💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Nhân Tử Tu Tri: lũng long núi cao và chi long đất bằng

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Nhân Tử Tu Tri: lũng long núi cao và chi long đất bằng

Nhân Tử Tu Tri
人子須知 (總論支壠 · 論壠龍 · 論支龍)
Tác giả: Từ Thiện Kế 徐善繼 và Từ Thiện Thuật 徐善述 (anh em sinh đôi, người Đức Hưng, Giang Tây, đời Minh) soạn
Bản gốc: Trùng san Nhân Tử Tu Tri Tư Hiếu Địa Lý Tâm Học Thống Tông 重刊人子須知資孝地理心學統宗, 39 quyển, đời Minh; tự tựa năm Gia Tĩnh Giáp Tý (1564), bản trùng khắc ở Dĩnh Trung năm Vạn Lịch Quý Mùi (1583).

Bài trước chép quyển bốn của Nhân Tử Tu Tri: cán long và chi long. Bài này chép quyển năm, quyển phân lũng và chi: lũng là long núi cao, chi là long đất bằng. Kinh nói phân chi lũng làm loá mắt rối lòng, sai một ly thì hoạ phúc cách nghìn dặm, nên tác giả dành riêng một quyển.

Trả lời nhanh: Chi là long đất bằng, lũng là long núi cao. Đất kết được lớn hay nhỏ, quý hay hèn không do chi hay lũng, chỉ là hình thể khác nhau nên cách xét khác nhau. Lũng long có tinh phong, mạch rõ, dễ tìm, lấy lỗi lạc khởi phục làm đẹp, kỵ nhất gió thổi, táng ở chân núi. Chi long nghìn dặm phẳng lặng, khó tìm, lấy liền nhau ẩn ẩn long long, nước giới rõ, sống mạch rõ làm đẹp, kỵ nhất nước cướp, táng ở đỉnh gò. Táng thư nói bói chi như đầu, bói lũng như chân. Dò chi long thì cao một tấc là núi, thấp một tấc là nước.

Tổng luận chi lũng – 總論支壠

Tác giả nói: chi là long đất bằng, lũng là long núi cao. Sức kết đất nặng nhẹ, lớn nhỏ, quý hèn không phải vì chi hay lũng mà hơn kém; chỉ vì hình thể một bên là núi, một bên là đất bằng nên phép nhận tính tình cũng khác. Lũng long có tinh phong, hình thế, mạch lạc rõ, dễ tìm; chi long nghìn dặm phẳng lặng, nhìn không thấy bờ, khó theo.

Lũng long lấy lỗi lạc, khởi phục, uốn lượn chạy đi làm đẹp; yếu mềm, gầy gò, xấu xí, lởm chởm hiểm là hung. Chi long lấy liền nhau nối nhau, ẩn ẩn long long, nước giới rõ, sống mạch rõ làm đẹp; cao thấp không rõ, thế đến đứt đoạn, nước chia mờ là giả. Lũng muốn đứng sừng trên mặt đất, chi muốn nằm phục trong đất; lũng kỵ nhất gió thổi, chi kỵ nhất nước cướp; lũng kết huyệt ở chân núi, chi kết huyệt ở đỉnh gò. Kinh nói bói chi như đầu, bói lũng như chân; lại nói chi táng ở đỉnh, lũng táng ở chân. Đó là phép lớn khác nhau của huyệt chi và huyệt lũng.

Trang đầu quyển năm
Trang sách: đầu quyển năm, lời dẫn và mục Tổng luận chi lũng. Trang gốc bản khắc đời Minh.
Chi và lũng
So lũng long núi cao với chi long đất bằng: đẹp, xấu, kỵ và chỗ táng. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

Nhưng biến thái thì nhiều, gang tấc đã khác. Chi thật, lũng thật thì dễ phân; khó là có lũng giống chi, chi giống lũng, có chi đến mà lũng dừng, lũng đến mà chi dừng, lũng biến thành chi rồi lại thành lũng. Có chi mạnh lũng yếu, chi gấp lũng chậm, chi cao lũng bằng, chi đá lũng đất, chi già lũng non, nửa chi nửa lũng, cả chỗ không phải chi cũng không phải lũng. Vì vậy Quách thị nói phân chi lũng làm loá mắt rối lòng, không có thầy giỏi kề tai chỉ bảo thì không phân được. Người học xét được chỗ này thì việc tìm long đã nắm được quá nửa.

Lũng long – 論壠龍

Lũng là núi. Long núi thì tổ tông muốn cao lớn, thế đến muốn hùng vĩ, tinh phong muốn đẹp, bác hoán muốn tương sinh, quá hiệp muốn kín, chân cành muốn nhiều, đưa che muốn trùng điệp, đi muốn linh động, hộ tòng muốn dày, huyệt trường muốn tàng tụ, bốn thế muốn hoà bình. Đó là yếu quyết tìm đất núi.

Lũng long thế hiểm, nên trong hiểm phải tìm chỗ bằng, gọi là "ổ của núi cao"; táng phải tránh sát mà cưỡi sinh khí. Kinh nói lũng táng ở chân núi là phép chính. Nhưng có hạng lấy lũng làm thể mà được tính tình của chi: núi lớn buông mạch xuống đất bằng, biến thành thể chi, đó là nghĩa trong âm có dương. Thầy thường hay táng sát chân núi, coi đất bằng phía trước là đệm, không biết long thế chưa dừng, còn mai rùa ẩn ẩn long long, huyệt đã rơi xuống đất bằng. Nếu dùng phép lũng mà táng thì bại tuyệt ngay. Đó là chỗ khó nhận nhất của lũng núi cao.

Trang luận lũng long
Trang sách: cuối mục tổng luận và mục luận lũng long. Trang gốc bản khắc đời Minh.
Núi bên Ly Giang, Quế Lâm
Núi đá bên Ly Giang ở Quế Lâm; long núi cao thuộc loại lũng long. Ảnh: Dcrjsr, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Chi long – 論支龍

Chi long là long đất bằng. Tổ tông, phụ mẫu, bác hoán, quá hiệp, chân cành, triền thác, hộ tòng đại thể không khác lũng long. Ngô công khẩu quyết nói: tinh thần nằm ngả thì dựng đứng lên mà xem; nên đất bằng cũng có khai trướng xuyên tâm, có Hoa Cái, Tam Thai, Ngự Bình, Ngọc Chẩm. Chỉ có điều long đi trong đất, mặt phẳng nằm rạp, phần nhiều rộng lớn, khó soát.

Phải theo chỗ nối nhau liền nhau mà dò mạch: cao một tấc là núi, thấp một tấc là nước. Xét cái sống ẩn ẩn long long, hoặc thẳng hoặc cong, đi mấy chục dặm hoặc mấy dặm mới có chỗ nước chia hình chữ bát làm hiệp, hoặc có xương đá lộ nhẹ, hoặc có mạch thắt khí như thoi bạc. Phía trước gặp nước chặn thì xét nước theo long và chỗ các nước giao nhau làm minh đường để tìm hướng huyệt. Chỗ kết huyệt tự nhiên khí tụ: giữa phẳng có hõm, hoặc miệng rộng, hoặc nhả môi, hoặc hơi có lúm như ổ gà, như xoáy ốc; phải có mạch mai rùa, lưng trâu, rắn cỏ dây tro nhập thủ thắt lại kết huyệt; chỗ ấy phải cao thấp rõ, có nước vòng quanh, hoặc nước tụ, hoặc nước chầu vào mới là thật.

Lại phải xét lai lịch: có cách châu ti mã tích, mai hoa lạc địa, kim tiền lạc địa thì chắc là đất đẹp, điểm được huyệt thật, táng đúng phép thì giàu sang lâu dài. Lai lịch không rõ thì chớ táng bừa: đất bằng không có khí thì dễ tuyệt diệt.

Trang luận chi long
Trang sách: mục luận chi long, cao một tấc là núi, thấp một tấc là nước. Trang gốc bản khắc đời Minh.
Tìm mạch chi long đất bằng
Dấu mạch đi và dấu kết huyệt của chi long đất bằng theo mục luận chi long. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.
Đồng bằng ven Trường Giang
Đồng bằng ven đê Trường Giang ở huyện Gia Ngư, Hồ Bắc; đất bằng là nơi chi long đi. Ảnh: User:Vmenkov, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Lời các nhà về đất bằng – 諸家平支之說

Tác giả kết phần chính: tinh phong của lũng dễ phân, mạch lạc của chi khó rõ; người trước nói chi long khó hơn lũng long, càng phải xét kỹ. Vì vậy sách gom lời các nhà về đất bằng chép tiếp cho sáng nghĩa nhau. Đứng đầu là Táng thư: đất quý bằng phẳng, đất quý có chi; chỗ chi khởi thì khí theo đó mà bắt đầu, chỗ chi dừng thì khí theo đó mà dồn lại. Xem chi phải xem cái ẩn ẩn long long, vi diệu huyền thông, cát ở trong đó. Đất có khí tốt thì đất theo đó mà nổi lên, chi có khí dừng thì nước theo đó mà kề bên; thế thuận hình động, quay vòng đầu cuối, táng ở giữa thì mãi tốt không hung. Phần còn lại của quyển năm là lời Dương công, Liêu thị, Ngô công, Trương Tử Vi và nhiều nhà khác cùng bàn chuyện xem nước, tìm mạch ở đất bằng.

Ngu Sơn lâm hác, Nghê Toản
Nghê Toản (đời Nguyên), Ngu Sơn lâm hác đồ. Ảnh: Nghê Toản, Wikimedia Commons, CC0.
Thước Hoa thu sắc, Triệu Mạnh Phủ
Triệu Mạnh Phủ (đời Nguyên), Thước Hoa thu sắc đồ: hai ngọn núi giữa đồng bằng. Ảnh: Triệu Mạnh Phủ, Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Nguyên văn – 原文

重刊人子須知資孝地理心學統宗卷之五
此一卷專論龍分支壠蓋高山平地形勢不同故支壠之說不可不辯經云支壠之辯眩目惑心毫釐之差禍福千里是故尤[?]當致辯於支壠焉
總論支壠
夫支者平地之龍也壠者高山之龍也其融結為地力量輕重大小貴賤不以支壠而分優劣但其形體有山峯平地之不同故察識其情性之術亦各有異耳蓋壠龍有星峯形勢脈絡分明易於尋索支龍千里平夷一望無際難於追求然壠龍則以磊落起伏逶迤奔走為美軟弱瘦削醜惡巉巖為凶支龍則以相牽相連隱隱隆隆界水明白脊脈分曉為妙高低不明來勢斷截分水模糊為假大凡壠欲峙於地上支欲伏於地中壠最忌於風吹支尤嫌於水劫壠結穴於山麓支結穴於巔頂經云卜支如首卜壠如足又云支葬其巔壠葬其麓此支壠穴不同之大法也其間變態不一咫尺殊真支真壠固明易辨奈何有似支之壠似壠之支或支來而壠止壠來而支止或壠變為支而復為壠支變為壠而復為支……故郭氏云支壠之辯眩目惑心自非明師耳提面命莫能別也學者先須察此此而有得尋龍之能事思過半矣
論壠龍
夫壠者山也山壠之龍祖宗欲其高大來勢欲其雄偉星峰欲其秀麗剝換欲其相生過峽欲其周密枝脚欲其蕃衍蓋送欲其重疊行度欲其活變護從欲其稠密穴場欲其藏聚四勢欲其和平此皆山壠尋地之要訣耳然壠龍勢險而有也故於險中求平所謂高山之窩是也葬當避殺乘生經曰壠葬其麓為正法也郤又有等以壠為體而得支之情性者則大山垂脉落下平地變為支體此陰中含陽之義也時師往往粘葬山麓而以前拖平地為裀褥殊不知龍勢未住微有龜脊隱隱隆隆穴落平地……苟以壠法扦之則敗絕立應此高壠之至難體認者不可不察也
論支龍
夫支龍者平地之龍也平地之龍其祖宗父母剝變過峽與大枝脚撓棹纏托護從大段與壠龍無異吳公口訣云眠倒星辰豎起看故亦有開帳穿心亦有華蓋三台御屛玉枕等格但龍行地中皆平面倒地多闊大難於檢點惟以相牽相連步其龍脈高一寸為山低一寸為水察其隱隱隆隆之脊或直或曲動輒數十里或數里始有水分八字之峽或有石骨微露蹤跡或有銀錠束氣之脈若前面遇水界截則審隨龍之水及諸水交處為明堂以求穴向其結穴處自然氣聚或平中有窟或闊口或吐唇或微有靨如雞窠如旋螺之狀必有龜脊牛背草蛇灰線之脈入首束聚結穴而此處須要高低分明有水纏遶或水溶注或水朝入方為的實
已上所論支壠大法如此但壠之星峰易辨支之脉絡難明前輩謂支龍難於壠龍尤當細察茲故特集諸家平支之說附下庶互有發明云
葬書云地貴平夷土貴有支支之所起氣隨而始支之所終氣隨而鍾

Ghi chú: Nguyên văn chép lời dẫn quyển năm, Tổng luận chi lũng, mục lũng long, đoạn đầu mục chi long và lời kết; chỗ ghi …… là lược bớt; chữ ghi [?] là đọc theo nghĩa. Phần lời các nhà về đất bằng chỉ dịch ý.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa

Thầy Vũ Giới dặn người học: ở đồng bằng nước ta, phần lớn mộ phần nằm trên chi long đất bằng, nên quyển này rất sát việc. Đừng thấy đất phẳng mà bảo không có long: cao một tấc là núi, thấp một tấc là nước. Đi đồng phải nhìn bờ ruộng, mương nước chảy về đâu, chỗ nào hơi gồ như lưng trâu, chỗ nào nước chia hai ngả. Chỗ dễ sai nhất là chân núi đổ xuống đồng: thầy hay táng sát chân núi, trong khi mạch còn đi tiếp và huyệt đã rơi ra ngoài đồng.

Tóm lại

Lũng là long núi cao, chi là long đất bằng; lớn nhỏ quý hèn không do chi lũng. Lũng đẹp ở khởi phục, kỵ gió, táng chân núi; chi đẹp ở ẩn ẩn long long, kỵ nước cướp, táng đỉnh gò. Dò chi long theo cao một tấc là núi, thấp một tấc là nước. Bài sau chép quyển sáu: thái tổ sơn và thiếu tổ sơn.

Bài sau: Nhân Tử Tu Tri: thái tổ sơn và thiếu tổ sơn.

Bài trước: Nhân Tử Tu Tri: cán long, chi long và tuỳ long huyệt.

Nguồn: Nhân Tử Tu Tri Tư Hiếu Địa Lý Tâm Học Thống Tông (人子須知資孝地理心學統宗), Từ Thiện Kế, Từ Thiện Thuật soạn, bản trùng san đời Minh: quyển năm, lũng long và chi long (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
  • Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Chi và lũng khác nhau thế nào? – 支 · 壠

Chi là long đất bằng, lũng là long núi cao; sức kết đất không do chi lũng mà hơn kém.

Chi long và lũng long táng ở đâu? – 支葬其巔 · 壠葬其麓

Chi táng ở đỉnh gò, lũng táng ở chân núi; Táng thư nói bói chi như đầu, bói lũng như chân.

Chi long và lũng long kỵ gì nhất? – 風吹 · 水劫

Lũng kỵ nhất gió thổi, chi kỵ nhất nước cướp.

Dò mạch đất bằng thế nào? – 高一寸為山

Cao một tấc là núi, thấp một tấc là nước; xem sống ẩn ẩn long long, nước chia chữ bát, xương đá lộ, mạch thắt như thoi bạc.

Vì sao táng sát chân núi có khi sai? – 高山之窩

Vì có khi núi lớn buông mạch xuống đất bằng thành thể chi, long chưa dừng, huyệt đã rơi ra ngoài đồng.

Từ khoá: ["Nhân Tử Tu Tri" · "chi lũng" · "lũng long" · "chi long" · "bình địa long" · "bình dương"]

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…