Nhân Tử Tu Tri
人子須知 (崑崙為諸山之祖 · 總論中國之山)
Tác giả: Từ Thiện Kế 徐善繼 và Từ Thiện Thuật 徐善述 (anh em sinh đôi, người Đức Hưng, Giang Tây, đời Minh) soạn
Bản gốc: Trùng san Nhân Tử Tu Tri Tư Hiếu Địa Lý Tâm Học Thống Tông 重刊人子須知資孝地理心學統宗, 39 quyển, đời Minh; tự tựa năm Gia Tĩnh Giáp Tý (1564), bản trùng khắc ở Dĩnh Trung năm Vạn Lịch Quý Mùi (1583).
Bài trước khép quyển một của Nhân Tử Tu Tri. Bài này mở quyển hai, phần đầu của long pháp. Tác giả bàn long trước tiên, mà muốn bàn long thì phải biết đại cán của cả thiên hạ. Bài chép hai mục đầu: Côn Lôn là tổ các núi và tổng luận núi Trung Quốc theo lời Chu tử.
Trả lời nhanh: Long đứng đầu bốn khoa long, huyệt, sa, thuỷ. Luận long mà không biết đại cán thiên hạ thì thấy gần mà không thấy xa, xét nông mà không sâu. Các sách đều nói núi trong thiên hạ khởi từ Côn Lôn; xem nước trong thiên hạ đều phát từ tây bắc thì biết núi cũng khởi từ tây bắc. Chu tử chia núi Trung Quốc thành ba hệ: núi Hà Bắc (Thái Hành, Yên Sơn), núi Quan Trung (từ Thục, Hán qua Hoa, Tung đến Thái Sơn) và núi Giang Nam (tổ ở Mân Sơn, chia ra Hành Sơn, Lư Sơn, Hoàng Sơn, Thiên Mục, Ngũ Lĩnh).
Vì sao luận long trước hết – 龍居四科之首
Đầu quyển hai ghi người soạn là anh em Từ Thiện Kế, Từ Thiện Thuật; Diệp Quân Thiên, người cùng làng ở Dĩnh, hiệu duyệt; học trò Từ Nguyên Lương ở Nam Xương chép; Tằng Phan ở Dĩnh Trung hiệu khắc. Lời dẫn của quyển nói: quyển này chuyên bàn đại cán long của thiên hạ. Long đứng đầu bốn khoa của địa lý, nhà kham dư không gì cần hơn luận long. Luận long mà không biết đại cán thiên hạ thì thấy gần mà không xa, xét nông mà không sâu, nhìn hẹp mà không rộng. Vì vậy bàn đại cán trước để biết cái lớn.


Côn Lôn là tổ các núi – 崑崙為諸山之祖
Sách gom lời nhiều nhà: Ngô thị ở Lâm Xuyên trong Tính lý đại toàn nói mạch núi thiên hạ khởi từ Côn Lôn; Phát vi luận của Thái Mục Đường nói núi đều tổ ở Côn Lôn; Tróc mạch phú của Đào công, Minh sơn bảo giám cũng nói vậy. Cẩm Nang kinh nói táng phải xét chỗ khởi đầu, cưỡi chỗ dừng lại; phép địa lý là long thì xét gốc, huyệt thì theo chỗ dừng, nên không thể không xét chỗ núi khởi tổ.
Xem núi khởi từ đâu thì phải xét nước phát từ đâu; xem long dừng ở đâu thì phải xét nước giới hạn ở đâu. Theo dư đồ, nước trong thiên hạ đều phát từ tây bắc, nên biết núi cũng khởi từ tây bắc. Thái Văn Chính công nói vua Vũ thuật núi, thuật nước đều đi từ tây bắc sang đông nam. Dương công dẫn thuyết núi Tu Di là xương giữa trời đất, chia bốn thế giới, chỉ có nam long vào Trung Quốc; tác giả nói thuyết ấy theo kinh Phật, ít người thấy, nên bỏ qua, chỉ lấy núi sông Trung Quốc xét được mà bàn.


Côn Lôn thuyết – 崑崙說
Sách chép thêm thuyết Côn Lôn: núi có ba tầng, dưới là Phàn Đồng, giữa là Huyền Phố, trên là Tằng Thành, gọi là chỗ ở của Thái Đế. Sách dẫn Sơn hải kinh, Mục thiên tử truyện, Hoài Nam tử về khoảng cách và độ cao của Côn Lôn, rồi ghi rõ các thuyết không giống nhau. Đây là phần khảo cổ, tác giả chép để đủ thuyết, không lấy làm phép.

Chu tử tổng luận núi Trung Quốc – 總論中國之山
Chu tử nói: Trung Quốc ở phía đông nam Côn Lôn; núi thiên hạ tổ ở Côn Lôn, chỉ chia ba cán vào Trung Quốc; núi vào nước ngoài không khảo được, cũng không cần bàn.
Núi Hà Bắc từ các châu phía bắc theo chỗ cao mà đến; nước phía tây sống núi chảy vào Long Môn, Tây Hà, nước phía đông chảy qua U, Ký ra biển đông. Một nhánh là Hồ Khẩu, Thái Nhạc; một nhánh bọc nguồn Phần, Tấn rồi ra Tích Thành, Vương Ốc, lại quặt tây làm Lôi Thủ; một nhánh là Hằng Sơn; một nhánh là Thái Hành dài nghìn dặm, rất cao; nhánh dài nhất là Yên Sơn, hết ở Bình Loan.
Núi Quan Trung đều từ Thục, Hán đến; một nhánh đến Trường An thì hết; một nhánh sinh xuống Hàm Cốc đến Tung Thiếu, phía đông hết ở Thái Sơn; một nhánh từ phía bắc Bá Trủng, Hán thuỷ sinh xuống, hết ở Dương Châu.
Núi Giang Nam đều tổ ở Mân Sơn, kẹp hai bờ sông mà đi. Một nhánh làm Hành Sơn, hết ở phía tây Động Đình, Cửu Giang; một nhánh qua Quế Lĩnh, bọc nguồn sông Tương lên bắc, hết ở Lư Sơn; một nhánh bọc nguồn Bành Lãi, qua Hoàng Sơn đất Hấp, hết ở Kiến Khang; từ Thiên Mục lại chia một nhánh hết ở Chiết Giang. Núi phía tây Chiết Giang đều từ Ngũ Lĩnh, Cám thượng đi từ nam lên bắc; núi Mân, Quảng đi từ bắc xuống nam. Đó là đại cương tổ tông, chi phái của núi Trung Quốc.



Núi với nước đi cùng nhau – 山水相為勾連
Sau lời Chu tử, sách chép thêm lời Kim thị ở Nhân Sơn: trời đất có hình thường, núi và nước móc nối thông nhau mà đều có mạch lạc riêng. Rồi sách lần lượt thuật Hoàng Hà, Trường Giang, Hoài thuỷ, Hán thuỷ, Tế thuỷ theo Thuỷ kinh, Sơn hải kinh và Thượng thư. Ý tác giả là xét long phải xét cả nước: nước là đường giới của long, sông lớn chia cán lớn.

Nguyên văn – 原文
重刊人子須知資孝地理心學統宗卷之二
江右德興山人徐善繼徐善述同著 寓郢同邑庠生葉君遷校閱 門人南昌徐元良參錄 郢中陽白居士曾璠校刊
此一卷專論天下大幹龍龍居地理四科之首堪輿家莫要於論龍論龍而不知天下大幹則所見者近而不遠所究者淺而不深所窺者狹而不廣烏乎可哉故首論天下大幹龍庶幾識其大者
論崑崙為諸山之祖
性理大全臨川吳氏曰天下之山脈起於崑崙蔡牧堂發微論曰凡山皆祖崑崙陶公捉脈賦云大智察脈起自崑崙明山寶鑑云山脈之起本於崑崙郭氏錦囊經云葬者原其始乘其止誠以地理之法龍則原其始穴則宗其止故不可不審山之起祖處也然觀山之所始必究其水之所起觀龍之所終必察其水之所界今以輿圖攷之天下諸水皆原於西北是可見山起於西北矣蔡文正公曰山水皆原於西北故禹敘山敘水皆自西北而東南是也或云崑崙在西海戌地北海亥地東南接積石圃西北接北戶之室東北臨太活之井西南至城南之谷亦荒遠莫稽而楊公又云須彌山是天地骨中鎮天心為巨物四肢分作四世界惟有南龍入中國南龍入自崑崙山龍子龍孫皆可別雖據佛經人所罕見闕之可也今但以中國山川之可攷者論之則崑崙誠諸山之祖在中國之西北九峰蔡氏云中國山勢岡脊大抵皆自西北而來蓋可見矣
總論中國之山
朱子曰河圖言崑崙為地之中中國至于闐二萬里于闐貢使自言西去四千三百餘里即崑崙今中國在崑崙東南而天下山祖於崑崙惟派三幹以入中國其入夷國之山無可攷亦不足論今以中國山言之其河北諸山則自北袞武嵐憲諸州乘高而來山脊以西之水流入龍門西河脊東之水流於幽冀入於東海其西一支為壺口太岳次一支包汾晉之原而南出以為析城王屋而又西折為雷首又一支為恒山又一支為太行山太行一千里其山高甚上黨在山脊河東河北諸州在山支其最長一支為燕山盡於平灤大河以南諸山則關中之山皆自蜀漢而來一支至長安而盡關中一支生下函谷以至嵩少東盡泰山一支自嶓冢漢水之北生下盡揚州江南諸山皆祖於岷江出岷山夾江兩岸而行那邊一支去為江北許多去處這邊一支分散為湖南閩廣盡於兩浙建康其一支為衡山而盡於洞庭九江之西其一支度桂嶺則包湘源而北經袁筠之地以盡於廬阜其一支自南而東則包彭蠡之原度歙黃山以盡於建康又自天目山分一支盡於浙江而西之山皆自五嶺贛上來自南而北閩廣之山自北而南一支則又包浙江之原北首以盡會稽南尾以盡閩粵此中國諸山祖宗支派之大綱也
Ghi chú: Nguyên văn chép lời dẫn quyển hai, mục Côn Lôn là tổ các núi và lời Chu tử tổng luận núi Trung Quốc; phần Côn Lôn thuyết và phần thuật các sông chỉ dịch ý.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa
Thầy Vũ Giới dặn người học: mở long pháp bằng đại cán thiên hạ là để luyện con mắt nhìn lớn. Đứng ở một ngọn đồi mà không biết dãy núi ấy thuộc cán nào, đến từ đâu, đi về đâu, thì dễ nhận nhầm chi làm cán, nhầm hướng long đến. Phép "xét núi khởi từ đâu phải xét nước phát từ đâu" dùng được ở mọi tầm: từ cả nước đến một vùng, một thung lũng, nước luôn là đường chỉ cho thấy long đi.
Tóm lại
Quyển hai mở long pháp bằng đại cán thiên hạ: núi tổ ở Côn Lôn phía tây bắc, chia ba cán vào Trung Quốc. Chu tử chia núi Trung Quốc thành ba hệ Hà Bắc, Quan Trung, Giang Nam. Muốn biết long phải xét cả nước. Bài sau chép đồ tổng quát ba đại cán long, núi trấn sông đầm chín châu và sơn hà lưỡng giới.
Bài sau: Nhân Tử Tu Tri: ba đại cán long, chín châu và sơn hà lưỡng giới.
Bài trước: Nhân Tử Tu Tri: sách dẫn dụng, Toả ngôn và tên phong thuỷ.
Nguồn: Nhân Tử Tu Tri Tư Hiếu Địa Lý Tâm Học Thống Tông (人子須知資孝地理心學統宗), Từ Thiện Kế, Từ Thiện Thuật soạn, bản trùng san đời Minh: quyển hai, Côn Lôn là tổ các núi và tổng luận núi Trung Quốc (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
- Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Mục lục Nhân Tử Tu Tri 人子須知
- Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 琢玉斧巒頭歌括
- Kệ sách Tam Hợp trong Kho Sách Quý
- Địa Lý Ngũ Quyết 地理五訣
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Vì sao long pháp mở bằng đại cán thiên hạ? – 天下大幹龍
Vì luận long mà không biết đại cán thì thấy gần không thấy xa, xét nông không sâu, nhìn hẹp không rộng.
Núi trong thiên hạ tổ ở đâu? – 崑崙
Ở Côn Lôn phía tây bắc; sách dẫn Tính lý đại toàn, Phát vi luận, Tróc mạch phú cùng nói vậy.
Vì sao biết núi khởi từ tây bắc? – 水原於西北
Vì nước trong thiên hạ đều phát từ tây bắc; xét núi khởi từ đâu phải xét nước phát từ đâu.
Chu tử chia núi Trung Quốc thế nào? – 朱子
Ba hệ: núi Hà Bắc, núi Quan Trung, núi Giang Nam; núi Giang Nam đều tổ ở Mân Sơn.
Thuyết núi Tu Di có được dùng không? – 須彌山
Tác giả nói thuyết ấy theo kinh Phật, ít người thấy, nên bỏ qua, chỉ bàn núi sông xét được.









