💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Thiên Nguyên Ô Thố Kinh (2) 太陽太陰: phép tính ngày thái dương, thái âm

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Thiên Nguyên Ô Thố Kinh (2) 太陽太陰: phép tính ngày thái dương, thái âm

Thiên Nguyên Bát Trạch Tự · Ô Thố Kinh
天元八宅序 · 天元烏兔經 (地理正宗 卷六)
Tác giả: Bát Trạch Tự, bản thường đề Tông Dương Tử (宗陽子), Vân Tiều thị (雲樵氏) bổ chú · Ô Thố Kinh, đề Dương Quân Tùng (楊筠松, đời Đường), Tưởng Quốc Tông Thành (蔣國宗城, người Vân Gian) chú
Bản gốc: Địa Lý Chính Tông, Văn Minh thư cục Thượng Hải 1926.

Thiên Nguyên Ô Thố Kinh phần hai là khổ cuối của kinh, và cũng là bài cuối của quyển Bát Trạch Tự · Ô Thố Kinh trên Kho sách. Sau khi nói đẩu tiêu thất chính là gốc của phép chọn ngày, kinh đưa ra cách tính cụ thể bằng hai ví dụ. Ví dụ thứ nhất: năm Đinh Sửu, tháng Bính Ngọ, ngày sóc Mậu Tuất, "khoá" ở Tỵ, từ cung Tốn xếp thuận trên "bài sơn chưởng" thì biết ngày Nhâm Dần, Tân Hợi, Canh Thân là thái dương trực nhật, ngày Ất Tỵ, Giáp Dần, Quý Hợi là thái âm trực nhật. Ví dụ thứ hai là chuyện Dương công tự tay chọn ngày dựng cổng núi quán Thuỵ Tinh ở Xứ Châu: năm Ất Dậu tháng mười một, sóc Tân Mùi, ngày mười lăm thái dương trực nhật, các sao dữ đều ẩn. Bài gồm nguyên văn, bản dịch, phần giảng dẫn lời chú họ Tưởng, và phần luận của Phong Thuỷ Liên Hoa.

Trả lời nhanh: Ô Thố Kinh phần hai dạy: theo phép đẩu tiêu thất chính, cát hung chủ ở ngày và giờ; năm và tháng không có cát hung riêng, tuỳ việc mà dùng. Cách tính là lấy ngày sóc (mồng một) của tháng để tìm "khoá", rồi đem khoá vào "bài sơn chưởng", tức số phi cung Lạc Thư, xếp thuận theo tám quẻ, để biết ngày nào thái dương trực nhật, ngày nào thái âm trực nhật. Ví dụ: tháng có sóc Mậu Tuất thì khoá ở Tỵ, Tỵ thuộc cung Tốn, xếp thuận trong cung Tốn thì Nhâm Dần, Tân Hợi, Canh Thân là ngày thái dương, Ất Tỵ, Giáp Dần, Quý Hợi là ngày thái âm. Ngày thái dương trực nhật thì các sao dữ đều ẩn. Trong ngày, giờ cũng phân thái dương, thái âm: ngày Ất khởi giờ Tý từ Đoài, giờ Thân là thái dương đến, giờ Tỵ là thái âm.

Thầy Vũ Giới giảng: "Người xưa chọn ngày không phải lật lịch tìm chữ 'tốt'. Họ tính mặt trời, mặt trăng đang ở đâu so với việc mình làm. Dương công kể một ví dụ ngày giờ có thật, ở một cái quán có thật, để người sau biết là tính được, không phải đoán."

Năm tháng đã xong khoá, còn phải tìm ngày – 年月巳課更求日

Nguyên văn – 原文

年月巳課更求日,更看月首是何辰;丁丑年建丙午月,月朔戊戌甚分明。課巳即從辰巽起,順入排山始知情;壬寅辛亥庚申日,三陽方起土山明。乙巳甲寅並癸亥,他所關看月初生。

Dịch: Năm tháng khoá ở Tỵ rồi lại tìm ngày, lại xem đầu tháng là chi gì. Năm Đinh Sửu kiến tháng Bính Ngọ, ngày sóc Mậu Tuất rất rõ ràng. Khoá ở Tỵ thì từ Thìn Tốn mà khởi, xếp thuận vào bài sơn mới biết tình. Các ngày Nhâm Dần, Tân Hợi, Canh Thân, tam dương mới khởi, núi đất sáng. Ất Tỵ, Giáp Dần cùng Quý Hợi, chỗ ấy thì xem trăng đầu tháng mọc.

Giảng: Lời chú họ Tưởng mở đầu: "此則專言斗杓七政推算之法,其吉凶主乎日時,至於年月,無有吉凶,隨事取用,故曰巳課". Đoạn này chuyên nói phép suy tính đẩu tiêu thất chính; cát hung của nó chủ ở ngày và giờ, còn năm và tháng thì không có cát hung, tuỳ việc mà dùng, nên nói "dĩ khoá" (đã xong khoá). Đây là chỗ khác hẳn với thông thư: thông thư bàn năm xung, tháng kỵ rất nhiều; phép này coi năm tháng chỉ là khung, cái quyết định nằm ở ngày và giờ.

Mặt trời lặn và mặt trăng cùng trên bầu trời
Mặt trời và mặt trăng cùng trên trời: phép Ô Thố coi năm tháng chỉ là khung, cát hung nằm ở ngày và giờ thái dương, thái âm. Ảnh: W.carter, Wikimedia Commons, CC0.

Chữ đầu câu trong bản in là 巳 (Tỵ). Theo lời chú, chữ này đọc hai cách: "dĩ khoá" (巳 dùng như 已, đã xong) là nói năm tháng đã định thì không cần bàn cát hung nữa; còn khi tính, khoá của tháng ví dụ lại rơi đúng vào chi Tỵ ("其課在巳"). Kinh chơi chữ ở đây có chủ ý, như cách viết giấu của các kinh khác trong bộ sách. Câu "canh khán nguyệt thủ thị hà thần" là bước đầu tiên của phép tính: xem ngày sóc, ngày mồng một của tháng, là ngày can chi gì.

Sơ đồ các bước tính ngày thái dương, thái âm từ ví dụ sóc Mậu Tuất – Ô Thố Kinh
Năm Đinh Sửu tháng Bính Ngọ, sóc Mậu Tuất, khoá ở Tỵ thuộc Tốn, đếm thuận bài sơn chưởng: Nhâm Dần, Tân Hợi, Canh Thân thái dương; Ất Tỵ, Giáp Dần, Quý Hợi thái âm. Vẽ lại theo Thiên Nguyên Ô Thố Kinh – Phong Thuỷ Liên Hoa

Ví dụ của kinh: năm Đinh Sửu, tháng kiến Bính Ngọ, ngày sóc là Mậu Tuất. Lời chú: "戊戌朔,從法推來,其課在巳,巳與辰皆屬巽,即以巳入排山掌上巽宮之內順數,則知壬寅辛亥庚申三日,乃太陽值日;乙巳甲寅癸亥三日,乃太陰值日". Sóc Mậu Tuất, theo phép suy ra thì khoá ở Tỵ; Tỵ và Thìn đều thuộc Tốn, liền đem Tỵ vào trong cung Tốn trên bài sơn chưởng mà đếm thuận, thì biết ba ngày Nhâm Dần, Tân Hợi, Canh Thân là thái dương trực nhật, ba ngày Ất Tỵ, Giáp Dần, Quý Hợi là thái âm trực nhật. Lời chú không nói cách từ sóc Mậu Tuất suy ra khoá Tỵ; đó là chỗ kinh và chú đều để dành cho khẩu truyền.

Bài sơn chưởng là số phi cung Lạc Thư – 排山掌

Lời chú giải chữ "bài sơn": "排山掌,即洛書飛宮數,此蓋取其便捷,以洛書八卦順數挨裝,如山峰排列一脈直串,故曰排山". Bài sơn chưởng chính là số phi cung Lạc Thư; lấy nó vì nhanh gọn, theo tám quẻ Lạc Thư mà đếm thuận xếp vào, như ngọn núi xếp hàng một mạch xâu thẳng, nên gọi là "bài sơn". Lạc Thư phi cung là thứ tự chín số đi qua chín cung: một ở Khảm, hai ở Khôn, ba ở Chấn, bốn ở Tốn, năm ở giữa, sáu ở Càn, bảy ở Đoài, tám ở Cấn, chín ở Ly. Đếm "thuận" là đi theo thứ tự ấy; đặt trên bàn tay thì gọi là "chưởng" (bàn tay), để thầy đếm trên đốt ngón tay.

Bàn tay đếm số trên đốt ngón tay
Đếm trên đốt ngón tay: "chưởng" là bàn tay, thầy đặt số phi cung Lạc Thư lên đốt ngón mà đếm thuận, nên gọi là bài sơn chưởng. Ảnh: Justinkunimune, Wikimedia Commons, CC0.

"Tam dương phương khởi thổ sơn minh" lời chú giải: "方能起發土山而光明,此就造葬言,故曰土山明". Mới có thể khởi phát núi đất mà sáng sủa; đây nói theo việc tạo táng, nên gọi là "núi đất sáng". Tức là ngày thái dương trực nhật thì làm việc động thổ, an táng được sáng sủa, có dương khí. Còn câu "tha sở quan khán nguyệt sơ sinh" nói ba ngày thái âm thì phải xem trăng đầu tháng mọc; thái âm thuộc mặt trăng, nên xem tuần trăng.

Lưới Lạc Thư chín cung với đường phi cung một đến chín, cung Tốn tô hồng – bài sơn chưởng Ô Thố Kinh
Bài sơn chưởng chính là số phi cung Lạc Thư: một Khảm, hai Khôn, ba Chấn, bốn Tốn, năm giữa, sáu Càn, bảy Đoài, tám Cấn, chín Ly, đếm thuận trên bàn tay. Vẽ lại theo Thiên Nguyên Ô Thố Kinh – Phong Thuỷ Liên Hoa

Quán Thuỵ Tinh ở Xứ Châu, cổng núi Dương công tự tay chọn – 試看處州瑞星觀

Nguyên văn – 原文

試看處州瑞星觀,山門是吾親手許;乙酉年中十一月,辛未月朔甚分明。乙酉十五沒凶宿,教君求見太陽星;乙日兌上起子時,申時正是太陽臨;若作巳時是太陰,避凶趨吉取安寧。

Dịch: Thử xem quán Thuỵ Tinh ở Xứ Châu, cổng núi do chính tay ta cho làm. Năm Ất Dậu, tháng mười một, ngày sóc Tân Mùi rất rõ ràng. Ngày mười lăm Ất Dậu, các sao dữ đều ẩn, dạy ông tìm thấy sao thái dương. Ngày Ất thì giờ Tý khởi từ Đoài, giờ Thân chính là thái dương đến; nếu làm giờ Tỵ là thái âm; tránh dữ theo lành để được yên.

Giảng: Đây là ví dụ thứ hai, kinh đặt vào miệng Dương công: cổng núi (sơn môn) của quán Thuỵ Tinh ở Xứ Châu là ông tự tay chọn ngày cho làm. Năm Ất Dậu, tháng mười một, ngày sóc Tân Mùi. Lời chú: "辛未朔日,從法推算,十五日太陽值日,沒凶宿,言太陽值日,則諸惡凶宿皆沒矣". Sóc Tân Mùi, theo phép suy tính, ngày mười lăm là thái dương trực nhật; "một hung tú" là nói thái dương trực nhật thì mọi sao dữ đều ẩn hết. Ngày mười lăm của tháng sóc Tân Mùi đếm ra đúng là ngày Ất Dậu, khớp với câu kinh "Ất Dậu thập ngũ".

Tranh sơn thuỷ cổ vẽ chùa quán trên núi
Tranh "Sơn thuỷ có chùa" của hoạ sĩ khuyết danh Trung Hoa, Bảo tàng Nghệ thuật Honolulu, CC0: đạo quán, sơn môn trên núi như quán Thuỵ Tinh mà Dương công chọn ngày dựng cổng.

Phần sau đi xuống giờ. "Ất nhật Đoài thượng khởi Tý thời": ngày can Ất thì giờ Tý khởi từ cung Đoài, rồi theo bài sơn chưởng đếm thuận các giờ; đếm đến giờ Thân thì gặp thái dương, đếm đến giờ Tỵ thì gặp thái âm. Kinh dặn: dùng giờ Thân thì được thái dương, làm giờ Tỵ thì là thái âm, nên tránh dữ theo lành. Như vậy phép này có ba tầng: năm tháng làm khung, ngày phân thái dương thái âm theo sóc, giờ phân thái dương thái âm theo can ngày. Cả ba tầng đều dùng một bàn tay Lạc Thư.

Cổng chùa Linh Sơn ở Lệ Thuỷ, Chiết Giang
Cổng chùa Linh Sơn ở Lệ Thuỷ, Chiết Giang, đất Xứ Châu xưa: kinh dẫn cổng núi quán Thuỵ Tinh ở vùng này làm ví dụ chọn ngày. Ảnh: Huangdan2060, Wikimedia Commons, CC0.

Xứ Châu là vùng Lệ Thuỷ, Chiết Giang ngày nay; quán Thuỵ Tinh là một đạo quán. Kinh dẫn một công trình cụ thể, một năm tháng ngày giờ cụ thể, là cách người xưa chứng thực phép mình: ai muốn thì đến xem cổng quán ấy. Đây cũng là chỗ khác của Ô Thố Kinh với thông thư: thông thư cho một danh sách ngày tốt chung cho mọi người, còn kinh cho cách tính, có ví dụ, để người học tự tính cho từng tháng.

Sơ đồ ví dụ quán Thuỵ Tinh: sóc Tân Mùi, ngày mười lăm Ất Dậu thái dương, giờ Thân thái dương, giờ Tỵ thái âm – Ô Thố Kinh
Năm Ất Dậu tháng mười một sóc Tân Mùi, ngày mười lăm Ất Dậu thái dương trực nhật; ngày Ất giờ Tý khởi từ Đoài, giờ Thân thái dương, giờ Tỵ thái âm. Vẽ lại theo Thiên Nguyên Ô Thố Kinh – Phong Thuỷ Liên Hoa

Đọc phép tính với con mắt "câu sống" – 活句讀法

Như các kinh khác trong bộ Địa Lý Chính Tông, khổ này nửa nói nửa giấu. Kinh cho ví dụ và kết quả (sóc Mậu Tuất thì khoá ở Tỵ, sóc Tân Mùi thì ngày mười lăm là thái dương), nhưng không nói rõ từ sóc suy ra khoá bằng cách nào. Lời chú cũng chỉ nói "theo phép suy ra". Người đọc nên hiểu đúng giới hạn ấy: bài này dịch và giảng những gì kinh và lời chú viết, không bịa thêm công thức. Ai đem câu kinh ra tra như một bảng ngày cố định là đọc "câu chết", điều mà lời chú họ Khương ở Đô Thiên Bảo Chiếu Kinh đã răn.

Trăng lưỡi liềm đầu tháng lúc hoàng hôn
Trăng lưỡi liềm đầu tháng sau ngày sóc: kinh dặn ngày thái âm thì "xem trăng đầu tháng mọc", lấy một mốc thiên văn có thật. Ảnh: Paul Danese, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Cũng nên thấy chỗ hợp lý của phép này với thiên văn: "thái dương", "thái âm" ở đây gắn với mặt trời, mặt trăng; ngày sóc là ngày trăng mới, mặt trời và mặt trăng cùng một phía; việc lấy ngày sóc làm điểm khởi là lấy một mốc thiên văn có thật. Câu "xem trăng đầu tháng mọc" cũng là một quan sát trực tiếp. Phép đẩu tiêu thất chính, như phần một đã nói, là lấy cái có thật trên trời làm gốc.

Mặt trời mọc trên núi Bách Hoa
Mặt trời mọc trên núi: ngày thái dương trực nhật thì "sao dữ đều ẩn", động thổ an táng được sáng sủa, có dương khí. Ảnh: rheins, Wikimedia Commons, CC BY 3.0.
BướcKinh và lời chú nóiVí dụ trong kinh
1. Năm thángKhông có cát hung riêng, tuỳ việc mà dùng ("dĩ khoá")Năm Đinh Sửu, tháng Bính Ngọ
2. Ngày sócXem đầu tháng là can chi gì ("nguyệt thủ thị hà thần")Sóc Mậu Tuất
3. KhoáTheo phép suy ra khoá (cách suy không nói rõ)Khoá ở Tỵ, Tỵ thuộc Tốn
4. Bài sơn chưởngSố phi cung Lạc Thư, đếm thuận trong cungĐếm thuận trong cung Tốn
5. Ngày thái dươngThái dương trực nhật thì sao dữ đều ẩn, động thổ an táng sáng sủaNhâm Dần, Tân Hợi, Canh Thân
6. Ngày thái âmXem trăng đầu thángẤt Tỵ, Giáp Dần, Quý Hợi
7. GiờNgày Ất khởi giờ Tý từ ĐoàiGiờ Thân thái dương, giờ Tỵ thái âm

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Khổ cuối Ô Thố Kinh có giá trị lớn ở cách nghĩ hơn là ở công thức. Thứ nhất, cát hung chủ ở ngày giờ, năm tháng chỉ là khung: điều này giải phóng người làm việc khỏi nỗi lo "năm nay không làm được, tháng này kỵ", vốn làm lỡ biết bao việc. Thứ hai, mỗi ngày phải tính theo mốc thật của trời, là ngày sóc, là trăng mọc, là mặt trời đang chiếu; không có ngày tốt chung cho mọi tháng. Thứ ba, ngay trong một ngày, giờ nào thái dương, giờ nào thái âm cũng khác nhau. Phong Thuỷ Liên Hoa giữ tinh thần ấy khi chọn ngày giờ động thổ, an táng, nhập trạch: dùng vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục để xét khí của năm, của sáu khí trong năm, của tiết đang đến; rồi mới xuống ngày và giờ, xét mặt trời đang chiếu phương nào so với sơn hướng của việc làm. Chuyện kinh nói "thái dương trực nhật thì sao dữ đều ẩn" cũng hợp với kinh nghiệm dân gian: làm việc lớn vào lúc trời sáng, nắng chiếu vào chỗ làm, người làm thấy rõ, việc gọn. Lý pháp như trên thì chia sẻ; cách tính khoá từ ngày sóc và cách xếp bài sơn chưởng cho từng tháng là thủ pháp, như kinh nói không trao cho người không xứng, phải học trực tiếp.

Tóm lại – 總結: Thiên Nguyên Ô Thố Kinh phần hai dạy phép tính ngày giờ theo đẩu tiêu thất chính. Cát hung chủ ở ngày giờ; năm tháng không có cát hung riêng, tuỳ việc mà dùng. Xem ngày sóc của tháng, theo phép suy ra khoá, đem khoá vào bài sơn chưởng (số phi cung Lạc Thư) đếm thuận, thì biết ngày nào thái dương, ngày nào thái âm trực nhật. Ví dụ năm Đinh Sửu tháng Bính Ngọ sóc Mậu Tuất, khoá ở Tỵ thuộc Tốn: Nhâm Dần, Tân Hợi, Canh Thân là ngày thái dương; Ất Tỵ, Giáp Dần, Quý Hợi là ngày thái âm. Quán Thuỵ Tinh ở Xứ Châu: năm Ất Dậu tháng mười một sóc Tân Mùi, ngày mười lăm thái dương trực nhật, sao dữ đều ẩn. Ngày Ất khởi giờ Tý từ Đoài, giờ Thân là thái dương, giờ Tỵ là thái âm. Bài này khép quyển Bát Trạch Tự · Ô Thố Kinh.

Bài trước: Ô Thố Kinh (1) – Đẩu tiêu thất chính và Ngọc Hàm Kinh.

Hết quyển Thiên Nguyên Bát Trạch Tự · Ô Thố Kinh. Xem Mục Lục quyển.

Nguồn: Thiên Nguyên Ô Thố Kinh (天元烏兔經), đề Dương Quân Tùng soạn, Tưởng Quốc Tông Thành chú, đoạn từ 年月巳課更求日 đến 避凶趨吉取安寧 (hết kinh), in trong Địa Lý Chính Tông (地理正宗) quyển sáu, trang 230–231, Văn Minh thư cục Thượng Hải, 1926 (thuộc công cộng). Nguyên văn chép từ bản in. Chữ 巳 đầu khổ giữ theo bản in; lời chú dùng cả nghĩa "đã xong khoá" và "khoá ở Tỵ". Cách suy khoá từ ngày sóc kinh và lời chú không nói rõ, bài này không bổ thêm. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xem tám cung Lạc Thư và sơn hướng của việc làm.
  • Lập Cục Pháp: lập cục và xét thời theo vận khí ngũ vận lục khí, theo nguyên lý Liên Hoa.
  • Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ khu đất, đánh dấu phương động thổ, phương mặt trời theo giờ.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Biết ngày giờ chủ cát hung, năm tháng chỉ là khung, biết bài sơn chưởng là số Lạc Thư là phần Thư; tính được khoá của một tháng cụ thể, chọn được ngày giờ thái dương hợp sơn hướng và người làm là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Theo Ô Thố Kinh, chọn ngày thì xét năm tháng hay ngày giờ? – 吉凶主乎日時

Lời chú nói cát hung của phép đẩu tiêu thất chính chủ ở ngày và giờ; năm và tháng không có cát hung riêng, tuỳ việc mà dùng.

Bài sơn chưởng là gì? – 排山掌

Là số phi cung Lạc Thư đặt trên bàn tay: một Khảm, hai Khôn, ba Chấn, bốn Tốn, năm giữa, sáu Càn, bảy Đoài, tám Cấn, chín Ly. Đếm thuận theo tám quẻ như núi xếp một hàng, nên gọi là bài sơn.

Ngày thái dương trực nhật có gì tốt? – 太陽值日

Lời chú nói thái dương trực nhật thì các sao dữ đều ẩn; làm việc tạo táng, động thổ vào ngày ấy thì "núi đất sáng", có dương khí.

Ví dụ quán Thuỵ Tinh nói gì? – 處州瑞星觀

Dương công kể tự tay chọn ngày dựng cổng núi quán Thuỵ Tinh ở Xứ Châu: năm Ất Dậu tháng mười một, sóc Tân Mùi, ngày mười lăm (Ất Dậu) là thái dương trực nhật; giờ Thân là thái dương, giờ Tỵ là thái âm.

Có thể dùng câu kinh làm bảng ngày tốt cố định không? – 不可執為定例

Không. Ví dụ trong kinh chỉ đúng cho tháng có ngày sóc như vậy; mỗi tháng phải tính lại từ ngày sóc. Cách suy khoá từ sóc kinh không nói rõ, là phần phải học có người truyền.

Từ khoá: ô thố kinh · 天元烏兔經 · thái dương trực nhật · thái âm · bài sơn chưởng · 排山掌 · lạc thư phi cung · ngày sóc · trạch nhật · quán thuỵ tinh · địa lý chính tông

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…