mặt nước nhỏ mang lại cảm giác cân bằng, ấm áp cho không gian hiện đại vốn nhiều kính và kim loại. Cây xanh khoẻ mạnh ở sân, ban công, giếng trời giúp lọc không khí, che nắng và tạo điểm nhìn. Tránh cây gai, cây héo úa trong nhà; cây lớn không trồng sát móng hoặc chắn thẳng cửa chính.
Kiểm tra nhanh một bản vẽ theo mười nguyên tắc
Khi nhận bản vẽ từ kiến trúc sư, gia chủ có thể tự rà nhanh: khối nhà có vuông vắn không; trước cửa có khoảng đệm không; ba cửa có thẳng hàng không; tâm nhà có vệ sinh không; phòng nào thiếu sáng; gió đi qua những phòng nào; chân cầu thang quay về đâu; bếp có tường tựa không, giường có nằm dưới dầm không; ban thờ có chung vách vệ sinh không; có đủ chỗ cho cây xanh không. Chồng các tầng lên nhau để kiểm tra vệ sinh có nằm trên bếp, phòng thờ, giường ngủ không. Có thể làm nhanh bằng app Vẽ Mặt Bằng 2D – 3D và đặt la kinh bằng app Lập Cục Pháp.
Mười nguyên tắc này không thay thế việc phân tích theo các phương pháp lý khí cho từng ngôi nhà cụ thể, nhưng chúng giúp loại bỏ phần lớn những lỗi bố trí phổ biến ngay từ giai đoạn thiết kế, khi việc sửa đổi còn dễ dàng và ít tốn kém.
Áp dụng cho từng loại nhà
Với nhà phố, các nguyên tắc về khoảng đệm, cửa không thẳng hàng, giếng trời và cầu thang là quan trọng nhất, vì nhà hẹp và sâu; tham khảo bài thiết kế nhà ống đẹp. Với căn hộ chung cư, cần tập trung vào cửa căn hộ, vị trí bếp, giường và ban thờ vì không thay đổi được hình khối. Với biệt thự, hình khối, sân trước, cổng và cảnh quan có vai trò lớn hơn. Với nhà cấp 4, lợi thế là mọi không gian trên một tầng, dễ bố trí theo hướng; xem bài thiết kế nhà cấp 4. Dù loại nhà nào, mười nguyên tắc trên vẫn là một danh sách kiểm tra hữu ích trước khi chốt bản vẽ.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- App Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa 2D – 3D: vẽ mặt bằng và kiểm tra mười nguyên tắc trên khối 3D.
- App Lập Cục Pháp: đặt la kinh Liên Hoa lên mặt bằng để phân cung cho từng phòng.
- Mẫu nhà Liên Hoa: tham khảo mẫu nhà hiện đại theo kích thước lô đất.
- Dự toán Liên Hoa: ước tính chi phí xây dựng theo diện tích và số tầng.
Câu hỏi thường gặp về nguyên tắc kiến trúc phong thủy
Nhà hiện đại nhiều kính có hợp phong thủy?
Có thể, nếu kính được che nắng hợp lý, phòng ngủ có rèm, cửa chính có khoảng đệm và bố trí bên trong theo các nguyên tắc cơ bản.
Không gian mở có làm khí tán không?
Không gian mở cần những điểm chuyển hướng như kệ, vách lam, cầu thang, đảo bếp để khí không đi xuyên một mạch.
Nguyên tắc nào quan trọng nhất?
Khoảng đệm trước cửa, cửa không thẳng hàng và tâm nhà thoáng là ba nguyên tắc ảnh hưởng lớn và dễ áp dụng nhất.
Có cần đo hướng khi áp dụng mười nguyên tắc này?
Mười nguyên tắc áp dụng được cho mọi hướng. Đo hướng giúp tinh chỉnh thêm vị trí bếp, phòng ngủ, phòng thờ theo phương pháp lý khí.
Cần tư vấn kiến trúc phong thủy cho ngôi nhà cụ thể, có thể liên hệ Phong Thuỷ Liên Hoa.
