💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Nhân Tử Tu Tri: đế đô các triều phải hợp ba tinh viên

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Nhân Tử Tu Tri: đế đô các triều phải hợp ba tinh viên

Nhân Tử Tu Tri
人子須知 (論帝都 · 帝都必合星垣)
Tác giả: Từ Thiện Kế 徐善繼 và Từ Thiện Thuật 徐善述 (anh em sinh đôi, người Đức Hưng, Giang Tây, đời Minh) soạn
Bản gốc: Trùng san Nhân Tử Tu Tri Tư Hiếu Địa Lý Tâm Học Thống Tông 重刊人子須知資孝地理心學統宗, 39 quyển, đời Minh; tự tựa năm Gia Tĩnh Giáp Tý (1564), bản trùng khắc ở Dĩnh Trung năm Vạn Lịch Quý Mùi (1583).

Bài trước khép quyển hai của Nhân Tử Tu Tri bằng ba đại cán long. Bài này mở quyển ba, quyển bàn đế đô. Tác giả nói ngay ở đầu quyển: người thường không dám bàn chuyện đóng đô, và việc này không phải việc người con tìm đất táng; nhưng muốn luận đất thì phải biết đại cán, mà chỗ đại cán dồn khí lại tất là đô hội lớn, cuộc viên lớn, nên chép đại khái để người học biết.

Trả lời nhanh: Việc lớn nhất của địa lý là dựng đô lập nước; người xưa như Công Lưu, Thái Vương, Chu công đều xem đất trước khi dựng ấp. Tác giả xét các triều: đô nào được chính long dồn khí và hợp tinh viên thì truyền nhiều đời, đô nào không thì dựng đâu mất đó. Trên trời có ba viên có sao Đế toạ là Tử Vi, Thái Vi, Thiên Thị; đế đô ở dưới đất phải hợp một trong ba cuộc ấy. Tử Vi có cửa trước sau, Hoa Cái, Tam Thai, nước Ngự Câu ôm thành; Thái Vi vuông vức, nước ngang vòng thành; Thiên Thị có bốn cửa, trăm nguồn tụ về.

Bàn đế đô – 論帝都

Tác giả mở bằng kinh Thi, kinh Thư: Công Lưu sắp ở đất Bân thì xem cánh đồng, Thái Vương sắp ở đất Kỳ thì đến xem chỗ ở, Vũ vương ở Cảo kinh, Thành vương dựng Lạc ấp thì Thiệu công xem đất trước, Vệ Văn công dựng Sở Khâu thì lên gò cao nhìn về Sở. Kinh sách đã chép như thế, nên việc chọn đất đóng đô không thể coi nhẹ.

Rồi tác giả dẫn lời Trương Tử Vi: đế vương nổi lên nhờ đức chứ không nhờ sức, giữ nước nhờ đạo chứ không nhờ đất; Nghiêu, Thuấn dựng nước chưa chắc đã nghĩ đến phong thuỷ. Nhưng thánh nhân làm gì cũng tự hợp tạo hoá, việc làm thành phép, nên tuy không câu nệ phong thuỷ mà vẫn hợp với bói rùa, hợp chỗ trời đất tự đặt. Kinh Dịch nói vương công đặt chỗ hiểm để giữ nước; lẽ ấy có trước cả trời đất, đó là gốc của phong thuỷ.

Đồ đế đô các triều
Trang sách: đồ đế đô các triều và bảng khảo nơi đóng đô, số đời, số năm. Trang gốc bản khắc đời Minh.
Đất đóng đô các triều
Tóm bảng Lịch đại đế đô khảo trong sách: từ Phục Hy ở Trần đến nhà Minh ở Kim Lăng rồi Yên. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

Đất đóng đô các triều – 歷代帝都攷

Sách lập bảng khảo nơi đóng đô của các triều, ghi số đời và số năm: Phục Hy ở Trần, Thần Nông ở Trần rồi dời Khúc Phụ, Hoàng Đế ở Trác Lộc, Nghiêu ở Bình Dương, Thuấn ở Bồ Bản, Vũ ở An Ấp, Thang ở Bạc, nhà Chu ở Cảo rồi dời sang Lạc, nhà Tần ở Hàm Dương; Tây Hán ở Quan Trung, Đông Hán ở Lạc Dương; rồi Thục Hán ở Thành Đô, Tấn ở Lạc Dương rồi Kiến Khang, Nam triều ở Kiến Khang, Tuỳ, Đường ở Trường An, Tống ở Biện rồi Hàng, Nguyên ở Yên, nhà Minh ở Kim Lăng rồi dời sang Yên. Tác giả kết: xét các đô ấy, đô nào được chính long dồn khí mà hợp tinh viên thì truyền đời nhiều, lâu năm; đô không phải chính long, không hợp tinh viên thì dựng đâu mất đó. Đó là chứng rõ của địa lý.

Tường thành Tây An
Tường thành Tây An, đất Trường An xưa, kinh đô của nhiều triều trên trung cán. Ảnh: Felix Andrews (Floybix), Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Đế đô phải hợp tinh viên – 帝都必合星垣

Đế đô là kinh kỳ của thiên tử, chỗ ra chính lệnh, coi trăm quan, trị muôn dân, là chỗ tôn nhất thiên hạ. Vì vậy trên phải hợp cuộc tinh viên, dưới phải được chính long vượng khí rồi mới dựng được. Ở trên trời là cung sao Đế toạ, ở dưới đất là chỗ ở của vua; thiên tượng và địa hình vốn cùng một lẽ.

Sách dẫn Thiên văn chí: trong ngoài có hai trăm bốn mươi sáu tên sao, một nghìn hai trăm tám mươi mốt sao, sao nhỏ hơn một vạn một nghìn năm trăm hai mươi. Trong đó có ba viên là Tử Vi, Thái Vi, Thiên Thị, viên nào cũng có Đế toạ. Dương công nói phải biết trong viên có sao đế thì hoàng đô mới định; Liêu thị nói đế đô phải hợp tinh viên, Tử Vi ở giữa trời, kế đó là Thái Vi và Thiên Thị. Còn Thiếu Vi, Thiên Uyển, Thiên Viên tuy cũng có viên nhưng không có ngôi Đế toạ, địa hình có hợp cũng không phải đô thống nhất thiên hạ, nên sách không lấy.

Ba viên Tử Vi, Thái Vi, Thiên Thị
Ba tinh viên có Đế toạ mà sách nói đế đô phải hợp, tóm theo lời Dương công và Liêu thị. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.
Thiên văn đồ Tô Châu
Hoàng Thường vẽ, Vương Trí Viễn khắc (đời Tống), Thiên văn đồ trên bia đá ở Tô Châu. Ảnh: Hoàng Thường vẽ, Vương Trí Viễn khắc, Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Ba viên in xuống đất – 三垣地形

Mỗi viên sách in hai đồ: một đồ sao theo Thiên văn chí, một đồ hình đất theo Kim bích huyền văn của Liêu thị.

Tử Vi viên. Dương công nói ngoài viên Tử Vi có cửa trước cửa sau, Hoa Cái, Tam Thai che trước sau, giữa có dòng nước qua gọi là Ngự Câu, ôm thành uốn khúc chảy giữa; lại nói nước chầu thẳng vào là khí Tử Vi. Liêu thị nói phên tây có bảy sao, phên đông tám sao, Hoa Cái và sao Giang ở cửa sau, Thiên Sàng bày phía trước, một dòng nước giữa chầu thẳng vào ôm thành chín lượt, muôn núi xúm quanh chầu về.

Đồ thiên tinh Tử Vi viên
Trang sách: cuối mục đế đô hợp tinh viên và đồ sao Tử Vi viên. Trang gốc bản khắc đời Minh.
Đồ địa hình Tử Vi viên
Trang sách: đồ Tử Vi viên vẽ theo hình đất, núi Hoa Cái phía sau, nước Ngự Câu uốn giữa. Trang gốc bản khắc đời Minh.

Thái Vi viên. Dương công gọi là viên vuông vức, nước ngang vòng thành, cửa Đông Hoa, Tây Hoa có nước ngang, ngoài nước bốn phía bày núi; trước viên là sao Chấp Pháp chia hai bên làm binh vệ. Liêu thị nói cuộc Thái Vi vuông vức nhất, tả hữu Chấp Pháp, hai phên có Thượng tướng, Thứ tướng, Thượng tướng quốc, Thứ tướng quốc, chín cửa, mười sao, một dòng nước ngang vòng thành.

Thiên Thị viên. Dương công nói viên có bốn cửa gọi là Thiên Thị, trăm nguồn tụ về. Liêu thị nói Thiên Thị có hai mươi hai sao mang tên các nước, giữa có bốn cửa đông tây nam bắc, các dòng nước chia ra rồi tụ về đây, sông lớn chảy phía đông, Đế toạ ở bắc, Thị lâu ở nam, cuộc ấy là tốt.

Tử Cấm Thành nhìn từ trên cao
Tử Cấm Thành ở Bắc Kinh; tên Tử Cấm lấy ý từ Tử Vi viên, chỗ ở của Thiên đế. Ảnh: Güldem Üstün from Istanbul, TURKEY, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Đừng bám hình đồ – 不必深泥

Cuối mục, tác giả dặn: ba đồ sao theo Thiên văn chí, ba đồ hình đất theo Liêu thị, gộp lại để dễ tra; nhưng không nên bám chặt hình đồ như gắn chặt phím đàn mà gảy. Chỉ theo lời kinh mà lấy hình núi thế nước: cửa trước sau, Hoa Cái, Tam Thai che trước sau; viên vuông vức, nước ngang vòng thành; trăm nguồn tụ về. Đó là nói cái tượng lớn của núi nước, Dương Quân Tùng đã nói rõ; còn hình các sao khác thì không cần bám hết.

Thanh minh thượng hà đồ, bản Thanh
Hoạ viện cung đình Thanh, Thanh minh thượng hà đồ, một đoạn cảnh thành. Ảnh: Năm hoạ sư Hoạ viện cung đình Thanh, Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Nguyên văn – 原文

重刊人子須知資孝地理心學統宗卷之三
此一卷專論天下古今帝都及星垣所合形勢顯□茅之士何敢僭議及此且非人子求風水者之事但論地必先識大幹龍而大幹龍之所鍾必天下大都會大垣局亦君子之所當知者謹輯其槩云
論帝都
夫地理之大莫先於建都立國稽古之先哲王將營都邑罔不度其可居之地以審其吉凶如公劉將居豳也其詩曰于胥斯原太王將居岐也其詩曰聿來胥宇武王將居鎬京其詩曰宅是鎬京成王將營洛邑書曰召公既相宅衛文公將營楚丘其詩曰升虛望楚見於經者如此則宅都誠不可不重也雖然張子微有云帝王之興也以德而不以力其守也以道而不以地堯舜聖人其所建立未必慮及於風水之說但聖人之興自合造化聖人所作動為法則風水固不拘而審協於龜卜即天造地設之自然者也故易曰王公設險以守其國此理固先天地而有即風水之攸始矣予嘗稽諸歷代建都之地得正龍之所鍾而合天星之垣局者則傳代多歷年久其非正龍而不合星垣者則皆隨建隨滅豈非地理之明徵乎謹將歷代所都錄以備考云
論帝都必合星垣
夫帝都者天子之京畿萬方之樞會于以出政行令蒞中國撫四夷宰百官統萬民天下至尊之地也地理之大莫先於此必上合天星垣局下鍾正龍王氣然後可建立焉蓋在天為帝座星宮在地為帝居都會亦天象地形自然理耳……按天文志渾象中外官星凡二百四十六名千二百八十一星微星萬一千五百二十分布中外為垣者曰紫微太微天市垣之中皆有帝座凡建都處山川形勢須與此合楊公云要識垣中有帝星皇都坐定甚分明廖氏云帝都必要合星垣紫微在中天其次太微與天市皆有帝座位是也今以三垣天星地形述後外少微垣為士大夫擁天帝文章之府天苑天園為天子養獸植菓之所雖亦有垣而無帝座正位地形縱合亦非統一寰宇享有久遠之都在所不取茲不及之矣
右紫微垣列形于地之局勢大畧也楊公云紫微垣外前後門華蓋三台前後衛中有過水名御溝抱城屈曲中間流又云直朝射入紫垣氣廖氏云紫垣西藩星有七東藩八星出華蓋杠星在後門天牀前面陳中央一水直朝入抱城九迴屈萬山簇擁盡朝迎拱極不虛稱是也
右太微垣列形于地之局勢大畧也楊公云方正之垣號太微又云橫城水遶太微勢又云東華西華門水橫水外四圍列峯位此是垣前執法星郄分左右為兵衛廖金精洩天機云太微垣局最方正左右執法並西藩上將次將先次相上相連東藩上相及次相次將與上將兩藩九門分十星一水遶城橫是也
右天市垣列形于地之局勢大畧也楊公云垣有四門號天市又云百源來聚天市垣廖公云天市垣星二十二名參國與地國地中間有四門東西南北分眾水分流來此聚大河在東注帝座居北市樓南垣局總為祥是也
已上三垣天星之圖則本于天文志地形之圖則本于廖氏金璧玄文茲特合而一之庶易於考索然亦不必深泥圖局形象膠柱鼓瑟但依經文以山形水勢取之如曰紫微垣外前後門華蓋三台前後衛方正之垣號太微橫城水遶太微勢百源來聚天市垣之類則以山水形勢之大象言之楊筠松固已說得明白其他星宿形象又不必盡泥也

Ghi chú: Nguyên văn chép lời dẫn quyển ba, mục bàn đế đô, mục đế đô hợp tinh viên (lược một đoạn lời Dương công khắc mờ, ghi ……) và lời kết ba viên; bảng khảo đế đô và các bài Bộ thiên ca chỉ dịch ý. Chữ □ ở lời dẫn là chữ khắc mờ.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa

Thầy Vũ Giới dặn người học: chính tác giả đã nói việc đế đô không phải việc người con tìm đất táng, nên đọc quyển này là để học cách nhìn cuộc lớn chứ không phải để so mình với cuộc đế vương. Ba viên dạy ba kiểu cuộc: có núi che trước sau và nước ôm thành, có cuộc vuông vức nước ngang vòng, có cuộc bốn cửa trăm nguồn tụ về. Ở tầm một làng, một khu mộ cũng tìm được những hình ấy ở quy mô nhỏ. Lời dặn cuối mục rất quý: theo hình núi thế nước mà xét, đừng bám hình vẽ của từng ngôi sao.

Tóm lại

Quyển ba bàn đế đô: đất đóng đô các triều, đô nào hợp chính long và tinh viên thì truyền lâu. Ba viên Tử Vi, Thái Vi, Thiên Thị có Đế toạ; mỗi viên có đồ sao và đồ hình đất. Lấy hình núi thế nước mà xét, không bám hình đồ. Bài sau chép đế đô và viên cuộc do bắc long, trung long, nam long kết.

Bài sau: Nhân Tử Tu Tri: đế đô do bắc long, trung long, nam long kết.

Bài trước: Nhân Tử Tu Tri: ba đại cán long, chín châu và sơn hà lưỡng giới.

Nguồn: Nhân Tử Tu Tri Tư Hiếu Địa Lý Tâm Học Thống Tông (人子須知資孝地理心學統宗), Từ Thiện Kế, Từ Thiện Thuật soạn, bản trùng san đời Minh: quyển ba, đế đô và ba tinh viên (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
  • Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Vì sao sách địa lý cho người con lại bàn đế đô? – 論帝都

Tác giả nói muốn luận đất phải biết đại cán, mà chỗ đại cán dồn khí tất là đô hội lớn, nên chép đại khái cho người học biết.

Đế đô phải hợp gì? – 帝都必合星垣

Trên hợp cuộc tinh viên có Đế toạ, dưới được chính long vượng khí.

Ba viên là gì? – 三垣

Tử Vi viên, Thái Vi viên, Thiên Thị viên; viên nào cũng có sao Đế toạ.

Thiếu Vi viên có được lấy không? – 少微垣

Không. Thiếu Vi, Thiên Uyển có viên nhưng không có Đế toạ, nên sách không lấy làm cuộc đế đô.

Có nên theo đúng hình đồ ba viên không? – 不必深泥

Không nên bám chặt; chỉ lấy hình núi thế nước theo lời kinh mà xét.

Từ khoá: ["Nhân Tử Tu Tri" · "đế đô" · "tinh viên" · "Tử Vi viên" · "Thái Vi viên" · "Thiên Thị viên"]

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…